Institutiones medicae in usus annuae exercitationis domesticos digestae ab Hermanno Borhaave. Editio altera prima longe auctior.

발행: 1713년

분량: 508페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

411쪽

D1AETA AD LONGAEVITATEM.

per virtutem argenti Vivi , aut per decocti attenuantia, CXuccantia , sudorisera , saepe disponunt corpus quam optime ad expula sum veterascentisi, & instaurationem novae vitalis materiae , unde pruden3 Ars per has ad vitam longam ducit. Io63. Vapores, solus, inunctiones, bal nea, Clysmata, eX odoratis suavibus , leni-hus, lacte, jure carnium , Oleo , animalibus vivis, ariditatis senilis egregia remedia, mortis remorae , Vitae longae auxilia , in

juventute nocent.

Io6 . Sed tamen ex dictis ios 3.

Io6 constat illa, quae corpus Vastum, durum, constans, aetatis patiens, reddunt, dc morbos validos arcent, plerumque Vividissimae mentis aciem per rudiora organa

hebetare , impedire. Nec ideo auxilia perfectissimam si nitatem generantia causae sunt, vel auxilia, procurandae longaevitati. Io6s. Vanissimae autem juctantiae, nulla vera ratione , nec experimentorum fide, firma promissa sunt, quae in hunc scopum Commendantur : scilicet usus Entis primi

Cedrini Helmontiani ; Elixiris proprietatis Paracelsi ; Tincturae Physicorum Adeptis laudatae ; Entis primi ex metallis , sesiali bus, animalibus, vegetantibus; Purgationis repetitae per Hellebori nigri folia; Spiritu iulphuris per campanam ; Spiritus forum

roriis

412쪽

' Ο Ε ΡΑΠΕΥ et I K A. 39 itor;smarini Virtutis attrahentis Spiritus ex sano corpore IuVenis ut in Artephio; animalium longaevorum , aut saepe iterum renovantium partes sagillatorum planetarum vitam producentium.1o66. Neque methodo tamen vel optima vitam in numerosos adeo annos protrahi posse , ut Chemici Adepti spem faciunt,

ullo modo verisimile sit : imo suis reda guuntur ubique omnes hi experimentis. O E P A Π Ε Υ T I Κ Η.Io67. ππLtima haec pars Institutionum in Medicarum docet praecepta generalia , quae tradunt quomodo in ipsa curatione aegrorum Medicus abl*lvere queat quatuor haec munera, I. conservare Vitam. 2. tollere causas morbi. 3. auferre ipsum morbum. 4. abigere estectus morbi praesen

ciantur. , corpus aegri arte mutari debet ;quare requiruntur instrumenta, quorum applicatorum efficacia mutationes necessariae his peragendis excitentur , illa autem Vocantur Auxilia , Remedia , JuVantia, Vel Medicamenta. IO69. Haec autem remedia sunt appli-ς-nda unicuique aegroto singulari ita, ut in

413쪽

gV8 Θ E p A Π Ε Υ Τ I K A. eo fiat mutatio necessaria 1O68.); quare Medicus scire debet primo quidnam in eo debeat mutare, atque deinde quibus auxilii, ad haec uti ; ideoque dc nosse debet effectus qui ab applicatis his in hoc aegro sequuntur; quae ambo tantum potest discere ex iis, quae in hoc Agrotante ipsi innotescunt ita

certo per sensus , aut per aCCUratum ratiocinium, ut inde perspiciat actionem quaesitam ; & auxilia. io 7 o. Ipsi in illud , quidcunque demumst, quod sic deprehensum in aegro' mentem Medici ita instruit si o69.), Vocatur Indicans , sed intellectus Indicantis in Mediconatus appellatur Indicatio ; Id vero, quod cognoscitur agendum, dici solet Indicatum. io i. Indicans Io 7 o. proinde poterit esse omne id , quod cognoscitur in Aegro,

Vel circa eum , praesens, praeteritum, suturum, ita , ut hanc cognitionem io69.)pariat ; quare id ipsum multiplex inveni

tur.

io72. Tamen omne id Io 1.) revocari potest i . ad vitam in Aegro superstitem, ejus causas , naturam , sequelas , gradu - 2. ad morbum in eo praesentem , quS cau μ', indolam , sequelas, symptot nata, IO73. Etenim ex omnibus t his sio 72. discit Medicus i. quid sit agendum, ut sermvetur vita praesens ; ut refietatur labefacti

