Institutiones medicae in usus annuae exercitationis domesticos digestae ab Hermanno Borhaave. Editio altera prima longe auctior.

발행: 1713년

분량: 508페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

191쪽

376 NUTRlΥio, INCREMENTUM, Ap. 68. Quin etiam vasa olim nostra, dea inde mera ligamenta dura fieri observantur, necesse est. 69. Tandem concretis humoribus vascula coalescere eadem necessitate persuademur. 47o. Harum denique causarum s 467. 68. 469.ὶ concursu , robur, durities, rigiditas, crassities, solidi nascitur. 7 i. Ergo vasorum numerus, in Embryone maXimus, crescente aetate , sensim decrescit. 72. Eadem ratione contra debilitas decrescit, robur aUgetur.

7 . Itaque in junioribus humorum copia, & vis, solida exsuperat.

47 . in senibus selida vi, & copia, fluida

7s. Unde incrementi, status, decrementi , mortis pure senilis, intelligitur modus , causique , dc diversa facies. 76. Qui vero omnem hanc historiam considerat. dein ea , quae corpori accidunt simul cum illa Comparat , videt revera omnia haec ita fieri: namque tota cuticula ubique, per' Petuo, desquam matur , perit, renascitur; Pili, ungues, dentes, assiduo rasi, abscis, detriti, renascuntur; ablatae vasorum, os siumque , partes brevi recrescunt , ab Oissi parte ; sordes ab extremis vasculis in tot' corpore , deterendo , vel exhalando, col lectae,

192쪽

NUTRITIO, INCREMENTUM, dcc. 177lectae, microscopiis spectatae, exhalando, vel diluendo, in aqua eXaminatae, docent ex solidi, & suidis has fieri; eaedem lotu, tritu , rasone, paratae, similes sunt prioribus. 7 . inde quoque intelligitur, quod au

cta moles corporis quoad totum habitum in torosis, carnosis, obesis, non fiat auctis Q lidis; sed iis in majores cavitates, humoribus aggestis, stagnantibusque', plenas, eXtensis. hinc obesitatem obesse , debilitare , sutacare. Ideoque inter repletionem & nutritionem quam maXime distinguendum esse Medico: quum haec roboret, densetque vasa; illa vcro debilitet, laxet , eXtendat, ea

dema

478. Quin ratio ex his patet, quare fabrica nostrorum solidorum a liquoribus contentis non disibi vatur ξ item unde conti gat, machinam hostram tamdiu subsistere poste agitem Θ quam ob causam , nerViS corruptis quomodocunque, pereat nutritio partis e nervo praeditaeῖ idemque simul & in arteria obtineat ' cur in Embryone nulla , inisectu pauca, in senibus provectissimae aeta tis plurima sint solida; imo nervi, tendines, Rrteriae, receptacula, in his cartilaginea, deinosea, fiant ξψ79. Tandcm scitur quotuplex, quam DR multiplex , si circuitus humorum no horum ξ tum quanti, quamque varii ha M bean.

193쪽

1 8 NUTRITIO, INCREMENTUM, heantur effectus ejusdem ' rursumque quo modo solvi debeat problema, quo quaeritur

tempus accuratum , quo omnes humores se

mel transeant per cor Z tum dc alia similia , quae praecipiti dc incauto facilia , sed pen siculate excutienti dissicillima, de impossibi.

lia, solutu , ferme apparent. 48 o. ordo requirit, ut de Somno agatur,

dc Vigilia: sed quum in iis semper dicendum

sit de quiete, aut exercitio, Sensuum interanorum, eXternorumve, dc de iis, quae eo spe erant, series rerum jam ducit ad indagan. dos Sensus externos ; primoque de Tactu, ut Communi, universali, simplici.

DE T ACTU.

8 i. Apillae molles; pulposiae; medul- L loste ; nerveae; pyramidales; ex

nervis subcutaneis duris, eXuta membrana CXteriori, emollitis, ortae; hinc admodum sensiles factae ; assiuente assiduo tenuissimo liquore humectatae; epidermide tenuissima defensae, illibata sua sensilitate ; intra sinus, foveasque, sub cuticula latentes in loci tactui exercendo propriis, nempe lingua, api ce digitorum in manibus, pedibusque, si a tractiles ; iterumque emissiles ; sunt org- num corporeum , quo explorata corporgi Tangi dicuntur.

