장음표시 사용
11쪽
cebit morem antiquum sequi, paucas hasce Musarum manubias Tibi pol VOTA MULT ex animo suscepta , offerre , ac dedicare , quas Tu quidem , nisi ego magnopere fallor, libentius excipies pro Tua singulari humanitate, quam olim magni principes AURI BRY
ZIACI SOLIDOS, STRENAS .EΡLURES AUREOLAS IANI ΡRINCIΡlIS AUSPICIO DATAS,
accipere a devotis populi consueverunt.
Maurus artius Monachus Camald.
12쪽
Abbas Generalis totius ordinis Camaldulensis.
CV m librum , cui titulus est De Episcopis Eugubinis , a P. D.
MAURO ARTI monacho nostro compositum, duo Theologi u 1 nostro viderint, c in lucem edi posse centuerint, facultatem auctori praefato impertimur , ut eumdem librum typis mandare valeat, si iis, ad quos pectat, ita videbitur. Datum Faventiae ex nostro monasterio S. Hippolyti ' Laurentii
13쪽
OS AGAPIUS ET SECUNDINUS. Sunt qui antistitum imgubinorum luccessionem a s Agapio, Secundino auspicentur. Iahis est julius Lagarellus in uis epilcopis Eugu binis ad calcem synodi Alexandri perelli editis, cum eo consentit incentius Armannus ah, qui Eugubii, patriae suae episcopos fandiitate illustres receniens Ss Agapium , Secundinum ex eo numero habet, eosque episcopatum gessisse autumat ad annum Christi CCLXII. sed quis ferre possit duos eodem tempore fingi episcopos in cathedra Eugu bina , cum ea. civitas vel nullum fortasse etiamnum habuerat, Vel si quidem habuerit , ut verosimillimum est , nulla ejus rei memoria ad nos in tanta antiquitate pervenerit 3 a Zarellus eos narrat a S. Dionysii Romano Pontifice ordinatos, prima christianae religionis semina jecisse apud Eu-gubinos, ac postmodum in Cir thensi colonia martyrio coronatos, unde eorum reliquiae Eugubium delatae sint, Eudoxia Gabriellia nobilissima foemina curante. Atque haec ex apocryphis, nugarum plenissimis actis delibata sunt, quae infra XcutiemuS. II. Non sum equidem eicius duos quandoque episcopos in una civitate antiquioribus saeculis simul sedisse, quod Thomassinus b) alii demonstrarunt, sed non id temere de ulla ecclesia credendum est, nisi legitimum accedat suffragium antiquitatis. I a Zarellus vero, WArmannus, si quis est alius, qui cum eis sentiat, hauserant id, opinor, ex confictis Gresso lini Valeriani fragmentis, de quibus satis jam ante
dictum est c). Indidem habuit etiam Nicolaus ardinus d), qui
hoc ecclesiae Eugubinae exemplo usus est, ut ostenderet duos uno tempore episcopos in cathedra Nepesina sedere potuisse . Mirum autem homini nec diligenti erudito non suboluisse quantum fraudis in Greisolini testimonio lateret. III. Didicerat id ardinus ex incentio Armanno, ut ex ejus epistola III non. Jan. an. 676. cripta, quam in editam olit vidi apud Guidonem Ubaldum Angelinum , bibliothecae publicae Eugubinae praefectum Quod si reflolinum audias, an onymum quoque episcopum fuendam ante
14쪽
ante Agapium is Secundinum in cathedra Eugubina admittere oporitebit Sic enim incipit illud reisolini fragmentum callide confictum Praedicto sancto episcopo successerunt Agapius, o Secundinus similiter de Utibio, o mira sanctitate coepiscopi. Mitto chronicon ualdense, S. Facundini , quae afferri possent ad episcopatum Eugubinum Ss. Agapito Secundini adstruendum. Videri enim possunt quae diximus