414쪽

METHODUS MEDENDI. 399ia; ut illa tollantur, quae vitam destruere, Vel imminuere , possent. Σ. quaenam sint eligenda huic operi instrumenta , quomodo haec adaptari, applicari , certo ordine , dc tempore, debeant..1o7 . illa tandem pars Therapeutices, quae tradit regulas , quarum demonstratioiane deteguntur indicantia si opo. , & Indicata IO73. , Vocatur Methodus indendi. Cujus jam sequitur brevissimum compendium.

io73'. TN omni aegro vita superest, tum causa vitae , ejusque' effectus ; vocantur hae Res Naturales, res secundum Naturam, & saepe Natura ipsa. io 76. Quum vero vita semper agat , erunt 'ini Aegro superstites aliquae actiones , quae & sanitatem prius comitabantur , ideo possunt censeri reliquiae sanitatis prioris , effectusque vitae praesentis , quae nomine Virium donari poliunt.1O77. Quae rite eXaminatae deprehenduntur pendere a motu humorum per Vasai perstite; qualiscunque ille fuerit. io 7 g. Ille autem reductus ad minimal pussibilia saltem adhuc ponit Circularem l Rotum humorum per cor , pulmones', CC rebelis

415쪽

4oo METHOD Us rebellum ; in quo consistit ergo vis minima vitae ; quae etiam variis gradibus augeri in de potest. io79. Patet quidem evidentissime haee io 3 ad io 79.) Medico deprehensa , id cognita , in aegro, requirere sui conservati nem , atque restitutionem in integrum. Quae cognitio etiam appellatur Indicatio Vi talis , vel Conservatoria. ro8o. Causia cognita morbi indicat correctionem , vel ablationem , sui. Censetur

causa prior essecto ; ideoque indicatio haec

Vocatur προφυλακτκη , vel Praeservatoria, utpote eradicatione causae morbum futurum PraevertenS.Io8 I. Morbus vero ipse perspectus indicat sublationem sui. Quae indicatio vocatur Curatoria . vel λυπευπική. O82. Symplomata denique cognita , si dant plus periculi, vel molestiae . quam ut curatio eorum queat disserri eousque, donec morbuS, unde pendent, sanatus sit, indicant sui mitigationem, & curationem singularem diciturque haec Indicatio Urgens, Vel Mitigatoria, aut Palliativa. io 83. Unde jam constat non posse indicari bene agenda , de actura , nisi cognita prius Vita, hujus causa, statu, viribus, es sectis; tum M perspecto prius morbo , οj causa, itatu, viribus, essectis. Io8 .

416쪽

1684. Item indicari prius quid agendumst, deinde autem per quae , qua doli, conditione, tempore, Ordine, &c. 1o83 . Quum Vero omnia haec Io83.), sngula sint in uno, eodemque , aegro, ita ut singula quaeque singulare quid indicent agendum , atque etiam dictent singularia uisxilia adhibenda esse , accidit siepe, ut unum horum aliud quid indicet , quam quidem aliud, imo quandoque requirat conistrarium quid agendum , aut oppositum remedium , quam quod requirebat alterum indicans. Hinc itaque nata est utilis illa, dccelebris doctrina Indicantis , contraindicantis; repugnantis, permittentis ; coindicantis, correpugnantis; quae sane ex dictis facillime intelligitur. io86. Quando itasve contingit contraria hujusmodi si o8s.ὶ umul occurrere Mediiaco , praesto sunt Axiomata Medica , quae determinant quid eligendum sit ex dubiis, itaque tollunt aliter hinc orituram dissicultatem : primaria sunt.

L. Quidquid indicat in aegro id petit

conservationem, vel ablationem, sui. a. Quidquid in aegro deprehenditur secundum naturam , id conservationem sui semper requirit.

3- Quidquid in Aegro deprehenditur con Π turam , id ablationem sui jubet. Cc 4. Con-

417쪽

4o2 I N D I C A et I O VITALI s. s. Constat iis, quibus nutritur, corpus. . Similibus conservanda similia. 6. Causa curans per remedia morbos est Vita superstes, dc propria cuique temperies; illa deficiente iners medela. 7. Ergo ubi aeque urget Indicatio vita lis , dc simul alia quaelibet , erit tum sem per satisfaciendum priori. 8. Sed ubi Indicatio impar simul urget, tum semper erit satisfaciendum maXimae. 9. Juvantia, di nocentia, praecipue in.

dicant. IO. Contraria tolluntur contrariis.

