장음표시 사용
151쪽
Korum immunis atem habeant nis Mod annuatim in fesso Beati myiLni centum libras Lucenses obis perso sint. Preter eo de Consulatue bonis eorum consuetudinibus eos inusivimus. Insuper omnem contra ctum inter Ciυes Eugubinos , o Cives Perusnos habitum Ne de iura mento, 'e de Conjulatu, sive δε exercitu faciendo , vel de aliquo mo do Societatis, et tu editionis cum se in praeiudicium M satis Nostre omnino casiamus, ct Imperiali Decreto irritum esse decernimus. His Di mali sancientes pagina, ut nullus hominum adversus hanc Ure et tu.dinis confirmationem' dictum venire presumat. Duod se quis contra- fecerit, in ultionem transgressonis v quingentas libras auri puri componat, medietatem fisco Osro , o reliquas injuriam pasi . in autem hec omnia nominata rata' in perperlium inconcussa permaneant, hoc presens priυilegium inscribi Usmus minis Uri Sigillo nupeo communiri. Huius rei testes uni Comes Hrrmannus de Aceteburch, mdericus Marchio de Baden Comes Henricus de utruberg. Comes Henrictis de Z irin Comes Henricus de 'UUsten. Comes redericus de Saraponte Petrus refectus Urbis Comes id randinus. Comes ancredux de SartFano Magifer Ioannes ardens Prepostus Domini ImperatorisClericus Guido acetaconte Albertus turtius. Imperiolis Aule iudex o quamplures alii. Sianum Domini Imperatoris
Acta sunt eo anno Dominice Incarnationis millesimo ducentesmo unis decimo Regnante Domino otione quarto Romanorum Imperatore glorioso, anno quartodecimo regni eius, Imperii vero anno tertio. Datum apud Montem Flasconem 18 Kalendas Decembris. XV Indictione. Locus uel Aurei Sigilli. XV. Quo tempore datum ei hoc diploma dissidebat a pontifice Otto, multasque pontificia ditionis civitates occupaverat. Eam fori tunam Eugu bini quoque ferre debuerunt, quare nil mirum, si in iis ornandis speciem quamdam ingularis munificentiae non improvidus princeps ostenderit, ut eos sibi magis devinctos retineret. Est autem hoc Eugubinae elicitatis per eos dies argumentum illustre, quod non solum civitatem ipsam amplificare , sed de novis etiam castris pluribus in iis locis agri Eugubim, qui vel ad fines tuendos, vel ad mese a ca-
152쪽
catus habendos opportunissimi viderentur, construendis Eugubini coogitare potuerint. Hoc enim initium fuit Collestacciarii castri, hoc Ser rae S. Abundii, tum Pergulae, Cantiani, quae duo posteriora, . Vilano ecclesiam Eugubinam regente , condita fuerunt. Priora duo, aliquanto serius. XUL Ac Pergulanum quidem castrum, quod postea in amplum, opulentissimum oppidum evasit, in agro Eugubino condi coeptum est ad annum CCXXXIV. Tot sunt ejus rei monumenta , ut nemo, qui ea viderit, quique sana mente utatur, hanc esse ejus oppidi originem sit negaturus. Negavit tamen Aegidius anninius in eo libro, quem edidit de historia Pergulana, in quo cum alia multa, tum hoc imprimis ab eruditissimo viro a jure reprehensum est , quod Pergulam, neque eo tempore conditam, neque Eugubinis ab ipsa sui origine dixerit subjeEtam. Prostant duo ejus libelli, haud magni quidem, si molem spectes , sed plurimi tamen faciendi propter reconditas literas, Melegantiam scriptionis. In his anninium solidissime confutat, prolatis tabulis, monumentis, quae vera sint Pergulae initia ostendit. Pertiam vero, sive Perusiam , civitatem antiquam, quam in quibusdam Ptolemaei tabulis in Baudrandi Ferrarii
lex icis temere intrusam viderat, quamque Pergulae suae veluti parentem Janninius crediderat, omnino expungendam , atque a tabulis omnibus ablegandam docet. XVII. Dabit tamen hanc veniam mihi vir doctissimus, ut, cum de castri Pergulani initiis, deque nova hominum societate, communantiam per eos dies appellabant, certis legibus ibidem constituta, ei libenter assentia , ab ejus opinione in eo tantisper recedam , quod ad eum locum, ubi nunc Pergulani incolunt, nullum ante annum CCXXXIV. aut vicum, aut antiquioris oppidi vestigium fuisse existimat. Do id quidem de exiguo eo tumulo, ubi veteris castri Pergulani adhuc moenia assurgunt. At eum locum , quem forum Pergulanum occupat, quique nunc circum quaque aedificiis, qua publicis, qua privatis, non sine magna incolarum frequentia, repletur, vix crediderim plane ha-hitatoribus vacuum fuisse ante Pergulam conditam Argumentum ejus rei non contemnendum habeo in tabulis archivi Avellanensis, quas
XVIII. In nomine domini Uri ies chris a nativitate ejusdem anno mill cent. LXXXXVII. tempore celesini pape henrici imperatoris die IIII exeuntis mensis martii indic. v. Foro in chi Pagina refu
a Viri infra I ab Iacob ep. adis VII.
