장음표시 사용
511쪽
Oidines. Duo Casu istae citati a Bins Didio assirmant, alii nceant, praesertim Coti arruvias , dicens quod nul- Ius in dubio praesumitur legitimus sed in tali ea sci potest dispensare Episcopus . insatio, qui ante d bitatriari a te ordinem suscipiunt, suspensi sunt. & . um exercent, fiunt irregulares: si quis tamcn cx simplicitate desine dolo hoc facerct, oeutrum in cnarreret ex Nauarro .
ii infectantur lepra , vel habetat alias infirmitates scandalosas, ut epileptici, obsessa daemone , phraenetici, de abst cmii qui talem vini habent horrorem , quod ne guttulam quidem de elut ire possint sine vo- mi tu . Sexto . tandem hermaphroditi, infames de se t- Ut sititit irregularcs., isti tamen possunt ordinari cum facultate do ni sui, tunc fiunt liberi. Quae rex, iri quibus casibus contrahatur irregularitas ex defectu animae. primo quod si irregularis qui caret scientia nice ia ad usum sui ordinis, & hierit sectus, quamdiu durat, tamdiu facit irregulatem. Ailptimam tonsuram requirit legere:& scribere Conei l. Ti id & ad minores Ordines linguam Latinam Secundo, haec Irregularitas incurritur defcctu iudicii, unde idiota non potest ordinari. Tertio. non baptizati sunt irregulares, quantumuis aliunde fidem haberent. Catechumeni , Haereti ei. Jc fautores haereticorum, item filii haereticorum, usque ad secundam generationem per lineam masculinam, & vsque ad primam Irr lineam sortitit, inam . similiter, Iudaei, Saraceni, de Paeani, di in his solus Papa dispensat. Quaeres, quid sit irregularitas ex desectu homi- ei dii 3 Resp. dupli ecm esse, una oritur ex homicidio iusto, & vocatur irregularitas ex defcctu lenitatis , seu mansuetudinis: quia ille qui occidit & mutilat.
etiam ex iusta causa, non censetur habere perfectam mansuetudinem, nee in hoc Christum imitari. Alia oritur ex homicidio iniusto, quae vocatur irregularitas ex delicto . Irregularitas utraque non tam una contrahitur ex homicidio, scd ctiam ex mutilatione alicuius membri, per membrum aurem intelligit tire a pars D ae habet o metum per se distinctum in corpo-
Iem ut sunt mamis , pes, auris, unde qui alteriam pii. tarct digitum , non esset irregularis.
Homicidium duplex est, nempe voluntarium quod sit cum intentione occidendi, oc inuoluntarium quod
sit praei et intentionem agentis . Voluntarium duplex est . acmpe iustum, quale committere dicuntur iudex,
tectis, tortor, dc si antes qui sunt iusta canis, cur motii reus
512쪽
ii reus tradatur: & iniustum quod committunt illi, qui sine iusta causa aliquem trucidant, ex odio per
uersa intentione. Quicunque Christianus, usu rationis pollens, commiti cns homicidium voluitiarium i H iustum, fit irregilatatis, amentes, et go , furiosi . di infantes non fiunt ir- Iegulates, concurrendo ad mortem , quia
nequeunt, nec etiam infideles, qui tion sunt subditi Ecclesiae a qua fertur & declaratur It tegularitas, nec etiam illi qui ebilonem destruunt, quia cn brio non est homo, die e destructio embrionis est hominis caedcs . Illi qui dant causam propriam iniustae occasioni aut
mutilationi, illam committendo. v I consulendo . aut iuuando aut imperando, sunt irregu arcs ; n si manda tum v ct consilium reuocauerint; scillam declaraucis rint reuocationem inandatario . Fabet qui arnia cudit
