Introductio ad veram astronomiam: seu lectiones astronomicae habitae in Schola astronomica ...

231쪽

iLatititi lino in iure docilinius Las adiuum auten il uariarum G centrio, seu

stantiae a Plano Eclipticia Tellure vita, ecisi distin Telluris plurimum pendent, nam

talem a Manente Latitudine Platietae Heliocem rica, o varia positione Telluris, varia erit Quat aestuso e Terra visa. Sit enim Telluris orbita 3t, stupefioris veto euiusvis Martis verbi orbita stet , ijus planum ad Eclipticae anum inclinatur, illii ue intersiecti in Bara odorum Nn sit Mars in f, Tellus in T, vii statur Mars in aspectu ad Solem oppositi, xiis adfamina Eclipti ex demittatur normalis ectasin hae tecta sudiendi in Iuni qui latu udinem Planetae Geocentri ira metitur. Cunx

232쪽

limite Tellus ea in τι inter Solentin Manem Lartitiamnem Martiis vi amar ulitas, Eiaei tuti 'At si Telli in t locetur, ut Sol fiat Mari conjundius, eius Latitudo ε Terra spectata est aequalis mensurae angulidi g, tuas viris τε multo minor est, in ea de insererratione minor qua distantia τὸ minor est distantia tis. SiTe, lus sit in . erit Mariis Latitudo Geocentrica major Heliocentrica, de quando Ilias in reii stat, erit illa hac mino Eodem modo prox, rio stu Marii ς&Telli iris respectu Solis, ut, ludo crus co enitica mutatur, ita ut tantas paribus illa si minor, quo Mars proprio se conjunctioni esuri Sole, o ni or quo is Solis opposito sit vicinior. Patet etiam superionim nullum ci em vi sum posse in Solis disco ut veneri Ner. oc tangit. Potest tamen illoriam quivisa Sole tegi, quando Planetacum illo coerjuna sit nodo iis vicinus, ut post Solem lateat. Cum Planetarum milium Acies quae Soli, as obvettuntur, Solis lucerest a splendeant, in

ta nque Telliis in ieinia Solis semper apparet eJovi t. aut Sariam conjecti, horum Planetatum faciqnx Soli obverti uitiar, etiam Terrae Obveriae riuit unde en per I cmilis pleia orbe secentes apparabivit hi plinetae At cum Marci bita seratur, quae propius ad Telluris orbitam cedit, patet eius aciem soli obveram mviri , semper totam Telluri obverti, sed circa qua ram rarum Martis cum Sole aspectum cum scit elius suin Muςli,di Mars in N aut R, pars ali qua faciei illuminatae Terra non videbitur,

Noinde Pliasis Martis ei it gibbosa, in coruu

233쪽

Superiorum Planetarum rara

clione aut oppositione Manlidi Solis Tomsi

luminatus discus E aerit inspieitai ι praeserum in oppositione Solis, ubi Terra prox, ni rotundanaad maxime fulgidam speciem Cchidici. I'lanetae sit periores multo majores videmur ina mi

nati multo ininus a Testure distatu in lino stu, mquam in altero;&distantiarum differentia aequa. ἴ lis est diametro orbis imagni in quo circa Solemb.- movetur Terra, quae differentia cum ad innidi, metrum orbitae Martis maiorein habeat propo tionem, quam ad reliquarum orbitarum semidia metros, maxinrum ejus magnitudinis apparentis saciet discrinicii. Nam Mars quinquies circiter nobis est propior in oppositione Soli hqriam cuUI in ejus conjunctione videturn adeoque cum vitabilis cujusvis diseus sipiendor auretur in duplicata ratione distantiae diminutae, Mars vigesiesqmnquies maior de simul lucidior in oppositione Solis quani in ejus conjunctione apparebit. Cum Iupiterqli inquio longius a Sole distet, α QuamTeria ab eodem distat; diante ter Solis appa-

rcns, Jove sub anguli tantiun lex scrupvatorum

videbitur, qui nobis est triginta, Solque Iovis incolis vigesies quinquies minor apparebit quam nobis. Et lumi ais&caloris vicetanaam quintam tantum partem a Sole recipient, Iovi lx illius quo untur de foventur Terricolae. At Saturn cuindecies longius a Sole distet quam nos, Apparens Solis dianacter ex illo vilias sub angulo triam tantum scrupulorum conspicietur, paulo duplo maior quam Venus Perigaea nobis apparebit. Adeoque Solis distus ex Saturno visius centies mi O , n

