장음표시 사용
521쪽
De contractibus, nuptiis, choreis.
MIssis servitutibus nunc ad alia specialiora iudicia transitum facimus, & primo quidem ad contractus, quos
fere omnes noctu celebrari posse statuun t DD. arg. l. non minorem. ast. C. de Transaction. qui tamen extra necessitatis casum,&, si tempus diurnum ad illos eo melius ineundos adfuerit.
omni suspicione non carent, FELlN. adc. consuluit. n. ro. x. δε
e. delegat. Sic recte etiam noctu confici potest contractus mutui, depositi, commodati, Pignoris tam conventionalis svoluntarii, quam contentiosi, modo in posteriori iudicis haheatur copia, aut periculum sit in mora, Gog. O BALD. in I. More Romano VIILn.f. de Fer. emtionis venditionis, locationis conductionis, stipulationis, nisi actus, cui stipulatio accedit, in se quoque suspectus sit, POLYDOR. ni P. IV. n. . eodem modo se habent & reliqui contractus, quos, brevitatis studio ducti, cuique ex hisce tussicientissime, ut opinamur, prolatis, iudicandos tradimus. Ad manus secundo sumemus materiam nuptiarum, ubi distincta animadvertenda veniunt, i. matrimonium omnino noctu contrahi posse, modo omnis absit clandestinitas nociva. Hinc non videmus, quomodo obstare possit BLAND. a vΛLL. Cons. III. V Q. n. s. cum hac ratione intellectus optime nobiscum consentiat. Praeterea r.) ex suasione, non autem ex Praecepto c. 33.sponsita, di iure as. prima nocte pro reverentia benodictionis sacerdotalis in virginitate permanere debent sponsus & sponsa 3. Lucra matrimonialia POLYDOR. RIPA CXXXV. n. N. et C. XLI. n. 3. distinguit, ut cedant tota marito, sacquisita per operas diurnas sint; uxori vero, si per nocturnas, nisi ratio obsequiorum vel de su i natura, vel ex necessitate horas desideret nocturnas. Rationem distinctionis praebet hanc, quia dici nequeat de tempore nocturno, illud viro eiusque obsequiis subtractum esse. Ueruntamen aliud coniecturare possumus ex arg. I. Quintuι Mucius1 . de donat. int. vir H uxer. ubi acquisita constante matrimonio mariti industria Ss 3 2 - quaesi-
522쪽
quaesita dicuntur, videturque hoc circa uxorem evitandi turpis
quaestus gratia a Q Mucio probari. His adde, quod mulier
omnis vitae socia dicatur, adeoque eiusdem opera constante matrimonio, sicuti et ipsum matrimonium, ad dies vel noctes tantum restringi nequeant. His adde . choreas nocturnas tempore nuptiarum licitas. Nec obest, quod si coetus quilibet nocturno tempore condemnentur, imo LL. XII. Tabb. inhibiti fuerint, multo profecto magis choreae nocturnae abrogandae Culpandaeque veniant, quae licet aliqua ex parte indifferentes actus dici possint, magis tamen ad malum ex corruptis moribus ac depravato seculo accedant. Sed respondetur, conventus nocturnos utique damnabiles esse, si vergant in detrimentum proximi, vel publicam salutem labefactare conentur, item si exerceantur ad provocandam libidinem, vel aliam impudicae
Irotervitatis occasionem praebeant: verum haec omnia in pulicis nuptiarum laetitiis locum non merentur, cum ibidem choreae nant animi exhilarandi gratia, ad expellendas anxietatum curas, ins mulque debitae intercedant circumstantiae loci, Personae, temporis et caussae, quibus omnino ea, quae forte ex accidentium depravatione eveniunt,negotium facessere non valent. Plura equidem dicenda essent cie compotationibus
