Introductio ad veram astronomiam: seu lectiones astronomicae habitae in Schola astronomica ...

262쪽

De Cometis.

x aequalis esse Are: DI p. si modo arcus Aio sint maturibus aequalibus descripti, e locitas vero circa Solem angiat aris, erit in ea ratione diaplicat Adc ite tua Corneta Perillelio, gradum untinia Motu angulari ab Albuerit, in aequali tuinpore ubi in Aphelio versatur, nonnili gradu, paletem ii, - . Percurret & ibi lentis sint circulando plures requiruntur anni, tu unum gradum absolvati

Cum Ellipses, quas describunt Cometae sint

adniodum excentricat, illarum porticinos in qui . L,υiaba busc Tellure videntur moveri, Iro aiabolis tr dei Mi liat eri possunt; nam fi Ellipseos iocus, in infit -uc tula alteruter ab altero secedat, vertetur Ellipsi,

Iambriis in Parabolam, si ut coeuiuibus socis Ellipticis: h V cire iam nubita diar unde illorum calculus fitellis. Ex illa enim hypothesi tabulam struxit peritissimus Geometra Astronom FD latus, qua Cometarum motus facillime eo putentur, incilla theoria ipse plurium C nietatum motus calculo subjecit . curia δε- servati tana accurate congruere deprehendit, ut eorum differentia rat ad tria minuta prim excurrat. Quibus Exemplis abutide satis nifestum est quod motus Conretarum, eis c

Theoria, non minus accurate extubetur, qtiam solent motus Imnetarum per eorum Thcortas ι quorum loca computata, ab observatis non mi- nore quantitate distare invenimus. Et licet Conietae longe uiatori Diotuum inaequalitati ol,

noxii sunt quina Planetix haec tamen laeotia ipsorum motibus visis optimaerespondeta unde eum iisdem innititur legibus,quibiis Planetariant Theonae functantur, eademque causae Physicae in a virosv e

263쪽

Do Cometis.

rosque agant, cum accuratis Astronomo rum observationibus exacte cong non potest osse non vera. 1Quamvis Plane omnes ab occidente ino, cim, ientelia motibus propriis strantur: Cometae t 'υ

mera non pauci contrarios curius en re ob---- --vantur eos lue ab oriente in occidentena,maxiora σπι.

mae velocitate discurrere cernimus qualis fuit ille a Regiomontano visus anno Isa, qui 'πι- draginta gradus uno die confecit.Hinc maniis εconstat, nullos in caelo existere vortices, qui Planetas in iis natantes rapidissimo motu circa

Solena vehanr nam cum Cometae in regiones Planetarias descendant, necesse erit, uti iacissimo vorticum Torrente rapiantur tanta

enim seret vorticis una Tellurem velocitas, si revera darentur vortices, ut illam secum v beret; e plusquam dinoo milliaria in m AP, hor conficere faceret , unde rapidissimum hoc flumen Cometas etiam secum deferret ;eorumque motus, si contrarii essent, it d

stria eret Quis enim non videt nullum corpus contra tam rapidum Torientem posse diu ni vera. At Cometae observantur plures, qui con

trario motu liberrime eunt. in Edem lege motus conservant, quasi nullum esset medium, rod iis obstaret. At hoc natum vorticum uano Iepugnat nam quod Planetas secum a pit fluitana, alia etiam eorpora omnia inibi l

cata secum rapere necesse erit. Clim itaque cum non fit, dicendum est in eoelis nullam esse resistentiam adeoque nullum medium, quod cum nostro aere comparatum, sensibilem alia quam

264쪽

De Cometis.

miam obtinet densitaton , ani aer noste Proji tomim motuna ion parum obstruit. Desinant itaque Carisam S Leiu niuam, di Vorticibin suis pluta iii posteriam dicere linia enim Pliaenometra iis platae repugnant litimi coelestium cori dium nrotus per ilexplicare satagunt, nugas 4gnaetita impolii bilia riobis obtrudunt, ac ulterius stant uda-endi.

L . Cum Resistentia in dii ex his densi te et storiathir, necesse est, ut ubi nulla est resistenta M. - media sensibilis, ibi quocaue nulla sit sens . I lis medii densitas Adeoque cum in coelis . I; π . . meta ne minis in sensibili in resistentiam in

ratem. iuntur; sed liberiinai tanquam in vacuo motus suos per.igunt miniana quoque iit meduden itas, ortasse tanta erit medii istius 1 tas ut si Conieta . Planetas, coriam ire vos pluetas incipia Daateria illa inimis, quae ttuna spatium I lanetariun implet, non ad

qua illam tuae in via digito cilbico nostis aeris inuinetur Hoc enita post bile elle, a vici is in Lee sus sim se uti demonstr - tum cIL Desinant isti m Philo optat Metaphysiciis

sarimi, contra moidni disi tantium, argutiis,

a Tnon aliam reli onsio rem merentur, quam

illam Di miis, qui ambulando illas constitavit. Sie Pictio huc Dpmus coelum inriae jubea-imus P inde non obstantibus subtili itinis ill