quibus mors illata est, non fi: irregularis, quia cst iaci tum causa remota homicidii. Permittens homicidium non sit irregularis, oisi teneatur illud impedire ex o scio vel stipendio; si autem ad hoc tantum teneatur egcharitate, non sit irregularis, nec peccat contra praece-iptu, homicidium prohibens. sed solutia cotra charitate. suo ad homicidium iustum; modo coatrabitur irregularitas. illud committendo, modo non.Nou contrahunt illi qui alios occidunt a quibus inuaducitur , modo hoc fiat eunt moderamine inculpatae intelae, etiamsi occasionem dederint inuasori, v. g. adulterando cRm ipsius uxore. Quhd si fugere valens, ncto stigiat inuaso rem . sed ipsum occidat, sit irregulatis, quia non set latmoderamen inculpatae tutelae, oisi talis fuga ipsi cedat in notabilem infamiam Idem dicendam est de illo. qui alium oceideret ad deuitandam bonorum suorum depraedatione, vel proximi sui, maxime si sit ex amicis intimis: tune enim de praedatorem occidere licere creditur sicie it tegularitate. si aliter fartum impediti non possit. It tegulares vero fiunt illi qui extra casum conseruandi vitam aut temporalia bona, siue sint propria, siue amicorum, aliquem, etiam iuste, occiduni ; 'nde iudices , accusatores , testes, proferentes sententiam , consilium praebentes, Notari j, Aduceati & Pio curatores accusatorum,sequuta morte,irregularitatem eo ipso cotrahunt. Non tamen Advocati loquentes in fauorem accusati , nisi per eo iii patrocinium iniustum sint causa, cur accusator iniuste tradatur morti, aut mutilationi;aut nisi imperitia Advocati sit causa, cur accusa-ιus quem defendere suscepit, ad mortem damnetur et
513쪽
quod idem dicendum cst de imperito medico , Curcis agno Iamia. mortem aegroti causat. lpra latus Ecclcita sicus iurisdictionem habens temporalem, pol CR qiai - dem l udicem laicum instituere, dic mandare illi, v t suo fungatur ossicio: ncquit tamen praecipere in particia lari, ut aliquem eo nec mnet ad mortem ; nec assi sic te debet iudicio aut executioni ; ne vidcatur approbare talem condemnationem, aliis fieret irregularis'. CIcricis . sine irrcgularitate conqueri possunt de sitis malefactoribus; modo pro testentur, se mortem illorum non imtendere, siue illa sequatur, fiue non . Clerici non habentes iurisdictionem a sese possunt iudicio sanguinis, de executioni; hoc tamen indecens est, de eos non vellem a reccato veniali cxcusare. Qui sunt causa pro-Pria. cur mora acceleretur, fiunt irregulates. sicut Cori-
fessor,qui obtineret , iudice, ut sti angularetur ille qui comburendus er 2t , aut qui diceret patienti: ascendescatam citius, admoue caput stipiti, vel qui diceret tortori r fungere tuo ossicio; sicut etiam illi qui ligna a d comburendum libreticos portarent, si illa ligna coope. rata sint ad mortem. Non sunt tamen irregulares, qui eae accidenti mortem aliquando a celerant sine latextione, ut sunt illi qui infit mos mouent , aut riciumpi Gent aegroto , bona fide, licet ex utroque mors se isqvatur: Disi cuidenter probabile sit, moriem ob hoc
cci .acc lerandam .iSi Laicias Medicinam aut Chirur- .giamcxerceat laeundlim regulas artis, non sit irregularis, etiamsi propter sanitatem amputet membriam ;quia non deest lenitas quando praescinditur paret, ut tot uua seruetur. Si culpa Medici aut Clairurgi percae
aegrotus, contrahitur irregularitas , censentur enime ausa iniusta mortis . Clericus in minoribus existens , licet sit beneficiat ius , exercere potest Medicinam dc Chii ut giam sine ii regularitat c , etiam abscindendo Ecadurendo r hoc enim talibus non prohibetur . Maiori. bus Oidinibus initat i non possunt e ccrcendo'Medicinam aut Chirurgiam, amputare aui. adurere, immo hoc
faciendo, fiunt it tegulares, nisi hoc faciant ita extrema necessitate, v.g tempore pestis, ubi alii desunt . si ia-men mors sequuta non fuerit, nulla cst irregularitas, nam illa non consurgit ex quacunque mutilatione, sed tantum ex illa in qua est defcctus pei se hae lcnitatis, ut quando amputatio praecipitur a iudiee Medicus polligens a groto Aledicinam dubiam, relicto certo reme- d. o, sit irregularis, si iram Is sequuta inelit . Si desit certam temedium , es fatu vis firmi de spei ata est , no a sic
514쪽