nocturnis, epulisque ad qoncubiam usque noctem saepissime protractis, quae et id genus alia in nuptiis apud quosdam licita, apud alios vero turpia habentur. Quemadmodum nec me fugit laudabilis sane consuetudo quorundam locorum, ubi sub poena certa atque determinata ultra horam noctis decimam extendi non debent laetitia ac conventus nuptiales, constitutique sunt certi ephori, qui signo dato omnem apparatum componi faciunt; sed quoniam instituti mei non ruit, omnes in re qualibet circumstantias, imprimis si noctem non specialiter concernant, attendere, ideoque Pro nunc reliqua d
523쪽
CAPUT VI. De testamento, transactione, arresto, collatione
beneficiorum, donatione, satiSdatione, rei natione, aliisque quae noctu expediri non ponunt. PRogredior ad alias actiones, quae nocte expediri poGsunt. Inter has autem Ι. numeramus transactionem, quae firma est, neque praetextu temporis tenebricosi dirimenda: nullum siquidem tempus sanae mentis maioris mannis consensum repudiat, I. Non minorem. ao. C. de Transaction. Et hoc ad omnes contractus, qui solo consensu perficiuntur,
extendit FRANGSC. CvRT. Iun. ad d. l. 2o. num. Nec obstat, sententiam noctis tempore ferri nGn posse, sEBAST. VANT. de GLID. sentent. ex defect. iurisae ordinand. n. VI. IASON. ad s. l. ast. n. 3. SIGNOROL. ConL. LII. FELlN. in c. consuluit n. N. x. de inc. dei gat. iam vero transactionem vim definitivae sententiae et rei iudicatao habere, per I causin Issi d. I. non minorem ro. C. de Transact. Distinguunt enim communiter, inter actus necessarios
veI iudiciales, et voluntarios: in hisce nihil referre dicunt, an die, vel noctu suscipiantur, dummodo consensus utriusque contrahentis adsit, per LAut initio. s. C. d. Oblig. et Action. illi autem, prae primis in iudice ordinario, habent eque prae 1 criptum in reddendo iure certum locum et tempus, die geri
et expediri debent, vid. DN. RiCHTER. tra L ad tit. C. de trian action. adcit. I. non minorem. num. II. et δεω. II. Testamentinctionem, L adtesium. aa. I. pose etc. qui ιes amfac. Rationem autem quare indistincte testamenta nocte confici possint, suppeditat POLYDOR. Ri P. Tro I. de tempor. nocturn. C. CXIII. n. p. quoniam licet testamen tu in sit de genere suspectorum, quia tamen subest necessias, nocturno tempore potest expediri. In testamentis autem conficiendis semper prosecto adest necessitas, vel realis, veluti si mors realiter instet, vel imaginaria, quod quis se morti semper proximum animadvertat. Alias in hoc negotio sibi ipsi vix constat d. POLYDOR. Ri P. Nam in C. CXLI. n. Io. dicit, quod testimentum nocturno tempore
524쪽
absque urgente necessitate concinnari nec possit, nec debent: cum tamen inae c. CXIII. n. δ. testamenta nocturna indistincte admittat; similiter in omni testamento necessitatem vel retintim, vel imaginariam subesse νι Id. n. Io. et C. CXLI. n. I . statuat,
adeoque hoc praesupposito procul dubio casus impossibiliω- tem tibi fingat. Testamentis addi possunt codicilli. argumento desumto a maiori ad minus, et quia hi multo minorem, atque illa solennitatem desiderant. IlI. Arresti concessonem, praeprimis si debitor de filga suspeetius si, vel metus interve
niat praeventionis ab alii Screditoribus, BENEDICT. CARPZOv. P. r. C. υ. D. res et Procos. T. I. Art.3. f. a. n. Io. et sqq. cum PETR. Pgox. de Iur. Sisenae C. IX. n. a. eι DAN. MOLLER L. IV. Semes,.
