장음표시 사용
311쪽
A crassis ae Dolobellam monebant,ut ab illis sibi caueret. Atrein'pει ille no ast inquit e tuo ubicundos & obesios,sed neuti graciles illos ac pallidos , ostense Bruto & Casl o. Nec sesellit illum suspicio,ab illis enim occisus est.
Quum inter coenandum ortus esset sermo, quod genus mortis esset optimum incontanter respondit,
inopinatu,& quod optimum iudicauit ipsi contigit.
Is In praelio quodam, Martiae legionis aquiliserum iam ad fugam conuerium,faucibus apprehensiam int contrariam retraxit partem ,dextra ad hostem porrecta,quorsum,inquit,tu abis' Illic iunt cum quibus dimicamus. Ac manibus quidem unum militem correxi voce tam acri legionum omnium trepidatione discussi uniculo paratas vincere docuit. dem posteaquam Publius Mimus in scena supe/ i rasset omnes di in his Laberium ita pronunciauit Fa uente tibi Caesare victita es Laberi a Syro . Publius enim conditione struus,natione Syrus erat. Longe a tergo relinquitur,qui se uente iudice superatur. Carser quum Romae videret peregrinos quosdam Liberi, locupletes canum ac simiarum catulos in gremio cirsimiis cumserente os habere in delitiis percontatus est num apud illos meminς parerent liberos, sentiens nullos catulos esse iucundiores infantibus. Resta Plutarchus in vita Periclis,tametsi no indicat cuius Caesaris hoc dictum sit. Suspicor esse Augusti. Quum milites mos videret expectatione hostium. audacia perterritos,pro concione dixit. Scitote paucissimis ex peti . his diebus regem adfuturii cum X legionibus,equiculo tum XXX leuis armaturae CM, elephantis CCC. Proinde desinant quidam quςrere vltr aut Opinari mihi si qhu compertum habeam credant, aut quide vetustissima naui impositos,quocunq; vento in quascunt terras iubebo aqehi. Noua ratio terrorem πν
312쪽
Apo P ΗΥΗ. L B. IIII rgata cutiendi,non inficiando minuendoue,sed amplific cto terroris materia,ut certi de graui periculo sium e t
rent animos tanto periculo dignos. 'u Proserentibus in medium quod Sylla dictaturam aci a Tet, quum Cs ser perpetuam gereret, quod Potestasia minimum aberat a turannide respondit Syllam ne/ abdica/ literas,eoq; distaturam depositisse. Dictant gra tara m alici discipulis,quum prseunt aut recitant scribenas cia,huc alludens dixit illum nescisse literas. Quum triumphans siubsellia tribunitia prsteriret ar Pontius Aquila non assurrexit unus omnium, idt Honosaci eo indigne tulit, ut proclamant, Repete ergo negatuso Aquila a me remp. tribunus, nec deinde per conti/riuos aliquot dies cuiquam quieq pollicitus est nisi ' hae exceptione, si tamen per Pontium Aqui Iam licuerit. 9 Populo per adulationem regem ipsiim salutanti, a ret CςGr,inquit,sium,non rex. Maluit priuatum nomen modestei quam regium inuidiae obnoxium. Quidam e turba statuae Cssar:s coronam lauteam aetimposuerat,eandida Est a pistigatam at qui; tribu/ cauatio detracta fascia homine in vincula duci iussissentu Caesar graui ter increpitos eos potestate priuauits id ne regnum aDctare videretur,causitus est per . illos sibi recusandi gloriam fitisse ademptam. Quoniam Cssar multos exteros in senatum allege a 4 i ta di bellus propositus est Bonum sectum, si quisset stomao natori nouo curiam monstrare velit. Significabat quisquis is filii, peregrinos illos ne viam quidem ad curiam nosse,nisi commonstraretur. ii Quidam Bruti statuae iubscripsit. Vtinam viueres, aeia quod opera Bruti Tarquinius rex urbe depulis es Turanteis set. Cssatis statuae subscripserant hos versiculos, Bru
s tus quia reges eiecit consul primus dictus est.
