장음표시 사용
251쪽
QUEMADMODUM SERVITUTES AMITTANTUR. I 83
I. III. 3 Negligentia, siue non usu. Si ieruitus est quotidiana, id est, singulis temporibus exerce-Ti potest, inter praesentes I o. inter absentes zo. annis amittitur, L peu. s f. C. de seruit. v. l. lo. Lq.h. t. si vero alternis mensibus,aut annis constituta, tempus Io. annorum semper duplicatur, L 7. h. t. Ulterius Vero non proceditur. Hic nulla disserentia ratione temporis inter Urbanas & rusticas, D n. Stryk. o. mod. b. t. I.3. Qui minuS Vtitur, totam seruitutem retinet, L. a. i. g. s. t. l. s. h. t. si
fru. vinae modo sciat, qualis seruitus ipsi competat , L ao. β quo. moae usus . In urbanis seruitutibus solus non-vsus non sufficit, sed factum contrarium ex parte seruientis accedere debet, V. g. vi soramen obturet, Unde tignum est exemtum:
ut lumina obscuret, &c. V. l. 6. Τ. de S. P. V. g. IV. Si certus modus seruituti praefinitus, & is
non obseruatus, V. g. si via constituta, ut vehiculi certo genere uteretur, dominans Vero alio genera usus, aut latiore itinere, aut A plura iumenta agit: seruitus non amittitur, non autem conceditur
plus, quam pactum est, inseruitute habere, I. M. pr. 1. h. t. S. V. Denique 4 amittuntur seruitutes totali
praedii siue dominantis, siueseruientis interitu, Vnde si aliqua pars, V. g. solum, aut area residua sit, seruitus etiam Conseruatur, U. I. s. pr.Τ. de S. P. R. Lao. I.a. de S. P. V. quod secus erat in seruitutibus personalibus, V. tu. quib. moL Uusfr. vel usamiti. I. III. Ceterum de seruitutibus ex insti
252쪽
g. I. TN hoc libro IX. materia de damno dato I eiusque reparatione proponitur. Datur
autem daisnum vel concurrente aliqua nostra cuμ.
pa, de quo in tit. II. III. vel sine tali culpa. Et hoc posteriori casu iterum damnum vel est datum a seruis nostris, de quo in tit. IV. vel ab animalibus , de quo in hoc tit. l. 9 II. Datur itaque actio, si quadrupes pauperiem
fecise dicatur ei, cui ab alterius animali, nulla ali-cUius culpa concurrente contra naturam sui generis damnum illatum est, aduersus dominum animalis, ad id, ut vel damnum resarciat, Vel ani , al, quod nocuit, noxae dedat, s. l. h. t.
g. ΙΙΙ. Pauperies est damnum sine iniuria facientis datum, l. i. f. s. h. id est, sine dolo & c. pa, neu - trum enim de bestiis praedicari potest. Rubric quidem tituli de quadrupe ibus solum loquitur, sed tamen &acuo utilis competit, si aliud adimi. pauperiem fecit, ιη. Τ. h. t. g. IV. Nullius autem culpa concurrere diset. Sinitaque tertii culpa damnum datum, actio I Aquiliae contra hunc Ioςum habet, i. r. q. s. es M. f. h. t. quo etiam pertinet, si quis ςanem sero-Cem . Vel bouem cornu pepere solitum scienterso uet, Sc hoc casu. dominus animalis praeter re parationem damni ad poenam extraordinariam quo η
253쪽
cr. qu. Ul. v.aiasqq. iure Mosaico poena capitis dictatur Exod, ar. v. as. Si propria culpa illius adsit, qui damnum passus, nulla competit actio, LII. g. a. f. ad L. Aquiti quod eodem modo obtinet, si arietes. vel boues committunt, isque perit, qui prouoeauerat, I. r. f. II. st. b. t. g. V. Dedit vero bestia damnum contra natu
ram sui generis, id est, secit aliquid, quod omnes
hestiae communiper facere non consueuerunt. Si ergo secundum naturam nocuit, V. g. si canis carinnem aufert & deuorat, Vel pecus tuum in meo