. n r. ΙUὶ aliorum beneficiorum collationem, de qua IACoa. MEuocuius de Arbitrar. Dic. Z L. II. Cent. I. cos δ. num. ar. V) Donationem, imprimis si adsint atque consentiant ii, quorum res privata alias per hanc, si faeta non esset, augmentum accepisset. Nec quicquam facit BEROIVS GUI LG. n. Io. eιδερυ. qui motus per t. Donatio M. et ibid. G CC. de Donat. verb. occulte. illam reiicit: cum tamen distinctio adhibenda veniat inter donationem clandesti Ram, sive occulte vel dolose celebratam; et nostarnam talem, ubi insimul omnia resi qua firmae donationis requisita adsuerunt: illam invalidam esse, hanc optime valere unicuique ad Oculum patescet. VI. Satisdationem tam vorintariam, quam ii iudex copiam sui facit, contentiosam, Glasfra sALD. in L. More δ. de Aer. Quo pacto etiam bonorum agnosci possessionem posse dicimus, quae ad minimum ad purgandam moram sussicit, si alias sequenti die tempus sta tutum exspiraret. VII. Resignationem beneficiorum, quae tamen, si resignans adversa laboret valetudine, omnis suspicionis expers non est, PETR. GREGOR. THOLOSAN. Syntagm. Iur.
Vnivers. L. XVII. C. II. n. G. Excluduntur tamen ab hisce oblatio pecuniae, quae nocto fit, tanquam non probe facta, tum maxime si solidum non contineat, THOLOSAN. L. XXUL C. G. α3. Iurisdictio contentiosa POLYDOR. RIPA C. CXXII. n. L Renunciatio societatis nolente consocio, secus autem si ille consentatiat, AlARC. ANTON. EUGEN. G0. I. 11. 3. L. I. Sic operarius certa
525쪽
mercede ad operandum conductus non tenetur invitus tenebrarum noti urnarum tempore operas praestare, DEC. ad cap. consuluit. M. X. de ossis. N potestat. ludis. delegat. Reliquae aetiones quae sortassis tenebrarum tempore expediri non ROMsunt, eX comparatione cum operationibus nocturnis licitis cuique facillime patebunt.
De sere, adulterio, effiactoribusque.
Positis negotiis civilibus delictorum materiam ad manus
sumemus. In his siquidem tenebrae iterum singularem circumstantiam praehent, quoniam non raro poenam alias praefixam augent. Hinc vidimus furem noeturnum non semel atque iterum citra poenam occisum, quandoquidem neno scire exacte potuerit, surandine, an occidendi animo veni 1set. Adde, quod nec tuto & absque periculo personae ac rerum eum capi vel Cognosci integrum fuerit vid. I. . f. ad leg. Aquit. l. o. ibique Gog. C. adleg. Cornes. de Sisar. I. p. 1 h. t. c.3. X. de flamicta. Vbi autem certum est, furem eiuscemodi rem parvi tantum momenti sufferre voluisse, neutiquam temere en candus est, or . I. Fa. I. a. ad I. Aquit Quapropter non absque ratione IVL. CLAR. L. V. Sentem. 9. homiciAum n. I. quatuor in occisione suris nocturni requirit: i.ὶ ut illud fiat pro defensione sui ipsius, vel rerum suarum; minime vero, si fur absque rebus surtivis recedat. r. ut volens occidere furem nocturnum clamet. 3. ut eum non cognoverit, nec habuerit testes, qui potuerint illum cognoscere et contra eum ratione furti deponere. ut eum capere, vel res suas aliter recuperare non potuerit. Diversum tamen dicendum est de fure diurno, qui nisi telo se defendat, occidi nequit, per d. I. M. g. l. ad Ling. Aquit. Sequitur adulterium, non minus commune, quam grave peccatum, in cuius consideratione notandum, quod haud sacilem talismodi patrati criminis contra se praesumtionem faciat mulier, quae noctu viros in domum propriam admittit, PETR. DE ANcHARAN. o c. I. de Ret. Iur. in L etiamsi sint clerici,
