장음표시 사용
191쪽
1m dies a sententia recedi posse, & sic post la-um huius temporis laudum homologettum deisum fieri, id est, adprobatum; illa enim lex de unpromisso nudopacto inito loquitur, hodie veroud pactum idem operatur, quod stipulatio.&r hodie arbitrio simpliciter parendum, Dn.
ryκ. o. mori h. t. q. M. Non ergo datur reductio 1 arbitrium boni viri pro lubitu, nam l. 71. f. p e. quando illam admittit, non loquitur de arbi- o, sed arbitratore, v. disp. nostr. do effectu s Oblatione laudi. g. X. Quoniam itaque partes compromitten-:S ex conventione obligantur, Ut sententiae arbitri .: submittant; hinc de causis impugnandi talemmtentiam sequentem formamus regulam: exuibuscunque causis aliae conuentiones impugnaripse ut, ex illis quoque compromissism s arbitri sente iam, quae compromisso innititur, rescindere peris littitur. Rescinditur ergo sententia propter 'olum arbitri, V. Ioa. f. I4. Τ h. t. LI. C. de arbitristem propter laesionem enormem , Dn. Stryλ. reuod. h. t. s. ro. Vel, si arbiter de eo pronunciaue-it, in quod non consenserunt partes, V. g. inhone- tum quid iubendo. I. ar. g. 7. h. t. Quid si etiamerta poena a compromittentibus adiecta fuerit,bluta hac poena a compromisso recedere lic it, LIq. g. r.=. h. l. a. C. de arbitri Pertinent hue amillus Borellus & M. Ant. Blancus de compro-nissis: Lansrancus de oriano de arbitris: Conri bancellortus de arbitris: Nic.Bellonia; de secto imticis ordinarii silegatharburnarbitratoris: Bapt.
192쪽
a S. Blasio de diFerentia inter arbitrum is arbi
Nautae , Caupones, Stabularii, ut recepta rellituant.
s. I. iv D titulum hunc eo melius intelligen- IR dum, tres distincti casus sunt separandi. Aut enim i ipse caupo &c. damnum intulit, Vel furtum fecit viatoribus & vectoribus, aut in eius familiaWinquilini, aut 3ὶ hospites. Primus casus pertinet ad titulum de L. aquilias furto: De δε-
eundo agitur etiam infra sub tit. furti aduers nautis caup. stabul. Tertius itaque huius loci proprie est. s. II. Quoties itaque hospes hospiti damnum dedit, vel surtum fecit, toties exercitor nauis, Cauponae, stabuli, &c. ad illud damnum resarciendum tenetur ex quasi contractu, I. I. g. r. F. b. t. I. r. in feod. Actio exinde proueniens in factum. sue de recepto dicitur, & in utilitatem iter facientium introducta est, unde si v. g. nauta ipse damnum passus, praetor ei non succurrit, f. s. a. bis quod eodem modo obtinet, si quis non viator ita Caupona hypocaustum conduxerit & ibi ordinane habitet, ratio enim, quae in I. r. s. r. habetur, quod necesse si, cauponum fidem sequi, tunc adplicari nequit, sed ex conducto agendum est. Interim, siue caupo mercedem pro diuersorio acceperit, siue non, nihil interest, L ff. pr. h.
193쪽
I. M. Perinde quoque habetur, sue ipse camo, siue eius institor, res in cauponan receperit, i. &in hac materia famuli,qii vocantud te Hamhnechte, ad institores omnim etiam remerendi, illis enim hoc negotium demandatum, ecus est in rebus ad mercaturamspemntibus, deuo casu Meu. ad ius Lub. II. tit. 1. ar s. n q. aut
quis filius famuli custodiae rem crediderit, duuo CarpZ. p. a. c. a1. des M. Dubium de mediastiis ex LLI S. s. dictis non obstat, quia mediastius erat vilissimum mancipium, quod in mediis dibus stabat, Vt ad cuiusque iussum praesto esse
f. IV. Liberatur caupo a necessitate praestandiamnum,Vel furtum,nraedixerit, ut unusquis quo OAorum Vox Has seruet, neque damnum sep situum. Sed hoc non aliter, quam si Vectores, aut . latores praedictioni consenserint, tunc enim con- arium pactum adest, L 7. pr. h. t. g. V. Sed dicitur tamen, cauponem damnum etiale non praestare, in I. i. g. r. h. at vero, si hospesospiti damnum dat, hoc sine dubio etiam estamnum fatale. Distingue inter casus fortuitos. ue damna fatalia in ipsa caupona existentia & exini insecus superuenientia. An priora pertinet casus dlatus, & hinc eum praestat caupo. Secus in serioribus, V. d. I. l. I. v. g. si incendium in vi-inia ortum & cauponam consumserit: si furesauponam effregerint, &c. add. I. 7. pr. h.