in postremo capite dissertationis praeviae. IV. Tamayus ex seu do-Juliani Petri figmentis, ut ab Hens chenio animadversum est sa), s. Agapium, Secundinum in suum martyrologium Hispanum intrusit, lagapium Carthagmensibus in Hispania, Secundinum Bracharensibus adjudicavit. Sed habemus acta genuina s. Jacobi, Mariani, aliorumque plurium una Cirthae in Numidia coronatorum sub Valeriano principe, quae asseruntur a Baronio b), Wasociis Bollandianis c atque a uinartio illustrantur d). In his non pauca sunt de s Agapio, Secundino, quibus si Armannus Tama-yus, si qui praeterea sunt ejus ingenii criptores, fidem habere voluissent, vel tanta fingendi libertate usi non essent, vel tam immania aliorum mendacia non ipsi temere probassent. Ex his actis Agapium, Secundinum episcopos fuisse constat, sed non propterea cuiquam fas est tuas eis sedes epilcopales temere sine certis monumentis, vel probabilibus saltem conjecturis, assingere. V. Habent Eugubini canonici regulares congregationis Rhenanae horum martyrum corpora in templo, quod olim ex Ss Agapii QSecundini nomine dicebatur, nunc vulgo S. Secundi appellant. Ea tumulata sunt sub ara maxima, ubi QS. Secundi corpus quiescere dicitur, quod ω vetus epigraphe, arae ipsi inscripta , testatur in hunc modum: FA
CTUM FUIT HOC PUS SUB ANNO DOMINI CCCXLIII. HIC SUNT RELIQUIAE aB M. SECUNDINI ET AGA PIL PONTIFICUM ATQUE SECUNDI
Habere dicuntur' fratres Augustiniani in oppido Pergulano Eugubinae dioecesis S mm . Secundi, Agapiti reliquiae se . Si nomina spectes, alii atque alii sunt Agapitus, Secundus, Agapius Secundinus idque in certissimis rebus habent Pergulani Eugu bini, neque ego aperte ausim contradicere. Sed non levis tamen uspicio mihi animum pulsat , unum , idemque par s. m. esse, ita ut ex veris,
indubiisque Agapio, Secundino nam Agapitu Secundus effectisnr, vel vitio sermonis popularis, qui in corrumpendis antiquis nomin bus plurimum semper potuit, vel quodam vulgi errore, cuju neque caulam, neque initium scire liceat. Abstineo dicere malam fidem ali-
15쪽
cujus impostoris, qui, ut in confingendis actis s. m. Secundi, is sapiti satis se audacem praebuit, idem in refingendis eorum no minibus non majorem scrupulum habuerit. Quae mihi hanc suspicio
nem ingesserint paucis aperiam, ac primum monebo, quoad . Secum dinum, simillimum exemplum occurrere in . Secundino episcopo Troa
janorum in Apulia, qui alias Secundi nomine alicubi celebratur, ut est apud Ughellum in Troianis episcopis. VI. Primo igitur de s Secundo, Agapito ante saeculum III. Eu-gubi nihil erat auditum, quemadmodum Mapud Pergulanos, qui eo ipso
saeculo decurrente esse coeperunt, quique eorum reliquias habuisse dicuntur anno MCCLXXXV. annis circiter L post Pergulam conditam. Nulla certe ecclesia Sanctis hisce martyribus Eugubi dedicata, nullum antiquioris cultus indicium in ecclesia Eugu bina , nulla eorum mentio in ejus ecclesiae fastis . At s. Agapito Secundini celebris est memoria is cultus antiquissimus . Quae enim nunc de S. Secundi , olim de s Agapi Secundini nomine dicebatur , ut antea monuimus, insignis ecclesia is canonicorum collegio illustris. Dabi inus infra suo loco Innocentii ΙΙ diploma inlcriptum Laetoni priori ecclesae s. Agapii, o Secundini m. quod est datum Laterani anno MCXLI. Dabimus' auterum Alexandri ΙΙΙ. datum anno MCLXXXI. Saseo priori ecclesae Ss Agapii, re Secundini inscriptum , ex quibus, qui Verus fuerit ejus ecclesiae