Marii Lupi canonici Bergomatis De notis chronologicis anni mortis, et nativitatis domini nostri Jesu Christi dissertationes duae

211쪽

dicationis Rura, ct anno ejus aetatis trigesimo nexu veluti quodam inter se continetur: es quoiarim nemo nunc , utpote Evangelio repugnantem prunam defendere audet et ita, &altera, eadem de causa longe est a nostris opinionibus amandanda . itaque miror repertos ella notamulos viros doctos, qui alteram hanc tuerentur et nec tuerentur se tum , sed P trum auctoritatem pro ea allegarent, atque antiquam existere traditionem deflendere conarentur. Ergo illi numero exigui, quos ex falsa opinione hoc inanimum induxisse liquet, Ecclesiasticam traditionem constituere dicendi simi r At multi illis praeterea contradicunt. Nam I ius, quam 3 t. annos CHRISTUR

vixisse Hrmarunt Sulpitius Severus a , Isidorus Hispalensis is , Jornandes 99 , antiquae Tabulae apud Bucherium ἰamplius 32. Apollinaris Laodicae nus 6 Epiphanius se , Cassiodorus γ ς in quorum numerum conserendus est etiam E sebius , etsi aliqui de eo dubitant utrum 32. , an vero 3I.

inchoato putaverit CoisTuM mortuum.Ex hac Patrum enum ratione , qui in varias abeunt sententias , Pato constare, quid non modo de jactata ab Honorato sim traditione sentiendum sit, sed& de opinione eorum, qui traditionem extare de anno 33., ct excurrentibus Praeterea mensibus crediderunt. H

rum princeps est Beda loco supra allegato in . Sed qui idem, quod Beda asserat ex vetustioribus invenies neminenia qui enim asseruntur, vel nihil ad rem faciunt, vel Apochri phi sunt: Hos inter omnino recensendus videtur Ignatii locus supra allegatus, quidquid Scliel stratus dicat : hoc vero certum est laenes eruditos de sermone illo de S. Jo: Baptista Chry- stomo salso attributo, qui in hujus sententiae confirmationem adducitur: nemini autem dubium est, idem de Evodii epistolia esse sentiendum, quam Nicaephorus recitat. Raetollius cn Ioca quenda Hieronumi citat, qui tamen nihil omnino huc facit: ut

legenti constabit H . Addit vero, & Urbanum Papam in Bulla,

212쪽

cim si nullis 33. annis Iubilaeam celebrari statuit qua in men leti nil aliud habet, quam annos, quod de inceptis aeque, ac de expletis fumi potest . illud itaque superest mon mentum,quod Hem varius M produxit .aliique passim adhibu runt Graecum scilicet Codicem Bibliothece S.Marci Florentiae Honorii temt rare, ut aiunt, exaratum , quo dicitur AI cistolos tradidisse Cκκατ- 3 3. annos explectos vixisse. Puto tamen ii ventum iri neminem. qui Anonymo huic acquiescere vellit omnia illa , quς ibi profert ex Apostolorum traditione descendere: tradidit se enim Apostolos ait οῦ C, Risruri ex Virgine ue

surrexisse e Iepuraro die tertia, quae fuerit prima mensis Antias

eatam Maia bors diei illane ex Apostolorum doctrina omniar Etiam die Mari ii asa mortuum resurrexisse l. Aprilis, caelum ascendilla I. Maii et cum ex Luca constet 4 . dies inter Resurrectionem, atque Ascensitonem interfuisse: qui quidem reperiri non possunt a t. Aprilis ad 3. Maii Z Itaque optime Paulus Forosemproniensis l robante Petavio scripsit; neminem a se reperium, qui illam tradiderit Bedar opinionem :& Honoratus, qui in traditione sita defendenda multa peccaverat egregius est in Bedae hac convellenda. probans 9 im tam omnino sui sth 6. , aut . primis Ecclasiae syculis . Reliqua est igitur Redae auctoritas, & eorum, qui mstim secuti sunt vulgarium Compulistarii met itemque Graecorum, sequioris aevi S. Maximi, Chronici Alexandrini. ct Nicetae quae quidem cum de rebus, quς antiquistimis tεporibus acciderunt, agitur quantasu alii viderint. Nos sane numquam Capel Io Q concede muscid Graecae Ecclesiae traditionem secutos Graecos hos affirmassecnon video enim . qualem Graeca Ecclesia traditionem habere Iimtuerit ab illa diveram. quam illi antiquissimi PP. reliquere, quos nihil tale selisisse vidimus. His addi sis sunt Chronici

rum auctores, qui annorum recentione hos triginta tres completos annos significant. Sed illos alter alterum descripsisse

