Aurel. Cornel. Celsi De medicina libri octo cum praefatione Georg. Wolffg. Wedelii ..

521쪽

Cap. 6. MEDICINA. 437 sunt reliqua certas sedes habent de quibus di

cam, Orsu a capite. In hoc Vlta Variaque tu-beicula oriuntur P γάγγλια, μι ελικηρβας, ωύΘερωαασα nominant aliisqUe etiamniam Vocabulis quaedam alii discernunt; quibus ego εατωματα quoque adjiciam, quae quamuis in ceruice, in alis, in lateribus oriri solent;

per se tamen non positi cum asta omnia mediocres differentias habeant, ac neque periculo ter reant, neque diuerso genere Urentur. Omnia

autem ista ex paruulo incipiunt, diu paula-ltimque increscunt, tunica sila includuntur. Quaedam ex his dura ac renitentia, quaedam mollia cedentiaque sunt quaedam spatio nudantur, quaedam tecta capillo suo permanent, fereque sine dolore sunt. Quid intus habeant, Vt conjectura praesagiri potest sic ex toto cognosci, nisi cum ejecta sunt, non potest. MaXime tamen in his, quae renituntur aut lapillis quaedam similia, aut concreti confertique pili reperiuntur. In his Vero, quae cedunt, aut melli simile aliquid, aut tenui pulticulae, aut quasi ratae cartilagini, aut carni hebeti cruentae, quibus alii aliique colores esse consueuerunt. Fereque ganglia renituntur : atheromati subest quasi tenuis pulticula:

meliceridi liquidior humors ideoque pressu circumfluit steatomati pingue quiddam,idque latissime patere constieuit, resoluitque totam cutem superpositam sic,ut ea labet; cum in caeteris

522쪽

448 A. CORN. TSI Lib. et sit adstrimor, Omnia, derasa ante, si capilli

conteguntur, per medium oportet incidere, vi

effundatur quicquid intus coiit Sed steatoma ltis tunica quoque secanda est: quia non e se cile a cute subjecta carne ea separatur At in caeteris ipsi tunica inuiolata seruanda est Protinus autem, cum ista alba intenta se ostendit, itum scalpelli manubriolo diducenda a cute dei carne est, ejiciendaque cum eo, quod intus te net Si quando tarne ab inferiore parte tunicae musculus inhaesit, ne is laedatur,superior pari illius decidenda, alia ibidem relinquenda est. Vbi tota exempta est, committendae orae, fibulaque his injicienda, Ssuper medicamentum glu tinans dandum est Vbi vel tota tunica,vel aliquid ex ea resictum est, pus mouentia adhibenda sunt.

CAP. Uri,

De Oculorum vitiis, quae alpesiis ma

nu curantur.

SED ut haec neque genere vitii, neque ratione curationis intersemustum distant sic in ocu lis, quae mansem postulant, & ipsa diuersis sunt, aliter aliterque curantuae. Igitur in superioribus palpebris vesicae nasci sistent, pingides granVes queri xl e ViX attollere oculos sinunt, leuetSque pituitae cursus, sed assiduos, in oculis O , Vent. Fere vero in pueri nascuntur. Oportet, compresso digitis duobus oculo, atque ita

cute α 5e in M. M. IX. IL.

523쪽

Cap. 7. MEDIcINA. 44' cute intenta, scalpello transuersa linea incidere, suspensa leuiter manu, ne Vesica ipsa Vulneretur,

ut loco ei patefacto, ipsa prorumpat tum digitis eam apprehendere, euellere, facile enim sequitur. Dein superinungi collyrio debet ex iis aliquo, quo lippientes oculi superinunguntur quo paucissimis diebus cicatricula inducitur Molestius est, ubi incisa vesica est, efflandit enim humorem neque postea, quia tenuis admodum est, potest colligi. Si forte id incidit, eorum aliquid imponendum est, quae puri mouendo sunt. a. De Chrite. a In eadem palpebra super pilorum locum tuberculum paruulum nascitur, quod a similitudine hordei a Graecis κριΘη nominatur. Tuniis c quiddam, quod difficulter maturescit comprehensiam est. Id vel calido pane, vel cera subinde calefacta foueri oportet sic , ne nimius is calor sit, sed facile a parte sustineatur, hac

enim ratione saepe discutitur, interdum concoquitur. Si pus se ostendit, scalpello diuidi dea.

bet, , quicquid intus humoris est , exprimi: eodem deinde vapore postea quoque foueri,&luperinungi, donec ad sanitatem perueniat.

I. De Chalazio ob Alia quoque quaedam in palpebris huic non dissimilia nascuntur sed neque utique figurae

524쪽

4 o A. CORN CELSI Lib. . ejusdem, mobilia , simulatque digito huc vel

illuc impelluntur. Quae, quia grandini similia sunt, χαλά bo Graeci vocant. Haec incidi deabent, si sub cute sunt, ab exteriore parte .si subeartilagine, ab interiore: dein scalpelli manubriolo deducenda ab integris partibus sunt Ac, si intus plaga est, inungendum primo lenibus, deinde acrioribus si extra, superdandum emplastrum , quo id glutinetur.

