장음표시 사용
31쪽
AElio obtigisset Provincia Italia, atque ille de Bojo b.
rum in Galliam excursionibus certus factus esset, ubi tarias illuc legiones duxit, atque ita sinibus eorum pervastatis, foedere cum liguribus Jugannis icto Romam rediit: eodem anno etiam Decemvir dividundo inter milites Africani agro, biennio post cum fratre Sexto
Triumvir in causa Nam tensium creatus fuit eodem anno in censura, multi eam claris viris petentibus cum Africano praelatus . Magistratum enim magna cum concordia,&sine ullius Senatori S nota gessit. V Etlam e gio. o. Legationibus functus est, fuit enim ex decem Legato 4 *,rum numero, quorum sententia Quintius res Graeciae disposuit ac deinde ad Antiochum Regem Lysimachiam missus est Postea vero etiam ut videtur)Sesymbriam , tandem in augurali sacerdoti circa annum 79. grassante ubique pestilentia absumtus est d Lib. - . Sextus s F. P. N. Paetus Catus Eosdem S 44 I fere quos frater Publius honores gessit nam aedilis curulis anno 3 3. frumenti vim magnam populo divisit, Ludo SRomano S fecit, anno vero sys cum TitoQuintio Flaminino Consul factus, Italiam habuit provinciam, neque quicqam memorabilis rei gessit. Num praeter Ziv dcc. exspectationem quietam nactus esset Galliam,post qua si' 'tuor annos Censor cum L. Cornelio Cethego decrevit ut loca Senatoria a populo secernerentur: nam antea in promiscuo spectabant ludos, quo facto magnam sibi peperit apud eum ordinem gratiam, apud populum indignationem. Qine de Paeto Cato a Plinio dicuntur fui, dὸZ. huc non pertinere infra in Tuberone demonstrabi q. lib. . mus Hic autem noster ut uris civilis peritissimus variis passii ornatur clogiis In nostra ciCitate am
32쪽
tus asummo poeta es, egregie cordatus homo Catus c-lius Sextus. Et postea, si quereretur quisnam Turi confultus vere nominaretur, eum dicerem qui legum is consuetudinis ejus quaprifati in civitate uterentur, edi ad respondendum, is ad agendum, se ad cavendum peritus esset, D ex eo genere S c Elium M. Manilium P. Mu- Cic.des tium nominarem i, Et alibi S c filius Puris quid mil- Ο vilis omnium perit mus, sed etiam ad dicendam ara- Erulo. tus Scripsit autem teste Pomponio jus AElianum in quo actiones proposuit,& librum tripartita inscriptum, quoniam lege 12. tabularum proposita adjungebatur interpretatio, deinde subtexebatur legis actio; unde recte Paris antiqui interpres o conditor a multis apicie. i. de pellatur. Fuit hic Jurisconsultus in ea sententia Pe - . e. - nus Vocem latissime patere, neque tantum quare sui ser . Potui forent, sed totius quoque, Cercos hoc nomine contineri, ut auctor est Agellius. ω Dum ait Sersitim λιφh Stilpitium in reprehensis Scaevolae capitibus scribere,
cuisse unde obiter constat in Jurisconsulti Ulpiani S ' verbis ' mendum esse, pro eo quod iam legimus:
o extus autem Caecilius etiam tDus G cereos domesI-
cum usumparatos contineri legatoscribit reponendum: Sextus autem et filius sunt enim germana illis quae ex Agellio adduximus. Scripsit& commentarios aliquot,&citatur ejus ut per veteri S scriptoris audi oritas, a Celso Jurisconsulto libro Digestorum suorum octa- .d aes Vo. Quod hic nobis Bernardinus Rutilius Elium emti Paetum filium juris cognitione clarum obtrudere conatur frustra est, neque enim ejus uliam apud Pomponium, cujus ille auctoritate utitur , invenio mentio
33쪽
L I . . a. IN. IF Atticius ut eum appellat Pomp. vel ut alii L. Acilius Eliorum fratrum temporibus uris scientia claruit, quos honore gesserit non adscribam, Cum nec in praenomine satis auctoribus conveniat, nec innomine. Certe fuit Romae familia Attilorum, ex qua oriundus fuit Attilius ille Regulus, singulare illud Romanae fidei& Punicae crudelitatis exemplum fuit Aciliorum, ex qua M. Acilius Glabrio natus est, unde in Historia Romana M. Attilium cum M. Acilio ad
quid it illud constat hunc virum propter juris peritiam sapientis titulo donatum a populo Romano fuisse: scimus L. Acilium apudpatres nosror pedatum esse sapientem, quia prudens ege in Pure Civilistulabatur,