titulus, apparet. Neque me movet, quod in vita . Ubaldia Theobaldo ejus successore scripta, baldum ipsum legimus ab eccles S. Mariani, quo se receperat, ut in disciplina ecclesasici ordinis erudiretur, ad . Secundi ecclesiam migrasse , unde pol te a S. Joanne Laudensi revocatus sit. Neque enim ita cripsisse Theobaldum centeo; sed cum ea ecclesia successu temporis veteri appellatione oblolet cente ex . Secundi nomine dici coeperit, autos esse amanuenses, qui . U-baldi vitam exscripserunt, veluti per quandam prolepsim novitiam . Secundi appellationem usurpare quasi eo nomine a tum ecclesia illa diceretur, quod solum insequenti tempore sortita est. VII. Ea vero acta, quibus moveri alios video, utris Agapitum, decundum, quasi alios aris Agapio, Secundino agnoscant, mihi potius sup-Peditant argumentum, ut non alios atque alios, sed plane eosdem esse judicem. Ac de Agapito quidem manifesta res est. Sunt ejus acta, quae dixi, in codice membranaceo haud magnae antiquitatis apud fratres Augustinianos in oppido Pergulano, unde ad Pape brochium transmissa fuerant, qui, cum nihil bonae frugis continere visa essent, ab iis edendis abit inuit sa).
Acta Si ad diem primam Itinii.
16쪽
Et sane a capite ad calcem plena sunt fabulis, ineptiis, ex quibus illud unum emolumentum percipitur, quod quo ex fonte acta ipsa man, rint, perspicuum est. Nugator enim ille, quisquis fuerit, qui ea asta confixit, latis liquido ostendit, se prae oculis habuisse vera, genuina Sq. m. Agapii QSecundini acta, seu potius martyrum Numidarum, in quibus multa iunt de s Agapio, Secundino, deque s. Jacobo ,
Mariano in eadem persecutione martyrio coronatis. Ex hisce aestis integerrimis luam illam non minima ex parte expressit insultam plane narratiunculam, temere mutatis temporibus 8 hominum, locorum nominibus , ut fucum faceret incautis lectoribus. Placet hic aliquod ejus pecimen exhibere, ut prudens quisque judicium de re tota ferre possit. Tempore Maπimiavi imperatoris, en fabellae initium non inlcite exmaximiani temporibus petitum , quae ecclesiae Christilustuosissima fuisse constat, persecutionis saeva tempesas adGersus chrisiano Cebementer ingrueret, o cratis gentilium rabies Ουiti Chrsi cruento ore immaniter devasarct coutigit, ut miles quidam nobilis de Hispania, nobilibus parentibus gruixus, is sirpe regia ducens originem, sed multo nobilior irtutibus, o sis, Agapitus nomine , vigesimum annum agens , cum maxima' copiosa multitudine virorum, ac mulierum iu Numidiam iter haberet , quae Viri proviuria nunc provincia Ducarus appellatur . Hic digno , O laudabiliter pro de Chris certas stat, sationes Decianae crycc xi0uis valenter υιCerat . . . . Hic audem diCertit ad quandam ei dem provinciae villam, cui erat vocabulum Mugis, quae nunc Mugellis vulg0 dicitur erat autem nec illa Cicina fatis,' quas suburbana cuidam civitati, quae dicebatur Cirrhensis colonia, nunc vero Eugubium nuncupaxγr. In hac autem ciυitate praecipese diaboli abies adυersus Christi militra ferventius esuabat. VIII. Audi jam syncera martyrum Numida ruria acta Nam pergebamus in umidiam semu ut semper antea, ocim parique comitatu iam ingressi, quae nos ad expectatum dei ' religionis obsequium , illos ana. ducebat ad coelum . Et enerunt i locum , qui appellatur Muguas, cui es Cirthens coloniae suburbana vicinitas, in qua tum maxime civitate gentilium coeco furore, ο κ officiis militaribus persecutionis impetus, quas fluctus saeculi tumescebant. Vides utrobique martyrum iter in Numidiam, villam Muguas dictam, Cir thensis coloniae Vicinam , in colonia Cir thensi saevam persecutionis procellam. Ridebi autem Numidiam ex Africa in taliam transvectam, cum Ducatu provincia, notissima scilicet Spoletani ducatus, commutatam Irthensem item coloniam in Eugubinam civitatem conversam . Quod vero
