Disputatio theologica De legibus praeside Jacobo Illsung Societ. Jesu, theol. moral. ... publice propugnata ab ornatiss. & doctiss domino Joanne Casparo Heiss theol. moral. & controv. studioso ac philosophiae cand

21쪽

ra Calmi Primum Dividitur ieeundo Jex in asArmativam qui aliquid agendum praecipitur,d negativa. qiis aliquid prohibetur agendum . inter quas hoc etiam discrimen observatur,quod illa celatis tantum temporibus, ista semper excutioni mandanda sit: non enim semper actus tadei, spei, chartinis, qui praecipiuntur,ponendi sunt, semper tamen infidelitas, speratio, odium Dei, quae prohibentur,'mittenda sunt. Dividitur tertio in odiosam faverabilem mixtam sie dictas, non quod odiosa bonum lege obstrictorum excludat , neque quod Livorabilis nulli onus aut molestian

importet, utrumque enim esse eontra naturram legis sed quod odiosa, ut ex communi Mistrina eam explicat Sanche de Matrim .lib. i. disp. I. n. 4 versetur circa obiectum primo intentum in poenam vel odium alterius favorabilis vero versetur cire objectum primario intentum in alicujus favorem , mixta denique per unam objecti partem alicujus 'orem, per alteram odium cujusdam aequὸ primario intendat: quod si in quibusdam legi. hus intentio legislatoris satis pigi non posest, favorabiles censendae sunt, quia de legislatore potio beneficium , quam odisini prae siniendum est.

De obligatione Legis.

Vinque potissimum eirea obligationem

leo considerari possunt, rimo qualem

22쪽

De obligatione eos.

lnerat materiam seu objectuma secundἀqualem causam essicientem, seu legislatorem: tertiὁ quales subditos, seu finem cui 3 quartisquamam inducat necessitatem ei parendi tquinto quomodo eidem obligationi satisfieri

possit; quae omnia distincius Paragraphis .

curabimus.

an circa actus mere internos p

Obligatio legis induci.

mico primo, omnia objecta legis debe-J re esse honesta saltem negative id

est,non inhonestes in propter finem,ad quem referuntur , positive honestabilia honestate et naturali sint objecti legum civilium, respieientium selicitatem naturalem Reipublicae: vel supernaturali, si sint obiecta Legum Canonicarum,vel utraque, si sint objecta ab utroque statu Coralii Melesiastie reeepta, rum Ratio est manifestahqnia omnis pote stas a Deo est,mad praedictos fines ordinata, ut earum observatione subditi boni, id est Mni suo eonformes fiant: ergo non potest dari potestas ferendi legem obligantem ad aliquid inhonestum,vel non conducens ad finem pro.

Dum iique legu

ro. Die secundd, etiamsi dubium non sit. quia lege divina vel naturali possit praecipi actus meia internus lege humanatamen non

23쪽

tantaim Civili , sed neque Canonica proprie ad jurisdictionem fori externi pertinente posse ullum actum mere internum perseis directe,& nisi ad existentiam physicam , aut moralem aestimabilitatem actus externi necessarius sit, imperari posse ramen ,si dicho modo necessarius sit. prima pars ad Tho. ga atque ab aliis D D. communiter recepta contra quosdam secutos glossam in cap. euia

rationis de paenitentia dist. i. Proba Nir primo fine legis humanae, qui est bona constitutio externa, ac sensibilis, communitatis qua talis: sicut enim homines a se invicem reguntur gu- bernatione externa, ae sensibili, ita etiam finis debet esse proportionatus tali regimini: sed actus mere interni ad esse physicum aut

morale actuum externorum nullo modo necessarii, non ordinantur ad bonam constituistionem externam com nranitatis qua talis,utpote cui propter suam insensibilitatem Win- cognoscibilitatem per se ipsos nec obesse, nec prodesse possunt tergo non possunt esse objectum Iegis, non tantum Civilis,sed neque C nonicae proprie dictae, ad jurisdictionem fori externi pertinentis, quae jurisdictio b

mam constitutionem externam communita

tis, id est, veram quidem& realem, non ficti, attamen sensibilem solummodo procurat, ut ipsa nimirum vel ad felicitatem naturalem ac 'civilem, vel ad supernaturalem exterius e

24쪽

Deobligatione Lem. ς

-se habeare. Nam jurisdictio fori intoni,

Sacramentalis, in qua ad spontaneam uaceus alionem de actibiis merὸ internis, Divino praecepto homines inducuntur , eorundem vatimi, 3cenerius impereeptibila bonum, a ternam scilicet beatitudinem immediat intendit, 3 ex hac utique non negariirs posse particularia praecepta, S deinde judieisum ferri ei rea actus mere internos.