213쪽

constat, & a Beda, & Compulistis ausisse, quς cum ita sint quid

de Bedae auctoritate sentiendum sit videamus . Quam Monelia tanti fecit, ut continuo eam in praefatione sua ponere voluerit , scribens; qui penulares hasce literas conjecta tur, cateri ue palmam in sacra oranologia praeripiant exisse nobiseum b. C. Dei Aium ceu ut annos , ac meses Hiquot: e sane merito , quando jamdiu id velati a majoribus trauitam tepatur Beda οῦ habet infallor e. Ηenschenius quoque Q de modo agens, quo sententiae de morte Custisτ1 duobus Geminis sis. reliqua ejus vita aptanda sit; hunc maxime adhibet Beti locum: idemque alii praestitere. Sed prae caeteris Baronius b haec tradit et ejusfententiae ipjamjanctam Romanam Leesesiam a feririeem. observatricem; quodfuisse eat eris omnibus prestare debet Auctoribus. Uerum acerrimi iudicii virum Baronium libenter interrogarem, qui fieri unquam potuerit. ut ipm vetus,

tamque testata Rom. Ecclesiae traditio praeterierit doctissimos Auctores, atque antiquissimos Patres: qui non sbium ejus non meminerunt, sed in I usmodi reduce veluti destituti in contraria abierunt , ct vel lententiam illam de 3o.an. tradiderunt vel alterutrum ex duobus insequentibus annis, & plures incerta numerum, & 3 o. proximum indicare suerunt contenti Deinde, quo pacto Beda ipse ab ea descivit, descivere Compulistis alii ὶ Sed haec luculenter sunt a Petavio tractata: ct in Epiphanianis animadvertionibus, & de Tenas orum Doctrina: ubi coBedae hanc aliorumque Compulistarum auctoritatem inculca tibus inter caetera rei Mnit et si illorum 'forum, quorum se aucto

ritate munitos putantsensum .ae mentem intellexissent, numquam hi e tellibus uterentur. Etenimse an. 33., meugesque 3. in carne lixisse CHRIsruM Beda , caeterique pr.edieant, ut post nativita in rem duos tantum . N. folidos explevisse eenseant, Otuum , quo in utere Viminis fuit annum in summam conferant.

ideoque subdit Pagius Mi Beda eontradicit, dum , qui primures annorum hic rνm cscilicet 33. in eo Learnatum a mat esse κisruM , a quo si ad Passionem: ides et s. Martia . quo CHRa

svuM pa eum creoidit annos 34. numeres, han plus Iannis 33. interest et fasso stitur tribus petierea mensibus in earne vixisse cunisTuM. Quod si detractis novem mentibus, quibus in Virginis utero mansit, ut modo fit, a Nativitate eos annos numeres , duos

214쪽

duos tantum , & triginta, tribusque mensibus supersimi.

Etenim pergit Pagius vehementer ilia errant, qui annum primum erae eommunis a MLyas. proxime post Natale CΗ-ni a cteda . Compulsirpaulo antiquioribus auspicari ρutant... Cui ISTUM enim Dearnatam , atque in lucem editum es. palamst anno P uano 43. , annoqMe primo ara Christianae edicto Lunae a. Cuneis de aetate CMauri. ae passiona loquuntur iudieaut anno illo, quioam vulgarem antecedit natum δε eundem arbitrari. ln qtro comtradictio est manifesta et propterea concludit, decretum itaque quod pro Meses afveo Heda venditavit , quodque firmissimum

oronologiae Dae monimentam annalium scriptores appeliant tanquam cummentum retieiendam, usqile modo Pagius et Bedani