526쪽
PANORMlTAN . in c. r. non liceat X. de Cleric. non resident. Ios EPIl. MASCAR D. de Probation. Conclusistis. n. s. 9 seqq. Verum tamen an haec admissio, aliis circumstantiis non concurrentibus, ad torturam omnino lassiciens sit, prouti statuit cum ROMAN. cons. l. n. a. & aliis Dd. POLYI OR. Ri P. d. D. C. XXXVI. n. I . dubito, idque non immerito, cum indicia remota et generaliors, quale etiam id aec in domum intromissio est, in hoc occulto delicto eadem facilitate, qua praesumuntur, iterum elidi queant, nec plane quaestio poenalis absque praesentissimis et maxime legitimis indiciis exerceri debeat, L IJ. g. r. de Quaestion. Gul D. de suZAR. Tracf. de Indic. to rur. n. v. ibique LuDOv. BOLOGNi N. in addit. Quamvis ad poenam arbitrariam ex ossicio imponendam, et quandoque adseparationem tori et mensae, imprimis si rixae accedant, iudicem commovere possint; non autem, ut insimul uxor dotem amittat, quod volunt GRAT. Con . so. n I. BERTAE. ConsiL crim. ao. n. I. Nulla enim causa perditionis hic reperitur, cum nec malitiose virum deseruerit, nec ipsu in adulterium generaliter praesumtum, pleniis me, uti debuit, probatum fuerit. Sed quid si pernoctauerit mulier extra domum mariti, anne et tali ratione adulterium probatur commissum p Asserit hoc io-SEPH. ΜAS C. Coactus. D. n. I. per I. I. f. s. C. de Repud. Verum nos inspecta lege invenimus nihil amplius , quam Iernoctationem mulieris invito viro esse modum recindendi coniugium, non probandi adulterium. Caeterum nec tum quidem matrimonium anni hi latur, si muliere domo volente marito dimissa, vel ab ipso vi expulsa apud cognatos vel etiam extraneos peria octaverit. Similiter uxoratus pro lubitu abnoctare nequit, sed noctiamo tempore cum uxore sua esse, ut ei debitum reddat, adigendus est, BART. in I. U. f. r. de Ann. Legat. Obiter adhuc in adulterio notandum est, noctem etiam et iustum dolorem factum aliquando relevare. Sic maritus hoc delictum noctu committentem cum uxore sua in domo propria occidere potest, sive nobilis sit, sive plebeius, adeo, ut vel nullam, vel extraordinariam saltem poenam incurrat, sirg. l. M. C. ad Leg Iul. de Mulier. Hinc opus
527쪽
non habuisset cavsivs Tr. de Noct. C. IR. n. l . in dubium vocare assertionem POLYD. RiP. Tr. cit. qui tamen non C. XLI. sed C. XVII. u.I.et ipsam etiam C vsit opinionem fovet. Verba ipsius ita se habent: Sentio autem ego nocturnum temptu esse qualitatem ab grauantem interdum et augemem actum, interdum iEum alteraurem atque immutantem etc. Tertium delictum nobis suppeditant effractores nocturni, qui fustibus coesi in metallum dari solent; diurni vero post sustium castigationem in opus perpetuum vel temporarium dandi sunt, I. a. de Uractor. 6 EUH. Ii quoque quarto gravius puniuntur, qui ligna secuerinti' alterius silva diebus festivis aut noctu, quam alio tempore: duplex squidem scelus committunt, et male agendo, et festos dies noctesque violando, PETR. GREGOR. THOLOSAN. Symum. Iur. UniversL. XXXVII. C. I . u. Ist.
De homicidio, agrorum depopulator vis, Vio Ientia, conventibus, pilcatoribus.