ti regularis qui porrigit dubium, etiam sequutivmorte; quia prudentius agit qui tentat viam dubiam sanitat εrestaurandi, quam qui infirmum deserit in statu inspe- .ratae salutis. Si salus infirmi non est desperata, phari na- cum dubium qui applicat, fit ir gularis; nam fieri potest, ut ςgrotus propter illud decedat. Sacerdos. qui pellregulas artis applicat emplastrum mollificativum ex quo mors sequitur, absque illius culpa, non fit irrcgα- Iaris; quia non dicitur mederi per abscissionem.Clericus consulens , aut praecipi cns abscissionem ι aut adi uans Chirurgum abscindentem , non fit irregularis, modo hoc faciat ex petitia artis, etiam sequuta morte: quia ius prohibet tantum abscissionem dc poena lata contra fac iccites aliquid, non ligat mandantes, nisi. exprimat ut . Clericus sacris initiatus aperiens venam ad c mittendum sanguinem, fit irregularis, sequutan orte,quia hoc est proprie incidere; aliqui tamen contrarium sentiunt, dicentes venae apertionem pertineret
ad officiu m tonsorum , quod clericis non prohibetur a iure de non Chirux gorum; sed hoc immerito dieitur. Q 1artu ad homicidiu casualo; quod duplex est. Unum
simpliciter ea sualc, quod no est voluntatium in se, nee an causa, quale committitur ab ebrio, qui antequam se vino daret, uullo modo homicidium praevidit; tale homicidium nec directe . nec indit ccte est voluntarium , x cc in se, nec in causa . Non in se , quia quando ebrius occidit,hoe est sine aduertentia rationis: nec in causa,
quia cum se dedit vino, de homicidio non cogitabat et cum ergo illud homi eidi una sit pus e casuale l& nudo
modo voluntatium, non cst peccaminosum, nec irregularitatem induc ir; unde a mentes, furios, ebrii insantes, dum occidunt, non sunt it tegulates . Aliud homicidium est non pure casuale, quod scilicet est voluntarium in causa, licet sit inuoluntarium in se; quando v. g aliquis ante ebrietatem statuit inimicum occidere, deinde, cu ebrius est, ipsum trucidat tale homicidium , est quidem directe bc in se casuale, quia est inuolunt rium, indirecte tamen & in causa voluntatium est , dc si equi illud committit, sit irregularis e modo ante ebrietatem diligentiam non praemiserit, 'ut impedire tur homicidium , curando v. g. aliquos sibi assistere tempore ebi ieratis, qui homicidium impediant; tunc enim homicidium redditur inuoluntarium. Qui dando operam rei licitae, Occidit, non fit ira egulatis; modo diligentiam adhibuerit. Dans operam rei illicitae, cen
515쪽
ex sylvcst. Toleto, de aliquibus, comta communiorem
Dono tum sententiam. Q iod si ies illa illicita sit periis
culosa de se, una pars Doctorum sentit contrahi irregu latitatem: qui dat enim operam rei it Iicitae periculoset, censetur homicidi uir elle ex ea seqvcns: allet a contrarium tenet, quia perieulum purgatur per diligentiam adhibitam : scd dicerem cum Booacina irregula altatem contrahi leucra. si ex tali actione mora cornata uniter sequi sol cair sccus si tantum raro . Conficiens arma , aut charias lusorias, cx qurbus mors sequitur , noo fit it regularis, qpia est tantum. causa rem Ola mortis.Ttadens aliqui δ infirmo, vcl tradi coasulms contra
maece et lini medici, fit irregularis, si mors acceleretur rsccus , si quis hoc faciat bona fide, de non contra prae . scriptum medici. Pharmacopolae coponentes medicinas ex rebus corruptis, incurrunt ir; egularitatem , si mors sequatur; quia dant operam rei periculosae illicitae, nee diligentiam adhibent. Qui alium casu occidit secans lignum in die festo , lic Et det operam rei illicitae, non fit irregularis r . qitia illa actio non est perieulosa in ratione homicidii. Magister occidens vel mutilans diseipulum, exercendo modum correctis nis , Ic non adhibendo diligentiam, fit irregularis: non vero sit cui te et an um vulnerauit, etianis mortuus fuerit ex imperi. ita Mc dici, vel ex intemperantia discipuli. Ecclesiastificus iudex praecipiens saeculari, ut reum puniat de
