Oraçaõ

31쪽

Do Santo Ossicio.

ILLUSTRISSIMOS ENHORES.

32쪽

Do Ordinario.

Ista a informaqa5, ode-se imprimi o pape de que se trata , e depol torne para sedar licen ς para correr. iisboa, 18 de Ianetro de D. P. A. de Lacedemonia.

Appropoςa de Ignacio de Cardialbo e Solui, Academico da Academia eat, s.

Sta versao, que ossa Magestade me manda ver, e que D Zer publica Theotonio Montano , he a do Panegyrico , que com- podi, e avia recitar a Cabet a domundo uigAntonio Verne , coroando com ella a magestos a publica acca sinera das Exequias domosso Augusto Monarca Fidelissimo. Est ella fiet , e literat mente executada, em que por distrac*ao algum dos vocabulo , ou perturbaqao a figura laenergi Oratoria the des figurasse a dicςaω, ou the transfigurasse a sentenga. isto pela disparidade, que entPe si varda os idiomas, e com specialida dei Latino consiste a tota dissiculdade de hu-

ina traducca regular como a presente he, e que certamente acredita a copia, a variedade, e elegan- cla

33쪽

cia dos multiplicados, e disterentes modos de diger, e de se explicar, que injusta mente negat alingua PortuqueZa, que mediante est versa evita , cona felicida te a todosis ali alios de ossa blagesta de a quem a d a lor, a dissiculdade, que do idiona Latino a multos odia resultar. Assim a censura, que en tendoque merece, he olouvor, de que se se acredor da permissao, que impetra , senta in ludo da ostensiva nota dos costumes, e Rea servico , como orae lanegyrico, que interpetra qua so peloridio ma se diversifica. VosIamagesta se mandaram que forfervido Lisboa , a de Feveretro de Ipsa.

nacio de Carvasso. JUe se possi imprimi r vistas as licenςas do

Santo Osficio , e Ordinari , e depol de impresso tornara mesa, para se conferi r elaXar, e da licenς para que coi ra , que sena et lana correra. iisboa , s deleveretro de 17sa.

34쪽

ORATIO.

Tj qm mihi , Cardinales amplissi

mi, tanta esset hoc tempore, tamque admirabilis eloqllentia , tantun viriumque suppeteret, ut verba facturus de Joannis . Lusitanorum regis laudibus, tanto argumento pro dignitate satisfacerem. Sed multa me in ipso rationis limine conturbant, iropemodum a dicendo deterrent. Primum movet me ipsa argumenti copia, praestantia cujus partes omne percensere numerando , dissicile esset dicendo complecti, multo difficilius. Conturbat me etiam illud , quod tamen vel maxime dicentem recreare deberet, in quo Oratorum studia niti solent, majestas vestra, Cardinales, divinae similior, quam humanata. caeterorum , qui audiunt, vel hic splendor eximius , vel ista frequentia inusitata , vel summa denique planeque incredibilis exspectatio. Nec Vestra solum , Cardinales, amplitudo' majeseia , verum etiam doctrina paratissimum quemque, in dicendo exercitatissimum exanimare posmet: ego vero mediocri eloquentia , aut minus etiam quam mediocri, paene imparatus dicere cogor non enim satis temporis concessum mihi est ad me comparandum. Consessus iste praeterea ab Oratore Lusitano, hoc est , ab homine illo,

qui publicam Regis, δε interiorem discipli

35쪽

vesse neste tempo tanta, e lao admiravel eloquencii e me sobrasse tanto de incacia que havendo desalla dos louxores