blateronem hunc audis de infestationibus Decianae persecutionis ab A-
17쪽
tapito superatis dicentem, id etiam ex iisdem actis totidem verbis
decerptum est. Ex eodem sonte haustum est, quod de Agapito additur in uia modum: Beatus autem Agapitus nunquam cessabat sanctis monilix, non solum fideles hortari, sed O infideles quinque ad fidem convertere parum enim erat, quod ipse martFri pretiosum anguinem desinisset nisi ct alios martFres dei suae inspiratione secere curaret. Sic porro genuina ad la de s Agapi Secundino habent: Et conti it . fratres, ut Agapius, o Secundinus, e illuseri sacerdotio mari gres glorios, in eo transtu , quo ad beatae passionis suae praelium , praesidis quidem temporanea potesate, sed Chris electione pergebant, nostrum interim dignarentur hospitium Uuibus tantum inerat spiritus viviscationis ' gratiae, ut tam sanctis ' praeclaris Dei testibus jam parum esset, quod ipsi mar rio pretio sum sanguinem sinasseut, nisi etiam alios martyres fidei quae inspiratione fecissent.
IX. Primis extrema respondent martyres enim Numidas ad cujusdam fluminis ripam intersectos legimus, cujus seeus ipsum, medio nu, fluorem beati sanguinis hauriebat. Similia habet apocryphus nolle biographus, qui ad Pontem Marmoreum, locum olim apud Eugu binos notis-sirnum, . Agapito caput amputatum tradit, ibique flumen fuisse comminiscitur martyrum anguine redundans, unde Eudoxia matrona Eugu- bina caput . Agapiti extrahendum cura Uerit. X. Satis igitur constare opinor, unde haec acta S. Agapiti sint petita Quae de S. Secundo in eodem codice Pergulano leguntur, non melioribus veritatis notis inusta lunt. Sed cum de sancto quodam Secundo exploratum esset apud Amerinam civitatem in Tiberim praecipitatum. esse, id retentum est tanquam basiis, fundamentum totius narrationis, cui tamen & Eudoxia pia foemina, maximiani persecutio, - mo Dion usius proconlul, tu quo Agapitus martyrium fecisse fingitur, perbelle intexuntur, ut dubitare non possis ex eodem fonte manasse omnia Fateor tamen haec . Secundi acta minus portentosis scatere mendaciis, quam acta S. Agapiti quare a Papebrochio edita sunt ad diem primam unii. Sed non id tamen magno mihi argumento est S. Secundrina, cujus reliquiae apud Eugubi nos Pergulanos coluntur, ipsum esse Secundum martyrem Amerinum, ut acta ista praele serunt, neque id ulla latis probabili ratione ostendi potest. Fac enim id verum esse, quod conjectando dixi, quemadmodum ex S. Agapio certissimo martyre, apud Fugu binos notissimo Agapitus me sit, ita ex S. Secundino Secundum esse conflatum . Num adeo difficile fuit ei accomodare acta . Secundi martyris Amerini, quemadmo
dum ex actis . Agapii, novitii illius Agapiti acta deformata sunt Id
18쪽