I i. Natura gaudet consuetis , aegre sertinsolita quaequC. ΙΣ. in maximis malis cito, & semel, tentanda summa remedia. 13. In mitiori malo sensim , repetendo , danda remedia leniora.

INDICATIO UITALIS.

spectis ejus ViribuS.Io88. Hae innotescunt per effecta in a gro edita. JO89. Quae sunt exercitationes supersti tes functionum adhuc permanentium. XC9Q. Hae autem sunt propulsiones hu morum Per vasa , di viscera.

418쪽

CARDIACA, ET DIAETA AEGROTr. 4ogio91. In quibus ergo requiritur copia debita humoris apti , dc hujus per ipsa vasa actio continuata. io92. Vasorum actio Unice pendet a contractione illa fibrarum, qua hae ab humore transfluente distractae, & in arcus distentae, se accurtant , in lineas rectas disponunt, versus aXin suae cavitatis accedunt, humores propellunt contentos : adeoque hae sunt proprie vires vasorum varie determinandae pro figura illorum. io93. Patet autem has requirere vim elasticam, & contractilem, fibrae, quae reni latur suae distractioni. 1o9 . Atque simul exigunt in majorum vasorum membranis vasculosis influxum humoris tenuissimi acti in vascula minima servosa, dc in alia , alterne ad pulsum humorum crassiorum per vasa maXima.

CARDIACA, ET DIA ET A AEGROTI.

Idys. ι Uum vero Cor sit causa princeps j domnium illorum motUUm, Un de stires vitales aestimantur , hinc auxilial indicationi vitali satisfacientia jure quod my0cantur Cardiaca, licet soli cordi proximὸ non inserviant. λQ06. Varia auidem haec esse invenies,

419쪽

ψοψ CARDIACA, ET ssed tamen reduci posse , & debere , ad ali

quas classes nempe I . nonnulla restituunt in corpore copiam requisitam humoris sani, vel illi quam proximi ΙO9I. . 2. alia autem infundunt fibrosae compagi Vires robo ratas , atque conciliant iis requisitam elasti. Citatem Io92. IO93. . 3. Et quaedam avigent copiam , dc motum humoris nervosi ut repletis vasculis minimis roborentur vasa tam majora , quam minora IO9 . . q. denique ultima stimulant fibras motrices, adique sic movent vasa inertia , & humores stagnanteS.Io97. Ad primam ergo horum classem. ΙO96. I. . refero liquores, qui sunt I. praediti facultate nutriendi corpus ipsius aegri. Et a. ita praeparati prius, ut non indigeantiis motibus manducationis , digestionis P stricae , atque intestinatis qui in aegris debilibus, εχ exhaustis, vel deficiunt, vel nimia tarde operantur. 3. ex tali materie constant , quae sponte sua non putrescat facile, dum scilicet deficit vis expellens satis cit0, quia debiles jam sunt actiones viscerum auxdum in corpore assumtis admiscetur aliquid humoris morbosi & saepe putrefacti, saliva, bilis. aliudve quodcunque fuerit. 4. & do'nique ne sint talis indolis , quae similis bu- moribus in aegroto corpore forte morbosS, Corum malignitatem , sicque causam saζpς

420쪽

citet.

dandum a defectu virium una cum signis exinanitorum Vasorum quibuscunque. io99. Materies autem singularis in hoc Cardiaco requisita cognoscitur , si Medicus primo noverit accurate indolem propriam humoris vitiosi, qui in aegro praedominans peccat ; tum enim eligenda est ea materies

Cardiaci, quae opposita sit illi detecto vitio: haec autem doctrina jam tradita habetur in Semeioticis 9o9. ad 92O. .

Ii Co. Ergo , ubi humores vergunt in naturam alcatinam s72y. 7F7. 9II. in , tu materies cardiaca haec IO96. I. IO97.)optime petitur i. ex decocto bene maturato seminum frumentaceorum lenissime prius quodammodo tostorum, cum aqua pura longa coctione praeparatorum, ut fiat inde pti- lana levior , flos meracior . Vel Cremor Paulo spissior, aut puis crassior , Graecorum; aut ex similibus praeparatis ex mica panis cum aqua, ut sunt panadae, vel panatellae, Italorum , varia pariter spissitate differentes; vel Britannorum . dc Germanorum , talia ficta ex avena celeberrimo usu laudatissima: inserviunt his omnia semina frumentacea, leguminosia , sic praeparata Iοῖ . I. a.

Ri3 Parte Priore. , dc emulsa, vel decocta,

SEARCH

MENU NAVIGATION