장음표시 사용
161쪽
siccitatibias autem existentibiis cla ficit. At sontes illi, qui
suapte natura scaturiendi vim habent, non multam scaturiginem sertitae sunt. Operaepretium est igitur totam sontis aquam circum ambientes, ut nusquam defluata tubum plumbeu quadrangulum facere, qui defluxu iuXta receptione namulto maior existat ipsumque uni loco sic adaptare, ut per ipsum fontis aqua defluat opus est autem tubum ipsum ad deprcsiorem fontis locum iacere, ut facilem desu Xum habeat ipsum autem depresiorem locum per dioptra magnoscemus ipsa vero defluens aqua , in bucula tubi iuxta altitudinem manislsta fiet. Sit itaque iuxta altitudinem digitorum trium, habeat autem latitudinem ipsi bucula digitorum sex. at digiti tres in sex digitos multiplicati 18 faciunt ipsam ergo fontis scaturiginem i digitor uis e pronuntiabimus. Verum enim uero ciendum est, quod non sufficit ad agnoscendum quantam dias exhibet aquam , ipsius defluxus molem inuenires sed ipse quoque velocitas reperienda est nam velocior defluxu quidem existente, plus aquae praebetur: tardior Vero, minus. Quare sub sontis de-fuxum fossam effodientes obseruare oportet ex solari horologio, quanta per Unam quamque horam aqua infosa defluit: sic aquam, 'luce per totam diem exhibetur, considerare quanta iuXta molem sit. Quamobrem non solum defluxus molem, Verum etiam Velocitatem obseruare neces una est. nam per horarium tempus diurnana etiam aquae contributionem c Xploratam habebimus , si
hoc est diei simul& noctis spatium equino- ctialium tepori 36O, horarum vero a est quslibet hora quindecim aequinoctialia tempora continebit plura vero quandoque, paucioraque sippeditatio ipsa quoniam hyeme quidem existente maior defluxus fit, aestate
162쪽
vero, minor. Si igitur in qualibet hora aquam in sessa de e fluentem a fortasse cadorum esse perceperimus, quadrigentorum ergo octoginta fontis exhibitionem per diem, nocitemque pronuntiabimus.
AS isinam sucrit Heron, cuius h c, o Hiis aliis in locis Agulor noster men ionem facit in verioribus satis superci diximus fontium autem suxum mensurare docuit illa Alexandrinus Hero in libris quatuor , quos de aquati cis crologi' siri it.b sit itaque scilicet ipsa aqua, quae in tubo est dum fluit. Dies hic intelligendus eos artificialis, videlicet ab ortu solis ad occasum sique. equinocItalia tempora locat Autor ipsas si particulas .aeqninoofialis circuli cassis, quas Astrologi latini gradus appellant. Cadus es vinarium vas congios decem, vel ut quida obnt duodecIm continens. H.ec paucula pro huiusce dilucidaepe sepropositionis facinori perceptione dicIa int. Propositio Decima, Multima. Vando ita idem igitur promissos stiperius dioptricos usus narraui HS propic commodum huiuscemodi dioptrae usum ad coelestiuetiam contemplationem leuari poterimus I cima solis, tum unc magnitudinem ipsa discernentes nec non ellarum ab inuiccm distantias tum fixaruad fixas acerrantes, tum errantium ad errantes& fixas per
spicere nam CXCa, qua in tympano facta est ipsorum 6o graduum , 5 iacentium inter ipsos minutorum descriptio ne magnitu lines, quae quaeruntur simul aspicere valebi natis. Quum itaque distantiam inter duas stellas existentem obseruare voluerimus, JHUt partium e Stilat tympani par
163쪽