234쪽

De Motibus

nor apparebit, tan Lux quam calor in eadem ratione in Saturno minuuntur; unde oportet ut Saturni Regiones etiam Equatoriae sint nostiuintra Ilalares circulos inclusis Terris inodores His His Plan inures aperiores E Sole coea spei

minia τι uni rmiser se indum ea cin plagam&eadem lege, aequabili scit Arearum descriptione, seni. i. . per pro resti cernuntur, uide fit ut eoruin min' tu angularis circa Solem sit in-aequalis in A. Maeliis enim morantes, tardius incedunt, ora Teti helia Versantes, velocius seruntur at 4Teblure visi tu Planetae, motus admodum irren γres in odiaco peragere videntur, aliquando o 1um progrediuntur ab Occidente in orient , secundiam veros ipsbrutri deinde pant2t m tardescunt, donee tandein immobiles quasi stationarii eonspiciuntur; mox motu retre ad ferri, ita plagam motibus veris con trariam tendere eos aspicimus rursusque dein de quasi immobiles stare apparent doncessc haliquod tempus progrudi, ab occidente in orientem ferri videnturi Haemotuum cursuia mutationes, o motu Itu Telluris omiic, fi

untur.

Siti inportio Tollaci, Anco orbita Tellaturis MCH superioris cuiusivis Platretae oriri v sta Satumi. Sitque Tellus in A, Saturnus iri in quo strue Tellure videbitur Zodiaci pGOB Dimo occupare. Si Saturnusquicsecret,ii l ad B deventa, vidcretur satiamus in Zodiacipuli to L, per arcirmor, sicundum seriem signo mina seu ab occidente in Hentcui progressus

verum intercidum Tellus transit ab A ad B, a turmus mur motu proprio ab Eradi, ubi im

236쪽

coniunctione cum Sole venit, as cum o rei Zodiaco consecus videbitur, licarcus est a reuoLmajor unde Planetae supino ros cum sent in coenjunctione cum Sole, celeu, mepi reditantur, ob diiplicem causim, ne in quod in era citi a Solem serantur, iis quod

Terra in adverse semicirculo in eat idem plagam ferariam circa idem centrum Adeoque inanen quando a Terra est rein otissimus Ioli con iunctus citius solito in conlequentia synonam serri apparet quo in se dicit ut fieri directa

Ad deventa Tellure, dum Saturnus arcum Hs describit, is in Zodiaco in conspicietur qui Mix do autem Tellus hae in , Saturnus inu, Ius seie in tecta imavetur Praem Saturnum i

fit, vel quod idem est recta Satunium&Tetiam c nectens orbitam Terrae tanget, Tenico a Saturniim ad idem Zodiaci punctum tune iust rei, deciIndum locum inter fixas conservare debit unde in eo situ Saturnus stationarallsa partabit At Tellure in D transtata, Sammo ono tuin soli Punctum tenente, videbitur i, li, cum iii Zodiaco voccupareciperamim vi resi, Unde lique Planetas cum Soli oppo nuntur semper reta grados conspici & in Ante cedentia, seu contra signorum seriem, motu parenti seni, Ad A autem rursus delata Tellur: ta animo circa ilia rente,denuo in statione sua in puncto et L, permanere apparebit Planeta & tandem cum Tellum hunc litum reliquerit, S tiirmis ursiis progredi In ditisum moveti

Qita de Saturno hic ostensa sunt, eadem de Io, i

237쪽

.in Iovem non paulo

Iove de Marte intelligendari ni qui nune ξω-

pressi, nunc stare, mox regredi deinde stare, re denuo progredi conspiciuntur. Sariarni autem n gressione Dexilientiores sim indenim Tellus Saturnum ita in plinassequet Ir, quam, locioretri Quin ob eandem causam Jovis γω e regressiones frequentiores sint quamMartis, quia scit Mars velocior Iove latus, majus spatim percurrit: opus erit ut longiore icinpore ad Nolitum Solis perveniat, quam in Jove requi

