장음표시 사용
101쪽
Hisce perpensis, talis affectuum hujus aetatis analogia apparet ; ut sedes ipsa hisce fiat, quae sentiendi ac ratiocinandi, perinde atque spiritum ducendi organis, vitaeque ipsius sontibus, proxime licet ab hac vel illa parte, adjacet : Qualia, scilicet, sunt cerebrum, praecordia, jecur & intestina . quae primario ad vitam sensumque suste
tandum conducunt, aut ad excernenda ipsis insensa, apta nata sunt. Idcirco, rarius morbi mediocres hoc aevi spatio infestant, nisi easdem naturas, quae nerveis affectibus obnoxiae sunt. Quapropter, sedes morborum conjunctim cum partium organorumque lasone consideranda est : Adeo ut sanguis, quando quis expuat, non sine Vaserum aut ruptione aut rosione in mentem veniat. Quomodo ad pulmonem resertur, qui hinc laedi potest ι cujus itidem partes frequenter abscedunt. Unde ultimum tabem fieri non ali num est. Ad eundem, itidem, modum tabes ipsa, abscessu non sanato, progredi
102쪽
tur. In quo genere periculum notandum est, quod instat, viscere nobilissimo laeso, quo, ut Vita conservetur, integro opus est. Ita etiam se res habet in febribus acutis, ad quas pertinet sanguinis motum inordinatum reprimere : Quod quidem fieri vix potest, nisi ad sedem semitis, ipsiusque viiij remotionem respiciatur. Id, vero, fluitat fiequenter per sanguinis rivos, at praecipue ex viscere quodam, glandibusve obstructis, emanat. Deinde, in morbo comitiali, systematis totius nervosi ratio habenda est, quod
graviter in quibusdam, in alijs quod saepius accidit levius laeditur. Cujus igitur
initia intueri oportet ; quoniam tantum subest periculi, quando confirmetur in me dia aetate, ipsaque sentiendi organa dehinc laedantur.
Eodem plane modo & aetate constantires habet ; si quando anhelus quivis fuerit, illud omnino indagandum, quo usque par-' tes respirationi inservientes laedantur, vel infirmentur ; atque utrum lentus dunta
103쪽
at sanguis in causa sit, cur circulatio intra debitos temporis terminos impediatur, &quare crassa ibi haerens materia tubulos minutissimos facile pervadere nequeat. Idem etiam in pleuritide considerandum, quamprimum dolor lateris urgeat ; ubi omni arte pugnandum imprimis, ne ad abs cessum res recidat, ulcusque suboriatur. Nec non eadem ratione in peripneumo-nijs cogitandum ; quibus protinus succurrendum, ipsis mali initijs; Quoniam diu id
oneris impune ferre nequeunt respirandi organa. Idem fere lethargicis periculum, ex organis sentiendi atque respirandi affectis, imminet: Quibus sane idipsum majus adest, quo minus intelligitur, ex aegrorum in somnum propensione ; a quo abest querimonia, aut saltem qualis morbo tam gravi
Quorum igitur intersit, omnia vel levissima notare indicia, neque accessionem quamvis, ubi dormiendi urget uecessitas, etiamsi eadem remittente minime premat, lavis momenti aestimare. Quin & phreniutis
104쪽
tis nunquam tuta habenda est, licet extra accessionem aeger resipiat, ac ejusdem tunc temporis immunis evadat. In sebri, autem, ardenti, ubi totus san- quis flammas concipit, metus est, ne vasa continentia celeriter absumantur.
In alvi profluvijs diuturnis ad ipsas partes, unde ortum ducunt, spectandum . quippe quibus exolutis, vires insitae lente depascuntur ; indinue graves nascuntur morbi, qui vitam finire consuerunt. Hepatis, sane, in choleris morbis rationem perpetuum habere par est, tanquam onus iustinentis, quod si non citissime levetur, vita brevi cum morte commutanda est. Porro, in dysenterijs, non solum de acrimonia sanguinis, qua vasorum ora rodit, sed & de locis, unde prorumpit, cogitan dum : Quoniam, hac porta jam aperta, dolores adeo immanes serviunt, ut Vix
quicquam levaminis sperandum sit, donec vim frangere possint, quae demulcendo leniendoque paria deprehensa fuerint. aum
105쪽
Quum tandem eo infirmitatis processerint intestina, quale lientericis accidit, ut muneribus eadem suis prorsus imparia Gant ; vix aliquid dubij restat, quin ipsa s cernendi organa inibi sita laedantur. Denique, faeculentus iste sanguis, qui per haemorrhoidas excernitur, frequenter ex partibus superioribus, iisque quae ad respirationem pertinent, defluit. aprOpte , ad hasce itidem respicere oportet, quisquis haemorrhoidas curare instituit.