Rese condignamente a tam rande argumento Mas multas cousas a mesma entrada da Uraca me perturbao, equo mela suadem de orar. Primetramente me aballa mesma abundancti, e excellencia do argumento cu-jas partes totius seria diraci referi numerando multo mais di ci comprehender tetendo. Perturba-me tam-bem aquill , que cometudo mu' principalmente deveria recrearis rador eivi que os estudos dos radores costuma si ibarse, a Possim sade, o Cardeaes, ais semelhante dii ina do quesci Humana dos mais, queou vem, o est explendor eximio, omesta frequencia desensada, o fualmente a grande e totalinente incrivel expeE acao. Nem somente a volsa magnificencia et ma- gestade, o Cardeaes, mas aindia doutrina, pode desani mari ais prompto, e exercitado em diqer Eusorem, assim com mediocre eloquencia, ou inda meno doque medi0cre, como quasi mandado, Du conserangid morar: porque naos me permittio ba ante tempo, para me apparethar Alem diso, esse congresso uua queda fiu- ir novo genero de racesto dato a de hum rador for- togueQ, is he , daquelle homem, que leve cabal 9-nhecimento, assilia da publica, comida interior disciplina

36쪽

nam cognovit; qui non audita quidem , sed cognita X Ornat, novum rationis genus se auditurum esse arbitratur. Hic etiam lugubris apparatus, haec pompa funeris moeror hic in omnium vultu depictus , tantam mihi perturbationem incutiunt, adeo me dolore conficiunt ut cum oculis singula percurro, non alios Oratione mea consolari possise , sed ipse mihi ab aliis videar consolandus: quae alias me vel cum res difficillimas explicarem non deseruit orati , haec a me omnis in pi se sentia recedat ut, quid dicam, nesciam quid primum memorem, quid ultimum , ignorem. Quae singula quoniam homines a dicendo deducunt, atque Orationis vim animosque dicentis debilitant; vestrum est , Cardinales, qui usque a pueris in ampli sesimis locis,' in hac arce sanctissimae religionis, de rebus maximi momenti, saepe .summo cum plausu verba fecistis, cogitatione reputare , quam me frangant cum collectim objiciuntur, quantum mihi animi relinquant quo facilius judicium esse trum timorem naeum depellat, minuat pudorem. Atque ego , Cardinales, si ad homines dicerem, qui Joannis . laudes cognitas non haberent; quamquam quae gens tam fera , quis locus tam inaccessus, tamque remotus a consuetudine hominum

reperiri potest, quem praestantis limae illius virtutis

fama non pervaserit8 veruntamen si ad eos dicerem, qui haec ignorarent, uterer hoc exordio m sancte testarer, me in hac laudatione non plus tribuere se ficto , quam veritati. Cum vero ad vos loquar, Cardinales, qui plures tantae , tamque singularis Vir

37쪽

nba raca nas que pidos outros dea o se cons0lado eque se apparta demim presenteniente toti a cacia dedi γρ , que em utro tenso na desampax ou, inda explicando as cousas mai di cultosas de talsorte, quenaose o que digo que ignoro sue refra primetro , que ulti,no. A quae cousas, porque cada humides a deornr os omens, debilita a cacia da fracao, eos a ntos de quem ora a d vos perterice, dic ardeaes, e desde memnos em amplissimos iugares, eneste Castello de Sauli 'ma Ruigia orastes cercidas cousas amaror polrderaca0, assim multas e es, como com summo applauso, uigar com a considera camquanto me que-brantem, quando juntasse mei serecem, quanto de alento me deixem parique mai factimente O vos jui aparte meu temor, e meditainua a erubescencia. Heu, cardeae , se orasse a homens, que namtive pena conbecido stomuores di Be m. Joao V. aindaque, que gente taῖ fera, que iuga lao inacces et eta remoto a communicaCao dos homem pode acharse aque nao passas afama da sua excellenti stimi irtude in cometudo , se ora se quelles, que i norasem stas cou- fas, saria deste exordio: para que ingenuamente testif-