153쪽
rationis re renuntiationis , suam fatio ego rebaldus filius viviani de mpo, vobis donno alberico priori anci crucis fontis avellane refuto renuntio quidquid habeo e habui ego vel alii pro me in colle siMestri, positum in curte valli ree, a latere Mius totius rei a primo latere pepidesuper, a secundo I tertio latere sunt foveo a IIII latere via de aLle cornaleti c. re pretium recepi a bouo homine rectore montis sicci, ut
De casa pio martinus comprobat i a. XIX. Vallis rea locus est vix passibus mille quingentis ab oppido
Pergulae dissitus, vulgo arre , Ciniscus autem alter est ex imo bus fluviis, qui infra. illud oppidum confluunt, nam alteri Sua fano nomen ab antiqua civitate vasa, quam is fluvius Cinisco auctus alluebat. Non est ergo cur alibi quaeramus Forum inis chi, in quo ea charta scripta est , quam prope eum locum, ubi nunc Pergulae novellum oppidum ess situm, hoc est: in ipso confluenti Suasani, c Cinis chi , a qui certe locus mercatibus frequentissimis etiam nostris
temporibus celebratur. Neque vero aliam ob causam ori Cinis chinomen ei loco haesisse crediderim , quam propter conventum hominum, qui ex Piceno, Umbria ad mercatus habendos eo confluere solerent. Erat igitur antequam Eugubini Pergulanum castrum construerent , Forum inischi , cui id castrum succreverit. De quo si quis nosse cupiat , quibus legibus ex civitate Eugubin , atque ex vicinis locis viri nobiles, plures familiae societatem inter se inierint, commune Pergulanum constituerint quantis Viribus vicinae civitates Eugu binorum felicitati invidentes, vel sibi ex potentia Fugubinorum in dies crescente metuentes, molitionem Pergulani castri impedire aggressi sint quanto denique studio Romanus Pontifex Gregorius X. Eugu binos ab ea injuria defenderit, eruditi censoris historiae Pergulanae, quem non semel laudavimus, utrumque libellum adeat, ubi haec accuratissime explicantur. Atque ejus imprimis diligentia laudanda est , quod in appendice ad alterum ex hisce suis scriptis, quo prioris
apologia continetur, pulcherrima monumenta , ac praecipue Gregorii IX. diplomata, seu epistolas duodecim ad eas res illustrandas ediderit. XX. Restat nunc, ut de Cantiani oppidi origine pauca Sunt, qui ex Luceolana civitate Cantianenses traxisse originem dicunt, quod esus nullo modo potest. Sic enim Luceolani castri, neque enim civitatis nomine hic abuti licet memoria omnis jam inde ab I seculo
In tabulis archivi fratr&m re iniensitim apti Pergialanos mentio occurrit Hospitalis de Ponte inmischi exsentis ad annum CCCXVIII. tio hic praetereundum non fuit m de nomi-
η ejur fluvii, qui cam Suasam conjungitur, magi constaret.
