Oraçaõ

61쪽

certa impotencia de animo Resias cousas se a velleque ηο Rono tinba o primetro iugari que manda va exercitos, a cujo acenis podiao cortar po todas as jtintas, demare todosos sus sprehensores, e murmur adores. Entende certamente, que aquelle era Rey, a o que acutro D, mas que principalmsnte Diba dominarsyas: iso he , refrear coni a ranao, e conseihora ira, cobica, avarera e mais victos. Multas cousas e de ea passar em silencio, que manifestao, quam grande fosse a sua inclinacao para comis Fortugueetes comundo naoposso callado deixarique la insigne demonstracao de amor, que entaodem fendo arrebatado de grave enhymidade, fando penas commodam nte dos membros afflicto com terrive parabetia, privado tambem athumas eqendo sentido. qui odos pedia a FIR , eaequeriau, como podicto, que lodose entresvise a huma vida soc ad , que aparta se Manimodo cuidados, e que attendisse diligentem nte sua saude forem nauit 3de mover ammagnanimo fer, paraque finalmente Urouxasse alsum tanto da antisa porsa: diqendo frequentemente, que poricos se tinha posio so-hre os seus hombrosi peqo do Γρ3no: cm j mais o ha via de larga de si em quanto vivsse. Por tanto supportou-o at eo fim divida, digno totalincnte de admiracao, ainda no mesino sos stimento, assim da enfrmidade uo mo de tam rande trabatho. Resta, que digamos danti idade, que ira oestandono pode de Mnhum homem, mandandos como adiva

62쪽

fuisse, quantam ejus majores in unum conjecti non

habuerunt. Non quo a quantis reditibus serarium auxerit, regnique vires confirmarit. Non

Reges barbaros, quos fecit vectigale non populos in fidem receptos non fines regni dilatatos non ipsam denique caeli temperiem Regis conatibus , factisque praeclaris obsecundantem. Hoc breviter dicam , Regem nullum tam multa aliquando sperasse, quanta a Deo optimo ma Ximo Joanni V delata fuere rati id in ipsis etiam expeditionibus bellicis, quas ille tantopere declinabat, quid ipse umquam conatus est , cui non successus responderet Testis est Corcyra , quae cum ab hoste Christianorum teterrimo, Turcarum imperatore, obsideretur, ejus classe disjecta per Lusitanos, Joannis ope discrimini erepta est inmanissimus hostis ab Italiae cervicibus depulsus: Romani omnes metu liberatici pax Italiae restituta. Testis Africa , Asia , in quibus tot op pida, .castella recuperavit, tot fortissima gentes debellavit, alias in fidem recepit. Testis America, quam foede distractam plurimis, gravissimisque dissidiis , per imperatores suos pacavit. Tessites denique maria omnia , in cum a praedonibus infestarentur, eorum fracta temeritate facta sunt nostris negotiatoribus pervix nec nostri modo sed exteris etiam , quibus nobiscum commercia sunt restituta. Atque hunc optimum Regem Iam pium, tam

prudentem , tam amantem Lusitanorum , tantaque

usum felicitaten cum majora pro Christi religione, pro ecclesia Catholica , pro salute suorum meditaretur.

63쪽

tanta abundancia de ouro, e pectas preciosas, quantana livera os seu Predec ores junios em hum. Nascom quantas riqueras augmento thes0uro, e confr-mou afforsando sisym Alao os flos barbaros, quefer tributarios: nuo osso vos recebidos nasua proteccao: nso os limites desti suo ampliados : a sinalmente a me, ma

claras dolo. Istodire ' breve mente que nenhum fi e Deruicem algum tempo tantas cousas, quantas porDeos optimo Maximo fora concedidas a D. Ioao V. ue Dainda nas mesma expedisoens bellicas, de que elle tanto se apartava, que pretende elle j mais a quenao correspondes o successo Testemunbibe corra sue, sitiandosse peto inimivi mai cruendos chris ros, o perador dos Turcos, de eita sua armada pelos Porruguenes, comi soccorro de D. Ioaoso livre do peruo: o cruelissimo inimigo lancado Dida cervir de Italia tu ius os Romanos livres do med a par restitutda Italia. Testemunbarae assim Afrisa, coin via, nasquae recuperou tantos iugares, fortaleetas, debelloviaifortisi nas gentes, utras recebeo nasus proteccao. Teste inuetha America, que deformemente dividida, com multas, e gravis nas discordias, pac compelos seus

64쪽

retur, dira mors in medio paene vitae cursu rebus humanis eripuit. O exiguum humanae vitae curriculum 'o fluxam regnandi gloriam o incerta mortalium consilia , quae iis plerumque nituntur, quae cito amissuri sumus Nihil regno contingere luctuosus, nihil poterat gravius omnibus bonis, nihil acerbius, qui eodem funere cum Rege suo efferri visi sunt. Nusquam tam veras lacrimas homines nostri fuderunt. Nusquam tales lamentationes , Hulatus auditi sunt. Plorat etiam nunc regia omnis in moerore squalore jacet invistinsimum regnum : nec in Lusitania modo , verum

