De libera quam dicunt, hominum voluntate dissertate philosophorum ordini in academia regimontata ...

21쪽

auini rationem essendi quoad legem moralem dicere possimus. α ant in praes ad risc. rat. pract. Nempe per legem moralem nostrae nobis libertatis demum conscii sumus, a quam philoso- pluae theoreticae ope esse posse invenimus, etiam Se cognoscimus, per solam autem libertatem fieri potest, ut lex moras nobis insit, eaque voluntas

nostra regat . Quae scilicet, si omni nexu a

sali absoluta, neque igitur legis cuiuspiam m-ria quippequae nihil nisi res appetita sit commota, aliquam tamen regulam sequatur, sola illa forma legali regi potest, qua quidvis legislationi

cuidam universali Onyeniens pro honest habendum est. Haec antem voluntas facultas eo comspicua, quod sensuum illecebris invictae, legem tantum a ratione sibi propositam inice sellatur, Merum vocat rbitrium, quo ratismis autonomiam omnenique veram virtutem c.ntineri perspi-

eum est.

Iam vero ita libertatis notione, tanquam non utique reiicienda per philosophiam theoreticam introducta, per moradem autem proraus consonata et stabsita, quid de hominum actionibus indican-dnm sit, facile elucet, quae scilicet omnes sive sint intemae sive extemae quatenus sub sensus vel intemum vel extemos cadunt , Phaenomenis accensendae ideoque temporis ae nexus causalis

conditionibus obstrictae sunt. Nihil igitur ab albγο - turpiter vel honeste agi et, quod ex ante-

22쪽

eedens hominis statu noli possit ratione sumis derivari. Verum uinium actiomim ad experiem tiam pertinentium summa causa et absoluta intelligibili quodam omiuque experientia superiori voluntas actu eontinetur, nullis temporis conditionibus definito; tuus quasi imago quaedam et απημ. πωμα in exteritis hominum, bus cernitur. CAPuT ECUNDUM.

Quae setius de libera homin-- colu tus e

t urimi, refularitur. Aggressuri amiam, quam nobis proposuimus, Mnsanae de xbertate doctrinae relatationem, v

hementer nobis verendum esse putavimus, ne sorte,

si tanti ingenii tantaeque claritatis virum in re tam

gravi, nostra mediocritate erroris convincere eon nrur, tum Pro summorum virorum meritis parum grati, tum in nostra iacultate aestimanda non

tis modesti videremur. Sed quum illius viri magnitudinem simiori sane sundamento inniti reputare-mus, quam inventa ac demonstrata voluntatis limmanae libertate transcelidentali, nobis autem nos nihil magni areogare, si, quae ille ex uberrimis imgenii sui sentibus depromsisset, orim nos pax; a aliquam rationis omnium communis trutina examinemus, rem, dummodo cauis et circum vecte peti

23쪽

estiuiduni esse duximus vitiis anteiri in nus momentis, quibus quasi cardinibus tota dis ruinio vertatur, a Mntio hanc doctrinam absolutam esse, censemus notione nexus arualis constituenda; msse libertatem transcendentalem esse explicando; iat ea necesse esse demonstrando. Quorun quidem primum cui ceteris totius systematis princupiis ita coniunctum est, ut nisi quis illud subvertere velit, hanc notionem impugnare non possititiaque quum id longius est, quam quod hac dissertatione bene possit absolvi, medela autem, qua haec notio nexus causas indiget, in capite s quente ei adhibebitur, ad ea potius convertamur, quae huius de libertate disquisitionis sunt propria;

is eviter tantum moneamus, categorias a Mntio positas, tanquam animo innatas propterea esse prorsus reiiciendas, tum quod uno in ente, qualis

animus est, nulla varietas primitiva esse possit. quippe quae puram unitatis notionem conturbat, tum quod positis etiam variis illis categoriis, imthlligi non possit, qua ratione a singulis illis sim gula quaeque in experientia obvia tam constanter

possint occupari et temsq, quum minetis eatumriis cuneta ab expefientia data sint proposita. Sed de hac re nihil addimus. Festinamus primum quio

deni ad argumentum, quo in tertia rationis purae antinomia exponenda libertatem stabilire antius conatur, examinandum, ut deinde, quomodo unae nexum causalem coniunxerit, deliberemus.