g. VI. Quin haec actio, quae ad simplum datur. odie locum habeat, nullum dubium est. Et-
194쪽
126 LIB. V. TIT. I. DE IUDICIIS, ET UEI
Extenditui autem ea ad postarum magistros quoque, S ausigas, qui statis diebus de loco ad ceristum locumire & siue personabassilie res transuehe re consueterunt, qua de re fuse Dn. Stryk. de inus. aresJ. t. membris. g. Π.seqq. LIB. V. TIT. LCod. III. I.
De iudiciis, & ubi quisque agere, vel
S. I TUdicium hic. non sumitur pro loco, Vbili causiae forenses ventilantur, sed pro lsa
causarum controuersarum disceptatione.
f. II. Itaque ratione illarum causarum iudicium Varie diuiditur. I. in ciuile, quando ad interesse Privatum, dc eriminale, quando ad poenam publicam infligendam agitur. Illud alias etiam priuatum, hoc publicum iudicium vocari consueuita Civile subdistinguitur ratione fundamenti II. in reale, quando ex aliqua specie iuris in re, dominio, iure hereditario. Sc. agitur: personale quando ex iure ad rem, contractu, vel dolicto actio instituta r& mixtum, ubi ius in re S ad rem concurrit, ut in iudicio finium regundorum, communi diuidundo
di familiae herciscundae, de quibus infra lib. X. de petitorio &possessoris agetur lib. XLIII. tu. L GVILs. III. Aliud iudium III. est simplex, Vbi unus saltem ex rei natura actor esse potest, ut sin plerisque realibus & personasibus: aliud duplex, ubi uterque actor 6c reus esse potest, qualia ite-
195쪽
ISQUE AGERE, VEL cONVENIRI DEBEAT Iaram sunt illa, quae in lib. T. tit. I. II. I III. pertra,
I. IV. Aliud IV. dicitur uniuersale, V. g. hermitatis petitio, quae uniuersitatem bonorum respi-it: at ad generale n quo de certo genere bono-am, V. g. ad societatem pertinentium, agitur: iud gulare, in quo certa & determinata res pe-tur, V. g. equuS, domus, IOD. thaleri,&c. Iangulari petitum specifice sermandiun, in prioruus autem generale issicit,scilicer,ut reus inuenirium, vel iuratam specificationem edat, v. tine edendo β. VII. . g. V. Ratione modi procedendi V. aliud est or-inarium, Ut regulariter omnia: ah v I summarium, uando causa est vel pia,ut ecclesiarum, dotis &c. et publica, up tributorum, Vectigalium, &C. Vel,
uae morum Πυ orb= S. salariorum. alimento am, noui Operi S nunciatio, dic. Huc tamen Zangero de except.p. I. c. r. aliiSque male restrumae cauta voluntaria iurisdictionis S puncta ineiarntia, V. Einlcitvng etum ciuil-proces cap. 7. g. 7. q.
g. VI. Quomodo libellus in ordinario di sim lario iudicio si sormandus, de eo dictum sub t. de edendo I. IV. Hic adde, qu0d in summarioidicio breuius procedatur, V. g. quod citatio O narium terminum, ut in Saxonia spatium Samicum, continere necessario non debeat: quol obatio ad terminum ordinarium non sit ad ricta, &c. De diuersa litis contestatione dein
: I. XXXIV. dicitur, V. Einuituta d. c. 7. f. a. s.
196쪽
I23 LIB. V. TIT. I. DE IUDICIIS, ET VEIcausas ordinarias actor inuito reo summarie tra ctare nequit, CarpZOu. p. t. c. A drfδ.
g. VII. Tandem VI. iudicium vel est praeparatorium, quod viam sternit iudicio principali, v. g. actio ad exhibendum rei vindicationi, actioni pignoratiliae, hypothecariae, &c. v . y. LI. Τ. ad exhib. vel princ pale, in quo de ipso iure discepta tur, V. g. ret vindicatio &c. q. IIX. Personae, quae iudicium principaliter
constituunt, tres sunt : iudex, actors reus. Priamo de iudice. Hic est persona, quae publicam Eabet potestatem de causis controuersis cognoscendi, eas decidendi s iudicatum exequendi.