pascitur, actio depastu datur, V. l. r . in fΤpraescr. vorb. Verum in hac actione petitum eodem modo formatur . Vt in actione de pauperie, atque adeo haec obseruatio mere theoreti
g. VI. Datur actio de pauperie aduersus domi. num animalis. & eum quidem, qui tempore insu- tuta actionis dominus est, noxa enim caput sequitur Ita. h. plures domini in solidum tenentur, t g. Iin. eod. Quod si itaque animal ante L. C. decessit , extincta est actio, l. r. I. u. h. si post L. C. mortuum, vel ipse dominus occidit, actio manet. Dn. Stryk. vs mori h. i. g. I. Quod si tertius o cidit, dominus aut simpliciter litis aestimationem
offerre, aut actionem L. Aquiliae contra occidentem cedere tenetur, l. r. I. I h. t. mg. VII. Agitur alternatiue, Ut vel animal noxa dedatur, vel damnum resarciatur. Reus habet ele- ctionem. Si liser homo vulneratus, in damni restitutionet ratio . habetur impensarum in curatio
254쪽
186 LIB. IX. TIT II. nem factarum,& operarum amissarum. quasquci amissurus quis esset inutilis factus, i. s. h. t. si Vero plane occisus, bestia simpliciter noxae dedenda. quia liberum corpus non recipit aestimationem, V. Schilter. ad F. ex. N. G. I. a. s. g. IIX. Ex iure Saxonico notandum, quod dominus bestiam nocentem statim expellere teneatur, quam primum dumnum datum e si e resciuit, si hoc non facit, ad damni dati reparationem simpliciter tenetur, Landrechi lib. a. art. 4o. Nec dominus ex post: facto animal recipere potest, licea redierit,prout putat Dn. Schoepffer.sus . iur. h. n. p. quia expulsio cum effectu intelligenda. Ceterum de hac materia fuso egit Thomae in tract. do
g. IX. Moribus etiam pignoratis animalium quae damnum dederunt, eaque priuata autoritate facta obtinet, modo animalia deprehendantur in loco, ubi damnum dederunt & post factam pignorationem iudici, vel eius vicario tradantur, Feliman. de inclusione animalium, Gail. de pignorationibus, Blume von zelendrecti und PDm
255쪽
f. II. Culpa hic consideratur intuitu eorum. 'ui ex nullo contractu nobis sunt obligati, in con tractibus enim ille saltem gradus culpae attendi . tur, qui ex natura contractus cuiuslibet praestamdus, de quo insta tu. commodati, V. Dn. Stryk. δε- inuestig. assi sedi. r. membr. Io. g. I. u. membr.F. q.
1ε. Agitur itaque hic propter quamlibet culpam, etiam lmissimam L qq. pr. h. t. ΙΙΙ. Si culpa in committendo cansistit, res certa est,quo pertinet imperitia & infirmitas V. I.3. 7. S. I. h. t. L 3. 3. I. s. h. t. sa.df. de R. L item excessus in castigando, i s. S.I. i. t. si Vero omittendo clamnum datum, non una est DD. sententia pro pter legum diuersitatem. Nobis ita procedi posise videtur. Damnum vel est postiuum, quando honum, quod habeo, mihi aufertur, &: hoc coe cet L. Aquilia, prout exempla in legibus huius tituli comprehensa ostendunt, idque sine distinctione, siue committendo, siue omittendo laesus sim. exemplum enim de omissione in medico, qui beno quidem secuerat,sed curationem dereliquerat,habetur in I. 7. pr. f. h. r. Vel damnum est negatiatium, quando emolumentum, quod spero, non promouetur, hoc in actione L. Aquiliae non consideratur, quo pertinent exempla in L s. g. a. f. do use. si quis agrum non proscindit, Vites non sub serit, &c. Supponitur scilicet iterum v. 9II. h. t. alterum ex contractu ad haec non fuisse obligatum, V. Dn. Thomasius in not. ad Strauch. diff. s.