tem Veisus nos iacentem inclinabimus, ad altum alteram attollentes, donec utique per idem planum ambarum stellaruna situs conspexerimus atque cunctis quae in dioptra sunt, immobilibus permanentibus regulam super tympanocii cum uolueinus donec unam stellarum per duosbramina dispiciamus &cum gradum, seu minutum adnotaueriimus, in eo loco, ubi graduum index existit regulam statim
Circumuerte natis,quo usq; per duo foramina reliquam quoque perspiciamus: gradumque demum illum,qui tu Ata graduum indicem iacet cum similiter adnotauerimus, gra-b dus interiam dicta duo signa iacentes super tympano numerauerimus, ipsis stellarum abinuicem distantias enuntiabimus cum autem ad aliquem Zodiaci locum unam stel- larum dispexerimus, si quidem iuxta longitudinem ad antecedentia , ut ab oriente ad occidentem ad partes deXt ras regulam in tympano egistentem circumagenteS hanc dispicimus si vero ad consequentia, ut ab occidente ad c aeli medium Giue ad horoscopum ad partes sinistras Antecedentia autem signa vocantur, qu sunt ab Ariete ad Pisces, Aquarium, Sagittarium,& caetera consequentia ero, suae sunt ab Ariete ad Taurum, Geminos, Cancrum, reliqua &si quidem secundum Zodiaci longitudinem distantiam consideramus haud fortuito dispiciemus sed superlinea meridiana parallelam dioptram constituentes si vero secundum latitudinem quaestionem facimus, ut a Borea ad Austriani, aut econtrario super linea aequinoctiali Harautem lineae in admiratione digno regali versus Austrum cubiculo ijs, qui de hoc curant, a nobis inscriptae, super Viridibus iacent harum autem inuentionem in positione solae rium horologiorum conscripsimus. Cum igitur super circulo hemisphaerium super terram Yistens definiente ad Ortus ipsos, vel occasus clina tropica tum aequinoctialia, tum etiam ea, quae inter haec menstrua sunt signa suscipere voluerimus ad lineam meridianam dioptram parallelam statuentes, regulam ipsam dirigimus, per duo foramina ad ortum occasum in directum dispicientes, haec in no
164쪽
tis, Vel Librae gradisin aduenerit, tum vernalia, tum autum n alia facit aequinoctia. quoniam parallelum rizonti tympanum apponitur , cum a situ indicis regulce ad partest, Orcales gradus a numerauerimus, ad ipsosque regulam direXerimus: aestiua tropica signa suscipiemus ibi enim Sol in priuatam Cancri gradum veniens aestiuasi scit conuersiones quae vero in medio interiacent menstrua signa ab aequinoctiali per i 6, 48 gradus accipiemus. ω contrali rio ab aequinoctiali ad partes australes eosdem gradu Snumerantes, ad ipsosque regulam deducentesci tun hyemalia tropica, tum medio interiacentia menstrua signa conspicere poterimus. At quoniam per 18 semicirculi gradus signa secundum dimetientem opposita super ori Zontem oriuntur,&occidunt Cancro siquidem Oriente, Capricornus occidit Aquario vero occidente, oritur Leo: volui obseruare quot gradibus diit et in antecede tibus signorum lucida Hyadum stella quae ctiam Lambauras, hoc est fax ardens dicitur ab ea, quae in corde Leoni Sest , vocatur autem Basiliscus atq; circa secundam horam nocturnam cum Orientem versus dispeXerim ac aquam manifestam eam quae in corde Leonis est stellam acceperim adnotaui gradum in tympano , iuxta quem regulae index extitit: itim ad antecedentia regulam conuerterim, dispexi in Tauro ipsam Lambaura, hoc est facem ardente, cima gradu, qui apud ipsci mist similiter adnotarim. cu in tympano gradu Sinter signa iacetes