crimine quod non meretur mortem aut mutilatione in xion fit i 1 tegularis: esto saecularis iudex excedat in pu Milione oc teus in oriatur; quia est lanium causa casu a-
is mi praecipit petro, ut Paulu occidat, fit irregularis, s i pie Petrus S Paulo oecidatur, quia piae cepit opus illicitum peliculo su in , de non adhibuit diligentiam: Hostiensis eontrarium sentit, Qui consulti alieti acti nem periculosam , ex qua mors sequuta cst , dolose dixi si bona fide, sit irregularis: sic sunt illi qui duellia suadent , ut periculosum trajectum fluitvitiis pcriculosi, vel via in qua inimici praeparaue ita ut insidias. Qui proiicit lapidem in Petrum , Zc Paulum occidit, petro declinante lapidem, iri egulatas censendus cst communiter , quia nonccnsetur adhibuisse suffieientem diligentiam i Petrus veto declinans lapidem non censet ut ut tegulatis, licet illa declinatio si causa mortis Pauli, quia utitur iure suo. ui choream ducit cum muliere praegnante, si saltatio immoderata fit, sit irregularis , abortu sequuto: quia sufficientem diligentiam non adhibes, ut v iactur baitus i sicci ille qui uxorem prae
516쪽
gnantem cognoscit, non adclita praecautione; qui inter dormiendum infantem insccto si ineptum interimit, diligentiam, reddit ut it tegularis. Qui lapidibus, aut hastis, aut gladiis certant, aut niueis pilis, in oculum eruunt. non adhibita suffiei cnti diligentia, fiunt irregulares: sicut & illi qui tectum reficientes, te gulas Proiiciunt, nec transeuntes monent qui mutilan t r. super irregularitatem ortam eκ quocunq; homicidio potest dispensare summus pontifex : Episcopi autern possunt quidem dispensate super homicidium ca Iuale, non vero super homicidium voluntarium, nec luper casuale publicum; quia ex Conc. Ttid. sess. 1 g. cav.facultas concedit ut Episcopis dispensandi in irregam latitate proueniente ex delicto occulto, excepto homicidio voluntario. Episcopus ergo dispensare potest illum qui intendit leuiter percutere, attam ea accidithfmicidium; potest etiam illum dispensate, qui manda
uit seruo alterum percutere tantum leuitor, attamea
occidre; sicut di illum qui alium occidit occulte ad sui
cic sensionem , licet non obserit a uerit moderamen inculpa tae tutelae, quia tale homicidium no censetur voluntarium; non vero potcst dispensare eum illo quialium loco percutit leuiter , sed postea serio prosequitur , ex quo sequitur homicidium . licet sit occultum iquia voluntarium censetur. Nee potest etiam dispensare irregularem ex occulta occisione in bello iustos
sed dispensare potest illum qui fecit mutilatione triiniusta; medis si occulta: quia ex Conc. dispensare potest super irregularitate ex dei: cto occulto prouenietα iatres, quid sit irrc gularitas ex delicto. Resp. qiabast illa quae oritur ex certis quibusdam delictis, quibus . e X iure annectitur irregulati as , & hi casus prioci pa-liorcs tant. Primo, qualido at quis d format alium, id
est, mutilat aut occidit, de quo antea diximus Secundo quando quis male suscipii, aut exercet ordines; ex pri- mo irregulares fiunt ex communiori Doct tiam sententia qui ligati maiori Ex comm inica Onc scientes Tectoriarii ordines maiores , eAcap. cum illortim , desu tent. Excomm. in 6. non veso suspensi aut intci dicti, quia iura loquuntur tantiam de ex ommunicato Fiunt etiam iri egu larcs qui eo di m die . inscio Episco PQ, recipium minores di Subdiaconatum . vcl duos Izaiores, ex cap. r. a. doce qui furtiuae ordinem recipit, de qua irregula i irate dilac ni a te potast Episco Pus , a Modo delictum sit occultum : qui velo per saltum Qr'
vinci recipit, est quidem suspensus, sed c5 irregularis,
517쪽