S. IX. Iudex quilibet esse potest, modo sit habilis, id est, modo iudicio polleat, & iis scientiis
sit instructus, quae ad decision'm causarum con tro aeriarum necessariae sunt. Ad aetatem, ut scis. quis XIIX. annis maior sit, hodie primario non reasticitur, v. l. de re iudic. c. in . X. de o e. Gleg. si nempe princeps iudicium constituit: nvero magistratuin alteri iuriSdictionem mandat, ad illam aetatem omnino respiciendum, quia antea muturitas iudicii raro adesse solet. Reminae adhuc hodie excluduntur ab ossicio iudicis, si iurisdictio personalis est, non autem, si patrimonialis , v. tu. de iurisdict. g. m. Dn. . mod. h. t. Caecur etiam iudex esse potis est, L L h. t. quamuis melius sit, si luminibus polleat. g. X. Praeter habilitatem requiritur, Vt iudex non sit suspσctus. Talis autem dicitur, quoties
197쪽
ivIs E AGERE, VEL CONUENERI DEBΕΑΤ. I 19es ex circumstantiis adoaret, quod uni magis, uam alter arti faueat, cuius exempla apud Lie terum in dicas. conec F. g. Caulae vero suspi
onis sunt probandae, quod quia dissicile, hina
selius es i, ut quis ad iuramentum perhorrescentia
se Orierat. v. c. a. g. cum vero de rescript . ines deio seripsit Felimania,& ad quod tam a fior,qua inus admittitur, Stryλ. intri adprax. cf. DI. Dissileuius p. 6. deris. 7I. n. q. quoad reum, sed sine indamento. Esi vero etiamfliur in cavsapri tris spectus. l. ro.Τ. de furisae eui non Ohstat L 77. F. h. t. in his enim legibus de iudiee pedaneormo est, qui partibus volentibus eligebatur. hinaem iuris, ut in arbitro, V. tu. de recepi. s. IV. g. XI. quicunque iud grauare aliquem potest, e etiam potest recusari ob suspiconem. Elgo infe- r & superior, etiam totum collegium, si molnus ra membrorum collegii suspeeti, vel unus ma
'ae autoritatis, eui eeteri contradicere non au-nt, Meu. I. dec.sq. Zang. de except.p. 2. c. q. n. trias vero, si unus re alter solum ex eollegio suspeas sit, peti solet, ut hi in praesenti causa a iudiean- dc decernendo abstineant. Potest etiam in iudi s Inferioribus peti , ut iudiei suspeeto alius adis agatur, cons. B. Stryh. vj mod. h. t. s.foor. IriS. XII. Licet vero iudex non sit suspectus,requi
ur tamen ulterius, ut sit competens, unde nune competentla fori agendum. Forum autem forsiar reus vel ex iure communi, vel ex priuilegio. rum ex iure communi iterum est vel generale. speciale. Nic. Rodriquetet Fennosinua de is iis ora competente.
198쪽
. I3o, LIB. V. TIT. I. DE IUDICIIS, ET UBI
g. XIII. Generale forum, in quo omnes causaesne ulla exceptione pertractari possunt, en forum domicilii, quod quis habet in eo loeo, ubi sedem fortunarum suarum fixit, non vero sola domus possessio domicilium faeit, L 7. ad municip. unde si in duobus locis domicilium constitutum, v. g. a mercatoribus, qui tabernas in dis uersis locis habent, in utroque loco etiam ex pla-eIto actoris actio institui potest, V. l. 6. g. a. I. 27.
f. a.=. ad municip. & contra, si quis nulli bi fixam sedem habet, sed domiellium secum ubique questeircumfert, Vt vagabundus, ille etiam ubique eon
ueniri potest, ubi scilicet deprehenditur, Langer.
de except. p. a. c. ἔ. num. Ior.