itaque hujus odi, quae jactatur traditionis minime idoneum testem produci, nec de ea caeteros ullam fidem facere ex his quae supra notavimus constat.Ηanc tamen opinionem aliis improbabiliorem , aut reiiciendam in tanta Patrum discrepantia pronunciare non possumus: quod autem traditionem pro illa allegari nequeat, hoc certum assero. Quamobrem illi firmissimo veluti sundamento superstruendam non esse epocham annorum Cintsur Mortis , ct Nativitatis . Si quis autem quid ego coissectando sentiam de hac opinione expostulet: dicam i aulo ante Bedae aetatem receptam, sive , quod ab Oriente adducta fuerit una cum Graecorum Compulistarum

scriptis, ibique, vel ex Jam interpolatis Ignatii literis , vel ex aliquo alio simili monumento profluxerit et sive quod Latini

ipsi Compulistae contrarios inter se Patres cernentes ratiocia nando , rationesque subducendo eam collegerint, scriptisque coiasignaverint et quam cum nullam pHseferre absilesitatem , immo Evangelicis dietis consenare, in eaque omnia commode explicari viderint, avvide eam arripuerunt Scriptores illius, ct sequioris aevi. Caeterum non majorem habere aucto ritatem , quam quae illi hac congruentia conciliatur, t tum vero esse iada antiquiorem. At quosdam audio inclamantes Bedam Ecclesiae fidem appellare, Romanosiaue indiculos publicem Ecclesia propositos, ubi ait , siquidem Romana, editos liea Getesia hane fefidem tenere, ipsis testatur i-Heuli, , quae Dis tu eereis annuatim Ieribere flet, ubi te pur Dominieae Pa ouis in memoriam populi revocant numerum assorum triginta semper, O tribus annis mixorem, quam ab ejus

215쪽

Deia natione Dion gus posuit avnstaι. Esto, non inde lamen moveor ad hanc opinionem vetiistiorem agnoscendam. N vum non est venire quaedam in Ecelesiasticas tabulas recentiori manu, qtiae a veteri traditiolae plurimum , atque a veritate

longius absint: cujus rei si postularetur exemplum aliquod, postemus illud adducere in medium , quod nunc in Romano Martyrologio ad diem a s. Decembris legitur de ipso temmare

Dominicae Nativitatis: anno a ereatione Mundi, quando tu principio Deus creavit Gelam ,-Terram si99.ἰ a Diuvio caemro au. 29s7.οῦ a Nativitate Abrahar an. aois. et a Monse, o ori essu Populi Israel de γ' to au. isi . et ab unctione David in Regem au. io 32. et hebdomada 6s. juxta Danielii prophetiamsobmpiade i94.ἰ ab Urbe Roma condita an. 7sa. et avno I urii Ota aviari Augusti a. .. γ.C. Sethlehem Pusae noscis r e e. Jani

Vero, quis eii paulo eruditior, qui haec traditionis loco ii beat, aut hanc esse sententiam existimet, quam tenendam omnibus Romana Ecclesia prolκγnata ac non illud potius cum Francisco de Aste in hunc locum et ad lujusmodi controucr

fiarum disreptatioπes judicium Itium non iste ouere, nec ad egrminutias, ch mutatioπes gravitatem , majestatemiue suam de

mittere. Et vix ullos sane ex recentioribus probatissimis Chro nologis reperias . qui illud tradante et certum omnino est in Ecclesiasticas tabulas sbium a 246. annis fuisse illata. Nam, ut bene Sollerius tradit, primus Ado Chronolog. notis distinguere volens natale CAstum tempus. quod in antiquioribus Martyrologiis nude esserebatur: NurivitasDomini secundum carne, ut in vetustillimo Romano quod partum Romanam dicunt; vel tisas D. N. 7. C. et ut in Martyrologio Bedae et vel δε Bethlebem NMisitas Salvareris D. NI C. fecundam caruem,

ut in apographis Hieronymianis legitur; annum addidit Augusti, Olympiadum, di Urbis conditae . Usiuardus sistas duas primas Epochas ussirpavit: aliae temporum dimensiones ex Lal culo lxx. Interpretum nunc adiectar in nullo codice repertae sint, atque in nullo Martyrologio, quod antiquius sit editione Belini facta Venetiis anno i 498. God ergo hic in Roma no Martyrologio factum videmus. idem in cereis illis Romanis, quos Beda commemorat evenisse puto, ut Paulo ante cusaetarem extiterit, qui ibi Q, has illas primum adscriberet ἰquae