265쪽

De Cometis.

pauci Coniet e visi sunt, priusquam ad Solem descendunt ex Perilaelio, ab illo recedere 2 ibicipiunt. Nani antequam per Solis viciniani incaluerunt, vix udas emittunt debque ininus notabiles evadimici post autem ii Ibruni Perihelio discessum, ingentes vibrant caudas, quae constant materia lucida, rata de subti iiiiiin . nuxina puta calore Solis attini tE AE maxima vi e cor ole inetico proiecta CO jus caiisa bitasse non dissimilis est illi, clii ju- per ex nostri Tellure, apores lucidi ad in signent altitudinem Πculati uere magnam Europae partem conspecti siere muhabatur vapor ille lucidus, tam figuri quini Splendore Cometarum caudas, sed deliciente

materia cito evanuit. Illi id in Cometis omnibus u X in t notar c. a. dum quod illorum caudae semper in Nites Esem reis

Sole aversas extenduntur, id est ii Sol sit inici tan

idente, Cometa directe caudam in orietateni

projicit contra, si Sol fuerit in Oriente ' V. M. Cauda in occidentem recta di igitur medii noci in Aquilonem tendunt Crescoenicau

dae, dum ad Solem deficendunt, in ejihelii, maxima sunt, deinde longius , Sole ste ederi

do, decrescunt, donec in Atmoli ix. am Co nacticam e contrahunt. Caudae Cometarum live veVes sunt, Ion setis ascendunt motu celeriin perpetuo capitibus in

mox evanes uni, sed sunt pernianentes a. ILporum At exhalationum columnae, a capitibus 'tu motu satis lento propagatae, quae participando motum illum capitum qum habuere isti initio, per caelos una cum capitibus moveri per-

266쪽

Dei metis.

sunt: Et hinc mesus colligitur, spatia ccclesia vi resistendi destitu in quibus non solum solida

Planet mina MCometa iuni corpora, sed etiam rarissimi caudarum vapor ob motus uos libet rim rei agunt, aediutissime conservant. Cometa ille inlignis qui Anno 168 appe, ruit, statili post recessunt a Periliolio, Gild im mittebat Plusquam quadraginta gradus in longuria expotrinam nec mirimi, nam ani prope fuit Soli, ut non major quam sexti divinetri solaris parte ab ejus corpore distatur: inde Sol maximam coeli Cometici partem e Cometa spectatus occupare de sub an illa meraci graduum apparere videbat in . Calor autem e Sole conceptus ardentissimus iudit, nam isti candentis calorem ter milites superabat. Hinc

necesse est, ut cori ista Cometarum sint sol da, compacta fixa, e durabilia, ad instar oti Frum Planetarum. Nam si nihil aliud ementquina vapores, aut exhalationes eme, Solis, aut Planetarima Cometa ille in transitu sis per viciniam Solis statim dissipari debuisset.

267쪽

LECTIO XVIII

Doctrina Sphaerica, seu De tum si Sphaerae.

CV Minii ilibet Spectator, quemcunque ii ou

Univetiis obtineat locum sit an centio latrix l)rol cliis proprii ; si coelum initi tur illud ,

tanquam superii ciena concavam oculo cor cen-truis tricana, innumerisque stellis re tam conlpi

ciet, Motuique mire coeleste ih illa peras videbit verum cuni Tolluris a Sole distilitia exigit admodum sit rei pectu illi uri qui ce-luin stellatum a nobis distat ubicunque Terra in sua orbita locetur, ea dein sena per collici, cies, eadem astrorum positio, seu configur tiones stellamna ex ea aspicientur, quae oculo in is Abole constituto apparerent adeoque ni-- Iihil reseri, sive centrium Universi ei coeli, ins Sole, live in Tellure ponatur. Et si concipia Im. l. tur circuli quotlibet per Tellurem transire, interium is ad ce Lim produci aliique his Paralleli per So. ac ' lem aduci, hi circuli in caelo coincidere videntur, evanescente ipsoruna distantia respectu distantiae fixarum, quae ad illos refertur, At culique hi, per Solem: Tellurem in planis p rallelis ducti, in eas dem stellas incidere vid

biantur.

aut melius loci stellanim desiniantur, in tusque in ordinem aedisantur, coiὶvenit in coelo

268쪽

2. 6

Doctrina Sphaerica.