II. Probatur eadem pars seeundo pote stas legislati, eonjuncta esse debet eum potestate punitiva, in dixit Arist. o. Ethice eo patet, quod voluntas obligandi per egeni Minianam velit noessitati in impono re, vel ad executionem ponendam, vel adio minite 'ralem subeundam re timeturam iudicis, i placuerit, aue necesiarium vide rit sed potesta punitiva non potest exsarieirea actus mere internos, utpote non taniam per aecidens, sed ex natura sua oeeuhos; adeoque impunabiles: ergo i ii e potestas in gislativa potest versari eirea actus mere inter

ia .probatur nunc etia se unda pars:& qui aem de ambus internis , ad existen iam me ετ norum phusice neeessariis, eonceditur ab omnibus; quia nemo negat, legem obligam rem ad opus externum obl4M euptiam ad-raim voluntatis determinantem a positi nem operis exterat, reddentis sensibilem. hum voluntatis liberum, per legem dirige dum ac determinandum ' se

25쪽

De reliquis ergo actibus internis sine quibus externi quidem existere possent ted aestimabilitatem ac bonitatem intentam nos a berent . probatur imprimis inductione Iu rium actuum internorimi, lege Civili vel Ca,nonica r ceptorum; nam in contractibus externis praecipitur mentio contrahendi, insistemone vel administratione Sacramento rum praecepta ab Ecclesia praeter ceremonias externas imperantur etiam actus interni, ad aratorem sacramentorum reqiuisiti,& per prae septum orationis vocalis exigitur etiam in-rerna mentis lavatio ab iis, qui negant sine ea orationem vocalam ad cultrum dirimini servire.

probatur sumido: quia si aqua intertur

landunt suam bonitatem in actui externos, ratione cuius isti sent utiles omninnitati, hoe ipse serviunt ad bonum externum csen' communitatis, lege humana intentum. α per omissionem aut Pa sinonem actus ex terni redditur saltem ex praesumptione eo-gnoscibilis , adeoque per judicis sententiam praemiabilis , aut punibilis positio aut omisso actas internit ergo fimul eum externo potest amparari actus internus, si ad illum sit neces

s. II. A quou dius obligati telis

26쪽

De obligatione legis i

petit iurisdictio suprema, sive sit Princeps, Qve Magistratus, sive Communitas , nullum superiorem quoad remi oralem iurisdictionem agnoscens, ure ordinario potest obligationem legis inducere, mi vero competit taniam subordinata jurisdictis, eam potestatem habet, quam a quantam superior commis, rit; qui autem nullam habet iurisdictionem, sed solum dominium,is neque legem serre, sed tantumlarticularia prae pia statuere potest, nisi ex privilegio usu vel eonsiletudin ab habente supremam iurisdictionem ipsi permittatur, uti permittitur quibusdam communitatibus,quae municipales appellantur. Ratio conclusionis est: quia in tantum eompeti alicui potestacin lucendi obligati Naxem legis, in quantum ompetit illi potestas gubernandi comminitatem in huius minus potestas gubernandi in tantum competit alicua , in quantum competit illi urisdis ebo ergo δce. . Dico semitido, ex potestate immediaesa Christo S. Petro,de ejus Successoribus eo cessa, posse summum Ponti fieem sine Cone1-lio Generali , Meo etiam repugnante leges Canonicas universales pro tota Eeelesia serrerapiscopo vero, ex potestate sive immediata a Christo,sive,quod longe probabilius,& com munies asseritur. Ponti fie accepta,posse a ticulares leges pro suo Episcopatu etiam tu cons o capitulo condere, an parue ex variis

27쪽

caput Secundum

textisu, iuris Can .in ex rationeri quia potestas ferendi legem est necessaria ad gubernationem universalis, vel particularium Eccle sarum haec autem a communitatis consensu est independens, quia neque a communitate hollata est, neque a Christo Si immo Pontificis neque ab lio Episcopis cum restri istione ad consensum, ratificationem communitati tradita, nisi quod in festis statuendis requiratur contensus Cleri, aut etiam populi riuataeap. ult. de seriis in bonis Ecclesiae alienandis, requiratur consensus C:ipituli,ut habetur in eap. quanto de hu, qua sunt a Praiat,sina contensu Capituli ac denique in rebus gra, i tibus, quae ex se ad univcrsalem Ecclesiam pertinent, v. g. in veritatum fidei definitione, ea nonizatione Sanctorum, concessione indulgentiarum , relaxatione legum universalium pro tota Ecclesia latarum quarundam reu servatarum dilpensatione ad summum Ponti ficem sit recurrendum ut statutum est in eo. Maiores de Baptismo. cap. , de Trauliat Ono Episcopi. a s . De potestate Conciliorum seu Congre igationum tum universalium. tum particulariti,

luando absque assistentia sui superioris , de

illius tamen consensu, vel sede vacante cele- brantur: major est controversia, cui non vacat immorari communio S probabilior senten.