216쪽

quae a peregrinis Monachis, ut monumenta antiquissima receptae sunt, ct Bedae commendatae, quasi & Romanae Ecclesiae sententiam continerent. Addi potest, necesse adeo vetustam ipsem cereorum institutionem , in quibus epochae illae consi-matae dicuntur. Ea ante seculum V. non filii: ct quamquam Valesius cc cereas illas columnas, quas Eusebius commem rat arbitretur Paschalem cereum indicare. Nam Zosimo Papae hoc adscribunt Amalarius M , Alcvinus. Pontificale Apamiense, ordinarium Rotomazense. Missale Tolosanum , recentiores Auctores . praesertim Altaserra, aliique , qui Anastasium illustrarunt. Martene co testatur in veteri coffice Ecclesiae Noviomensis ante annos scio. scripto, in Regia eius

dem aetatis, in Missali Gallicano. quod ex codice Bobiensi , ab annis circiter io . exarato Mabillonesus cc edidit, & in alio Missali Gallicano, quod ex vetustissimis MM. Vaticanis eius. dem aetatis publici iuris secit Cardinalis Thomasius legi: BeM-

Pashasis antiquiorε colligere se posse putant refellit Sirmondus o, Menardiis f) , Nicolaus Heinsius . ct Mabillo-mus f. qui observarunt iii MM. codicibus inscribi hymnum

ad ineensu incernae: voluntque illum ad accendendas in lucernario , seu vesperis quotidianis lucernas fuisse compositum . Iam vero hos, de quibus Beda loquitur Paschales cereos esse , qui in precedenti Paschate consiletis ceremoniis sacrati,iterum in die Natali Domini exponebantur ut plorentinius docet constat ex sub uentium saeculorum moribus in quibus idem fieri consilevisse videmus . Di Cangius M ex reetestis camer. ae rationum Parisiensis titulos hos e cereis Paschalibus inscriptos laro: ostiit, alios ex tabulariis Ecclesiae Ratomaetensis Mart ne C. in libro confiteria di m Cluniacensis Monasterii a Ctore S. Udatrico co leuitur et 'si .eno cereo praeeepter isseribit,

217쪽

Magister sobota inseruit eereo annos as Inearuatione praemissas perius Craee. Sed quorsum ista tam longe producta de anno in cereis adscripto disiautatio An traditio illa , quam Beda narrat certo inde colligitur Non opinor: subdit enim, denique anno ab ejus Learnatione juxta Dion m 7oi. iudictione a fictrer nodi iri, qui tune fuere Romae hoe modo se in Natati Domini tu eertas S. Mariae seriptu vidisse, iude Mycripsisse referebaMa passione Domini nostri Jssu CMariri assisunt 668.; nam etsi B ronius in Bedae loco legat annum, qui in cereis numerabatur a Pallione Domini 668.suit se Dionysianum Ioa .,tamen Basileensis editio anni i s 63.,aliaeque probatissime habent 7oi.,atque ita Petavius legit, Iegitque in L M. suis rosemproniensis Q. Qita mobrem non video quomodo inde traditionem colligero Beda potuit de anno 33. , & tribus in silper mensibus. Nam

si ab incarnatione, ut asserit, deducantur, 33. tantummodo erunt, si iis novem ab incarnatione ad Nativitatem decu Tentes menses detrahantur, 32. tantum, tresque menses exurgiant. Quid quod ex characteribus illi anno adiimms Petavius

colligit fuisse ann. O . et tunc ne lite si ab anno vulgarem aeram antecedente , quo nunc utimur modo numerentur, annorum 3 a. , mei siuinque aliquot summam excedunt. Quam