154쪽
to interiit, ut Vix ullum Veliigium reliquum sit. Cantiani vero monumentum extat nullum, quod eculo XIlI sit antiquius. Ego nullum vidi antiquum auctorem, nulla tabulas, in quibus Cantiani nomen occurrat, quae criptae in ante quoddam ederici II diploma, quod vulgatum et ab Ugbello in nostris epit copis Eugu binis, de quo erit aliquid a nobis dicendum tuo loco. Datum est ederici diploma
ad annum CCXLIV. Eo anno certe conditum erat Cantiani a. strum 1ed haud multo tum numerabat anno a prima origine. XXI. Si quis temere id dictum putet, antiquiora proserat Cantiani indicia. Sunt innumerae in archivo vetianensi in Eugubinis item archivis omni generis tabulae lectatis XI. XII. XIII scriptae , in quibus creberrima sit eorum locorum mentio , qui sunt in Cantiani vicinia, quique nunc agrum Cantianentem constituunt , sed altum ubique de Cantiano silentium ante XIII. eculum. Ne quis autem exiguam esse Im argumenti negati Vi quale hoc it, impune objiciat, cujus tamen magnum esse momentum non dubito placet alia ratione rem conficere.
XII. Sunt in archivo secretior Eugubinorum o Armanno asta plurima acerrimae , ac luturnae His , quam Eugu bini eculo XIII. exeunte .XIV. ineunte habuerunt cum rectore ducatus Spoletani, quam tandem Eugu bini ipsi ita legitimo judicio obtinuerunt ad annum MCCCIV. Qui ducatus poterani provinciam pro ecclesia Romana regebat , sibi in animum duxerat , ut communi Eugubinorum, ad ejus, opinor, ire minuenda S, caltra aliquot ex ditioribus o magis populosis adimeret Tentari coeptum et id ad annum CCLXXVI. At restitere Eugubin , qui cum atris rationibus , tum ea imprimis, potentem advertarium cohibere conati sunt, quod ea caltra ab se, communi civitatis impenta conlii tacta fuisse iteraderent. Ac de Camtiano quidem Eugubinorum procurator in judicio professus et se probaturum Cantianum altrum anni ante quadraginta quinque ab Eu-gubini conditum fuiste a). Id porro actum et a procuratore Eu-gub1norum ad annum CCLXXX ex quo fit Cantianum callium conditum fuisse anno circiter CCXXXV. inde enim ad annum MCCLXXX anni tercedunt quinquem quadraginta. Neque vero dubium et , qui Eugubin , prolati tabulis, idoneis testimoniis, abunde probaverint id, quod propositum erat, anno enim CCCIV. Diothic herius de Lorano ducatus Spoletani rector, cognita caula, lententiam pro iis pronunciavit b). Haec
155쪽
Haec in Eugubinorum gratiam de Cantiani origine dixisse uυ erit,
qui nimis gravate ferunt Cantianentes veterum beneficiorum immemores , non satis gratos animos gerere erga civitatem Eugubinam, quam matris loco habere deberent, Molim certe habuerunt, ut plura eorum monumenta, mihi non incomperta, declarant. Sed antequam manum de tabula , non levis plurium scriptorum error de Cantiani nomineo situ emendandus.