F. De Ungue oculorum. Vnguis ero, quod πτερυγιον Graeci vocant, est membranula neruosa, quae oriens ab angulo, nonnunquam ad pupillam quoque peruenit, ei que ossicit Saepius a narium, interdum etiam a temporum parte nascitur Hunc recentem non dissicile est discutere medicamentis, quibus cicatrices in oculis extenuantur inuetera-i vit, jamque ei crassitudo quoque accessit, excidi debet. post abstinentiam vero unius diei, vel aduersus in sedili contra medicum is homo collocandus est, Vel sic auersus Vt in gremium ejus caput resupinus effundat. Quidam, si in sinistro oculo vitium est, aduersum si in dextro, resupinum collocari volunt Alteram autem palpebram a ministro diduci oportet, alteram a medico sed ab hoc, si ille aduersus est, inferiorem si supinus, superiorem Tum idem

medicus hamulum acutum, paulum mucrone

intus recuruato, subjicere extremo ungui debet,

eum i

525쪽

F. . MEDICINA. 7. eumque infigere a atque eam quoque palpebram tradere alterici ipse, hamulo apprehenso, leuare Unguem, eumque acu trajicere linum trahente: deinde cum ponere, lini duo capita is apprehendere, per ea erect ungue, si qua parte oculo inhaeret , manubriolo scalpelli diducere, donec ad angulum veniat deinde in-

Uicem modo remittere, modo attrahere, ut sic& initium ejus, finis anguli reperiatur Duplex enim periculum est ne Vel e Vngue ali.. quid relinquatur, quod exulceratum Vix ullam

recipiat curationemri vel evangulo quoque ca- runcula abscindatur, quae, si vehementius n-

guis ducitur, sequitur quoque ac decidit Si abscissa est, patefit foramen, per quod postea semper humor descendit: i d ρυάδα Graeci vo- cant Verus ergo anguli finis utique noscen- dus est; qui ubi satis constitit, non nimium ad ducto ungue scalpellus adhibendus est dein i de sic excidenda membranula, ne quid Xanguis io laedatur. Ei deinde ex melle linamentum superdandum est, supraque linteolum, aut spongia aut lana succida : proximisque diebus diducendus quotidie oculus est , ne cicatrice inter se palpebrae glutinentur siquidem id quo

que tertium periculum accedit eodemque mo- do linamentum imponendum, ac nouissime in- Vngendum collyrio, quo ulcera ad cicatricem perducuntur e

526쪽

Si ea curatio vere es se debet, aut certe ante hiemem. De qua re, ad plura loca pertinente, semel dixisse satis erit m Nam duo genera curationum sunt alia, in quibus eligere tempus non licet, sed utendum est eo, quod incidit; sicut in vulneribus is fistulis: alia, in quibus nullus dies urget, in expectare tutissimum facile est sicut euenit in iis, quae tarde increscunt, dolore non cruciant. In his ver expectandum est aut, si quid magis pressit, melior tamen autumnus quam hiems vel aestas est atque is ipse medius, jam fractis aestibus, nondum ortis frigoribus. Quo magis autem necessaria pars erit, quae tractabitur, hoc quoque majori periculo si abjecta est, sepe , quo major plaga facienda, eo magis haec temporis ratio seruabitur. F. De Encanthide. Ex curatione vero unguis, ut dixi, Vitia nascuntur, quae ipsa aliis quoque de causis oriri solent. Interdum enim fit in angulo, parum Vngue excisi, vel aliter, tuberculum, quod palpebras parum diduci patitur: ἐγκαν5ὶ: e Graece nominatur Excipi hamulo . circumcidi debet hic quoque diligenter temperata manu. ne quid ex ipso angulo abscindatur Tum exiguum linamentum respergendum est vel cadmia, vel atramento sutoriori inque eum angulum, diductis palpebris, inserenduαὶ supraquo

527쪽

cap. 7. MEDICINA. 33 em modo deligandum proximisque diebus similiter nutriendum, ut prim tantum astita egelicia, vel etiam frigida foueatur. 6. De Anc loblepharo. f)Interdum inter se palpebrete coalescunt peririque nota potest oculus Cui malo solet et . iam illud accedere ut palpebrae cum albo oculi cohaerescant scilicet, cum in utro uis fuit ulcus negligenter curatum, sanescendo enim , quod diduci potuit debuit, glutinabitur; αγκt λι- βλέφαρον sub utroque Vitium Groeci vocant. parpebrae tantum inter se cohaerentes, non dissi culter diducuntur; sed interdum frustra, nam rursus glutinantur. Experiri tamen oportet; quia bene res saepius cedit igitur aduersumi specillum inserendum, diducendaeque e palpe-bcie sunt deinde Xigua penicilla interponen- da, donec exhil ceratio ejus loci finiatur At, ii albo ipsius oculi palpebra inhasit, Heracli des Tarentinus author est aduerso scalpello sub

te care, magna cum moderatione, Vt neque ex

oculo neque ex palpebra quicquam abscindatur, ac si necesse est, ex palpebra potius. Post haec in-Vngatur Oculus medicamentis, quibus aspritudo curatur quotidieque palpebra vertatur, non solum ut ulceri medicamentum inducatur, sed et iam ne inhaereat ipsique etiam aegro praecipia tur , ut pe eam duobus digitis attollat. Ego sic restitutum esse neminem memini. Meges se quoque multa tenta se, neque unquam pro

528쪽

4s A. CORN CELSI 'Lib. 7.fuine, quia semper iterum oculo palpebra inha, serit, memoriae prodidit.

