Artemidori Daldiani ... De somniorum interpretatione, libri quinque à Iano Cornario medico physico Francofordensi, latina lingua conscripti

11쪽

hilia audit, uadit, tangit, tristatur, an adinuertit. In summa, quaecunQ corporis aue animae munia, ea omnia anima ipsa in sem/no obit. Quicunq; igitur haec reste iudica re nouit, magnam sapientiae partem nouit, requi de huiusmodi iudicant certa artem

habent. Sic Hippocrates, sic do russ. quis mde somniis sensit, ut merito suo inter artist

ciosas diuin tionis sipecies ars interpretan di somnia a ueteribus sit recepta, maiore

certe quam Arusipicium siue Hepatispiciuec Augurium, non minore autem Φ Astrologia. Has enim qu tuor species diuinatio nis siue uaticinationis, etiam hic noster Artemidorus agnoscit, reliquis omnibus eX-plosis uelut uanis 8c ad fraude ac imposti ra excogitatis, quod etia M. Cicero libro primo de diuinatione fecit. Quare non ut deo quomodo uel ignoratiae, uel temerarii

iudicii notam effugere possint qui de laudatissima arte aliter quam res est, oc quam a pientissimi homines senserint,pronticiant, Maxime quum non gentium tantum terimoniis, sed sacrarum etiam literarum elo gio commendetur, oc ut ingens quoddam

12쪽

DEDic Aro Ri A si enim Iohelis ii dicit deus:effundam de sputitu meo super omnem terram, Sc prophe tabunt filii uestri oc filiae uesti, di seniores

uestri somnia somniabui, oc iuuenes uestri uisiones uidebunt. Neq; uero enumerare lihel, quoties in Evangelicis literis monitus Per somnia nobis proponuntur. Quid aut quod uir dei Ioseph filius Iacob, hanc artEprimus reperisse traditur Trogo autore, quanquam Philo ad Abraamum proauum illius hync inuentionem reserat . Certe se m niorum interpretamenta solertissima in ipso Ioseph diuina scriptura nobis propo nit, oc Iosephus scriptor magnam eius hac parte peritiam libro Antiquitatum secun do astruit.Et dubium adhuc certam e est Iudaeis cum gentibus, utriscp hanc artem sibi ut inuetoribus uindicantibus, quum illi ad

Ioseph, hi ad Amphi honem suum hanc

Iaudem reserat. Porro ars ipsa interpreta di somnia, prudelia re coniectura maxime

i ςψnitit iuxta uulgatum uersum, Qui be

ne coniectat uates hic optimus extat. Nam somniorum interpretes conie 'o

res appellari Quintilianus testatur. in re obseruationibus euetuum ueterum maδ s xime

13쪽

xo EPIsTOLA, I rime somniorum constat, ut sic ex multis apprehensis meditationibus ac sententijs colle ius ad finem praescientiae utilem, ars . sit costituta. In qua haud dubie maximum artificem Artemidorus praestitit, uelut ex his quin eius libris perspicere est. Neque uero scio alium de his scriptore qui ad nos

extet, ut etiam hoc nomine maius operae

precium me facturu putarim, si hos libros latine contaiberem. Ridiculi autem maxi me sunt hi qui longius trahendi sermonis

cum aulicis uirginibus ac matronis gratia horum librorum lectionem nobis c5menis dant, alias pro nostra religione ac ueritate ipsa non curanda. quum certu sit uera sem nia futurorum significationem afferre, ne que eorum monitus falsos esse, nech super

stitiosum sed pium esse, bis fidem habere.

Verum quum pauci omnino sint qui uera somnia uideant, pauciores qui intelligant aut observent, paucissimi qui interpretari possint, hinc adeo certissime artis uilitatem ac contemptum obortum esse. Atque hic longissime sermonem extendere possem, si exempla quorundam praestantium uiro

rum mihi semiliariter notorum producere libeat

14쪽

DED I cAT O RIA I r. libeat,qui de grauissimis reip.tum politicae tum literariae causis anxii, per somnia ad , moniti sunt quid facere aut fugere conduinceret,aut quid omnino succes1urum esset. Possem etiam medicos proferre de aegrorustae fidei concreditorum salute sollicitos, quibus contigit somnioru uisis quid agen dum, aut uitandRaut omnino sperandum esset edoceri. Cuius rei n5 dubito quin uos

fide dignissimos testes habiturus sim . Sed re Hippocrates noster,itemq3 Galenus te/stantur aliquoties se per somnia de faciessis cognouisse. Verum non est splendidior locus quam in epistola quadam Hippocratis ad Philopoemenem ubi somnium enarrat quod sibi meditanti oc solicito de Democriti ad quem ad Abderitis curadum uocatus erat, ualetudine sub auroram obuenisse di cit: Videbar, inquit, mihi uidere Aescul, pium coram, Sc iam ad ipsas Abderitarum

portas aderamus. Aesculapius autem non ut imagines eum alias ostendunt, mitis achlandus apparebat,sed habitu concitato 5c aspectu horredo. Sequebantur aute ipsum dracones reptilium generis immaneS, lo

gum tractu ducetes, oc horribile quiddam

uelut

15쪽

uelut in desertis ac saltib. subsibilantes. Se quebantur Sc socii pyxides medicamenta rias probe obsignatas gestates.Deinde porrexit mihi manum deus,quam ubi libentis/sime apprehedissem, rogaba ut mihi simul