XXIII. Non ignotus est Canditianus fluvius in iis locis, ejusque
meminit S. Petrus Damianus in vita . Rona ualdi a), ubi monasterium S. Vincenti ad Petram pertusam memorans, situm esse ait prope fluvium Canditianum Deinde in Petranum montem nou AM vid licet a monaserio S. Vincentii , quod iuxta an fili num constitutum est fluvium, demigravit. Ita . Petrus Damianus Canditianum Vero esse eum fluvium quo Cantianum alluitur , non ignobilibus multis rerum Italicarum scriptoribus persuasum est. Sed Canditianum nomen antiquum levi mutatione in Candianum Uersum esse existimant, ex quo tandem Cantiani oppidi nomen emerserit. Non esset id supra fidem, si fluvius, qui Cantianum praeterfluit, Canditianus esset. Sed aliud ei fluvio nomen inditum est. Buranum vocari video in antiquis tabulis plurimis apud Eugu binos, Callienses 3 monachos vellanitas adservatis atque ex eo olim nomen acceperat, vel fluvio ipsi tribuerat, Buranum castrum, quod aliquot passuum millibus si, pra Cantianum erat, ad ejus amnis fluenta. Burani castri mentio est in diplomate Coelestiui III ad Benti volum episcopum apud Ughellum. Id nunc castrum plane deletum esse audio, sed Burani nomen antiquum ibi adhuc perseVerat, ejusque loci marchio nuper creatus est a Rom. Pont Bartholomaeus Benvedulus patricius Eugubinus. At Buranus Luceolani amnis, Fenetriae, Bolani, aliorumque fluviorum nobilitatus aquis, secus viam
Flaminiam per fauces Calliensium montium excurrens, infra Callium Buxo, seu Boasi fluvio jungitur, nec a Flaminia digressus, ad Aqua laneam vicum Canditiano miscetur Canditianus vero ex altioribus pennini jugis ad Tifernate pertinentibus defluit, Win planitiem S. Mamtini illapsu , subinde Plobiciam alluit, baldinae familiae caltrurn, vulgo i Piobbico. Tum Flaminiam findit ad Aqua laneam vicum, ubi Burano auctu secus Flaminiam ipsam decurrere incipit, quoad monasterium S. Vincentii, Petram pertusam praetergressu S, Metauro influit ad bis mille passu supra Forumlempronii ad diversorium Cacilma a nostris appellatum. XXIV.
156쪽
XXIV. Hunc porro , quem descripsimus, Canditianum esse plura
demonstrant. Nam primo ejus amnis, cui Cantianum oppidum insidet, certum nomen est Buranus , ut ante diximus, nec ex pluribus amnibus, aut rivis, quorum aquis Cantianensium fluvius coalelcit, ullus est, qui Candianum, aut Canditianum audiat vel in monumentis antiquis, vel in sermone accolarum. Reliquum et igitur, ut non aliud sit Canditianum flumen, quam quod ex Tifernatum montibus exortum, ad Aqua laneam vicum, Flaminiam secat Burano tinctum Petram pertusam adlambit, ac tandem a Metauro interceptus, quasi in
alienam gentem cooptatus, Vetus nomen amittit. Canditianum vero
appellatum haud temere quispiam fortat se dixerit ex albicanti arena, quam devehit, quaque ipsis aquis conlpicuus quidam candor inspergitur. Vidimus nuper in publica Urbaniensium bibliotheca testamentum nobilis, ac de stirpe generose viri Ioannis, quondam Ioannis de Bran- caleonibus de Ur Piobici, in membranis scriptum, quas vir humanissimus, macrarum praesertim antiquitatum ludiosissimus Alexander Mata roggius patricius Urbaniensis Urbinas indicavit. In his Joannes Branc a leonius enodochlo Urbinatium legasse legitur agros quosdam sitos in territorio castri Plobici prope flumen Canditianum. Scriptae sunt hae tabulae v. cal. Jul anno MCDLVII, Sunt aliae in eadem bibliotheca veteres tabulae, quas idem vir humanissimus ostendit, scriptae ad annum CCCXC. xvi I. cal. Jun. in domo nobilis viri Anioni Monaldi de Brancationibus demo de Ia casa prope hos fines Aprimo latere flumen Candegliani. Ut cetera desint, geminae hae tabulae satis iuperque sunt ad Canditianum fluvium demonstrandum, eum scilicet, qui Plobici castrum alluit, Calliensium flumen ad Aqua laneam excipit. XXV. Sunt ad dexteram Canditiani ripam vix passibus, opinor, mille ultra qua laneam vicum, non vulgaria antiqui oppidi vestigia, quod hic praetereundum non fuit, ut meam eruditis diligentiam probarem. Duas ibi antiquas micriptiones vidi in praedio Caroli Antonii cara. mucci , quarum alteram edidit Muratorius in novo inscriptionum
the lauro pag. D v. L. Heidio positam. Altera, quod iciam, inedita est, quam hic habes: . m.