Etiamnum in angulo, qui naribus propior est, ex aliquo vitio quasi parua fistula aperitur, per quam pituita assidue destillat: αἰγίλωπα Graeci vocant. Idque assidue male habet oculum:

nonnunquam etiam exeso osse, Vsque ad nares penetrat. Idque interdum naturam carcinomatis habet ubi intentae venae iecuruatae sunt, color pallet, cutis dura est, aeui tactu irritatur, inflammationemque in eas partes, quae conjunctae sunt, euocat. Ex his eos, qui quasi carcinoma habent, curare periculosum est, nam mortem quoque ea res maturat. Eos vero , quibus ad nares tendit superuacuum, neque enim sane

scunt. . At, quibus id in angulo est, potest adhiberi curatio , cum eo, ne ignotum sit, esse dissicilem, quanto autem augulo proprius id foramen est, tanto dissicilior est quoniam perangustum est, in quo versari manus possit recenti tamen re mederi facilius est Hamulo autem summum ejus foraminis excipiendum ;deinde totum id cauum, sicut in fistulis dixi, Vsque ad os excidendum P oculoque& caeteris , junctis partibus bene obtectis, os ferramento adurendum est vehementius, quod si jam carie Vexatum est quo crassior huic squama abscedat, quidam adurentia imponunt Vt atramentum Nactuar M. M. re. n. Aelius Tetr. u. Serta. III t6.

529쪽

Cap. 7. MEDICINA. 43stum sutorium, vel chalcitidem, vel aeruginem rasam, quod tardius non idem facit Osse

adusto , curatio sequitur eadem , quae in caeteris ustis.

s. De Pilis palpebrarum oculum irri tibis. Pili vero , qui in palpebris sunt, duabus de

causis oculum irridare consueuerunt. Nam Ino

do palpebrae summa cutis relaxatur, procidit; quo fit, ut ejus pili ad ipsum culum conuertantur, quia non simul cartilago quoque se remisit tmodo sub ordine naturali pilorum alius ordo subcrescit, qui protinus intus ad oculum tendita Curationes vero hae sunt. Si pili nati sunt, qui non debuerunt, tenuis acus h ferrea ad similitudinem spathae lata, in ignem conjicienda est deinde candens, sublata palpebra sic, ut ejus per niciosi pili in conspectum curantis veniant, sub ipsis pilorum radicibus angulo immittenda est,

ut ea tertiam partem palpebrae transuehat deinde iterum, tertioque ad alterum angulum, quo fit, ut omnes pilorum radices adustae emorianis tur. Tum superimponendum medicamentum est, quod inflammationem prohibeat atque ubi crustae exciderunt, ad cicatricem perducendum.

Facillime autem id genus sanescit. Quidamajunt, acu i transsui juXta pilos exteriorem partem palpebrae Oportere, eamque transmitti duplicem capillum muliebrem ducentem; atquo

ubi acus transiit, in ipsius capilli sinum, qua du-

530쪽

η36 A. CORN CEI si Lib. . plicatur, pilum esse injiciendum. per eum inisuperiorem palpebrae partem attrahendum rabi-ilque corpori adglutinandum, Mimponendui medicamentum, quo foramen glutinetur , sic lenim fore, ut is pilus in Xteriorem partem posse aspectet. . . Id primum fieri non potest, nisi in pilo longiore cum fere breues eo loci nascantur Deinde, si plures pili sunt, necesse est j Iongum tormentum sit, toties acus transiens magnam inflammationem moueat. Nouissi me, cum humor aliquis ibi subsit, oculo, ante per pilos tum per palpebrae foramina assecto, vix fieri potest, ut gluten, quo vinctus est pilus, non res luatur eoque fit, Vtis eo, unde vi abductus est, redeat. Ea Ver curati , quae palpebrae laxioris ab omnibus frequentatur , nihili habet dubii. Siquidem oportet contecto culo mediam palpebri cutem, siue ea superior, siue inferior est, apprehendere digitis, ac leuare, tum considerare, quantulo detracto futurum sit, ut naturaliter se habeat Si quidem hic quoque duo pericula circumstant: si nimium fuerit,excisum, ne contegi oculus non possit; si parum

ne nihil actum sit, frustra sectus aliquis M. Quod deinde incidendum videbitur, per duas lineas atramento notandum est sic, ut inter oram,

quae pilos continet, propiorem ei lineam,aliquid relinquatur, quod apprehendere acus postea possit. His constitutis, scalpellus adhibendus est: , si superior palpebra est, aut e si inferiora