Pergereticeret, re ne me in medendo destiitueret. Veru is nihil inquit,in presentia me iopus habes. Sed haec immortalium ac mortalium communis dea te peregrinum deducet. Et ego conuersus uideo mulierem pulchram 5c magna, simpliciter ornata, splen didam,cuius oculorum circuli puro lumbite micabant,ut stellaru fulgorem putares. iEt deus quidem disparuit.Mulier uero illa apprehensum me manu,lento gradu henis gniter per urbem ducebat. oc ubi prope domum essemus,in qua hospitium mihi par, tum esse putabam, uelut spectru disiparuit, hoc saltem dicens: Cras te apud Democri tum deprehendam. Quum uero iam se illa conuerteret,Rogo, inquam optima scembna, quae nam es,& quo nomine uocari dohes Veritas, inquit illa, Csterum quam accedentem uides: Sc derepente altera quae

. dam mihi apparuit:ne ipsa mala uidetur, audacior aute aspectu oc concitatior, opsel

16쪽

ς DEDICATORIA ει nio inquit appellatur,& habitat apud Abγderitanos. Ego igitur ubi de somno surreγxissem,mihi ipsi somniii interpretatus sima Quod non indigeret medico Democritu

quando salier ipse medendi deus discessisset uelut qui medendi occasione & materiam non haberet. Sed ipsa quide Veritas quod

Democritus sanus sit, apud Democritum manet.Opinio uero quod Democritus a grotet,reuera apud A bderitas habitat. Atque haec uera en mi Philopoemen credo,

sunt sane 5 non contemno somnia maxime ubi etiam ordinem conseruant. Me dicina autem 5c uaticinatio ualde cognatae sunt,quandoquidem et pater ambarum aratium unus est, Apollo progenitor noster,prssentes et futuros morbos prsdicens, re aegrotos oc aegrotaturos sanans. Vale. Haec Hippocrates. Ex quibus apparet ocsomniorum 8c insemniorum obseruatio nem ac interpretationem,non Qtu utilem sed etiam necessariam, Medicis imprimis esse,utpote ex quibus ec causas Sc morbos

cognoscere possint,ac cdsequeter curare. Vt oc hic caluniam non formidaverim, eorum qui ex medico semniatore me factum Pro

17쪽

somniorum interpretatione libros me uo his praestantissimis medicis inepte adscrip/sisse iactabunt. Sed dissicilimum ec a nemine uso in hunc diem tentatum autorem a lacriter aggressus latinis hominibus communicandum duxi, η ι ου ψροντὶς ἐτμοκλειδα, quid male feriati in literis homines de hac opera mea sentiant, modo uobis do/elissimi uiri hoc meum studium probetur, Per quorum autoritatem scio fore, ut nulli honi oc sincere docti uiri non candidissime hanc meam bona studia iuuandi ac augen di uoluntatem amplexentur . Possem hic luxatos aliquot 8c sauciatos locos proponere, quos oc reposui Hc psrsianaui. Sed nolo hinc aliquam laudem mihi uendicare, nisi doctissimi qui uiri iudicabunt, non mi norem laborem nostrum fuisse in luxatis huius operis partibus reponendis, quam ipsi Artemidoro fuit in 14sdem partibus ab initio conformandis. Et iam fatis diu uos celeberrimi uiri detinui,Iam itaque ad Ar temidorum nostrum , aut potius dedic, aionis proprietate uestru, uos dimitto, C ius ac simul meijpsius patrocinium uobis diligenter

18쪽

diligenter commendo. Opi. Valete. Fra, fordaead Moenum, calend. Sept. Anno Christi M. D. αππVIII

Quae in primo libro Artemidori de

somnioru interpretatione contineantur.

Dedisserentia inter insomnium Sc somni/ et . um i De speculatiuis et allegoricis,sive significatiuis II De ieciebus somniorum III De sex elementis De modo Generali III

De modo speciali VIDe curiosis re diuinis somnris VII De teporibus re qualia sunt iudicata v III De moribus I Quae a somniorum interprete sint expen/denda πPropositio eorum quae in his libris tradunta. tur Quomodo interpretationes sent aggrediaendae XII Qualem esse oportet somniorum interpretem x III Dea'

19쪽

Denatiuitate tauri HV De uteri gestatione

' De pilo suillo

De formicis De superciliis in De oculisue s De na

Dedentibus

m XXIIII et De linguam XXIIII

γ b De uomitu sanguinis, aut bilis, aut pituitae' aut cibi

ο ς De collo

20쪽

De obtorto capite πππvnt H rDe eo quod quis putat se serae alicuius ca-

put habere Habere caput in manibus Habere cornua De humeris De pectore mammis De manibus

De lumbis oc partibus circa umbili

De literis L V Ee pubertate liue tirocinio L De gymnasiis secundum species LVII De certaminibus L V I I L

D e pentathlo, siue quinquertio L I π