313쪽
nesciuileges . , C. I V L I I DIE SARisHic quia consides eiecit. res postremus sectus est. Quum vndit viderentur imminere insidiar,at vadmoneretur ut sibi caueret,respondit satius iubire stmel qu m semper cauere. Significans eum non viuere qui vivit in perpetuo mortis metu. C. Caesar post attritos Tigurinos ad urbem quandam sectorum proficiscens,quum audisset Helue tios in itinere occurrere,in locum quendam muni tum se recepit. I bi cogregatis copiis instructasti, acie equus illius cui solet insidere adductus est. Hoe,in quit,post victoriam utar in persequendis hostibus de pedes aggressus est Heluet los. Casere iam palim multa ui praeter , leges agete Considius admodu natu grandis,libere dixit, ideo non puenire senatores, quod illius arma timerent. Huic quum Caesar dixisse quin igitur tu eode me/tu te domi contines Me inquit Considius,senectus intrepidum lacit. Quu enim viis pauxillum supersit non est quur magnopere sim sellicitus C. Caeser Pomponio militi vulnus ostentanti ore exceptum in seditione Sulpitiana, quod se passum pro Osa repugnantem gloriabatur. Ne unquam fugiens respexeris inquit. Tale quiddam Macrobius ascribit Augusto Caeseri. Idem quit testis ad exaggerandam iniuriam diceret semina sua a reo serro petita. Quid enim sece/ret,inquit,quum tu galeam & loricam haberes No ignorabat quur illam partem potissimum vulnerare voluisset,sed hoe disrimulato, iocari maluit. Galeati lorica omnia tegit praeter foemina. Idem Metello obsistenti ne pecunias ab aerario tollere ac leges id fieri vetantes proserenti, n6 ideinquit armorum ae legum tempus est. Quod si harepati no potes,nunc qui de hinc abscede ac posterii
314쪽
APOPHTH. LIB. IIII. I 3 peractis foederibus arma depositetimus,tunc si videi hitur:& plebis patronum age. Idem dicere solitus est, sibi idem ess e consilium 32
aduersiis hostem,quod plerist medicis contra mor Famevi ' bos corporii,fame potius quam serro superandi. Na cere medici no nisi tentatis omnibus ad sectione deste,dunt. Hic mos di hodie manet apud Italos , aduerν siis Omne morbi genus indicunt inediam. Huic simile est,quod dicere solet Domitius Corbulo hoste dop labra id est,sensim esse vincendii. Securis statim inei dit,dolabra paulatim idem efficit. Constauit Caesari magnam inuidiam quod quida 3 sex his quos Romam miserat, stans in senatu , simul Vis pro . atq; cognouit Caesari senatum non dare prorogatio. iurenem anu capulum percutiens,athi inquit,dabit, vim reipub minitanS. Sylla praeturam adeptus comminatus est Caesari, 34 φ se sua in ilium potestate virum. Iure, inquit Caesar Potestasse ridens uam potestatem appellas, quam tuo fre mer emptacatus e notans Syllam quod eum magistratum lat.