ta demonstracuens de tanta eua singular utute, sem

38쪽

de commemorabo, in hac de tanto viro dicendi

occasione , non tam in amplificando artem , quam in narrando modum esse adhibendum. Et quo niam brevi temporis spatio ratio mea debet concludi, tot tamque praeclara dicenda se Rferunt, quibus percensendis ViX magna volumina satis essent; non omnia fuse ac siingulatim persequar, sed ad certa capita reducen , quae magis inlustria videbuntur exponam non nulla praeteriens commemorabo : caetera vel conjicienda relinquam , vel aestimanda. Ego autem sic statuo , Cardinales, in Christiano homine, qui aliis imperat jure Regio, quatuor haec laudari debere summam pietatem in Deum , prudentiam Politicae artis , subjectarum sibi gentium amorem is felicitatem. Quae singula si ostendero in Joannes summa exstitisse, ita profecto constitueti , magnum Virum ac Regem non Lusitaniae modo , sed etiam reipublicae Christianae ereptum fuisse. Et ut a Religione exordiar , e qua P

cipua in Christiano Principe laus ducitur , quis illo pietate erga Deum inlustrior extitit qui in

ipso ineuntis adolescentiae flore is in ea aetate, quae nihil non puerile , nihil rationis .consilii plenum ostendere , habere solet , ita se gessit , ut cum Regibus illis Imperatoribus, quorum est olim erga Deum superos nobilitata religio , jam tum certare videretur. Qui nullum diem abire passus est , quin rei Divinae interesset cui dum adesset , preces m nes , quas Sacerdos fundebat, ipse voce demissar

39쪽

sem ornato dis , ne sa occasia de Ora de hum lao

grande Varao, quema tanto se deve applica arte emamplifica , do que moderaca em narrar. 40rque amitaba raca deve concluisse in breve sp ac de tem-p9 erecem tantas, eua preclaras cousas desediqerem , parareferi as quae venas ferias bastantes

grandes volumes, naoseguiri larga e particularmen te a ludas as reduondo-as a certos capitulus, exp0re assue parecerem ais illustres des fagem referire alguinas deixare a demitis, ou para se conjeEiurarem , ou para se avaliarem.

Euporem, o Cardeaes, assim o agento, que no ho-mem Chrisiau, que governa Moutros com authoridadeIReal se devem ouva estas quatro cousas a summa piedade para commeos , a prudericia da Arte Politica, o amor das gentes que the Do Helias, e a filii ldade. Das quae cousas seeu Urar, que cada huma xisti emi. Joao U. em mmmoraris, certamfnte asseu-tarei assim , que hum grande Varao, e Reyn rotιba-

nbum dia consentio passar, seni que assistisse O Sacriscis da Missa a qua em quanto abvia, elle momo de

40쪽

sa adtente legebat , mysteriorum perpetua meditatione defixus. Qui secum adhibito Sacerdote , ossicium , ut vocant, quod homines sacris initiati obire solent, alternis vocibus peragebat. Qui templa frequentissime visitabat, ubi summa cum animi demissione in genua procumben , rerumque coelestium contemplationi Vehementer intentus , Deo auctori omnium bonorum gratias pro tantis beneficiis agebat . ipsius opem implorabat , aliosque , ut id facerent , exemplo incitabat. se ab homine quidem Christiano faetitari, laudabile est ab adolescente , mirabile at a Rege adolescente , qui que ob honores , ob amplitudinem , ob potentiam , ob nimias illas laudationes , quibus Principum aures fere perpetu verberantur , se e Ribu solutum putat, tam est admiratione dignum, ut qui id faciat, ille Dei beneficio singulari concestus hominum generi is cuipiam regno esse donatus videatur. Quid vero memorem tantam , tamque pretiosam supellectilem ab eo templis ac Sacerdotibus id tributam 8 Quid maxima dona , e reque regia , quibus hominum aedes Religiosorum eos ipsos ornavit λ Quid innumera templa , quae vel exstruxit a fundamentis , Vel squalentia restituit magnificentius 8 Quid reli qua censeam , quibus Dei , ne Sanctorum cultum in re no suo amplificavit Unum illud sacellum , status argentes , vasa , candelabra, sacrae vestes ceteraque supelle . quam Romae parari haud ita pridem conficique vidissetis r