ma est, leges Conciliorum universalium pro tota Ecclesia tunc primum incipere obligare,

28쪽

vando a Summo Pontifice tunc temporis e . .stente es de novo electo approbantur un- haec approbatio semper etian peti solet . quia Cliristus illi seli gubernationem suae Eeclesiae commisit, Concilio vero Generali,v l c ardinalium Congregationi sede vacante ex natura rei te ex necessitate boni status to tius Ecclesiae ea soldi potestas concedi debuit,quae pro novo pontifice sigendo, de pro aliis occurrentibus necessitatibus usque ad jus elemon cera necessiria. Vadem de legibus Conciliorum particulari- auri, ut eorum particulares subditos obligent, cum proportione dicendum est; nempe quo . necen sit, ut ab eorum superiore, cujus co sesam sunt habita, approbentur . si vero μde. vacante in instituta , alii dicunt indigere noviter electi capitis approbati ne , alii negant, moti .a ratione , quod it concessionς Pqntifici Capitulun sede vacant sui cedat in administratione temporalium mi pigituali- a rerum totius Dioecesi ut olligitur ex -- ώ- de Maior, te subediense. Ceteram in Trid.η eap. io praecipi tur, ut post mortem scopi intra ochiduum

eligatur Vicarius, vel existens de novo con-.'mςtur, qui in ceteros habeat jurisdictiome. - 16. De potestate Religiosori incerium est, τ' no tantum esse dominativam pr.pter spontaneam subduorum traditionem sui ΘωNotia promissionem, j

29쪽

1o Caput secundum

risdictivam condendas leges in quibus ramen resideat, an in capitulo congregato,an in aliquo particulari superiore,ex diversis eo brum a pontifice concessorum Privilegiis& sinis tutis colligendum est. Abbatissis νοιδε liis Montalium Praese s ea solam iurisdictio conceditur, quae ad rectamur politiem domus gubernationem necessaria est.

III. In q- possit obligatio legis

induci. et valde diversis hominum generi potest quaestio institui. itaquσquaeritur L An ipse legislator suarum legum obligationi subjaceat. AE . cum S Tliom. a communiter recepto,ipsum subjacere obliga.tioni directivae id est, obliganti ad culpam, quando leges sunt universales , praecipienter materiam communem subditisis legislatori, non vero obligationi coactivae,id est,obliganti ad poenam ab ipso transgretaribus stat tam: quod tamen ita inrelligendum est, non quod lex propria legislatorem Armaliter obis

liget, sed quasi materialiter,quatenus deternu-nat materiam executioni mandandam ex o ligatione naturali; quia nimirum aequitas naturalis, xlegitimus usus virtuis potestativa Histulat, ut legislator se accommodet,& eo forme moribus suorum subditorum in mat ' ria omnibus communi unde contra Suar. b eol. H. a. sad 3 έb,ub, 3 13 n. M

30쪽

De obligatione Legis.

colligitur eum Pala, a in aliis , legislatorem

non peccare colura illam virtutem , contra

quam peccant ejus subditi. v. g. contra Religionem , quando transgrediuntur praeceptum audiendi Missam, vel contra Temperantian quando violam legem ejunij sed contra altam, respicientem non praedictos fines,sed solummodo honestatem consormitatis cum mo- .do vivendi iubditorum, cui fini, quia non videtur graviter oppon transgressio legis,quar respectu finis per obligationem abditorum

intenti est gravis materia iideo legislator neque graviter peccat, uando secluso scandalo, aut iniustitia, aut alio graviancommodinabis que iusta causa , tim ipso quodammodo dispensante, transgreditur suam legem : cujus proinde nec pinnam incurrit eum eam non sermaliter, sed tantiim materialiter tran sediatur; praeterea nemo erga seipsum juris. dictionem aut potestatem coactivam exercere possir. Dixi: animi furi Nam 'ando legislator merces suas majori pretio venderet, quam quod per legem taxativam a se sta. tutum est, utioue peccaret rariter contra justitiam, quia haec obligat, ut merces en dantur pretio communi: hi nequra Iustitia etiam exigit, ut contrahenteseisdem eonditionibus urantur te lislator tenetur etiam se vare lege eontractuum ab ipso statutas,& si Grum non observatio irrita contractum ex