enumerauerim,eOS: O fere inueni quot ci sunt i , quibus ambaricli abinuicem distant. nam ipse Basiliscus una cum additamento motus corum , quae ab aetate Ptolem ei sunt temporum, gradu scio in Leone nucpossidens reperitur : Et Elcida Hyadum in Tauro , o . Cum autem ipsos 1 -- gradus leonis in antecedentiatum Cancri, tum Geminorum singula o in o Totiri connumerauerim, eosdem ostri e gradus inueni: Similiter autem in consequentia quoque , t a Tauro ad Leonta Rursus autem circa mediam nocitem citin ab ea, quae in cor
de Leonis est stella ad consequentia Arcturum , qui Boo-
165쪽
m es etiam uocatur, in libra borealiorem autem aequinoctiali gradus 1 egistentem dispexerim adnotaui, repeta Que in medio aradus 1 fere quot lint ij, quibus ἰ iam Arcturus adco ii sequentia a Basilisco distat Arcturus enim hac nostra tepestate una cum iam dicto motus additamento quintum Librae gradum obtinet. Suntque Leonis qui dem ad consequentia i virginis quinque Librae , quot etiam in tympano ferre connumerati fuere. Idem itaque modus in reliquis etiam fixis stellis primae, secundaeque magnitudinis eXistentibus,ac in quinque planetis semper fiat Lunae vero distantiam non solum ad pla laetas, ias fixarum, quae manifestae, similemque ad ipsam
Lunam, vel contrariam temperiem adeptae sunt, obseruare oportet veruinctiam adeas, quae nebulo ae dicuntur con-ὐ stellationes, verbi gratia ad Praesepium, vel Crine,aut eas, quae in bipertita sectione Tauri Pleiades Vocantur,aut eas, quae in cornibus propter ipsius clementi figuram Hyadas, pluuiarum, ac imbrium effectrices. Praesertim autem
obseruanda est luna circum quas etiam stellas ad solemi aspectus septem facit si hisce proxima est, aut gradu atim ad ipsam stelliae figurantur, aut coniunctores aspectus ad solem efficiunt. Haec igitur qui circa dioptriam,& Phaenomena considerarunt, situsque syderum ex prompta regula suscipiunt non sollim stellarum distantias enuntiabunt,
veru metiam aurae constitutiones, Minaequabilitates, necnon intemperies , ac temperies pereas, quae fiunt quotannis stellarum significationes,intelligentes praesagient.
166쪽
VI a nobis esseni hoc in loco dicenda pro persecta praesin- ii propostionis in/c gentia splenos a principio commen
rarios insiluissemus. Verum cum inditurum nostrum us, i breui ima quoad fieri silui scholia locos o curo dilucidan ita componere, iam inceptum, in m sequentes, nonnusia dum laxa obscuriora verba dcclarabimus hoc prius adnotantes, quod
propos tum Autoris in hac prusi ioncisi ostendere quomodo per
167쪽
di tram siue dioptricom instrumentum coele es quo ei an-rias metiri possumus in quo quidem offendendo tali procedit o dine primum demonstrat quonapacto distantia inter duas quaslibet stellas per divrram obseruatur. Secundo demonstra quo' modo duo aequinocI alia, duo tropica, o qu. inter haec ni me strua puncIa,tum orienIalia, tum occidentalia in orizonte nostro per eandem dioptram obsieruari possunt. Tertio causa exempli δε- msinstrat quomodo distantia inter quasdam stellas fixa per ioptram reperiri potest. Dioptram autem his, se in superioribus propositionibus intelligere debemus fuisse quoddam antiquum instrumentum ab a Irolabi dorsoparum dissimile, aptum ad mensurandas quasiumq; di fantias cuius guram qualem in veteri exem plari inuenimus , ta emin sine huius propositionis apposuimus.