194쪽

DE TACTU. 379482. In quibus id mirum, quod reliqua

superficie corporis perpendiculares , circa apicem digitorum manus , pedisque, juxta longitudinem digitorum exporrectae jaceant, hinc ibidem oepidermide adscita, ut vagina, complicatae, eXsuccae, densentur inungues , defendendis papillis , earumque callositati impediendae, aptOS.

83. Tactus igitur sit, si apex digiti applicatur objecto explorando, attentione mentis emittuntur papillae , leniter teruntur supra superficiem, sic imprimitur motus quidam hisce papillis , cujus effectus ad sensorium commune delatus, menti excitat ideam,

calidi, frigidi, humidi, sicci, mollis, duri,

laevis, scabri, figurati, moti, quiescentis, distantiae, titillat1onis, pruritus, doloriS. 48 . Cur , detersa , macerata , abluta eXusta, epidermide, dolor a tactili Θ Cur crassa , dura , callosa, cicatrice corrupta , epidermide , tactus perit ξ quae causa miri motus a tremore , dc a Torpedine pisce , iam ingrati, sensimque in stuporem abeuntis Z unde ad unguium superficiem internam, cuti subjectae assigam , ic ad radicem eorum, tam atrox dolor 3 Cur ibi sensus acutissimus tactus , ubi ungues, & ubi sulci euticulae spirales fiunt Z

195쪽

4que . M FN dorso linguae, maxime ad apsa I cem de latera, sub cute ejus, latent papillae obtusae, quae in eX serta, via Va , calida, humida, gustando corpori appli Cata , lingua emergunt ; in mortuis evanescunt; in famelicis inprimis eminent; oriuntura corpore nervoso incumbente carni musculosae linguae, unde assurgunt per reticulare Corpus pertusum . plane ut in cute didi umc i7. 4i8. ; dein.erectis vaginulis membranae exterioris Linguae supponuntur, iis defenduntur contra asperitatem , acrimoniam , calorem assumtorum ; sunt autem hae vaginae porosae & sic eminentes, ut Pressus cibus, potusque, quam maxime incas incurrant, ut objecta excipiant.

86. Atque patet , credibile esse papil-Ias, tam numerosias, oriri a unono pari uni linguae dato, perque cam distributo; quinti vero paris ramum ejus musculosis inservire motibus, ut dc alibi facit. 87. Evicit experimentis sedulo factis,&accurate, H Laurentius Bellini has papilla esse

a Tractatu de organo gustias.

196쪽

pida saporem excitant, reliquas vero oris , linguae ., saucium , palati , eo nihil fa

cere.

88. Illa in vegetantibus, & animalibus, materies, eX qua ars elicit salem, & oleum, mista, vel separata , est objectum verum gustus, adeoque sal, sepo, oleum , spiritus; quod idem etiam in fossilibus verum est. 89. Excitatur igitur gustus, si materies gustanda 488 attenuata, in saliva plerum,

que soluta, ore calefacta, motu oris Linguae applicata, intra poros vaginarum membranacearum insinuata , penetrans ad superficiem papilIarum ibi latentium c 483'. ), eas assicit, movet, sicque impressiim motum ad sensorium commune deseri, in mente ideam sal si, acidi , alc lici . dulcis , vinosi, spiri- tuosi, amari, aromatici, calidi acris, gusteri, aut compositi ex his, e cit/ς. 9o. Porro facile patescit c*usa, qua tam diversus sapor excitatur ab eodem objecto, pro varietate aetatis, temperiei, morbi, se-Σus, Consuetudinis, aliorum prius gustat applicatorum. Cur autem sepidissima dolorificis proxima; ut salina, aromatica, spirituosa , si nudis pervis applicantur . , aut excoliatae li εἰ

197쪽

181 D n O I, P A C T U. Quamobrem aqba , olea lenia, terra in

sulsa , insipida sunt ξDE OLFACTU.

49i . Ares patulae ex lato angustum LN euntes, sursum tendentes, duplicatae, aptissimae sunt, quae Cum aere attrahant , adducant, superficiei suae applicent, volatiles, odoratas partes; maXime dum arctantur simul actione unita Constrictorum alarum nasi; qui o carnei ab antica parte inferiori ossium quartorum maxillae superio. ris ad alas narium inseruntur. 92. Capit autem capacitas naris utriusque id spatium , sin quod hiant 1. o snus frontales ; qui plerumque sormantur inter remotas ossis frontis laminas, sub eminentia supercilio subjecta', de patenti dein s0ramine hiant superne in cava narium pro i me ad os nasi superius'; recipiunt intra stmembranam narium mucosiam, qua tota eo rum cavitatis interior superficies ambitur,