I. IV. Si ergo nulla culpa adest, sed damnum casu datum, nulla quoque competit actio, I. l. G
256쪽
I. de L. Aquisi. v. g. si iuriosus damnum dedit, aut infans, l. s. g. a. Τ. h. t. in impubere eo respiciendum, an iniuriae capax sit, d. l. quod si etiam illi. quibus custodia suriosi vel ex sanguinis vinculo. vel ex magistratus commissione incumbit, in officio suo negligentes fuerint, reparatio damni ab istis peti potest, Dn. Stryh. U. nod. tit. praeced. g. a.
g.V. Damnum in re imabili datum iure Rom. vel ex primo capite L. Aquiliae coercetur, quando scilicet quis seruum, vel quadrupedem, qua pecudum numero es s gregatim habetur. occidit: hic tantum soluendum, quanti illa res in eo anno plurimi fuerit. l. a. l. U. g.I. q. h. t. Vel agitur extortio capite, de omni reliquo damno, V. g. rupto. usto, fracto, scio, &c. ad id, quanti res plurimi fuerit in diebus triginta proximis, g. s.--. I. b. t. I. 27. f. s. A. b. t. Secundum Caput iam temporct Iustiniani in usu esse desierat, g. ra. II. an g. 4 ff. h. t. virum Vero illud de intereepta nobis utilitata aliqua egerit, Vt putat Gothose. add. l. 27. s. 4. an vero de damno seruo quoad animum illato, quae est coniectura Chi fletii, Uoetii&Huberi in praeis Z. I. h. t. I. 1. incertum manet. f. VI. Hodie fatentibus omnibus & praxi comprobante ad veram aestimationem damni dati solum agitur, & sic capita illa, de quibus in j.praeci& quae proprie sunt L. Aquiliae, hodie non attenduntur. Interim tamen omne interesse praestari debet, V. g. si quis ex comoedis, aut syinphoniacis, aut gemellis, aut quadriga. aut ex pari mularum unum, Vel VnaM Qcciderit, non solum peremti
257쪽
AD LEGEM AQVILIAM. ' a 39 emti corporis aestimatio facienda est, sed & elin ratio haberi debet,quo cetera corpora depretiata
sunt, Laa. I: . Τ. h. Vocari hoc solet interesse
S. VII. Si liber homo laesus , idem obtinet, Vttit. prac. g. VII. dictum. Propter dolores in praxi etiam aliquid adiudicari solet, arg. cons.
m. artuas. ibi: Schmach, Schmerreten, Aseu und Suaden. Item, si integrum membrum ruptum , aut laceratum, CarpZOu. pr, crim. qu. v. n. a. q. cicatricum vero & deformitatis iure
Rom. non habetur ratio. LI. . A quadrup. I. 7. mde his, qui deiee. DD. tamen excipiunt virgines, quas pulchra facies commendare solet. Si quis Ei iam ad poenam agat ex capite infimarum, cicatri-Ces iure Rom. aestimari possunt, v. g. y. I. de iniuriDenique si liber homo occisus, iure Saxonico proximis agnatis merigeldum soluitur, pro masculo integrum, eto. thal. prostemina dimidium,Io. tha- erorum. Extra Saxoniam occisor sumtus in funus defuncti impenssis restituere tenetur, Dn. Stryst... med. h. i. g. s. s Io. Imo iure Saxonico weri- geldum etiam non soluitur, nisi homicidium saltem culpa leui,aut casu commissum, & debetur hodie etiam cognatis, CarpZ, pr. cri qu- ΤΑ,
g. ΙlX. Actio L. Aquiliae datur illi, cuius interest, ratione iuris in re, v. g. Vsusructuario etiam &Creditori ratione pignoris, I. II. g. lo. i. tr. h. t. non ratione ruris adrem,ut commodatario, it. 6.9. h. t.
Datur etiam heredibus S reliquis suceessoribus, v. g. Cessionario, Lao. f. S. h. t. Competit aduersusI ,-
258쪽
ro damnum dantes singulos in solidum, ex natura actionum ex delictis proficiscentium. Si unus fluit, hoc alterum non releuat, iuxta l. II. I. a. h. t. quia actio iureROm. pinnalis mixta erat, quod hindie secus, v. g. VI. λ t. Heredes iure Rom. non conueniuntur, L ab. g. S. h. t. quod hodie secus esse volunt, Dn. Stryk. vs mori h. t. S.F. Ad L. Aquiliam commentati sunt Franc. Balduinus &Io. SuaretZ de MendOZa. LIB. IX. TIT. m.