etiam in Urbe , ubi suae pietatis munificentiae argumenta maxime dederat, dolor luctus in ore omnium expressus est. Vos ipsi mardinales, qui amplissimorum Regum virtutes merito suo festimatis, luculentis indiciis notum facitis , quam sis vobis acerba haec recordatio : quantamque putetis ejus morte ab Ecclesia , ab Urbe Roma , a cuncto populo Christiano factam esse a miram. Sed quoniam gemitibus atque lamentis vitam homini reddere minime possumus; Deique consiliu&voluntatem, etiam cum nos punit, demisse venerari debemus; temperemus alacrimis atque fletu: quaeramus, si possumus, levationem aliquam moeroris ex illius commemoratione virtutis, quae in toto ejus vitae cursu inlustrior, in morte praesertim conspecta est. Quamquam ejusmodi consolatio acerba profecto est nam quo magis virtutis praestantiam

commemoramus , eo dolor conceptus ex hominis morte vehementius ac stavius recrudescit. Verum

si nulla consolatio dolorem animi' curam delere potest,

65쪽

yor partes elimba naquellas coufas, que havemos deperde logo Nada podia coniecer ais lamentave ao Reyno, ad mais grave, ad mai crue a ludos orbous, que parece Jerem evados a sepultura o memo nera comi seu Rey. Emmenbum iuga derramaramos nossos homens a verdadeiras agrimas. Em enhumluga se ouvira taes lamentos e prautos Chora at o

aindiem Roma, onde pela Dor parte dera argumentos da suaptedade, e grandena , se exprimi ad3r, eam goa no semblante de lodos. Vos mesmos, o Cardeaes, que peto seu erecimento vallai as virtudendos Rosamplissimos com claros indicio Deei publico, quam penosa os seja es memoriare quam grande damno jul gais, que bide ser experimentado com sua morte, pela reja, pela idade de Roma , po todo opovo Christao.

sorte the podemo resilui a vilia e devemus venera humildemente o uiro, e Ioniade de Deos, inda quando nos cauiga; absenbamo-nondas lagrimas, e do pranto: procuremos, se pudemos, algum alivio da trifera, da lembransa da sua virtude, que se conbeceo ais illu reem odo o discurso da sua vida, principalmente a morte Andaque semelhante consolacaorae certamente molesta porque quanto nisi lembramos a excellencia da virtude , tanto metis Iuda , e crueimente se renova ad3 coucebidi ua morte deste homem Porem se nenhuma consolaca pode riscar a uor, ei cuidad do animo

66쪽

potest, saltim hac medicina lenietur, si non, quid

nobis , sed Joanni regi, quem unice ama 'imus, quid evenerit, reputemus. Nam rerum in vita gestarum merito, summa illa religione , quam in hora mortis ostendit, in ea spe confirmamur, solutis corporis viribus illius animum ad Dei contuitum pervolasse. Non est quod mortem doleamus, quae tantam illi peperit felicitatem : quinimmo gratulemur potius et , quod sortem perennemo felicem , relicta mortalitate , consecutus est Non ille jam aerumnas ullas habet, sed Veram tranquillitatem. Non caduca iusilla felicitate gaudet, sed aeterna absolutissima. Non mortalium conspectu fruitur sed caelitum . ipsius Dei. , Nobis a Deo datus , Omnibusque, quae in Christiano rege esse debent , virtutibus instructus, Deo tamdem ipsi restitutus est, qui illum nobis eripuit, quod nostris multis erratis, criminibusque commisimus, ut hoc Rege non

digni judicaremur. Quamquam id solatii restat, quod filium , ut

opum potentiae, sic caeterarum virtutum haeredem iuccessorem reliquit in quo Parentem rediVivum tot Regum , unde sanguinem ducit, egregias virtute perpetuo futuras , e iis, quae

Ressit adolescens optimo jure suspicamur Te teipsum appello Joannes V qui divino adspectu, ut confidimus ciam frueris quae a nobis dicuntur, quasi praesens osses intelligis si te a nobis amari agnoscis, si nobis triste titi desiderium reliquisti, hanc D. O . petas veniam , ut filio Josepho eam metuem injiciat, atque animi obur, quo

67쪽

ao enos comis remediose abrandarά; se ponderamos, namo que a nos aconteceo, mas o que a SRe DJoao, quennicamente am os. Porque assim comis merecimento das accoens obradas ni ida, como comisquella summa Religiaῆ, que ostromna hora da morte, nos confrmamosnaquella sperama, de que solias afforcas do corpo ,

que choremos a morte, que the adquirio tanta felicidade: mas antes the demos ante os parabens, porque fixa-da a mortalidade, consegulo huma sorte perenne, edi- toga. Elle nenhtimas tri uacoens temj , mas verda-d ira tranquilidade. Nao goqa de caduca, e equena felicidade, mande eterna, e perstitissima. Nao goqida Dista dos ortaes, mandos Santos, e do momo Deos. Fυ- nos dad por Deos, e composio de lodas a Virtudes, que devem resplandeceram humine Chrsao, forfnabnente restitutdo a memoreos, que n0-lo tirou , porque comis nossos multos erros, e culpas Qemos que

Ainda que resta quella consolacao, que deixouham ilho, assim como das riqueetas, e poder, assim

68쪽

quo juste ad fortiter Lusitanum imperium administret religionem Catholicam , quam vivo Patre florentem a regnantem adspexit, in suis terris incolumen tueatur, in alienas disseminet, atque propaget. Quod ut facias, demisse te etiam atque etiam roga-

69쪽

que justa , e fortemente admini re semperio Por- tugue que defenda nas suas terras salva , nasaetheas semee, propague illeligia catholica que, vivo o a'. o 'orece=ite, e conante. 0 que huma, mustas*eqes te rogamus humildemente que fu

cas.