re satis superque Bedae auctoritati resivnsum credimus , quod quidem plerique optime iam prςstiterunt,sed ea opus fuit retexere, & aliquid de hujusmodi cereis addere propter eos, qui illam asserre non desinunt. Et ita fortasse illa nostra conjectura, cui haec opponebant confirmata manebit, stabitque nostri im de hac sententiajudicium . Uerum ex hactenus dictis, illud puto constare aetatem CARuri PP. alictoritate nos definire non posse. Quare ad comaruentiam cum Evangelicis narrationibus , di certioribus Mortis, & Nativitatis Characteribus confugiendum esse . Minus autem Evangelio consenare, his que cum characteribus pugnare patet caeteras opiniones omnes, praeter modo discussam, eamque, quae 33. m. ince Ptos tuetur. Qiuae quidem, neque auctoritate desti tuitur: nam eam tradiderunt Apollinaris Laodicenus, Epiphanius, ct so lasse Eusebius: huic vero pariter, ac illi favent, qui 33. -- nos aut plus Io. indeterminate habent. Quare alias omnes rejiciendas; has vero aeque omnino probabiles esse censemus. Hinci

218쪽

Uine ortam ver ationem illana sitis conrmunem, quam BEN Diems, XIV. lapiciui I ii me asseruit ab CHRisTuia mortua an. 33., qiiiii ad hoc descenderet utrum inccepto illo,aneracto. Ex quo rursiam eo devolvimur, ut CHRisruM colligamus , vel anno Juliano Ao. , V.C. 7 8., Vel i. Iuliano V. 749.essse ortum.

ET cliaraeteres quidem quotquot rei erire ivtuimus hactenus excussimus omnes. Superest, quod in alia dissetetati ne secimus,ut componamus hos timulatque annum CHRIsTI natalem constituamus; quem igitur inde anna elicimus, quemque ex hactenus dictis Durium colligimusZAnnum quidem certum, definitumque nullum: fructu vero maximu atque certissimum. Etenim ad annum Cinuri ortus statuendum minus idoneos eos characteres vidimus, qui ex veterum opinionibus, aut ex Cyrini descriptione ducuntur et duos esse certiores de morte Η rodis , ct de bellorum cessatione: hic enim probat ante anniam V.C. 748. CHRIsruM nasci non potuisse et fuerunt enim prius maxima, Ierpetuaque bella et ille non esse ortum Custisii disse rendum post annum 749., cum insequenti ante a Decembris Herodes sit mortuus. Itaque duo anni significantur, in quibus collocari C tW1 nativitas potest U. C. 748. , & 74'. et neque

quicquam praeterea quantumcumque caeteros characteres ver

semus extundi ex illis potest, aut unus certus definirit neq. vero sunt omnino inutiles. Etenim si Analyticorum more, hoc posito CARIsrula anno 748. , vel 749. U. C. Iuliano 4 . . vel 43, esse iratum, videamus quid inde hisce characteribus adhibitis consequatur, inveniemus mirifice id ipsiam , quod statuimus confirmari. Sequitur enim GRIsruri mortuum anno aetatis 3 vel exacto . vel inchoato: atqui id ipsum exhibet ille de Cuκurimorientis aetate Chronologicus character. infertur etiam CuRisTuM anno 3 .,vel 3 a. decurrente baptizatum V.F. 26-vel a Atria, vel quatuor post baptismum Paschata peregisse: omni haec ex alio charactere de Cinum baptistrio elicitantur. Optimo

219쪽

me igitur προritur suisse a nobis alteruter ex illis annus constitutus et neque est hic exiguus dispulationis nostrae fructus intrata biennium choartasse vagum, incertumque apud alios Auctores natale Custriri tempus, qui sententiis suis in alios praeterea annos coniicere contenderunt. Sed erunt sertasse. qui nobis su censeant, quod longiori disputatione eos tamdiu detinuerimus, nec certum annum CHRior nativitati praestituerimus , huncque pene conviciis petant, atque e Magitent. Novi enim, quodsi Diis agro ferent antino ii, qai eertis quibus cm, destiuat. uese tentiis addicti , ct c eerati , ea Iunt neeessitate confricti , ut

etiam, quae non probaresoleast, ea coganter constantiae causa δε-

Dudere, ut ait Cicero ca aquos quidem si alterutrum ex illis a nis selegeriant, eo quod sui institi iti ratione ad unam aliquanta, amplectendam opinionem adigerentur, minime improbamus: oramus vero ne velint, S uos in eas conjicere angustias, a qui bus suscepti operis ratio nos eximit: cum enim singillos excus.