I certe spectat se auctorem actorum S. Secundi apparet ex eo, quod hunc martyrem fingit latibundum vixisse Eugubii apud Eudoxiam matronam, unde Spoletum, ac deinde Ameriam perductus in Tiberim praecipitatus sit, ac demersum ejus corpus ab eadem Eudoxia ad u-gubinam civitatem delatum. XI. Est aliud, quod mihi suspicionem auget de vitiatis s. m. Secundini, Agapii nominibus, Secundum, atque Agapitum conversis. In antiquo enim Kalendario Eugubino, quod in praevia dissertatione Vulgatum es , ad . d. Maii cum Ss Gordiano Epimacho recoluntur s. Secundinus, Agapius, Secundu mm . . Agapius autem Agapitii nomine effertur quod argumento it coepisse jam tum Agapii nomen deformari, in Agapitum verti. Adde quod in re viario ipso membranaceo, cui alendarium illud praefixum it, quoque olim utebantur canonici cathedralis ecclesiae Eugubinae , pro ossicio Ss. m. Secundinio Agapii, sive Agapiti , legenda occurrunt ea ipsa asta spuria , quae supra deicripsimus. Ex his pronum est conjicere, genuinum , ac nativum Agapii nomen in Agapitum esse versum, nec alium esse Pergulanensium Agapitum, quam Agapium antiquissima religione apud Eugu binos celebratum. Neque admodum improbabile est, idem de Secundino in Secundum converso ferendum esse judicium. XII. Quod si una cum reliquiis s. m. Secundini, Agapii apud
Eugu binos quiescere dicuntur reliquiae etiam S. Secundi in ea inlcriptione , quam supra attulimus a), facile animadverti potest eam inscriptionem anno MCCCXLIII non esse antiquiorem, ac propterea positam esse annis LVIIL postquam s. m. Agapiti, Secundi, vel corpora, vel reliquiae translatae dicuntur ex agro Eugubmo in caltrum Pergulanente, quo nimirum tempore de S. Secundo a Secundino diverso jam opinio percrebuerat. Si quis tamen velitis apud Eugu binos , apud Pergulenses adservari reliquias sancti cujuldam martyris Secundi, qui a Secundino sit diversus, me equidem haud perfracte repugnantem habebit, dummodo id mihi concedat, acta , quae circumferuntur, apocrypha esse; melioribus monumentis ad hunc beatum martyrem
vindicandum utatur, quam sunt ea acta, quae circumseruntur. At
nimvero Agapitum illum a Pergulanis cultum, ipsissimum esse Agapium Secundini commilitonem, in Africa coronatum, apud Eugubinos maxime cultum, non video qua ratione revocari possit in dubium.
XIII. Atque hic sane Aegidii Jannini Pergulanensium historiographi
19쪽
sobrietatem aliquis requiret Debuit is in suis onumentis Hi ricis oppidi Pergulani, quae anno DCCXXXII. Urbini edita lunt, s. nnm Agapitum, Secundum Pergulanorum patronos non omittere, sed ita tamen ut nihil ejusmodi nugarum admisceret, quae partim ineptissimis illis affiscontinentur, partim sermone vulgi incerto, errantique jactantur. Sed immodicus patriae amor anninium in uis illis Monumentis Historicis conscribendis, ut alibi saepe, ita hic etiam transversum egit. Ita enim narrat patronos habent Pergulanias. Secundum, Agabitum a , Jusinam ac Secundi quidem caput Agabiti autem, Jusinae corpora mpud eos asservantur . Erant haec olim tu templo, quod prope moenia urbis Eugubinae in honorem . Secundi martFris pia re nobilis foemina Eud κia, Eugubi nata, sed apud potitanos nuptui tradita, reverat. Verum anno CCLXXXIII. inde diυinitus educta in currum ab auris indomitis tractum imposta ad Urum Pergulanum adυe iaciunt, tibi in ec-
elisa S. Augusini quiescunt. Haec ex italico Aegidii annini ad verbum expressa b). XIV. Dissentit hic Ianninius ab actis apocryphis in eo, quod Ss. m.