gitionibus sibi parasset. III Marcus Tullius libro de ossiciis tertio scribit Cae/: sarem hos versus ex Euripidis phoenissis semper Impetifis habuisse in ore. nescit
Hos ipse vertit hoc pacto,' Nam si violandum est ius egnandi gratias Violandum est,aliis rebus pietatem colas.s Quum Astica petens, in egressu nauis prolapsus esse omen sinistria vertit in melius,dices, Teneo ter. Affica. Frontinus id sectum putat in coscensu nauis i eumque dixisse,Τeneo te terra mater. Huc Opinor MAE' iudens, quod cum quod a somnio perturbatus esset
315쪽
POMPEII quo sibi visus est construprare matron, toniectores iliinterpretati simi portendi totius orbis imperium. POMPEIVS MAGNVS et Cn. Pompeius cognomento magnus,tam charus Indoles suit populo Romano,qua pater fuerat inuisus. Is etiaexcelse num adolescens,totum se Syllanae Sctioni ad dixit, cum m nec magistratus effet , nec senator, magnum tamen ex italia contraxit exercitum . Hunc quum Sylla ad se venire iussisse non absque spoliis inquit nec incruetas imperatori copias exhibebo. Nec prius ad illum venit,quam multis conflictibus hostium du: ces superasset. Iam tum egregii principis, S ad resi magnas nati specimen dedit. Noluit adducere nu/merum,sed militem virtute spectatum. a Iam vero creatus imperato quum a Syllamitas Milites esset in Siciliam,non strennuti modo, verum etiam innoxii iustum duce agere coepit. Quu enim audisset milites lin profi ctionibus ab itinere deflectentes,vim iacere ae rapere temere palantes ac circumcursitantes supplicio affecit,quos vero praemisismet ipst,horum gla/ diis anuli signum impressit,ne quem in via isderet. Namertinos quod hostium partibus adhaesissent , Amor uniuersos interficere statuerat. At Sthenius eius ciui et patriae talis princeps Pompeium adiit his verbis, No squa liscis Pompeii,qui propter unum noxium multos in noxios occidere pares. A tqui ego ipse ium ille, qui . t di amicis persuasi,& inimicos coegi Marianas sequi partes. Hic Pompeius viri Brtem animum adrnira. rus,dixit se ignoscere Mamertinis,ὲ tali persuasis vi- i, ro,qui patriam suae ipsius vitae antetulerit,simul di ci si uitatem & Sthenium liberauit. In Sthenio habes 'exemplum, quem animum erga rempublicam opor. hreat gerere principem,si periculum incida in Pori is
peio placabilitatis documentum, qui pietati maluei
316쪽
tit nabere honorem,quam indulgere irae.
, Rium in Libyam aduersius Domitium transisset aeumm ingenti praelio siuperasse militibus ipsium im, Honos
- peratoris titulo consilutantibus, negauit se eum hoὸ promeris norem admissurum,quoad hostium vallu staret ere, rus iuuat um. Hoc audito millies,licet inges obstaret pluuia' impetu secto hostium castra adorti,expugnaruntate eurauit honorem nondum factis emeritum.
Ab ea victoria reuersum, Sylla quum aliis honori er dis e cepit, tum Magni cognomen ipse primus illi Soloties
ii Getulit. At quum Pompeius his non coten ius velleta inumphum agere,non passus est Sylla,eo quod no/,, cum euet ordinis senatorii'. C aeterum quum Pom peius iis qai aderant dixisset,ignorare Syllam quod is plures ad orarent ii em orientem quam occidentem tu frua exclamauit,tritiphet. Horruit iuuenis animu in dies crescentem gloriam, nec dubitauit illi ce:
rere,quem videbat nemini cedere posse. , Interim Setullius vir inter optimates clarus indi, siti gnabatur Pompeio concessum triumphum atqueo etiam milites complures obsistebant ne triumphus, ageretur,non quod inuiderent Pompeio,sed mune ra quaedam poscebant, quasi largitionibus ab ipsis esset emendus triumphus. Alioqui milites minaban. animose tur ae direpturos pecuniam quae in triumpho serres Seruilius Glautiasti madebant, ut eam potius ter milites diuideret quam diripi sineret. Verii ubi respondit,st citius omissurum triumphu
quam militibus bladiturum,simul laureatos fasces
, is obiecit,ut illinc inciperent direptionem, Nuncte Pompeie vere magnum video ditriumpho . Non ivdscabat esse speciosiim . mphum,nisi'qui cura ambitum citra largitioin benefactis redderetur. ii , i
317쪽