commo Ias autem, ac citius iam dic ae distanti e capiuntur,mu
ra faba Geometrica, o Astrologica problemata sunt per dorsum astrolabj, mi multi Autores locupletis me docuere. magnitudines,quae quaeruntur sicilicet Inellarum soliditates, atque distantias Signa hic pro punctis iue gradibus, inserius modis prosunctis, s uegradibus,moia pro signis Zodaici suscipieno senis. tecedentia vocat Autor signa odiaci, quae contra succe sonem ipsorum ignorum consequentia vero,quae secundum succes ionem eorumdem sequuntur, ut ipsemet exempla declarauit. u.mam sint i .e duae linea, sicilicet meridiana, se aequinocZialis prologi,Comographibes Horologiographipas msatis aper
declarant. Sunt enim vibreuiter dicam maximi terrefris globi circuli, qui se se adangulos recIosiphaerales inter ecant, alter quidem sub coelesti meridiano in terra iacens , alter vero sub eo coelesti circulo, quiper aequinocItalia uncia, o Zenith habitanrium transit. quas utique duas lineas Autor in quodam admirando regalis palati semus austrum existente cubicies si e qua . dam viridi ouperficie ad eorum commoditatem, qua de hac re soliciti sunt se designasse inquit harum alem Euarum incarum inuentionem, quam multi docZ imi iri diuersispulcherrimis regulis tradidere, ipsi etiam Autor in tibro de solarium horologioru
s ilione qui adhuc desideraturos eo crinisse ait. Γ circulo hemisthaerium super erram existens definiente' hoc
168쪽
ferno orior antipodum hemis haerio parat,atcru linguit. On am mi intelligenda Ana tropica , . quinoctialia se imie ac iacentia menstrua,paucis absoluam se itaque sunt aequi nomialia digna sue puncta, sicilicetpra nusgradus Arietis, Cyprimus gradus libr.e, in quibus cum Solfuerit, vernale tum-nao equinocIium facit. Duo praeter sunt tropica,sues fitiana punc advidelicet principium Cancri, se principium Capricorni, quibus cum Sol fuerit, tuale hyemale , solstitium es icti vocantur autem tropica απο της τροπῆc, hoc es a conuersone,quoniam cum in eis Sol fuerit, incipit se conuertere a parte borealiada ratem, aut ab australi ad borealem.inter haec vero quatuor iam dicIapuncta reliqui omnes . , Zodiaci gradus sunt,in quorum unoquoque cum Sol cotidie moueatur causa ipsas iras,quae inter equinoctialem, ac tropicos ab astrologis eri exco-griantur. ex his itaque Ilo Zodiaci punctis omnia principia sue primigradus Agnorum menstrua puncta nuncupantur, quonIam lmatio mens s et ius ab uno eorum ad aliud o migrat. nare per-θicurem nobis es quaenam snt puncta a signa aequinoctialia
tropica c' inter hic media iacentia menstrua notatu vero
qnum es ista haec signa tripliciter consederantur, nempe aut in
Zodiaco, aut in Meridiano, aut in Crizonte necnon in Q noquoque etiam forum circulorum dupliciter in Zodiaco quidem aut insignis orealibus,ubi Sol existens dies nocIibus longiores aut in au-sralibus, bi dies breuiores quam nocIes nolis e cit in Miridiano ero aut insuperno hem 'hario, ubi nostrum meridiem aut in inferno, ubi no ram metam noclem agit in oriunt de ν/1 m, aut in oriente, ubi sui ortu aui et occidente bi eiusdem occasus varietatem oti t nobis indicat haec igitur quae in ori-ῆonte considerantur orientalia se occidentalia cunn aequino nia-ha,tum tropica,tum inter haec iacentia me rua Ana, trepun-Haiunt, quae per et tram in orizente no ro reperire nos Au
quoniampara clam ori onti O c. i. c Autori demonstris ii , in frumento dioptrico, siue iniphaera .rteriali clara es. nim.rduertendum autem es quod ea, qu. dicit diro ibi gradus a numerauerImus Orc. J vera non uni puta omnes mundi
169쪽
habitantes,sed apud eos tantum,qui habent polam arcticum, seu borealem eleuatum gradious υn e mani essum nobis es Autorem nostrum in aliqua regionum iam dictum polum supra ori- ontem gradibus aliam habentium fuisse dum praesens opus componebat orandam praeterea quod illud Isi,d a gradus accipiemus Inon ita intelligendum est, quod sicilicet per hosce tantum duos graduum numeros ipsa interiacentia menstrua signa susscipienda sunt: sed per omnes etiam reliquos qui ab unitate usque ad a sunt hosce vero duos Autor exempli gratia fortuito suscepit, tamquam eos, quorum uterque ab imo Ianumero comprehenditur.