ut abibi veteres interpretes Sext. Elius Lucius Acilius nonfatisse intelligere dixerunt, quid esset lessu uneris ergo habere. P. Cornelius Cn. F. L. N. Scipio Nasica male Pan dectae Florentinae C. Scipio Nasica a Pomponio inter Jurisconsultos numeratur, eique publice domus insacra via data dicitur , quo facilius consuli posset Fuit autem patruelis Africani, natus patre Cneo Scipione, qui cum Africani patre Publio Punicis Insidiis circumventus in Hispania ceciderat hic vir optimus circa anarum 49 a Senatu judicatu S, adolescenS nondum quaestorius matrem Deum Pessinuntem accersitam hospitio excepit. 0 Decennio post anno videlicet f9. Praetor v. dec. factus in Hispania multa secunda praelia fecit, quo ter Val. Mak. rore non minus quinquaginta oppida ad eum defece bb. 8 .ciis. runt, sequenti anno Propraetor Lusiitanorum duodecim millia cecidit quibus rebus gestis cum candidatus, Comitia habente Africano, Consulatum peteret, at-
que insigne illud Senatus praejudicium pro se haberet, 'ς 3 quo
34쪽
quo vir e civitate optimus judicatus erat, nihilominus
repulsam tulit. Insequentem tamen annum 162. Oti sui compos factus est, ut dilatum tali viro, non nega tum honorem appareret. Itaque cum exercitu in Bo-jos profectus magna strage edita hostium quoque Castris potius est, illi post pugnam extemplo se dediderunt quam ob causam supplicatio a Senatu decreta, victimaeque majores caesae, tandem etiam nequicquam obnitente Sempronio Blaeso, tribuno plebis, de Boyse Liotaec speciosissimum egit triumphum. Haec ad cum prO- 'f'si' prie pertinent, quem inter uris consultos rettulit Pomponius, nisi forte Pomponium errore nominum
lapsum potius hujus prioris Nasicae filium, qui Corculum dictus est, designare voluisse dicimus, quod Antonio Augustino placuit, sane videtur id innuere auc- 'φ - tor de viris Illustribus, x dum ait Eloquentia primus, Puris scientia confultis mus, ingenio sapienti simus, unde Custo Corculum dictus quod si verum est, male ipse, Pomponius huicJurisconsulto tribuunt hospitium matris Deum, quod patris proprium est nos nequid hic desideretur etiam filii vitam subne hemus. P. Cornelius P. F. Cn. N. Nasica ut in fastis appella- turbis Consul, Censor fuit, eloquentia claruit, inam P. Scipionem Nasicam, qui est Corculum appellatus, qui item bis Consulo Censor fuit, habitum eloquentem, litius qui sacra acceperat ita cum Ant Augustinoscis. lego)Judium memoriaeae proditum est Priorem quidem η - Consulatum iniit anno si cum C. Martio Figulo, sed
cum adversus auspicia Consulem se a Graccho renun- 3.1 tiatur a accepisset, licet jam in Corsicam ab navigasset,pitol. Cis.1 Romam CVersu S, a stratu se abdicavit. Tribus denat Deor deinde annis interjectis censuram cum M. Popil, Laelib. i. nate gessit,in statua Somnes, quas privata ibi per Ambitio-
35쪽
pore primus divisit horas aeque noctium,&dierum id uictorisque horologium sub tecto dicavit. Itaque immerito , , Nissi ambigit Rutilius ad quem Nasicam haec historia referenda sit fecit etiam porticus in Capitolio ab armis si Z ad voluptates aliquatenus jam conversa civitate. Theatrum vero exstructum dirui fecit, ut populus stans spectare cogeretur Epit. Liv. dec. s. lib. 6. Anno vero s98. Consul secundum creatus cum M. Claudio Marcello res in Dalmatia feliciter gessit, Delminium urbem Dalmatarum expugnavit, gentem domuit, triumphum an duxerit incertum faciunt Fasti Capitolini, hoc loco mutili, certe meruish constat. Idem iri si 'th:
cum M. Catone de inferendo Carthaginiensibus bello, tom. v.dec.&deinde de evertenda Carthagine diversis certavit h 7 sententiis, suadens ipse conservationem aemulae civitatis videbat quippe vir prudentissimus Romam nimio otio luxuriaturam nisi aliqua aut formidinis, aut aemu lationis relinqueretur materia quae omnia contra fastorum fidem ab epitomatore Livii patri Nasicae, qui vir optimus a Senatu judicatus fuit, turbato temporum ordine, tribuuntur. Huic Nasicae Corculo filius fuit.