Romae mos erat, ut equites qui legitimum tempus militassent equii in trum deducerent, ad duumvis QC i ros quos cenires appellant,& comen Cratis ex praditionibus ac ducibus sub quibus meruirint .sromeritis tui collaudarentur,aut vituperarentur. Ita Pompeius quia essJet consul, ipse equum ad censeres Dux ti Gallium ac Lentulum deduxit. Quibus ex more per id e mi con tantibus,an Omnia militaria munia obisset, oia, Ies inquit,sub me ipso imperatore. Significans si sic gessisse duce,ut nihilo secius omnes militis partes gna uiter praestaret. Ide N imperator bonus,& miles stto inuus,qua laude nulla principi pol maior c5tingere. g Quu Sertorii literas in Hispaniis intercepisset, in Clemen quibus erant Inclusae complurium ducum epistolae. ter Sertorium ad novandas res statumst, ciuitatis immu
tandii Roma multantium,exussit omnes,ut impro bis daret poenitentiae locii,& in melius mutandi co/silia facultatem. Hoc ut inter moderate prudentei . iacta merito recenseretur,ita non video quid faciat
inter apophthegmata. Quansi eiusmodi multa repe iriuntur in Plutarchi collectaneis si prodidisset no/ mina,iam metu poenae sest ad vim manistitam patas stiat. Simul deferens silentium hostium literis,do cuit quantu sit crimen alienas resignare literas, aut qltibi p iras obsignatas creditu est, stib diu efferre. Iustitia Phraati PMthoi u regi per legatos ab ipso postula di imit ti,ut Euphratem Romanae ditionis terminum esse iiines Vellet,lmo,inquit,illud magis postulandum,ut Romanorum fines a Parthorum regno iustitia dirimata j Significas Romanis n5 esse prs scribendu quous debeant prostrre imperium, a quo propagado non montes aut flumina debeant arcere, sed ibi demum a sere fines Romanae ditionis,ubi ius non esset vite
nus procedere. . . . . I. . . .
318쪽
Apo PHTH. LIB. IIII. T4ς tQuum Limus Lucullus post obita militis munia ro .
te voluptat bus dederet, ae sumptuost viveret. PO. ocium peiur 'nterim reprehenderetinprstet aetatem mul turpe itis n. Ociis appeteret implicari,Magis,inquit,prster aetatem est senem delitiis vacare,si imperium gerere. . 'Crauiter taxauit illorum sententiam, qui putant seni
bus nihil agendum,quum decorum sit remp. gubernantem,vel stantem mori. Luxus autem dc ocium in iuuenibus stultitia est,in lenibus crimen. AEgrotanti Pompeio medicus prsscripserat ut tura It dis vesceretur. Cumq; hi quibus datum erat negoctu Delitia. negarent inuentri,non enim erat tempus quo genus rum c. hoc auium capi Ble admonuit aliquis, apud Lucul reptus
Iu inueniri posse,qui iurdos toto anno Bleat alere Itane inquit Popeius,nisi delitiis deditus es et Luincultus,nequaqua viveret Pompeius 3 Contemptoq; medico,cibis parabilibus usus est. O vere masculumarum,qui ne vita side delitiis aecepta serre sustinuit. Quum ingens rei frumentariae Romae esset penu saria,Pompeius titulo quidem annonae procurator e tautem vera maris terraeq; dominus declaratus, in Africam,sardiniam ac Siciliam nauigauit, multaq; frumenti vi collecta,properabat ire Romam, verum Patriaxiquum ingeti tempestate oborta naucleri detrectaret ta chonauigationem,ipse primus nauim ingressius iussit an tioreoras tolli,clamans,ut nauigemus urget necessitas, ut vivamus non urget. Significans patriae periclitatitis habendam rationem portu squam priuatae in columitatis. Siquidem reipublicae subleuandae curis im/' mori pulchrum est,at patriam ini extremo discrimi/ne nostraeest a tione destri urpissimum est. Hic mo. nemur non animalia bruta tantum omissa libertate venire in seruitutem, verum etiam homines indomitos fame domari. Docemur item publicae saluti pru
319쪽
4 POMPE II Σuatam incolumitatem posthabendam esse. ii Quum iam detecta est et Pompeii cum Caesare si inetati multas, ac Marcellinus unus ex eorii numero quos ludo Pompeius evexisscte putabat , a Pompeio ad c citate transtulisset alum, adeo ut non vetitus sit in senatu multa in Pompeisi dicere,hunc ita compescuit Po lipeuis Non te pudet inquit, Marcelline, ei maledicere cuius bentificio ex muto factus es Ocundus, ex se lmelico eo P ductus,ut vomitu no teneas e Grauiter.
