장음표시 사용
51쪽
G, ---m a vis h. Prorsus aliena, Di m iam vidinius, quippe quae, nisi voluntas ideamin moralium inruun regatiu . nulla esse 'p'test. Et quod
gratissimnes' si nec 1 haec antii. sententia, . nec
illa prius deseripta quam vulgo amplecti oleri homini, tuus voluntas. viis virtute surto noti con .imit, ullam ad mestorem Bugem redemdi copiam iobet. . Illa non praebet Fontain ex ea visu prei moralis ad om-tandavi voluntatem nulla vis esse potest haec senti non praehet. Doniam per unum illum actum intelligibilem tota morum ratio in aere vi iliun determinetur ita ni si illa legi morali adversatarii, nulla huius mali immu
tatio esse ovit . ira a: Ceterum amnienavin est, et annum et sexu 'mnes qui liberam esse voluntatem summo cum, simo contentant, i in adhibenda hau di)ctrinae ad disciplinam morain sibi ipsis non esse constantes sed votivitatem vel iste inis. - de minari .et regi, aperte docere, ut omino longe plurimos bo mines nostrae sententiae re quidem addictos es credo sed ipsos. inscios et vocabulini sublatae libertatis iis tr te non audentes. . nama mi in vo . lantatem suam causis , quibusdam moveri senti mi, sed nihil posse nisi nexu causali moveri atque causa Merariveto emerui sequi non concedunt nec etiam intelligunt Quocirca probe cavendum est, ne cui , libertatem sibi vindicanti ei quoque, quae ea hac sententia aperte seqv tur, Merib
52쪽
At ex eis, diam nos polo fiumira animi ho mam descripticine et virtutem et virtutis studium
bene explicari ove, facile est intellectu in ioni ut ideae moralis tanta cui perspicuitate animo
repraesentantur, tantamve cum aliis cogitationibus iniemini e numictionem, ut et sua vi et asi
ram anxilio validae, hac toto in animo potestatqviantur, ut quae utique myraesentatio, illis conir ria, nescio quomodo exeitatur, illico eam, priusquam in cupidinem sorte mutetur, reprimam, --nestissima autem quaeque et pinhentima ut appetantur, essiciant omnia, quae novis me pilanibus in animo nova rinmitur, iiii auum usum statim mertant in s.ubi inquam, ad tantam vim ideae in ales provectae Mint, ibi virtutem inesse, quis est, qui neget 8 omnia autem illa, quae nunc di-mrus, lege, sali esses, nee ea sublata esset Ρο Se e is, credo, quae VIte antecedenti exposui, bicebit. autem, nisi liis c cessis, liberos educare, avi ura. pravis . studiis ideditos ad meliora ducere ebriabit , quae omnia talum in illi, rati v intate moderanda versantur. Nec non sublata tantam libertate psycliologiam Tationalem, de quae Mntius prorsus desperabat, exstruere legibusque, quibus animus regatur et voluntas inoveatur, cognitis atque quin principiis pbilosophiae moralis con-
53쪽
imictis, artem paωagogicam constituere possitimis. Si quis autem, nos assens, quaerat, num hac arte
paedagogica ius in v intatem ea andorum,
omni libertate vacuam, ita deterinisu possims, ut, quasi eo iurando, iam praevideamus, quaeri in ab ineruit aetate usque ad diem supremum acturi sint, quum e nostra quidem senismi vita nihil nisi complexus sit actionum nexns causalis, cessitate determinatarum; nos quidem illud posse, prorsus negamus, quum leges quidem psychologo eas quibus animus humanus in universum regatur, cognosci posse concedamus neque tamen ad sim gulorum hominum studia vel determinanda vespraevidenda quidquam nobis dracum reperiamus, equo psychologicae cuiusdam computationis opereris aliquid resultaret Sagacissimus autem quisque in inimio limianum habitu, quem datum esse oporteret, comerium cognoscendo, idemque legum psychologicaram peritissimus, certissimo etiam suturas hominum actiones animo praevidet, quod ita se habere, experiensi testatur. . . Reliquum est ut unam adhuc eamque amo sissimam moveamus quaestionem de mali ne,
nostramque doctrinam ab accusationibus ex ea
'arte sorte excitatis, Hesmdamus. Fieri enim posset, ut quis ita nos increparet . Quid tu quidem nihil hominum libertati resictum, sed quaecunque sant cherio causamn repetenda esse iudieas. Num igitur hoc rem universum a
54쪽