risi exerceat solemnit cr. sed ille, qui furtiuξ reeipit, irregularis censetur a pluribus, de ab aliis ta nitim suspensus, di furtiue kle dicitur recipere Ordines, qui ordinatur nesciente Episcopo , vel non examinante , aut qui alium sub suo nomine examinandum sussicit, deinde vocatus proprio nomine suscipit Ordines. Irregu- Iarsi etiam fi , qui coniugatus Ordines suscipi t sacros , ex Extra uag. antique concertationi : sicut & ille qui Ot-dines maiores tu scipit ab Episcopo , quae sui iurisdictioni renuntiauit: aut qui suspensus , cxcommunica tus, in t et dictus, vel haereticus est notorius, non vero ille qui sine Confirmatione Odinatur, nulla enim estit regularitas , si non sit in iure expresIa. Ex secundo , seu ix ordinum via. fiunt irres talarca , qui Excommunicati ma cxcom suspens, vel interdicti, exerccnt Io- Iemniter actu maioris ordinis, etiamsi sint occulti , cxeap. Si quis Episcopus si Concilio; nisi excusentu ex necessitate, vel inaducrtentia, aut occasione vita ccii scandali. Qui cantat ergo ut Hebdomadarius in choro , t non alij) qui canit Epia flam aut Euang lium solem mitet, hoc est eum manipulo vel stola, qui baptizat solemniter, qui consecrat aquam benedictam, qui absoluit sacramentaliter, qui benedicit sponsis , vel ministrat Eucharistiam, fiunt irregulares , quia exercent actum sui ordinis, non vero sacerdos excorum unica tus aut suspensus assistens Matrimonio, quia rica exercet proprie actum ordinis . nec iurisdictionis propriae rs hae e delicta sint occulta, Episcopiis dispensare potest.
Porro exercens scienter actum solemnem Ordiciis maioris, quem non habet, fit irregularis , cap. enim x. dex de clerico non ordinato , habetur quod nunquam ορ- cinetur,& hoc sonat irregularitatem, Sc pro tunc si delictum siri publicum, solus Papa dispensare potest , ut
αd ulteriores Ordines aceedat, si veto sit oecultum, dinveniat Episcopus. Ac licet sit publicum, dispensare po-x est, ut exerceat susceptum Ordinem,
Tertiem delictum ex quo incurritur irregularitas, ci Baptismi rei teratio culpabilis, qua posita, rebaptizans & rebaptizatus sunt irregulares, irim b dc Acois1ythus ministrans solemniter in rei reratione Baptismi,
cap, extiterarum de Apsatir. Non tamen incurr tur ir-xegularitas ob rei te rationem Confirmationis autor.
dinis:non incurritur enim nisi sit in iure expressa, de ineensuris non licet argumentum ducere a simili. Qii idiffert baptizari usque ad mortem,vel aegritudinem, ir- Iegularia cenietur cap. I di t. 37. Icreat latitatem
518쪽
etlani incurrit qui bapti Vatur ab haeretico, modo hoe cognoscat & pariatur. uarium delictum est Haeres s. ex qua irregularitan
cotura hi tur: unde Haeretici, Apollataea fide, eoru inquet . fautores, irregulares censentur . etiam si sint oeculti τ. Cav. Diuberimum, quest. I. ad hoc tamen requiritur , ut haeri sim externo signo indicauerint: Ecclesia enim Non iudicat de internis . Qui exietius oro fert haeresim, di in ictilis ben E sentit, ira egularis non est, nec Haereticus : sed Apostata a fide, qui interius bene sentit de
Deo, & cxieritis idolum veneratur, irregularitatem contrahit, cap. Presbyteros. dist. so. quia peccat contra praeceptum nega litium Fidei. Pactunt eum daemone' ineuntes, irregulares fiunt, quia sunt suspecti haeresis, . ci ex dia suspicione otii ut infamia, quae faei irregularem. Schismatici, quorum separatio non est coniuncta cum haeresi, non sun r irregulares r quia CX cap. is qui, . desent. excom. non incurritur irregularitas , nisi sit expressa in iure et Apostata a statu clericali, qui habitum non habet, nec tonsuram, non est irregularis: sed bene apostata a religione, quandiu manet in illa quo empore ad ordines promoueri non pol cst. Filii haereticorum sunt irregulares,cap. a. de haereticis, sed hoc non est in usu in pluribus locis.