f. XIV. Olim domicilium originis, siue pater. num, immutabile erat, ct hinc filius ibi eoueniri poterat. lieet alibi domitalium habitationis
eonstituisset, Ipen. svit. C. de muncip. Verum hodie illud non amplius adtenditur. postquain domiellium alibi constitutum. Cessat etiam hodie domicilium commune, quod Roma quondam erat, LG.Τadmuncip. neque enim hodie a Roma ad residentiam imperatoris, neque ad princiapum imperii aulas argumentum valet, Dn. Stryk. mod. h. i. g. N. g.XV. De heredibus autem quaeritur: utrum AD adhue in foro domicilii defuncti conueniri queant PAdfirmatur hoc in Ias. pr. h. sed limitatur adsertio ex I sq. eod. quod tunc solum procedat, si defunctus iam iudicium accepit, id est, litem eontestatus est. Alius easus est, si quidem defunctus iud cium nondum aecepit, hereditas tamen adhue
199쪽
18 E AGERE, VEL CONVENIRI DEBEAT. 131 indiuisa est. B. Stryh. not. ad Laute . h. t. p. Io ιverb. fuerit acceptum. Ceterum fi heres non veheres, sed ex facto proprio conuenitur, aetio in ipsius foro semper institui debet. I. XVI. Sequuntur fora Dcialia. Inter ea oecurrit primo forum contractus, quod in eo loeo quis sortitur, in quo contractus conseummationemaeeipere debet, id est, ubi res tradenda, vel pretium soluenduin, &o. I. ar. m de O. N A. d. s. g. I. fh. quod si de loco consummationis nihil in speeie dictuin, respicitur ad locum, ubi consensus inter positus, quia ibi in dubio etiam consummatio fieri debet, v. I. N. La. Τ. h. t. ct propterea. si inter absentes per epistolas ultro citroque missas negotium celebratum, ad eum locum, in quo consen- us utriusque coniunctusfuit, v. g. si Lipsiensis pro quo meo mihi icio thaleros offert, ct ego, posuiuam Halae literas accepi, illam oblationem accea 3to, locus contractus Halae est, arg. l. A de O,s s. s. XVII. Requiritur autem in eo,qui hoe forum ignoscere debet, visuscipiendae alicuius expeditio
iis gratia ad locum contractus peruenerit. Nam
ibi e veni ut confestin discedat,s alter quasi a
rarissimum est, quotquot locis quis nauigati veliter aciens delatus est, tot loris se defendere in siquo onstitit, nori dico iure domicilii, sed tabernulam,
ergulam, horreum, armarium, seu vicinam comticens, ibique disraxit, vel egit: defendere se edico debebit. Ita rem explicat Vlpianus in L s.' a.
200쪽
13a LIB. V. UT. I. DE IUDICIIS, ET UBI
f. XIIX. Ceterum, quamuis iure Rom. in hoe foro etiam absens conueniri possit, prout eXI. s.
g. r. l. t. colligit Lauterbain. ad h. t. hodie tamen requiritur, ut citatio prima reum in loco contractus adprehenderit, c. r. I. Mntrahentes, de foro compet. in K Gail. a. O.36. n. ιη. alias ergo in foro
eontractus ad refusionem contractus agi nequit, Brunnem. ad I. a. C. ubi s apud quem. f. XIX. Secundum forum speetate est ratione rei tae. In hoe enim solae actiones reales & quae his adeensentur mixta, v. g. familiae herciscundae,ete. item in rem scriptae, V. g. quod metus musa institui possunt, V. LI. C. ubi in remact. LII. h. r. Nullum priuilegium personae hic adtenditur, nee
an reus absens, aut praesens sit, Struv. m. q. tb. . q. Nee interest, an res immobilis, aut mobilis petatur. I. IS. in f iacet enim res mobilis non dieatur fita in sensu grammatico, aut ge graphieo, dieitur tamen ita in sensu iuridies. Ille enim stum esse nihil aliud est, quam de mlendi aliquo loco. Dissent. Da. Beyer in posit. f. h. t. pin r/o. I. XX. Tertium forum speetale in ratione de licti. Hie tamen distingue inter delicta publica atque priuata. Propter delictum publicum quia etiam absens eonueniri di edictaliter citari potest, Me respectu dignitatis, unde senatus oppidanua contra nobilem inquisitionem formare potest, nisi
receptum sit . ut tales inquisitiones ab aduoea tofisci instituantur, I. r. C. ubi Senat. ibique Brunnem.