Mim Deum pro immo omnim rerum turpiter gestarem auctore tabes Si enim ill e hoc uni versum creavit et instituit, ita, e tua sententia. hoc instituerit, necesse est, ut per nexum caus lem sitium .innia*ie mala exinde coorta gignerentur. Qua Sententia omnem pietatem radicitus e versam Me, perapicuum eSt At vero haeaxensatione haudquaquam nostr tangitur doctrina. Nempe ut irrimum de mundo per Deum creato dicamus, hoc e recta entis notione hace in pridianaesarius demonstrari potest, non e nihilo sed exentibus simplisbus hoc rerum universum creatum esse. Eo quidem quinii a toti simplex sit, demniri non potest; sed quo nos aliquid esse diei, inus, illud a nobis absolute poni perspicuum est, id est, ita ut eius positio a nullius alius rei posutione dependeat Quod notione esse coivine i qui concedere nolunt, iis hoc certe concedendum est, aliquia saltem absolute ponendum esse. Si enim omnia relative tantum ponim , hoc est, ea Sub : 'iditione, ut aliud quid sit, a lxo illa pendeant, hoc a es profecto absolute ponendum est; sin minus, nihil vere .suimus , sed i inia tantum sub conditione, cui nuIuluam 5atisfieri statuimus. Porro quod absolute ponimus, id quacunq0 - ne simplex dicenduin esti Si enim in aris, tute posito A, varietatem quandam contine i dic, mus, a tis et , iam quid de his statuamus
Singula, is pro uno illo A plura absolute po-
ni vitae eommunis usu, quo line inena Maelibet esse se
55쪽
sita habere velimus, absolute poni non Pos,unt, sed a ponitur non nisi h et eo atqit c non nino et positis. Igitur circulo nos vertentes, nihil vere posuinius, totum ' quod illis continebat GA e inedio sustulimus. Itaque mi id solute o vitur, id simplex est dicendum. Iam vero quaer, tur, num, ut Daenomenorum experientia nobis e lubitorem varietatem explicare possimus, um tantum an olute imi oportem inediam ex iis, quae capite tertio exposuimus, quam per Se elucet, per urium absolute positum trullo modo' mutationem quandam posse explicari, ir'p'terea quod mutatio quaelibet simplicitatem tot lati . Itaque si es inulari, id est, o quid seri
non negamus, quod propter experientiam negare nequimus, etiam plura absolute ponenda sunt quo ii quidem qualitas secundum nostram mmissionis Moriam non eadem esse potest, sed propter ingentem phaenomenorum vinetatem, gens etiam qualitatum sit varietas, necesse estio admirabilem autem atque a nulla mente sati perceptum huius mundi ordinem et pulchritu ne omnia illa absolute posita aut si quod adisomlute ponitur, id entis vocabulo designare placet omnia illa entia simplicia ab uno ente sapientissimo, potentissim et benignissimo ita congesta et ordinata esse apparet, ut hic mundus inde crearetur Si quis auten eo, quod e nihilo mundum creatum esse negamus, persectionis defectum Deo adscribi putei, eum interrogatum velim, num sorte credat Deum quantumvis omnipotentem, Lscere posse ut circulus et quadratum, vel virtus et vitium sit idem Haec enim efficere eadem ratione non potest, qua sacere nequit, ut quid,
56쪽
quod non sit, esse incipiati . Verimae longiores Drte, quam par sisti, in hac re iam sitatu, cuius
rei veniam dare lectores propterea non recusa-
bmit quod nisi creatione mundi e nihil prorsus reiecta, mali origo cum sancto Dei numine numquam poterit conciliarita lis autem praemissis, quae 'iucusque disputata sunt res aude potest absolvi Nempe si ex entium natura eorumque -- τί supra descripta e retur, ut, φcviique modo illa coniungerent , vel si ita comgererentur et disponerentur ut scin una huius universi inde prodiret felicitas et beatitudo, in nomnullis eorum uiles intemae conditiones orirentur, quae, si a natura quadam intelligenti animo τε praesentatae, iudicio moras inmitterentur, vit perio notarentur quid Deus Rccusandus esset, lom auctor Et quum ex reliqua universa --sus mundi institutione eius auctorein persecta sa pientia vinimaeque' benevolentia ac amore praedia
turn esse certissime cognoscamuS, quumque eius
consilio ita institutum esse sciamus ut sensim sensitumque mali sis imminuatur et angatur, quid, quaeso, de Deo queramur, quid etiam Matra ini Pugnetur doctrina