24쪽

Nempe quum cuiusvis essectus causam rursus ex alia causa derivandam esse ac tali modo caus rum seHem quandam omni initio carentem comstitui recte videret Maviter inmei salsi se passus est, quum primam aliquam causam absolutam ponendam esse, exinde colligeret, quae conclusio nexus ansalis notioni a Gntio consiliuine promin potius repugnat haec enim qua inque a sam ponas, emper superiorem eius causam albquam dari flagita Infinitae autem causarum seriei notio omni sensu caret quoniam si nulla est prinia vere essiciens aliquid, omnis innino essectus omnisque nexus causalis e medio tollitur. Itaque antio suam nexus causalis explicationem ad absurdum aliquid deducere videnti potius con stentam fuit, tali modo hanc rem explicis non posse. Sed illo errore commisso, quo ad constituendam libertatis notionem deductus erat, in alium delaberetur, necesse it, quum nexum causalem quem abnegare nec posset, nec vellet, cum libe late transcendentali coniungere atque antinOnuamisiam ita dissolvere conaretur, ut animo humano tanquam nomen libertatem vindicaret, tanquam phaenomenon autem nexus causalis lege eum ob-

si ictum esse contenderet. Quae quidem sententia non omni veritatis specie nuda est. Si enim nomen vocabulo non solum id, quod ad experientiae sensu sis ditionem non pertinet, sed rem absolute per se spectatam designamus, quid verius a

25쪽

tum esse At vero illud non solum a parte priori quemadmodum antiana noumena, sed et ira a parte posteriori, ut ita dicam, omni nexu causali liberum est h. e. ab ipso non solum ad nullain causam superiorem ascendendum sed etiam admissiun essectin descendenduin est; limam rei

cuidam, quatenus per Se Spectatur, ne CRuS DEC

. -ctus attabili potest. Veriin longe alia a Gmtio proseruntur, qui ut hominum actiones tanquam essectus sensibiles ad intelligibilem causam reu care possit, e sua nexus causalis theoria non sequi dicit, ut causa cum flectu semper sit homogeneo obstare gitur nihil, quominus Metua cuiusdam sensibidis causam esse intelligibilem dicamus. Qua in re antius vehementer errat. Licet enim ex ea, quam ille proposuit, nexus causalis notione alias quidem seri possit, ut causa cum metu non sit homogenea, hoc tamen havdquaquam fieri potest ut effectus cuiusdam sensis bilis ausa sit , intelligibilis. Nulla enim alia r tione, e antii retentia, pro causa quidquan potest haberi, nisi si pura ista intellectus notione, ad nexum causalem pertinente, comprehendatur; quod autem tali notione occupatur, id phaenom

non esse necesse es Quae quum ita sint, eo

iunctionem , illain, vae intei libertatem transce demalem at- nexus causesis legem in i stinum

26쪽

m respuimus et Namus. randali e nie inphysica petita erant, argumentis,

iam ad phil opinam moralem emi verti placet, in marint te haud desue anima excitavit turbas, ita ut singula piae Re Mum tecte abi ipso u illis iumerare, haud si eius esset negotii Tres autem in hac disquisitione errores immirus no-iandi oecurim istis moralis constitutio, tamede imputandis actionari opiniones, variarum bbertatis uotiuirum pemutatis; quos errores, imm

ceterorum omnium fonten et Origurem contineant

singulos deinceps recensebimus. Et quod ad primum rudem attinet, eundem esse deprehendimus, quo totum antianae philosophiae systema premi videntus. Ad rassiniis enunt m theoretieae quam practicae ηιm aecedens, iis isse usus. est principiis, quae per sanam metaphysicam et psychologiam ipsa eo se loriebati Atque in hac nostra quidem τε nisi extera illa legi forina, qua hominum mores moderin sole .mmu deceptus atque accuratioris psyc logiae omnino redis suisset, laede boni honestique inneipia non lege quadam morali nobis i ita contulerianimadvolare potuisset. Etenim ne, quod ais dixi, rim ua dicam, Muno an Pascenti, nihil ----que. igum legem morassem, posse uinatim e se, neque ullam posse Mim esse primitivam, quae

27쪽

ipsi voluimus vel ab aliis velle ogitavimus, pro--α - reprobatur x lilii propter Mi- sint dein Muni constantiam et initi alii et unis pio sedari Mimo nostre impressa haberet, io terte hene vidit, nullum disciplinae --nm pH rph- protabit me, nisi quod sola sua forina viam,tate , moderati esset, ii incluseque autem voluntati obieetnin quoddam extemum proponet et appetendit in id systemam 1 o di

eudaemonisticum, ae insentani esse et reiicienduli, Sed line abit: duae uni iudieiorum in iralitinaequalissi semper constantia prode litium commutatione cum lege quada minorati a -- conficia, lotius huius erroris sons continetur ne rete ve-

ρο- φά ad legem illam philosopluae praeueae principia revocare eo iis, dummodis iniis ad i

ehologiae rationalis Nonnuua quamvis perpauca et brevi alma de hae re Invenies in Her har ii P Filiol. Regimorit. - . I as. Nohis adrantemam etriusvis tonscient am

rovoeare sumeat ininirilibet praeiudieatis opinionibus liber Proseeto non Mem eontis cientiet, sed simulatque alivid, eui studeret, proposuerit, extemplo de eius rei vel honestate turrisaditae diiudieari istis,siet.