serimus characteres, di quid unusquisque seorsim, quid omnes simul indigitent sincere protulerimus et etsi certi aliquid ipsi

non exhibeant nostro nos senetos munere arbitramur: Loe auorem Iiberiorer .ct solutiores sumus qsta Mitra molis es iudieasedi potestas, neque ut omnia. quaero eripta quas severarasi tristendamus neeessu ite ulla ecemur, ut iii luit idem Cicero M. Neque hoc ad prosemim scientiarum amplificationemque ua lere sed perdere disciplilia atque evertere existimamus,desini re semper velle omnia, atque ob id tegere contraria argumenta , quae vero saveant in bono lumine collocare. Atqbe hinc nimirum disputationum tritae, atque fallaciae, hinc textuum mutilationes . explicationesque longe accersim . Denique hinc nobilissimarum disciplinarum comptela, de qua tanto pere dolemus. Attamen nolim. quod aliquis hinc inserat ἔnos longa adeo dissertatione nihil constituisse, desinisse nihil, nullamque tradidisse sententiam . Etenim nostram utiqueo, immo peculiare, ni fallimur, veramque produximus, qua id ipsum asserimus:monumentis ustiue modo in lucem prolatis.&argumentis ad hanc diem adhibitis alterutraim ex illis duobus annis ulla. vel probabili . verosimili re ratione seligi non ivsse, cui Cnosti Nativitas consignetiir . Haec autem sementiae Praeter novitatem quandam, veritatemque tota dissertatione.

220쪽

ut eonfidimus , comprobatam, illud habet emolumenti et utili- mulos addat Eruditorum animis, eosque incendat ad nova Di id uaque conquirendi monumenta, ut tandem, quod improbo labore tot siummi viri non sunt assecuti perficiatur, δέ sicuti Mortis annus, ita , & ille Nativitatis certo, vcl saltem probabili ratione definiatur. Interea hanc nostram quisquis tuto poterit amplecti, quae δέ celebrioribus duabus opinionibus eum defert honorem, ut δέ solas, & aeque omnino probabi Iespronunciet. Caeteras autem sit reiicimus omnes id pluribus in concussis, validissimis iue, ne dicam evidentibus argumentis famim est, quae characteres ipsi suppeditarunt, ct a doctissimis auctoribus iam pridem prolata sunt, qui hur,ut dix mm muItu

debemus, eo quod ad tam angustos Custis TI natalem annum,

qui latissime etiam apud Patres divagabatur, terminos redem xerint . Hos nos, ceterosque omni honore prosequimur;& si aliqua eorum placita repraehendere impugnare, aut rei iacere contigit, Id veritatis studio, & instituti inostri ratione coacti fecimus, quod nemo, ut considimus nobis vitio vertet . Si quill autem studii, industriae, diligentiae, ad eas ipsas

rationes elucidandas , firmandas, ac colligendas , quibus duobus annis 4o. , &41. Iul. , quinto, aut sexto ante V. illigatur CARisTI natale contulimus, quod aliorum judicium erit, eos ipses, quorum in dubium revocavimus sententias probat ros speramus. Quamobrem, ut disputationem aliquando abzlvamus, bene collocatam nostram operam, laboreque non frustra im laensum

arbitrabimur; si studiosiς harum rera Iuventuti,& Ecclesiastice I sistoriae praesertim in Collegio Romano Auditoribus, pro quibus initio, ut praemonuimus, illum suscepimus , ita prosuimus; ut quod erudit issimo horum Praeceptori co in v

tis est, eisque aliis etiam in controversiis Ecclesiastica in Historia occurrentibus scite. docteque pertractatis identide praemonstrat) assuescant certa ab incertis, vera a salsis discernere, omnia probare . quod a M oribus simmo consensu traditum est tenere, de caeteris sapienter dubitare et disciplinas, atqueal:as controversas ea ratione versare; ut momenta rationum