coelo pluies concipere descriptos esse circulquorum alii sunt maxinii, alii minores culus in pliaeta maximus est, qui dividit pli tam in duas partes aequales, idem habet cen

trum cumia centro Spham adeoque omnes cir

culi maximi, cum idem labent contium, sesebii ii iam secabulat. Circuli minores dividunt isti aeram in partes inaeqxules, eoruni lue centra a centro Sphaerae diversi sunt i denominantur autem hi circuli ab aliquo circulo niaximo cui paralicii sunt. Que ilibet circulus duos habet polo qui Latrum A punei in superfici Spliatiar, ubique a cit haequid flantia, ubi se id sine ad planiuii Uiculi recta per centrum ducta, utrinque sus eis ASI 'haericae occurrit. v. Circuli alii per respectum ad observatorea, Huno definiuntur, ut sunt Horizon meridianus, alii tam tu otiginem ducunt hi dicuntur mi biles, quod una cum spectatore locum mutan

illi immobiles, tib in iisdem coeli ua

infixi a rent. Qiti a motu oriunt ' circuli, primi ui Ecliptica MAEquinoctialis, corumque D a leti: nam cum Tellus circa Solem motu annuo lipta a in orbita enitur, Spectator in Sole constituita Terram in coelo illiὶn describere circulum inte saeas, q rem Eclipticam dicimus,conspicieri Est que ille circuliis idena, quoin nos in Terra mcati solem percimere unotu apparenti spatio unius anni videmus, uti superiti a nobis oste:

sum suit. miridini Ecliptica in duodecim pates quales quae signa ui ccata moriae res latitur, nomenque tabent a Constellati vicin

269쪽

eina. Incipestat ali AEquinoctiali vel li, terr duntque ab occiderate in orienteni Tria primri signa scandunt ab AEquisita tuu inpoream, usque ac Salstitiuin stivum s quentia tria, si fit incipiunt a ncro descet duntque ad inauinoctialem interfecit et i imuimnalcm. Tertia si orum Trias tam ., incipit Libia, descenditque versus austruna, vicini ad Solstitium Hybernum. Quarta apricorno incipit, te ad nstitie ad quali rem finitur in aequinoctio verno. Unus . illudque signum dividitur in triginta gradus. hinc tota Ecliptica in 365. In lao circillo inpervidetur Sol qui nusquilia ab illo deflectit. At

planetae ultra citroque ei:nt, per spatium icto I t circiter graduum, vimque ii concipi tiar 1 cuius latus leutona seclecim graduuiri lata, cujus medium tenet Ecliptica, desiguabit in coelo spatium in quo Planetae moliri penagi in Zodiacus a Graecis, ii Latinis Signiter disecitur ob si gna ibi locrata Si per polos Eclipticae traduci concipiantur x c gis innumeri clinis Eclipticae occultentes, illi di- . . ita contur clipticiae Secundarii, qt omni re quae libet stella vel quodvi iii coelo puncti: ni id Eclipticani refertur Nam stella cujusivi; lo cus, ad Eclipticam reductus erit, ubi eius modi cireus is petie lana diansiens eident oecuriit. Arcus is ter tune locana initiunt Arietis interceptus in in cor sequentia numenatus dicitur lin, in stelim bicuti arcus cim L. Putculi secundarii inter te lamin Eclipticini est eiusdem stelli an it ne bi Ecliptii aes iis: cundarii circuli Latitudinum dicunt ut . Latat udo μου.

270쪽

ct a lit

est Borealis vel Australis. Nam Ecliptica coelum sidereum in Henii sphaerium Boreale inustrable dividit.

Cum Tellus circa Dium Axem ei latur, ex inde sit,ut omnes stellae coelumque omne idereum cheta Tellurem volvi cor pictantur, spa.tio viginti quatuor horarum qiii totus apha

rem Diurnus dicitur, Wraptu Primi Noli ifieri concipitur Wisi revera eluis quiesieret& coeli in circa plani volubile esset Circulas medius interutrumquDTelluris pollina, qui E quatoi dicitur, ad coeliin usqi: produbii escit quinoctiale in caelestem, omnia dera, omniaque coeli puncta praeter polos hunc aequinoctialem, vel circulum aliquem huic paralle- Ium majorem aut minorem, prout a Polis re motiora aut viciniora suerint, describere videnturi AEquinoctialis WEclipticia, tum uterque sit circuliis niaximus, se mutuo bifariam secabunt, commutiisque planorum sectio, sibi ubique parallela manens ad idem coeli punctum tempe

dirigitur nam hic abstrahimus a motu illo ieitissimo, quo Axis Terrae, vel intersectio talisticae di aquatoris regreditur Adeoque cui Sol in Eclipticae puncto videtur, ubi est ill

intersectio, hoc eli, cum revera Tellus oppositum tenet, Sol nrotu diurit aequinoctialem coelo circulum desicribere conspiciet iur. Bis ita

que in quolibet anno Sol motu diurno in quinoctiali revolvitur Scit cum est in duebi Eclipticae AEquatoris intersectionibus et nativi Autumnali. Qitibus temporibus omnes Telluris incola dies noctibus aequales ab ibunt