De his, qui effuderint, vel deiecerint.
s. I. T Tic damnum datum esse supponitur per I deiectionem, vel effusionem in eum
locum, ubi vulgo iter sit, I. l. h. t. siue interdiu, siue nocte,l. 1. h. t. sine Cum, siue sine candela,circa mediam noctem, aut ante, vel post, iter quis ibi fecerit. Nam di saepe sine candela ab honestis hominibus iter fit. Di genti t quoad eum,qui circa me diam noctem sine candela ambulat, Dn. Schopaeono . iur. h. t. n. a. f. II. Conuenitur hic inhabitator,qualis dicitur. sue sit dominus, siue aedes conduxerit, siue eas gratuito inhabitet, .sp. h. t. si plures diu se inter se coenaculo habitant, actio in eum solum datur, qui inhabitabat eam partem, unde effusum est, v. LX.j. h. t. si in eadem, singuli in solidum tenentur, unius autem solutio reliquos liberat, i. r.
s. III. Actio quas ex vilicto oritur, quod habi
259쪽
DE HIS, QUI EFFUDERINT, VEL DEIECERINT. Ior
tator homines parum providos in suis aedibus so-ueat, v. f. l. J. de oblii qua quasim Aelis. Datur vero illi regressus, postquam soluit, aduersus delicientem , vel effundentem, ex locato. Vel alias actione in factum, 1s. S. q. h. g. ΙU. Agitur ad damni restitutionem. De Bb ro homine laeso V. tu.prae. g. in L est. h. t. olim. si liber homo oc*us,quilibet ex populo ad so. au- Teos agebat, s. r. I. de obL qua quasi ex del. hodie Vero poena arbitraria a magistratu imponitur. g. V. Alia adhuc actio sub hoc titulo occurrit. quae datur iterum aduersus inhabitatorem, qui quidem ipse non posuit, aut suspendit, sed positum, aut suspensum habet, id est, ab alio positum, vel suspensum patitur, Ls. g. ro. h. t. scilicet supra locum, quo vulgo iter sit, d. l. s. I.st. agebatur iure Romano ad Io. solidoS, d. IJ. I. 1. h. r. s. r. S. de oblig. quae F. ex deI. Hodie magistratus remotionem posti, Vel suspensi, sub arbitraria poena iniungit. Si, quod positum erat, iam decidit& nocuit, ipse ponens conuenitur de damno dato,d. L.F. f. H. h. t.
s. I. N Andem, si alterius seruin ignorante δε-
A mino delictum priuatum commiserat. actione .noxali dominus conueniebatur, ad id, Vt damnum datum resarciret, vel seruum n AEdede-
260쪽
dederet, L ita t. Hinc oritur acti inti moratis, niuriarum noxalis, &c. quae adiectitia qualitatis' 'ρ u. Hodie famulorum nostrorum delicta no-
his non imputantur, nisi ea mandato nostro per. petrata , Vel concurrente culpa nostra, V. g. si impedire potuissemus, sird non fecimus, cons. i. Τ. aut si homines ineptos, Vel deperditos elegimus, ut eorum opera Vteremur, V. Ca Z. p. 4. c. ι7.
P titulis tribus prioribus huius libri tria iudia
cia proponuntur, quae I Vocantur mixta, quia partim rem peto eX iure in re , V. g. domi- nio & hereditate, partim praestationem fruauum ex iure ad rem, s. quasi contractu, ne alter Cum meo damno locupletetur. a dicuntur duplicia, quia quilibet ex litigantibus actoris & rei vices sustinere potest, V. tit. de iudie. g. II. s III. V. prael. dist. iurid. eod. tit. dis. III. Interim pro actore habetur,qui primus ad iudicium prouocat, aut si uterque simul, quod raro euenire puto, res sorte dirimitur. . g. ΙΙ. Actio tum regundorum datur eis, etiam fructuariis, creditoribus hypothecariis, t. q. g. P. h. t. quorum fines agrorum sunt confusi, ad OS