tegitur; in qua mucus generatus destillat is

198쪽

Dn OL PACTU. 183 narium cava. 2. si Antra Higmoriana magna, in maxilla superiore sermata ι cforam ne patulo se aperientia in Cava narium ; rq-cipiunt quoque eandem membranam ; conficiunt , Colligunt , eXCernunt in nares c vas, mucum. 3. 4 Cellulae ossis cunei r-mis , sub osse spongioso superiori narium per soramina frequenter distincta patentes in

cava narium, recipiunt membranam narium mucosam, ea investiuntur , mucum secer

nunt, & hac ipsa via emittunt. 93. Sunt praeterea in his narium cavis recondita, & artificiose, variis locis, disposita quatuor ossicula Spongiosia dicta narium , in utraque nare duo ; o unum superius uni tur anterius parti superiori ossis maxillaris, ubi unitur apophysi ossis frontis ad internum oculi angulum ; si alterum inserius in inferiori parte cavitatis naris junctum ossi maxillari. Sunt haec quatuor ossicula mire sabrefacta ex tenuissimis osseis lamellis , pa-

. Higmor. Disqui Canat. Tab. xv I. Fig. I. M.Fig. II. M Fig. I M. F. Cowp. apud Drahe l. m. Tab. xv II I. F. 2.&3. Fig. r. l. e Palfin. Osteol. Tab. s. Fig. i, in t Id. Ib. P. Tab. D. F. 1. HH. Fig. I 3. LL. M M. coWper apud Drahe l. m. Tab. xv II. Fig. q. F. O Palf. Osteol. nov. Tab. I. Fig. I. ooop. C. per apud Drahe Lib. m. Tab. xvi I. F. 4. I. R Fig. S collata Fig. 6.

199쪽

yyro tenuioribus, sic convolutis, vel appo 1itis, ut forment plurimas caVernulas cavas, intra quas ita se insinuat membrana mucosa Ut intret , exeat , superficies inter lamellas accurate investiat, Zd cavum liberum relin quat ; cava haec horum ossiculorum , &omnium cellularum , libere hiant in cava

narium.

94. Nares investiuntur a membrana cras sa , molli , myriadibus vasculorum arteriosorum ornata , tum simul instructa rotun- ldis glandulosis , corpusculis , tum id vasculis tenuissimis, exstillantibus lympham tenuem. Membrana haec sollicite se insinuat in cava sex Sinuum s 92.4 , in cellulas quatuor ossium spongioserum s 93 , unde , mirabili instituto , in angusto hoc na

Tium cavo valde augetur explicatae hujus membranae superficies ; ita tamen, ut una pars alteri haud obstet.

93'. a Nervi olfactorii absque dura matre ad si os Ethmoides progressi , fibrillas

suas teneras applicantς foraminulis in eo osse repertis. Vaginulis a dura matre penetra' liis , per has fibrae exeunt osse cribriformi, statim

200쪽

DE O L P AC T U. 1 83 statimque distribuuntur per totam illam amplam superficiem 49 . , usque in omnes sinus, dc cellulas sq.92 493.9 aCcurate. 96. Unde certe liquet, latissimam esse

horum nervorum expansionem , nec ullibi in nostro corpore nerVOS tam molles, adeoque nudos , proindeque tam facile assicie dos, laedendosque, deprehendi, quam quidem hic loci. 97. Proinde omni illa, ingenti quidem,

glandularum in eadem membrana copia;

tum dc vasis arteriosis hic tam copiose distributis in sormam fasciculorum , assiduo hic praeparatur , cxcerniturque , humor blandus, fuidus, inodorus, insulsus fere, excolor, qui nervos 96. humectet, lubricet , defendat ubique , dc in omnibus cavernulis descriptis ; idem ille quiescens. stagnans, collectus, inspissatus, semper factus, in quocunque demum situ corporis, deprehenditur alicubi ic defluit , vocatur mucus e cujus effectu id fit , quod aliter

istud contingeret , nervos hos tenerrimos, nudos , ingenti annorum numero bono3

Permanere.

98. Ne tamen facile in tophum mutari d. hic liquor, intra cava sua nimis diu sta-g ΡΠ , Crescens , crassescens, ineptus fieret ς ire per angustas horum receptaculorum portas, distribuitur huc etiam μ nervi quinti' Will.de Nerv. Fig. i. e. M F PR-

SEARCH

MENU NAVIGATION