106쪽
internoscuntur. O S T a U A M cognationem
sive assinitatem morborum, qui huic aetati praecipue accidunt, viderimus ; non abs re erit etiam singula notatu digniora exquirere, unde diversitas ac dissimilitudo nascatur; quo certius istorum natura aperiatur, atque, inde ad malorum propius sontes accedere
En, igitur, affectus genus, quod primo intuitu neminem latere potest, sanguinem, scilicet, ex ore exeuntem : Is, Vero, erit tanquam effusus, sive per sputum. Dein,' Differt fluor sanguinis a sputo: Parvam enim materiae significationem sputus refert, suor plurima. Cael. Morb. Chron. L. II. c. s.
107쪽
sanguinis sputum interdum cum alijs symptomatibus, qualia lunt dolor & tussis, conjungitur. Quae, quum toto coelo secundum caetera differant, secernere operae pretium erit et Idque, quoniam haec diversitas non mulis tum sere ab illa abludit, quae inter congenereS cernitur ; quorum quidem facies formam, etiamsi non eandem, non tamen prorsus alienam gerat. Quemadmodum sanguinis sputum, quod fluxui per haemor rhoidas nonnunquam respondet, faciem non longe ab alia diversam induit, quae tabem praecedit, eidemque cognata esse solet. Attamen, longe alia natura esst hujus atque illius ι longeque aliter habent reS aegrorum.
De qua re Paulus ; si haemorrhoides non responderint, stiam periculis, erumpens sanguis stubtrahet. suae, Tei 3, GO Tasio, umi uni is sanguinis fit e vacuatio, nunquam commode cadit. Proinde, non modo de facie nos e medici est, sed & ultra progredi, donec ad eadem
108쪽
leventum fuerit, quae indices sunt generis, ad quod peculiari jure pertinent.
Propterea, ad vasa attendere monent avitores medici, unde sanguis exit ; qui modo ex gingiet is, modo ex ore : Et quidem ex hoc, interdum etiam copiose, sed sne tussi, ne ulcere, me gingiVarum ulis mitio ; itavit nihil exscreetur. Verum, ut ex naribus, Ac ex ore aliquando prorumpit. Atque interduin sanguis profluit, interdum simile aquae quiddam, in qua caro xecens lota est. Nonnunquam is a summis faucibus fertur, modo exulcerata ed parte, modo non exulcerata, sed aut ore Cenae alicujus adaperto, aut tuberculis quibusdam natis, ex bisque sanguine erumpente. Ubi, sane, analogia quaedam c'nspicitur inter ' ora Tenarum haemorrhoidalium tanquam capitulis quibusdam turgentia, quae fc-pe sanguinem sundunt, atque haec ipsa tubercula, quae silmiliter sanguinem fundunt. 4 ubi incidit, neque laedit potio aut cι-
109쪽
neque quicquam, ut ex ulcere, exscreatur. Quapropter, hujusmodi sanguinis sputum nihil in se mali complectitur. ' Hδ, com
Cavendum, interim, ne nimia sit vacu tio : Quoniam, i s inter haec quoque graviato erumpit, consumere hora Diem potest. Quinimo , ut plenius, pro rei momento, hoc ipsum exponatur, locum integrum lianum huc transferre fas sit ; Φ Iis, igitur,
qui ex supe nis saucium s guinem fluunt, primo paretur intelligitur feret, aut, s pruriamus, non sipumosius. Praetcrea, cum quodam ex creatu Lupuitur ι ipse quoque partes, sumto cibo Tel potit, aut gargari male moraicantis marcriae, doli re pulliantur, injicientibus nobis, expr49 lingua, Ti u locorum probaturo Ieritas. Plerumque etiam, ut Erasistratus ait, imbercula, quae Graeci cond)lomata Tocans, mi
110쪽
bus occurrunt, quae sunt similia haemorrhoidis, ex quibus sanguis fertur. Videlicet, hi sunt fines, citra quoS mOrbus iste consistere potest; at, si ultra eosdem quid superveniat, quale est calor, tu si sive aut dolor, aliter quam ejusdem meminit Caelius affectus istiusmodi jam tabis
caeterorumve confinium morborum pomoeria transit.
Rursus; illud tabis genus, ubi 'mna
macies oritur, prima facie videmus ; quippe cui hactenus conveniat cum tabe, de qua hic loci agitur, quam Graeci φθίο is nomia
At vero, exulceratione, febre hectica, tussicula vacat aeger ; neque pus exscreat.
Imo, in phthisi, i quicquid exscreatum est, interdum pus, interdum cruentum aliquid, A in ignem impositum est, mali odoris est. Itaque, qui de morbo dubitant, bac nota utum