Ubiecit ingratitudinem homini, q hoc ipsum quod habebat, dignitatis automatis S eloquentis,abuto. batur in eum cui debebat acceptum stire. Nam hoc
turpissimum ingratitudinis genus est, sed tame heu l
nimium vulgare., Catoni acerbius insectanti Popeiu,quod quii ipse ' lDiuitia, s pi. pr dixisse potentiam Caesaris indies crescetio filiv xςm,nuui bono stre populari ciuitatis gubernationi omihi std potius ad tyrannidem tendere. Pompeius ita re.
spondit. Tua inquit Cato,magis accedunt ad diui natione,at mea magis accomoda iunt amicitiae.Se. tiens Catonem incerta loqui,quod nemo possit re rum humanarum exitum liquido praescire, se vero ea sequutum,quae tu temporis amicitia quae sibi cu Caesare intercedebat,postulabat. Certum erat sid debebatur amico,incertum erat,an amicus illi iuturus esset inimicus. De amico vero humanius est bene sperare quam diuinare peiora.
De se libere profitebatur,quod omne magistratu quem gesserat S citius esset nactus qua m ipla expem ψος ctasset.& citius depositisset quam ab aliis expect iu ς essctet. Quod cito suscepisset imperium, vel Brtunae
ruit,vel praematurae virtutis,quod mature deposititanImi moderati erat,non ad tyrannidem spectantis 2d ad reipublics commodum. -
320쪽
: Quisquis tyranni ad tecta demigraueritii Fit struus illi,liber etsi venerit. ti Praesegisse videtur imm nens exitium. Vbi descen/, derat in scapha ictus gladio semel tantii emisit sit.: spirau, M obuoluto capite praebuit se occidendum. Popeius ipatiens Tullians dicacitatis,inter ami/x , Cos dicere Blet, cupio ad hostes transeat Cicero, ut Molesta nos timeat.Notas illius ingentu, quo dicis hostibus dicaci δi uisse supplex in amitos plumax. Hoc Popeii dictv xὸ , iiὸ restri Quintil. Transit ad Cclare & me timebis.s Idem rebus inseliciter gestis aduersus Caesere S i 3 is ad iummam desperationem redactus in tentorium Despe εν venit antonito similis nee aliam vocem emisit qua xῆ Qi hanc ουκ οι- εχ παρομβολή, , ergo in castra, sumpta . .veste prssenti Ettun saccommoda,elam profugit.' Composito Siciliae tumultu, ac ciuitatibus quae '' i do*cerant placide receptis seli Mamertini postula. Am taei bini audit recitantes leges quasda ipsis olim a Ro procosa manis concessas,non desinetlsonquit,nobis accin
in gradiis recitare leges 'Signincans rure agere vo
ientibus,non eri opus armis. I .s idem quit ex litetis senatus intellexisse ola qua Ilia armis obtinuerat in ipsius potestate em tradi Tediu ppli suffragiis centuriatis, percusso semore dixit, gloriae
Proh nunquam finienda pericula, quato satius erat di Obscurum nasci,si a militaribus curis nunquam da/ bit recedere nec hae exuto inuidia licere cu v ore auri vita degere. Hagna potetia ambit inopertus,