Unc quinto ad homicidium pervenimus, ubi si quis ag
gressorem etiam ex titulo furti occiderit, impune fert: quum semper in dubio simus, an aggrediens potius ad occidendum, quam ad iaciendum furtum occurrerit, c. I. X. de Homicid. Quid vero si nocte homicidium dolosum sit commissum 3 ad hoc equidem dicit Iasin L C. d. m. n. o, quod in dubio adscribi debeat vicinis illis, ad quorum ostium repertum fuerit cadaver, imprimis si secundum BARTOL. ad L aa. de uvaesion. n. s. et L haec tria accedant, quod scilicet sit vicinus famae improbatae, et ex frequenti usu et convorsatione notam domum habeat. Ast nos, licet coniecturas hasce aliquando concurrentibus aliis indicium ad torturam facere non negemus, eas tamen, uti m. cum 2ARTO L. I. c. Volunt, plene probare neutiquam concedimus. Firmior probatio per testes futura erit, qui tamen similiter non probant, si de visu simpliciter deponant, sive civiliter, sive criminaliter agatur. Ra-ite tionem .
528쪽
hanc, quia cum non dicant, quod luna luceret, vel lumen esset accensum , contra naturam deponunt, & ideo a seipsis naturaliter reprobantur, imprimis si nimis senes sint, cLAR. Prore crimini. . quas. ar. Idem dicendum de solo vocis auditu, non insimul coniuncto visu. Quare ut testium prohatio rectissime procedat, requiritur, ut deponant, se vidisse delinquentem nocturno tempore, quia luna lucebat, aderatoque lumen lucernae vel ignis, quo dignosci poterat delinquens: item se cognovisse committentem de nocte homicidium ad vocem, quam haberent notam ex nimia forte familiaritate; se fuisse vicinos & valde propinquos malefico, cumque hac d
positione alias certitudines et coniecturas concurrere, adae I SEPH. MASCAR D. I. e. Sed hoc testimonii genus ad socios cria minis non extensum volumus. Sextum crimen habemus in depopulatoribus agrorum, qui fruges aut vites noctu secant, cuius gratia puberes ex LL. XII. Tab. suspendebantur, im heres vero verberabantur, prouti ex Pia N. L. 3. C. 3. et PETR. GREG R. THOLOSAN. Syntagm. Iur. Univers. L. XXXVIL T. do Action. C. p. n. a. deducit POLYDOR. Rap. C. CXLIX. Praeterea iure civili tanquam latrones puniuntur, L. Arbor. fura. caesTenentur etiam lege Aquilia et ad duplum, L . f. a. s. 7. eod.
Item actione furti, et condictione, et ad exhibendum, I. g. g. ah. t. Sed Iure Electorali Saxonico is, qui arbores fructiferas caecidit, vel alio modo inutiles reddidit, praeter aestimationem illarum pro unaquaque triginta solidos, hoc est duas sex genas antiquas mulctae nomine solvere tenetur, aut si in aere non habet, carceris poenam sustinebit; adeo, ut etiam rati ne huius delicti, si damnum dolo malo datum si, ad relegati nem vel fustigationem progrediatur, Constit. XXXVII P. vers. da aber der gefugie Schiae etc. Nunquam tamen talem reum suspensum fuisse, sed virgis caesum perpetuam sustinui se relegationem dicit CARPZov. Prax. Crimis. P. II. D. n. et seqq. et ad dict. Constit. 3. n. 6. His adiungendi, qui sata depascunt, qui, ultra damni restitutionem, ad poenam a
bitrariam, di quandoque ad so. taleros tenentur, FusLMU-
529쪽
des. Potice - ωdnung. C. My. vers. ore aber de euige. Derb. oderdas Vin haeite einen bem Nachi. et vers sis. vita ensicb. Porro septimo violentia nocturno tempore illata poena mortis Punitur, facitque ad eius probationem non parum, si vicini puellam eiulantem et clamantem exaudierint, et reus e domo acclamantis stupratae exire deprensus sit MAs Asto. de Probation. Concl. I l7. n. ac et Concl. u. per tot. Octavo ad conventus nocturnos pergo, quos, cum raro non seditionum materiam post se traherent, punitos capitali supplicio refert. THOLOSAN. I. c. L. XXXV. C. s. n. U. Quin et hi, una cum sacris nocturnis, ab omnibus sere gentibus tanquam suspecti semper habiti ac proclamati fuerunt. BoniN. L. III. de Republ. C. I. cum Liv. XXXIX. Possem et hic prolixus esse de nocturnis Lamiarum et veneficarum conventibus, deque iis quaestionem instituere, an reales ac veri sint, an potius imaginarii ac illuso- rii 3 sed quoniam video, rem multum Chartae absumturam es se, ideoque B. L. remitto ad IIERMANN. GOEHAVSEN. Peris. Ac
dem. P. III. Perae. s. Quaesi. v. item ad D cf. trium M'. uJ-DNυ. Quaesi s. ubi priora ingenue revocat. Nono sermo erit de piscatorius, qui sedulo cavere debent, ne ostenso lumine nocturno, quo alias pisces fallunt & in retia alliciunt, praeternavigantes nocturno tempore decipiant, quasi in portum aliquem delaturi, eoque modo in periculum naves, et qui iaeis simi, deducant. Si enim hoc ex culpa lata factum, tenentur ad damna et intereste, si ex dolo, et ut sibi secuto naufra- fio execrandam praedam parent, tanquam raptores punienditat. l. io. ibique Glus de Iucenae Evin. MUrta. atque piratae, POLYDOR. RiP. C. XIII. XXVI.