ἡ eosdem gradus' scilicet se se eos quia a continentur. Hadum uesiam luridam siue Lambauram hic intesigere δε- semus eam stellam xam frimae magniturinis,qui oculus Tauri vocatur. Animaduertendum es autem quod .ecsella non es ex eis sellis inter cornua Tauri jacentabus, qui laris vocantur, τι idetur ellei ZAutom ilia enim sunt quintae magnitudinis , ut ex Hyginio PtolemAEoi patet L Nam ipse Basiliscus c. J illius sellae fixae, quae cor Leonis ocatur in octavae 'h.erae Abdiaco existentis situs in Aodiaco de cimae 'h erae non fuit idem tempore, quo scri t Autor hoc opus, qui seuerat etiam Ptolemaei temporibus sed orientalior propter motum proprium nons 'haerae . idcirco ait Autor quod ipse a lsus, sicilicet cfau phaerae una cum additamento motus eorum, quae ab aetate Piolem sunt temporum, gradus Io in Leone videlicet decimae sphaerae nunc , sicilicet Autoris te oribus possidens reperitur. ic autem tyr silendum etia est quo ait o tacida Madum in Tauro cum autem ipseos 1 raos c. verba haec sic intelligenda sunt quod ilicet ipseos 1 gradus Leonis decimias hae-r.e una cum antecedentibus o cancrI, 3 o Geminorum, se Tauri gradibus in num coaceruando: o fere graduum distantiam inter iam diosas duas Bella fixis reperisse ait eadem autem si distantia in consequentia quoque signa, a Tauro ad Leonem nempe si a Tauricio gradibus en erationem facere caeper,
170쪽
caeperimus, que ad Io eonisgradus progredientes boreatiorem autem aeqninoctiali gradus misentem Hstandum h)c es, quod quamuispaulo pos dicat ArcIurum tempore ovo quintum Librae gradum indecima θhira occupare, po- res attamen etiam fgradibus ab aequinoctiali distare, si gna δε-br.ein decimae 'haerie Zodiaco suscipiansuri c secundum tertia gnorum signi cationem declaratam Ioanne de Sacrobosio in secundo capitulos'h.erie i notandum praeterea quod ex hisce iam dictarum Iesiarum fixarum sitibus D tempore Autoris existentibus quilibet astrologicarum tabuiarum peritus se putando iri cognitionem ventre poterit aeui, quo noster Autor pr sentem Lbrum conscri t floruit enimps Chri si aduentum . quandoquidem tempore quo Chrsus rede Ior se ortus est,reperiebatur secundum Ptolem robseruationem principium Arietis octauae, ormnae, se decim. sh erae mul iuncia.vnde iamprincipium Tauri cIavae 'haerae una cum principio Tauri decim coniunctum erat tempore vero Auioris initium Tauri ocrauae sphaerae erat in gradu Tauri decimae θh.er.e. Pin quinque planetis J dixit, quoniam inter solem, aetera sidera di antias per dioptram obseruare die nou posemus cum e L sole super,srum oriῆontem existente non taceant de luna et eri mox subiungit. Stesiarum marum aliae manifest.Gasiae nebulo esunt alii andem cum planetis, aliae contrariam cis naturam emperiem Iabent, I ab Astrologis dec iratur.
Praesepio es cedinubilos con esiatio in signo Cancri exisses.
Crinis auIem,sciuicet Serenices iminter alia mHellatio esin Leone iacens.
Pleiades vero est conseellatio existens in bipertitasectione Tauari in quasi Taurus iuxta latitudinem secandusit, hi bri imi
ri inter eius cornua existens,quam Autor ab ipsius y elementi fiagura i dictam esse vult, quamuis etiam alis de ansis ita dica-iar,vi apud Autores materiam hancpertractantes legitur.