P. Cornelius P. F. P. N. Nasica Serapio & ipse scientia juris illustris, ut ex loco Ciceronis supra in Coruncanio citato discimus, qui ita dictus a similitudine, quae
ipsi cum quodam mercatore suario ejus nominis, aut ut alii tradunt victimario, intercedebat. R I anno a nati Max.6IS. cum D. Bruto Consul creatus militem, qui exer a '' citum deseruerat virgis caesum publice venundedit, c. 3. postea vero a Tribunis plebis, qui hoc impetrare non poterant, ut sibi denos, quos vellent milites eximerent,
36쪽
rent, cum Collega in carcerem conjectus fuit. 5 Quod δ h. . hue. t cum a C. Curatio tribuno plebis factum sit, eodem . deluq etiam referri debet, quod Nasica de frumcnto emcndo disserens obstrepenti plebi respondit: tacete quae V uirites plus enim ego quam os quid reipublicae expe-ς It Minx diat intento. Hic 1lle est, qui Tiberium Gracchum I in Capito io privatus cum esset interemit, atque eam ob rem Pontifex Maximus absens factus est, quae omnia ἡ .pa ex hoc loco discimus d Tum Scipio Nasica ejus quiu ς 44 inti nus et i a Senatu adicatus erat, nepos ejus qui Censorporticus in Capitolio fecerat filius, pronepos autem Cn. Scipionis ceti berrimi iri, P. Africanipatruetis privatu que is togatus et esset, consobrinus Ti. Gracchi Patriam cognationi praeferens, se quicquidsu-ώlice lutare non esset priUatim alienum missimans, ob ea virlures primus omnium absens Pont. Max factus es. Nisi ita emendar malumus qui P. Africani patruus fuit haec verba ex scioli alicujus glossemate intextum irrepserunt legendum autem in illo loco
non ut antea P. Africani Patruus nullo plane sensu, sed ut nos scripsimus P. Africani Patruelis, omnes enim qui ex patruo per masculinam lineam descendunt a Veli patrueles O Cantur, quorum ver agnationem foemina interrumpit, ii consobrini ab eodem appellantur,ita enim hic Scipio Tib. Gracchi consobrinus dicitur contra Jurisconsultorum nostrorum regulas cum e frui, eum Octavo gradu cognationis contigerit. De eodem Serapione Cicero e P. I de Scipio quo duceprivato Tib. Gracchus occisus es, cum omnibus rebus vehemens, tum
acris in dicendosuit, postea stemma Scipionis,qui suo
tempore vivebat, commemoran S, proavum eju nominat P. Scipionem, qui ex dominatu Tiberii Gracchi privatus in libertatem re=v. vindicavit, addensit streabari
37쪽
aba visuisse nomen P. Scipionis qui bis Confulfuit qui es
Corculum die tus, Procedente deinde tempore cum Pop. Rom. Gracchi mortem aegre ferret Nasica ut invidjae subtraheretur, specie legationis in Asiam secessiti atque ibi primus Pont. Max. extra Italiam supremum obiit diem. Confundit itaque avum cum nepote lio Plutarisi. nius. Dum ait: Vir optimus semel a condito aeso ju G μέ ist. dicatus es Scipio Nasica assurato Senatu idem tu roga , tib . . candida bis repulsa notatas populo haec avi sunt in .summa ei in patria nori non licuit , non Berctile magis
quam extra vincula id sapientissi mo ab Apo in judica- Io Socrata haec nepotis sunt quod autem de duplici
repulsa dicit in eo ipsi cum aliis auctoribus non convenit Unde videri forte potest eam repulsam, quam aVUS Nasica tulit in petendo consulatu cum repulsa quam NasicaJunior Serapionis filius inpetenda aedilitate passus est uni eidemque attribuere; habuit Craim Serapio Nasica filium, cui nomen fuit P. Cornelius P. F. P. N.
Scipio Nasica qui anno urbis 6 r. cum bessum. Iugurthae indiceretur cum L Besia Consulatumgessit, in quo
Magistratu mortuus est, P. 5'cipio quies in confulatu mortuus, non militum ide quidem neci e dicebat , sedctiatine loquendo cuivis erat par, o omnes le acetimque superabat. Ejus coVega L. Besia bonis initiis ortus tribunatus h c. Hic ipse Scipio, qui postea Consulatum gessit aedilitiis Comitiis foedam tulit repulsam, quia ali statis.' quem e plebe Romana scommate perstrinxerat qua de re sic Cicero. Avus tuus Lateranensis P. Nascae tibi *t p qaedilitiampraedicaret repulsam, quo ciSe neminem egostatuo in hac urbe ortiorem, quae verba quamui videantur ad Serapionem rech posse accommodari, malo tamen ea de filio intelligere, tum quia illam repulsam aedilitatis Cicero cum Marii repulsa conjungit, quem ejus
38쪽
i DE VITIS IURIS C. ejus tempore vixisse constat, tum quia Serapio propter oris cum plebeio homine similitudinem plebi Romanae admodum gratus fuit, ut vix in eum tali repulsa cecidisse videatur, postremo etiam quia filius Serapionis, homo facetus, intempestive salis aciendo, offensam sibi conciliasse facile credi potest. Certe Valerius MaXimus in eam sententiam scribere videtur, quanqUam Per
Lib. ae maimi miscet, dum ait. ω P. Nasica togatae potentiae
esari fimum luimen is qui Consul Pugurthae bellam indi it hic postremus fuit qui matrem daeam Phruici edibus ad nostras ara ocosque migrantem sanciri Νι- mi excepit hic primus fuit qui multas opes eras seditiones auctoritatis suae robore oppresstit, quoprincipe senatus per aliquot annosgloriatus est haec partim Corculi, partim Serapionis sun cum aedilitatem Curutim
adolescens peteret , manumque cuidam opere rustico duratam more candidatorum tenacius apprehendisset, ocigratia interrogavit eum, num manibusfolitus esset ambulare, quod diritum a circumstantibus exceptum adpopulum manavit, causamque repulsae Scipioni attutit Haec omnia eo latius fuimus prosecuti, cum Ut in hac, parte confusionem quantum in nobis est ex historia tolleremus, tum nequid in vita nostri Jurisconsulti videretur omissum aut perperam ei attributum relinqueretur.