De larvis, libellis famosis, circum ambulatione armata, et quasi delictis.
REstant adhuc quaedam dicenda de larvis, et habitu emento , in quo si mulier nocturno tempore deprehendatur, vel etiam vir, haud levem commissi criminis de Tita se '
530쪽
se suspicionem auget. Imo meretricem quandam nocturno tempore in Civitate Luceriae virili habitu indutam a Regia Audientia Apuliae fustigari iussam exulasse scribit in Axcisc. v lv. L. II. Acis. 34s. n. ro. Libelli famosi, qui frequentius nocturno tempore ab inhonesti inimis et procacissimis nebulonibus astigi consueverunt, succedunt, quos considerabimus tantum respectu poenarum, quem nobis exhibet Ly p. de Diur. . et famos libeli Si quis enim librum ad infamiam alicuius pertinentem scripserit, composuerit, ediderit, dolove malo socerit, quo quid eorum fieret, etiamsi alterius nomine ediderit, vel sine nomine, intestabilis ex lege esse iubetur, imo capitaliter punitur Lun. C. de ramos Libel7. Iure Canonico statuista est fustigatio, ac interdum excommunicatio et relegatio, αι. V. q. r. Iuxta ordinationem Criminalem CAROLt U. Art CX. . autor famosi libelli ea poena asticitur, quae alias statuta est illi crimini, quod alteri imputat, BOCER. ad I uu. C. de Famos Lib E. quod etiam Iur. Saxon. obtinet, Consiit. UM. P. IV. C. ψ. CARPZov. Prax. Crimin. P. H π. n. . et seqq. STRvv. EX. G. Vbi etiam videri possunt exceptiones, si videlicet verum crimen obiiciat, nomen exprimat, etc. et plerumque hodie mitius pronunciari tradit CARPZOv. l. c. De circum ambulatio- ne et gestatione armorum nocturna multum solicitus non ero,
cum inanifestum sit, in quibusdam locis eandem licitam, in quibusdam vero prohibitam esse, quapropter unusquisque pro locorum di verutate sedulo cavebit. Progredior ad qua sidelicta, ubi similiter in edicto de his, qui e studerint aut deiecerint, animadvertimus, illud regulariter locum non habere nocte et tempore tenebrarum consueto, sed interdiu tantum, L.ε. S. I. dehis qui effuder. quod ad crepusculum diei extendit cum ROFFRED. et A EERIC. h. t. Glos ad i. c. quoniam die facta iisdem videntur, quae ita facta esse dicuntur,) quamvis per d. l. c. quibusdam locis etiam noctu itcr fiat, adeoque impune semper pro fundamen- to innocentiae tenebrae allegari nequeant Idem dicendum arbitramur, de Edicto de his, qui situm vessuspensum hakuerint. Licet namque ibidem consideretur non tantum res, quae PO-
sita est ita, ut nocere possit; sed etiam quae posita est et nocuit