a tuta 1

Sit Ac pomo orbitae Terine, quam tans roraras G

a A N, in qua e Tellure ponainus coiispici Pla- et a metas superiores, scit Mars in s videatur, Iupiter uti x, Saturnus in h, sique m M N porri reodiaei. Erit Matiis loeus e Sole visus x, qui est locus verus&Hesiocentricus at cum Tellus sitanis, ex illo loco Mars ad Lodia punctum Nneretur, quod dicitur eius apparens locus. St. iliter Iupitere sole visus in L conspicitur, qui xcjus locus verias, at e Telliuet ad piinctum scri . Ea deni ratione Sarrirni verus locus ualis ex Sole orbitae suae cerum conspiciendus erit in M, at locus apparens e Terri visus est Zodiaci puncto, Alcias xv mmmdiisennae ita inter Iocos apparentes' vero di, ratur lyarallaxes orbis annui in his Planetis. Perolem a ducatur m ad A N parallela, erumquea v. l. manu illi Ass, Vs A is in. illi respective aequales aligulis so so cso, quorum mensurae fuit arcus o Lo M o. Est vero angulus Am , aequalis angulosso, cujus mensura est arcus M, qui itaque erit

239쪽

mensit angulLANI, sub quo semiduum orbitae Teme EGelo videriit, sed Assemidi ciet orbitae Terrae respectu distantiae eli,

Manim ex escit nam illa b fixis on pe- iubiuillo fere angulo videtur in anc scit 'igi in caelo a itinc xo huicque proportici lis N o, proinde coincidere videnatia n-Narchis ora, o &Μ plinime disent ab arcubus KN I N MN quiliaque

it u Plane sulti riori vis, Parallaxis orbis Ait uti cst ubique ut aiau talas sibi quo semidiam ciet uia i per Grram riarasiem, e Planeta vi-; in quoplevicit Planeta ad Tellurem vel maccedat, eo maior fit iste amnisus. Hine allaxis in Marte lator erit illa Jm is sicuti Jove Parallaxis Annua major nimium in At in stellis fixis nulla deprchenditur

arallaxis orbis anniti.

Anguli AS A s Ahssunt quanipr me anime Elongationes Telluris a Sole Srespecti- is Planetis vitae in LLitte adaequat hie ne illus agri adeoque Tellus e Marte con es infinias teditur a Sole quam Venus a nobivvisa. IS te maxima elongatio Telluris a Sole videntrat quae est circiter emissis, Iongationisii maximae a nobis ccisas sciendae. Ins .

An his hic seu, Elongatio Tellitiis 1 maxima minor est sex gradibus. Maria ch, pars Elongata is Merciarii a nobis vise, ceanque Mercurius raro admodum se nobis conjiciendum Pncbet, raristamus e Saturia erit Telluris

240쪽

Telluris nostrae conspectus fortast Satur Astronomis nondum innotescit Globum hitis 1 ost in renim natiira exister αHin nrauisinunt quoque est Retrogradari rno in Mario, ravior esse quam in Jove, non majores in Iove quam in Saturmo, idque -- o ob duplicem causam, vim quod Mars Telluri

propior sit quam Jupum N is quam Saramus,

--- . tum quod vel tore motu iciantur. Ex data in quovis Plancta Parallaxi orbis aismat, iacile initotescet eius distantia a Sole ton du distantia Telluris ad codem Nam qui, iam in Marte datur anguliut di, quem mori aia. t ur arcus Parallaxis annua angulus I, 2 Elongatio Planetae a Sole observatione aut ea, Gilo cognitus, si fiat ut sinus Parallaxis annui, ad sinum Elongationis Minis a Sole, has Ad, stantia Telluris a Sole, ad ad distantiam M. I al, eodem, illa dat, ici Haec Palallaxis , I hius, qua Planetae citius in tardius in mori. dei itur serri, nunc in orientem promoveri. nunc in occidentem retrahi conspiciuntur, pro ducit in motibus eorum lamiualitatem quae es 'Astronomiis Inaeqiualitas secundam Optavi dis citur, ut distinguatur a prima quae Planetis rex ra inest, qua inmuabili in tu in orbitis litasse tantur: in positioitibus aut conjunitioniblis

Planetarum eum Sole. in fialitas illa seu P talladiis evanescit, is idem est locus Iaire Greeeni neu qui Heliocentricus seu qui ex Sole videturi 'i , Planetarum duo extimi amplo satis donantur -Satelliis nat Iupiter non paucioribu quam quatuor comitibus stipatusincedit,Satumius tam qi ea