V IX. AN. XLIII. Inseriptiones inliae cibidem repertaes sunt fundo I Pole, alias uno di auria, quas edidit Muratorius, quasi in civitate , vel saltem
157쪽
tem in agro Calliensi erutas Primam vide pag. Dccv. 8. Ea ipsa est, quam ante indicavimus. L. HEIDIO. SER. FISERTULLAE. IHI
Ηeidio in Neldium converto eamdem protulit pag. DCCVII. I. adnotavitque effossam isse cim agro Calliens annes MDCCXXXV in pram dio D. Francisci Matthias. XXVI. Pluris facienda est, quam exhibet pag. CCCXXX. 3. quae est
Hanc quoque repertam dicit in agro Calliensi. in praedio D. Fran- cilci Matthias anno DCCXXXVI. XXVII. Tertiam laenique inlcriptionem proseri iuratorius Sag.
DCCXLI. L eodem loco repertam.
158쪽
Atque hanc etiam adnotat in agro Calliensi effossam eodem anno MDCCXXXVI. additque , si ad civitatem Callientem nunc agit spectet, hinc palam feri eam municipii honore fuisse insignitam
Sed quid quod eamdem rursum producit pag. CXXII. . Ita quae tres tantum re ipsa sunt, quinque apud Muratorium leguntur, in quo certe ejus diligentiam requiras. Quod Vero ait eas esse effossas in agro Calliensi, id etiam minus eum accuratum prodit. Est enim is locus, ubi ea marmora effossa sunt, in agro Urbinati, quem ex ea parte a
Calliensi distermina Canditianus amnis, ut etiam ejus pontis, sub quo ad Aqualaneam Canditianus viam Flaminiam secat, pars luperior ad Callienses, inferior ad Urbinates pertineat, idque grandibus literis ingemino lapide, ejus pontis lateribus infixo insculptum est.
I. Ex Albertorum familia Florentiae nobilissima, Vilano successorem datum esse Paulum ad annum CCXLIV. eoque sedente, ad eum annum, castra quaedam Eugu binis donata a riderico II. Rom-Imp. tradit Ughellus, a quo etiam accipimus Paulo acobum successisse ad annum CCXLVI. Sed praestat singula discutere . Ac primo nuperus Ughelli editor Coletus, quoad Pauli gentem, haec ex cl.
Salvino affert . Hunc Paulum de Ibertis non fulis suspicandi assam
haec duo mihi praebent tum quia in hujus familiae arbore non reperitur tum quia illo θυο haec familia de Albertis cognome nondum erat
sortita. Sed hoc levius Ughelli erratum illud gravius , quod non ante annum CCXLVI. Jacobum Paulo successorem tribuit. At jam inde ab anno MCCXL. Jacobus Eugubinam ecclesiam moderabatur. Eo enim anno die secunda mensis Aprilis tempore D. Gregorii Papae, D. Frederici Imperatoris in dic. XIII cathedralis ecclesiae Eugubinae canonici procuratorem elegerunt, qui ejus collegii nomine Jacobo episcopo se sisteret, sponderetque se, c canonicos reliquos sodales suo , paratimmos esse , ut ei damum in satisfacerent pro iis rebus, quaS
159쪽
quas sibi vindicassent, atque in collegi utilitatem convertissent ab obitu Uilani episcopi, usque ad illud tempus, cum episcopus Ariminensis, ubente Romano Pontifide, procuratores in episcopatu Eugubino constituerat. Optassem haec otidem Verbis ex publicis tabulis, quae in archivo canonicorum asservantur xscribere, sed quoniam ildatum non est, satis erit hanc earum tabularum synopsim ex saepe laudato codice Francisci Armanni ejus olim ecclesiae anonici, in medium attulit se sa).ΙΙ. Ex his tabulis praeter certiorem epocham episcopatus Iacobi, quem ghellus Paulo suffecerat ad annum CCXLVI. Lagarellus autem ad annum usque CCLVI. protraxerat, illud etiam intelligimus ecclesiam Eugubinam per id tempus aliquandiu pastore destitutam, per procuratores ab episcopo Ariminensi delectos ex jussu Romani Pontificis administratam fuisse, post obitum Vilani episcopi. Neque id solum, sed illud etiam ex his tabulis assequimur aliquod temporis spatium fluxit se poli Vilani de celsum antequam procuratores in ecclesia Eugu bina instituerentur , eo enim temporis intervallo factum est, ut canonici Eugubini, sede epilcopali vacante, aliquid ex boni
ad episcopalem censum pertinentibus usurpaverint, atque in suam rem Verterint. Haec si quis reste perpenderit Pauli episcopatum vel multo breviorem judicabit, quam Ughello est visus, vel etiam fortasse nullum. III. Quod autem Ughellus habet de castris quibusdam civitati Eu-gubinae a riderico I. donatis, Paulo episcopo sedente , ad annum M CCXLIV, id vero nihil est. Cum Paulum eo anno ecclesiae Eu-gubinae praeesse existimaret, propterea Eugu binis ea castra donata es- 1 scripsit Pauli temporibus. Ceterum in diplomate ridericiano quod ab Ughello ipso affertur, nullius episcopi nomen occurrit Nisi quod igitur emergat certum monumentum, quo Pauli epit copatus niti possit, non mulium repugnem, quin is ex antistitiam Eugubinorum albo delendus sit.