39쪽
Servius Fabius Pictor disceptatio de Numeri Pictror historico res Ouisii Fabio Pictore gesta si abius Labeo: de navibus An tiochi a Labeone crematis T. Manlius Torquatus ejus severitas insilium : error de eodem Rutilii, se Antonii Augustini, qui eum Atticum appellat C. Martius Figulus emendatus mater Max. C. Livius Drusus, qui ct caecus fuit Lapsus in ejus vita Rufilii.
I Ubet hoc capite aliquod Jurisconsultos a Pompo
nio praeterito accensere, quorum primus sit.
Sersius Fabius Pictor , quem Cicero juris is litterarum, is antiquitatis bene peritum appellat, hic vir R 'Proto. quid in re publica gesserit omnino incertum est, cum ejus nusquam nisi incitato Ciceronis loco, quod quidem ego viderim, mentio fiat. Nisi corruptos hoc loco codices esse dicimus, pro Servio Quintum Fabium Pictorem historiae Romanae scriptorem reponimus quod mihi non utique probatur, neque enim historici laudem huic nostro Jurisconsula detraxisset Cicero, quam paulo ante Aulo Albino, qui cum Lucilio Consul fuit exsertis verbis apposuit, quam alibi etiam in Fabio Pictore agnovit bium ait sui haec b Lib. 1. Eut dixi omnia fabularum hi que adjungatur etiam se C Eue somnium , quod in Ni eri Fabii Picroris Graecis annalibus es. Idem tamen, qui illic loci Numerius abal 1is Quintus Fabius vocatur, bello Punico interfuisse dicitur e Unde non sine causa suspectus mihi sit iste Ciceronis de Numerio locus, extat enim ' in historia Romana abii circa illa tempora nomen celebre, non item Numerii, nam illum Numerium qui anno 87. consul fuit, cum fratre Cajo ad Ptolo
meum regem legationem obiit diu ante bellum Pu- ιι
40쪽
aliquoties apud Livium occurrit, nam is post victoriam
Cannensem Delphos ad Oraculum missus est sciscitatum quibus precibus supplicationibusque Deos o sient placare, se quisnam futurus suis tantis cladibus oret ,
Liri dec. oreGersus responsum exscripto recitavit. Atque ita Τι ih coronam quam in capite habebat in Capitolio depo- suit. Idem cum Q Fabio Labeone Praetor factus, cum flamen quirinalis esset Sardiniam sortitus est provinciam, Verum a P. Licinio Crasso Italia egredi prohibitus, inter Peregrinos jus dixit, tandenique circa an - 1 6 2. una F7O CXPira Vit Notandum etiam hic obiter. ib. m. fuisse de Fabium Pictorem diversum ab his superioribus, qui latine scripsit historiam cujus meminit Agel- lius g citans ex eo haec verba Raapropter tum Timum explebe alter Consul aditus est ices m jecunno anno postquam Romam Galla ceperunt. Unde Fabiorum historicorum meminit Cic. lib. 1. de divinat De Servio hoc nostro nih1 addam praeter hoc unum, quod circa Punici secundi belli tempora, vivo etiamnum Catone, vixisse ex allegato Ciceronis loco deprehendi
ta Fabius N. Labeo. Fabii Pict oris coaetaneus fuit, ii sciem fere quibus ille Ornatus laudis c h. l. bu S. 3 Atque recte illi conjungetur. Hic vir tammul
Proto tos Romae honores gestit, ut mirum sit Pomponium,
qui profitetur se eorum, qui maximae dignationis apud populum Romanum fuerunt, mentionem l acturum ejuS nomen silentio praeteriisse Qu esturam enim gessit anno F Sp. magnumque in eo Magistratu cum Sacerdotibus certamen, obstipendia non persoluta, sustinuit: