Institutiones medicae in usus annuae exercitationis domesticos digestae ab Hermanno Borhaave. Editio altera prima longe auctior.

발행: 1713년

분량: 508페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

181쪽

. 66 SANCTORIANA PERSPIRAΤΙΟ.

426. Q Unt praeterea vascula exhalantiac sub squamulis epidermidis , oblique patentia, ea quidem subtilitate, ut sup . putentur 12 socio hiare in spatio unius vulgaris grani fabuli a Leeumenhoehio ; his Perpetuo transpirat humor subtilissimus ex omni corporis puncto, vocatus ab Inventore primo Sanctorio, cui uni inventi, & persecti , hujus dogmatis gloria debetur. 27. Hujus exhalatio fit tota epidermide

externa , tum & cuticula oris , narium, faucium, laryngis, pulmonum, oesophagi, ventriculi, intestinorum , vesicae , uteri: inde copia ejus omnium aliarum excretionum aggregatas foeces exsuperat: etenim in aere Italo, aetate vegeta, vita beata, victu moderato, gasiumtorum aequati

Aet8. Summa hujus subtilitas ; non tu bata aequabilitas ; copia maxima ; levitas simul ad sensum, de pondus auctum ad stateram; augmentum post somnum; demonstrat Persectinimam sanitatem praestentem esse; simulque est praecipuum auxilium illi con

servanda .

429. Recessiis vero ejus ab his s et 8 )certissimus sere, & primus . morbi nuncidi, sorte dc causa.

182쪽

SANCTORIANA PERSPIRATIO. 16

41o. Essiciunt, conservant, augent, dc restituunt hanc , Viscera , Vasa , fibrae, robusta ; motus corporis eXercitatus ad pri-oum initium levissimi sudoris I venus mo dice exercita , eXCitata Corporis salubri robore , non mentis consilio ; somnus sep tem , vel octo, horarum bene tecto corpo re , nec graVato nimio stragulorum pondere affectus moderatae laetitiae ; juventa ; cibi selidi, leves, fermentati, non pingues, interpolatis levissimis aromatibus ; aer purus, serenus, siccus, graVis, frigidus.

43 I. Omnia Vero, quae contraria his; ut& omnes reliquae excretiones magis auctae , eam minuunt, impediunt, depravant.

32. Hinc nobis constat, quaenam sit hujus perspirabilis materia , causa , eflectus, necessitas, ususque , inprimis ad flexibilitatem , mollitiem, resectionem perditi r ma-Xime quidem , ut papillae nerveae humidae, vivae, ab objectis assici aptae, ic transmittendis horum impressis effectibus promptae

snt, & maneant.

33. Atque intelligitur , aucto sudore, ampliatisque ejus vasis , necessario perspirationem minui, ejusque vascula comprimi. Item motu violento , dc nimio aestu, perspirabile hoc in sudorem verti. Motu vero moderato , & calore me-

183쪽

168 SANCTORI ANA PERSPIRΛΤΙΟ.diocri , quam maxime adjuvari. Nihil vero ei expediendo plus Conducere quam frictiones lenes, diuqU continuatas. Sudorem autem diuturnum, & magnum, Iasiare, debilitare maXime. Eumque debilibus , atrophicis, phtisicis syncope laborantibus, moribundis , semper de necessario contingere. Cur autem statim a pastu , dc diu post eum, in homine sano perspiratio minima λQuare intra horam quintam a pastu diduodecimam maxima perspiratio 3 Quamobrem vectio in equo , rheda, navi, motusque inprimis validior supra glaciem , aut in nive, adeo eam promovent 3

NUTRITIO, INCREMENTUM, DECREMENTUM.

34. T TT humanum corpus omnes illos in humorum , vasorum , musculo Tum , motus CXercere posset, neque interim destrueretur, requirebatur in vasis, musculis, & fibris , flexibilitas facilis ; ad hanc

vero obtinendam debent partes cohaerentes partim a contactu mutari, partim in eo per' lmanere: id fieri nequit, nisi magnae parto lex gracilissimis , tenuibus, curtisque, cor' lsarentur; nec hoc contingeret iterum , nisi inter has decurreret continenter humor reno valus

184쪽

NuTRITIO, INCREMENTUM, &c. Is vatus, concretionem impediens; ergo totum corpus , qua fleXile, necessario ex parvis vasis conflari debuit. 43s ipso tamen eo motu, in vasis tam tenerae fabricae , assiduo , & Violenter , exercitato, tam per circumductionem humorum perpetuam , quam actiones muscula res, necessario minimae partes ex solidis dea teruntur , detritae liquoribus miscentur, moventur, exhalant ; interim fluida continuato attritu imminuta, ad exhalantia vasa appellunt , atque eX corpore evanescunt, hinc ex conditione sua vivum corpus cito destruitur.

436. Ideo ad constantiam vitae similis

continuandam opus est ut tantum, & tale, in humoribus, solidisque, perpetuo restituatur, quantum , & quale, per motu Sillos, perditum erat : hoc Nutrire dicitur,& ipsa haec actio Nutritio. 37. Humores quidem perditi, quoad materiem, eX cibo, potu , aere; quoad dotes

requisitas, per vires concurrentes corporis,

hucusque expositas , reficiuntur , debitisque dis vasis applicantur: quare de hac parte jam actum.

38 Nutritio solidarum partium, paulo 'bscurior, intelligetur ex intelicetu sequen- Αἶ9 Omnis pars solida nostri corporis con-

185쪽

r 6 NUTRITIO, INCREMENTUM, &c. stituitur ex aliis minoribus majori quam maxi me similibus; vasa ex vasculis; ossa ex ossi culis ; progrediturque haec fabrica ultri omnem limitem sensuum quacunque arte ad jutorum , ut Malpigius, Ruysichius, Leeu

Wenhoekius, Hookius, accurato CX perimen to evicerunt. tamen videtur in infinituriusque divisio haec vix procedere , quantum alimenti, humorum que, natura docet. o. Porro microscopia,injectiones,vulnera minima, medicamenta Vesicantia, atrophia, exsiccatio , docent solida nostra, comparata cum humoribus, valde pauca haberi; quin imo sere demonstrabile est , ex consideratione ortus, ic generationis , Vasorum, &ex resolutione maximorum vasorum in minima sua constituentia, omnem totius nostri corporis solidam massam meris modo nervis, ut clementis suis, absolute constructam esse.

4 i. Et profecto omnis illa massa, incredibiliter parva particula excepta, concrevit ex iis, quae antea erant subtilissimum, quod sere nascitur, Colliquamenti liquidum , ipsi

ucco nervorum simile, ut docet iterato tractatu de ovo incubato, Observatorum pria' ceps Marcellus Malpigius. 4 2. Nec enim prius nutrit ovi albumen , quam vi incubatus ex spissitate sui humoris transiverit innumerabiles gradus fluiditati per

186쪽

NUTRITIO, INCREMENTUM, &c , ires diversas undas denique in subtilitatem illam terminatos: sed ec tum adhuc datus Embryoni ille liquor crassissimus est, di in longe subtiliores transmutandus in ejus vasis,

visceribusque. v

43. Ex hoc autem subtilissimo humore orta solida prima tenerrima , liquidis similia lima, iterum transeunt per gradus infinitos intermedios , donec ad solidissimas partes perventum sit, id docuit in ovis Malpigitis ;in embryonibus, foetibusque incomparabilis industriae in his indagandis Ruysichius imo

ipsa partium diversarum accurata enumeratio.

Quare hinc patet solida in primo suo ortu aliquidis , unde orta sunt, tantum differre quiete, cohaesione, figura. Α . Ergo particula talis jam suida fiet pars solidi inde formandi , simul ac aderit vis cohaesionem ejus cum reliquis partibus solidis efficiens, quomodocunque id Confecerit. Α F. Quae cohaesio in fibra jam facta optime producitur , si in solido sit locus capax a perdita solidi particula relictus; simulque in fluido particula respondens mole, figura, natura , tum & vis, quae eam illi

loco vel intrudat, vel accommodet. 4 6 Fiet ergo nutritio vera solidorum in Vasis minimis, quorum adunatione maXima

fiunt; id est in nervis, aut vasculis his simi

187쪽

NuTRITIO, INCREMENTUM, &c 447. Quod quum fieri nequeat, nisi ii quido in haec vasa advecto: nonne Tibi cla rum , materiem ergo proXimam nutritionis esse humorem subtilissimum nerveum, eive simillimum Θ 9. An non & hinc credis, nutritionem esse ex ultimis , perfectissimisque , naturae actionibus p ut enim illa bene fiat, omnes priores actiones bene se habuerint necesse

est.

49. Chylus igitur replere vasa , non reficere solida, potest, 43 o. Idem in pulmone Vi respirationis attenuatus, mutatus , subactus, mistus, transitui vasculorum aptus redditus , propior est quidem , sed nondum apta, huic operi

materies

4s I. Iterato dein pulmonum, viscerum, vasorurn, cstectu fit serum , blandum , tenax, plasticum, vix sapidum , fere inodorum , ad ignem crastescens , in alcohole itidem; album ini ovi simillimum : adeoque tale fuidum, in quo adsunt omnes conditiones, quae in eo humore, unde Certa experimenti fide novimus solo incubatu omnes solidas partes corporis animalis fieri assiduo. Itaque iterum gradu propiori accedens, non dum tamen nutrimento apta : longe minus Tuber cruor: neutrum vasa minima ingredi

tur.

188쪽

Nurni TIO, INcREMENTUM, dcc. 173 3 et . Ut vero incubationis calor, sic amo viscerum, vasorumque, in circumactum hoc serum, introducit mutationes d iversas; donec pars abeat in humorem tam subtilem, ac hic requiritur; consumta haec reparatur ilico; estque haec tandem Vera, proXima,

nutrienS , materieS,

s 3. Quae quam sit simplex , insulsa, in-

odora , docet ignis, putrefactio, ars Chemica; meram enim , leVissimamque terram modo relinquunt. 4s . Deprehenditur tamen, non nisi his

gradibus 4 9 ad 4F3 , praeparari posse ul

3 3'. Quin dc idem humor siepe nimis repetitis circuitibus acrior, liquidissimis orbus; densus; evectis oleis, salibusque asper; inde huic secretioni ineptus, redditur. 4s6. lnde necessitas novi chyli, adeoque alimenti , & potulenti , ad hanc requiritur

nutritionem.

3 7. Modus, quo, &causa, qua, haec fit, intelliguntur ex his sequentibus. y8. Humor recta pulsus per canalem plenum i conicum aut cylindricum; elasticum, vel rigidum; si fluit ex lato in anguitius ;Vel cum renixu quodam contra suum motum iRcto ; nitetur producere latera sui canalis juxta axin longitudinis. id fit ubique in cor-

p re, exceptis sorte venarum, receptaculorum cavis. 4So.

189쪽

17 Nuet Riτio , INCREMENTUM, &e. 4s'. Hoc autem nisu, Vel minimo, assidue repetito, sensiim, & insensibiliter, vasa haee

elongabuntur, elongando attenuabuntur magis, magisque, idque breVi tempore. 46o. Hinc ultimae Vasorum eXtremitates, utpote in nobis tenuissimae, minus cohaeren

tes, id est dissolutioni proximae, essicientur

perpetuo.

61. Itaque fines ultimi vasorum redden. tur tam subtiles , tamque debiles, ut vix disserant a fluidis.

62. Dum igitur ille motus s8 ) perpetuo pergit in propulsione continuata s8 ad 462 2, necessario haec duo fient; primo

nempe ultimae particulae tenuissimarum harum fistularum avulsae iterum quasi in spe ciem humoris abripientur ; in quacunque demum parte corporis haeserint : deinde vero Particulae minimae , quae fibrillas exili simas adunatione sua componunt , ita sepa rabuntur a se mutuo , ut vacua interstitia relinquant in iis locis, ubi ante cohaerebant: fiet autem dc hoc ubique, & contingent hazc ambo assiduo, & ubique, quamdiu vivitus maxime ubi vita valida, actionesque corp0

ris violentae.

190쪽

N RITIO , INCREMENTUM, dcc. I 7s,d illa ipsa interstitia, ipso iterum illo impetu, quo nititur canales destruere , dein interceptas his meatibus fingit , figurat, assigit, ita

ut similiter adhaerescant ut priores: enim vero materies , praeparatio , applicatio , vis motus, semper manent eadem : ergo accurate , quod perditur , restituitur ; manent igitur, ut suerant , solida; hoc est nutriuntur, conservantur, perpetuo. 6 . Id autem , hac in re, Conditoris nostri sapientiam ineflabilem efleri , quod eadem causa, quae destruit inevitabiliter, simul etiam destructum reficiat eadem opera; deinde quoque, quod pro rato, quo majus dispendium, eo largius supplementum ; denique , quod illae partes, quae actione corporis praeprimis consumuntur , praecise praecoeteris semper resarciantur optime. 6s. Clarum est , Vasa illa quo teneriora, recentiora, propiora causae moventi , eo facilius elongari, distendi, destrui, refici, posse. 66. Ergo corpora nostra, quo propiora primae suae origini, eo plus eXcrescere.

67. Dum interim pergit actio illa s 38J,

Vasa majora a liquore suo magis extensa fiunt, sed simul vascula minima quae con te ta majorum membranas faciunt, Compressa, exsucca, concrescentia, redduntur,

unde firmitas fibris, jactura autem eius Vasia uti. ε68. Quin

SEARCH

MENU NAVIGATION