TQuintum delictum cst infamia , sue sit infamia iuro siue sit infamia facti. Infamia iuris oritur quando 4mponitur alicui a iudice pgna infamiae, vel quando quis
pcr sententiam iudicis damnatus est crimine graui, in famiam inuoluente, ut sunt Furtum, usura , Simonia , Haeresis, Sodomia, . vel quando aliquis crimea infame consessus est in iudicio. Infamia facti otiint ex deiicio commisso, infamiam inuoluente, modo sit publicum & notorium majori parte viciniae. Vbi attendi deinbet quod aliquis possit notari infamia iuris, licet noα notetur infam: a facti : si scilicet pet faruos testes danatur a iudice pro crimine non commisso. Stante infamia qualibet; nullus potest ad ordincs pio moueti : sed infamia auferri potest per emendationen, scilicet manifestam, it infamia facti vel infamia iuris , per declarationem Summi Pontificis aut Episcopi in minori- buseriminibus, si sit infamia iuris canonicit vel perabolitionem principis, si sit infamia iuris ciuilis . sextum delictum erat olim Poenitentia sole mim, se a potius crimen ob quod alias poenitentia iniungebatur solemnis: triplea enim erat Poenitentia : SIeramenta lis secreta, quae imponebatur a sacerdote: Publica non solem-
519쪽
solet an is , quae iniunt bar ut ab Episcopo ob crimen
publicum, non tamen enorme aut scandalo sur , 5c Publica solemnis quae in tangebat ut citam ab Epii copo ii nitio Quadragcsimae, cum illis caeremoniis quae coa-Mnentur in Canoae, quibus v. g. poenitentes icnebantur, cereis accensis prae manibus.& diademate i mposito capiti,stare in foribus Ecclesiae dum persoluebaotiit diuitia officia. Illi, quibus talis tu iuugebatur poenii cntia, erant irregulares e sed non est amplius in vita . Porro, ex bello potest interdui , oriri it regularitas i sed hoc distinguendum est. Primo , quicunque occidit aut mutilat in bello iusto, vel totusto, fit it te.
guletis, modo non occidat ad conseriration ira sitae vitae, quam, nisi occidcndo, conseruare non potest.
Adverte iamcn quod si bellum sit iniustitim, illa irregularitas vocatur ex delicto, & si bellum sit iusitim, vocatur ex defcctu lenitatis . Secundo, pugnans in bello iusto , ubi fiunt homicidia, non est irregularis, modo ille non occiderit aut mutilauerit: nec a fortiori consulens bellum iustum: nec clerici qui in ponere hortantur milites ad pugnandum: sicut nec illi qui hortantur aliquem ut moriatur pro fide vel patria ,
quia non est tam coopetari morti alterius, qu.1m cooperari ipsius chari: ait, aut amori patriae. Tertio, qui Mugnat in bello iniusto aut illud consulit, aut hortatur inuites, fit irregularis, si homicidium sequutum fuerit Sie de illi qui suadent tentare periculum sinc ne cessitate. In bello iusto contrahitur irregularitas aballo qui sua dct ut occidatur aliquis in particulari: non' erd, si suadeat tantum in commuri. Quarib,qui dubitat probabiliter aliquem occidisse etiam in bello iusso , irregularis est , lectis si non dubitet; cap. petiti a. Quinto, praebentes arma etiam offensina, iubet- 'Io iusto, non fiunt irregulares, e X cap. petitio tua, be- me autem illi qui ea piaebent in bello iniusto . uando clerici se committunt bello ex consensu summi Pontificis, non censenta irregularcs etiamsi ocei dant ;censet ut enim papa illos d sponsasse. Quo ad absolutio. nem irregularitatis contiaciae in bello solus Papa r
gulati ier dispensate potest, quia licet hoc homici clium pusset esse occulium, & possint Episcopi dispensate de irregularitate occulta; hoc est semper excepta ill3 quae procedit, ex homicidio voluntario , Finis tertiae P