Secundi, Agapiti, dultinae corpora ex ecclesia . Secundi prope civitatem Eugubinam ad Pergulano comportata dicit, cum apocrypha illa acta narrent S. Secundum tumulatum fuisse ab Eudoxia in suo oratorio in quadam illa, cui erat nome Mugis , quae nunc Mugelio diciatur, quae erat quas suburbaua civitatis ejusdem, a qua di stabat circa seκ- decim milliaria. Ita ego in actis . Secundi, uti sunt in codice membranaceo apud fratre Au guttinianos Pergulenses Acta vero s. Agapiti, Gustinae narrant eos una cum martyre Secundo eodem loco ab eadem Eudoxia sepulturae traditos. Haec vero anni nil dissensio ab illis actis, utcunque ineptissimis, suam, conterraneorum suorum causam efficit deteriorem . Si enim, anninio ipso judice, corporaris Agapiti, Secundi ex eadem illa ecclesia Eugu binis moenibus proxima, ubi certissime constat ab antiquioribus saeculis s. m. Agapii, Iecundini corpora acuisse , ad castrum Pergulanum translata sunt , quis non statim uspicetur Agapitum, Secundum non esse ab Agapio,
Secundino distinguendos, quorum non quidem integra corpora, ut sibi perluasit anninius, sed insignis corporum pars apud Pergulano condita servetur atque ita vel ple anninius imprudens, nolentque eo OS perducit, ut id, quod longe vero simillimum est, asseramus, nimirum Obiles illos Eugu binos, qui ante medium saeculum XIII ad construendum castrum Pergulanum coluerunt, sive statim initio, cum novam illam
20쪽
tam coloniam conderent, sive aliquanto poti, curasse, ut aliquid ex eo. rum martyrum reliquiis, quos Eugubri colere Conlue Verant, in nascentis castri Pergulani certum praesiuium eo afferrent; quod etiam antiqua monumenta confirmant ab erudito centore hiltoriae Pergulanae citata in apologia, quam edidit contra Jannmium plum Pergulanorumhiltoriographum. Quae si vera sunt, tota ilia narratio corruit de curru a tauris indomitis tracto, quam potuit aliquis comminiici ad conciliandam majorem venerationem lacris illis reliquiis, earum adventum in castrum Pergulanum eju miraculi specie nobilitandum. XU. De hiscis. m. apud Pergulano cultis, pluribus agit Pape brochiuga diem primam junu, atque i etiam ut picatur ex s. Secundino,
Agapio Secundum, Agapitum fluxisse fieri enim potuisse, inquit,
ut eorum capita cum potioribus ossibus delata fuerint ad extimos Euagubinae dioece leo fines, ubi prae Omimbus Secundini, atque Agapii placuerint nomina Secundi, WAgapiti, tanquam famosiorum vulgo martyrum
XVI. Existimat idem scriptor clarissimus s. Mariani, Hacobi, Secundini,' Agapii martyrum tarthensium corpora eodem tempore Eu-gubium allata fuisse, apud ecclesiam ejus civitatis principem depositeta, unde cum ea ecclesia exeunte aeculo XII alio commodiore loco resecta est, ad ecclesiam . Secundi translata sint, atque ita contige-Tit, ut communem cultum cum S. Secundo deinceps obtinuerint.
Sed quod ait de translatione corporum s. m. Secundini, Agapii ad ecclesiam . Secundi, id vero esse nullo modo potest; nam multo ante, quam haec translatio facta supponitur, ea ecclesia, quae nunc ex . Secundi nomine dicitur, Ss. Agapii, Secundini titulum gerebat, ut iupra ostendimus. Quare potius dicendum S. Secundi reliquias, si quae ibi re ipsa exiliunt, a reliquus . Secundini diveriae, ad per vetuitam ecclesiam s. Agapii QSecundini alicunde allatas, quam Contra s. Agapito Secundini corpora translata fuisse ad eclesiam . Secundi, quae nulla apud Eugu binos antiquitus existebat Ita autem accidiis puto, ut una Eugubium delatis s. m. Cirthensium Mariani, Jacobi, Agapito Secundini corporibus priora illa
duo uno loco condita sint, duo pol feriora alio loco acuerint, extructo utrobique insigni templo ad quorum alterum, nempe s. Mariani, Jacob , episcopias Eugubinus sedem fixerit, ad utrumque Vero clericorum conventus relederit. Certe sub initium saeculi XII canonici regulares Sq. Agapii, Secundi m ecclesiam obtinebant, quibus traditus est educandus S. baldus. Cum autem jam tum apud eum locum canonici ordinis dilciplina plurimum collapsa et set , ut a Theo