28쪽

posse en M. Nempe qum legi propria nai iubere,, sisellioperare ivide imperatis eata

fici notio derivatur , imperare autem voluntatis Gum quen vi si usicet j a in voluntate iiiii rativum illam , cui in moribus moderandis obse- Mendum sit, situm esse videm ius. Iam ero pristativum illud imperium, quum virum semper id Θ que. 33e Ρ0xinas, a nulla alia re determinari aut regi neque ergo tanquam necessarius causae suae essectus depyyidere potest, sed ps se ipsuri coninstet, mimi mutatione, omnique nexu causas supe rius, necesse eat. Itaque qui huius imperativi defensores at poebent, voluxitatem unicam illius se dem omni nexu causas non e imere hoc est uo

absql ei liu am dicere O possunt, nec stire nisi per ratipnis incomtantiam, quam ausus, inlia te effugit, fieri potest, si quis a lege ii orali philosophiae praςsicae primipia petens. c. tali

modo officiori doctrinam condetis, libertatem transce entiam concedere recuso, Sed in alium quoque gravem errorem haec

legis moralis positio antium indurat, qui, iquod voluntas hac sola forma legali regi dismit, etiam posse hac sola regi erinde concluderet, siquidem, quod honesti et turpis e voluntate prodket,

mini esset uri uindum. Qua sententia duos binia errores consilieri perspicuum est a miniqvidem non vidit notiqnea ρα et deber tam

29쪽

diversi esse generis, ni ab altea ad alterin haud Daquam possit descendi. Quod fieri potest, et ridi remni natura sequit nod seri debet sin odius sistrallitur conscientiae iudiciis, quae Sim latque sibi obiectum ossertur, quo uas almquae ratione conspicuae sunt, vel laudem suam vel vituperium statim mpertimin xquirere autem de istae voluntatis rationes originem ducant, sive aditem metassent sese habere, quam quales iudicio proponuntur, hoc non iudicii moralis est, quὀd nulla originis ratione liabita, de quibusvis sibi propositis pari sempor constarnia pronuncia . Accidere igitur potest ut, quod summa cum Seve inisse iudicio morali condemnetur, id ex eniim re

lium rationibus sive e priori rerum Statu neceSS

sequutum sit. Unicum' autem, quod adve sarii Iobi oppo re potuissent, nimirum legem moralem a Deo sapientissimo potentissimoque -- bis inditam esse, quem postulare quidquam, cui satisfacere non possimus, probabile non sit, oc, inquam, lege moras in iudicia in alia hi ta, iamiam reiectum est. Facillime aut mast duorum, quos ante dira, errorum potest progigari, quo Mntius actiones nisi quis quod debea 6 etiam omni

nexu causali liber exsequi possis, sinpuruo posse negat. Quid nim aliud est imputatio facinoris euiusdam, quam iudicium, quo ab aliquo osense

illud facinus commissum esse statuimus CuiuS-

modi iudicium etiam laia libertate non tolli

30쪽

n in num volun si impulanili4 vuluntatis honestatem

ticis ea est ostendisset vestiniatem, quae omni nexu , M in tem a parte priori exein sua 'mui Minoimu quamintaini exiem inciperet, nunc quidem lege morali regi e ndom et deterini uari in is x hi di magnis ' est; si ea δ' biniatis vel huc vel illuc isndentis. Qua quidem semet tia ier inem x i demum, item inspicias, pro iis e se aia latam eiu et a L cet enim Mitius Mitu as xclae non cos spui' dein dicant voluntatem lege morali sibi proposita, sed tantum moveri, it ut alia quoque quam qu lis su esse potuum, tamma, ς incedendum eri ,

voluntatem, i, quodc-que Sit, id quantiam vim

Wanscendentalis io esse participem, uti in hoc piidem est 'oprium, a tui ac δ' in μέλψmnino sit causa. . Quod a utem dictauit, ita hintatem moveri ut alia quoque Wam misit, esse possit, id omnino nullius est momenti, -- mque ensu caret Voluntatis enim .is: Hi erm