I. Floruis acobus in eadem sede anno MCCXLV de quo mentio MCCLVI. apud adirium tom. a. Annal. Min. Ita de hoc episcopo Ughellus, ac nihil praeterea. Sed jam inde ab anno MCCXL eum
160쪽
in cathedra Eugubina sedisse demonstratum est. Possem Waliis a gumentis ostendere sedis ejus initium altius omnino repetendum quam judicari Ughellus, sed id necesse non est. Videndum nunc an melius saltem ejusdem episcopatus finem constituerit. Annum equidem quo in vivis esse desierit, non declarat, sed narrat tamen Joannem ei successisse ad annum CCLVIII. Ego vero ut Iacobi obitum circa annum CCLVIII accidit se libenter admittam, ita de Joannis succe
sione ad eum annum aegre admodum assentia . Porro circa annum
MCCLVIII., quo diximus Iacobum objisse, haec duo suadent, quod is eo ipso anno adhuc erat in vivis,in quod insequenti anno MCCLIX., sedes Fugubina vacabat: primum habeo ex tabulis monialium S. Benedicti , ex quibus intelligere licet Jacobum episcopum eo ipso annomonialibus . Donati de fauce ecclesiam S. Mariae de Saxo Majalicum suis bonis donasse. Uidit has tabulas, cetera ejus monasterii monumenta Angelmus, qui olim mecum humanissime communicavit quidquid ad rem meam esse poterat. Alterum constat ex tabulis monialium S. Clarae, quibus continetur decretum capituli canonicorum ecclesiae Eugubinae , anno MCCLIX. sede episcopali vacante
editum, quo rescriptum quoddam acobi episcopi confirmatur a . Recte igitur circa annum CCLVIII. Jacobus decessisse dicendus est. II. Sed num eodem anno Ioannem habuit successorem Id postea quaeremus. Nunc pauca de jacobi estis. Is vero duabus maxime rebus prudentiam suam studium religionis ostendit. Monialibus S. Damiani domicilium constituit ad ecclesiam S. Donati de fauce extra urbem ad an MCCLΙΙ. iisdemque postea ecclesiam S. Mariae de Saxo Majali donavit, ut supra dictum est. Dein remitas Augustinienses, de rictino tum vulgo appellatos, in civitatem XceptoS, plurimum in aedificanda ecclesia . Augustini adjuvit b). Erat autem monialium S. Damiani recens institutum incredibilis opinio sanctitatis; nam cum eas Iacobus in S. Donati ecclesiam induxit, vivebat adhuc ejus instituti autrix magistra Clara Assisinas, quae
totum orbem in suae virtutis admirationem excitaverat . Ex ejus
nomine S. Damiani moniales Clarissae postea sunt appellatae. Vidimus Alexandri IV literas, quae novae huic Damianistarum coloniae eam ipsam regulam observandam praescribunt, quam Gregorius X.
Assisi natibus . Damiani monialibus indixerat. Earum id est initium: AlrXander episcopus serυus servorum Dei dilectis filiabus abbatisse