장음표시 사용
131쪽
motu quiete corporum, ac coriandem alteratione, corruptione , per experientias demonstrata , i do si viribus unorum eorundemque remediorum toto coelo variantibus, in
diversiis sanis aegris imo ex armctione ipsus Machina humanae tantopere discrepante secundum omnes illius Eacultates functiones quas facile non crediderit homo naturae ignarus vel ejusdem superficialis contemplator, nisi harum apparitionum causas per Chemiam investiget; quidvis audeat velit homo solers, donec eas reperiat proponat , immediate has ad usum ipsum conferat, eosdem si ne levi ex accessu vel secessu portionum materiae obtineat, qualitatis modificationes in ipsius quantitatis materiae ponderatione prosequatur , an tunc ingenia alioquin peracuta in errores agit Θ an vana scientia imagine deludit Θ judicent hoc omnes veritatum . rerum natura
lium Rusipatores sequi. Verum est, principia hemicorum non tollere sympto nata, nec morbos feliciter curare, sed res aut remedia a Chemicis parata illud D sectum sortiuntur, 'oc sufficit, sed an unquam Geometricae mechanicae regulae morbos ne latum quidem unguem recedere coegerunt profecto minime, garrire igitur Mechanici, res praestare hemici docent; sed ne longius quam par sit praefatiunculae huic me Oppo
132쪽
nam, ad ipsum Emmenologiae pus me con
In ipso libri exordio suam Arithmetices peritiam ostendens, vulgatissimam amplectendo sententiam mentium secundo septenario exordium, terminum septimo spe numeri septenarii quadrato assignat cavens , cum magna Medicorum turba , sibi Optime per vocabulum communiter, quia forsan ex observationum aemi narum menstruantium centuria, triginta ad illud tempus menstruationis pervenientes observantur , plerisque enim ab anno quadragesimo ad quadragesimum quintum subsistunt , quod miror non observatum fuisse a Practicis Goli: Frid Ordios' differt: Io. Hildanus cent: 2. obs 6 L. nostrae partim communi Medi corum sententiae limul favent, terminum mensium ab anno aetatis quadragesimo quinto ad quinquagesimum statuentes , aliquae sed rarius ad hoc tempus hisce detinentur fluxibus , pleraeque intra annum quadragesimum illos absque omni sanitatis noxa terminant. Ut praecisum determinetur inchoantium menstruorum tempus , impossibile mihi , Ordiob c l nobis accedere ex parte videtur; nam pubertas a qua illum deducunt Medici, certo .constanti tempore non efflorescit
rarissime secundo septenario contingit , sed ab duodecimo anno ad vigesimum communissima sunt
133쪽
sunt tempora , etiam absque ullo seminarum incommodo, si nulla alia sublint vitia, quge a
plerisque Medicis , hisce temporibus defectui
aut futuro menstruorum motui assignantur, maxima saepius cum conjectura. Plurima etiam dantur puellae ex humorum tenuium ferocia tenella solidi assis menstruantis structura , ante duodecimum annuita menstruantes , imo exempla varia observata fuerunt a Medicis menstruationum per ali Qtuot menses continuatarum in infantibus , ab ipso nativitatis die a Kerchring obs 87. Bourgoisa de obstct l. r. c. s. olinius de T c. Med p 4I7. cujus unicum nos exemplum vi dimus; duorum, trium, quatuor, seX, octo, novem annorum , quarum exempla habent Fernelius, Tulpius lib. . obf 6. M. A. N. C. Ian. 9. O. Obs. 28. aliique plurimi; Timaeus lib. q. cap. 3. satis autem Obveniunt menstrua fluidior existente corpore, ab anno nono ad duodecimum continuanda ut alia tardiori tempore nata , quod fateri debet ob niu , quamvis eruptionem communiter statuit anno decimo quarto prog 16 Cir Anat. Faeminae non menstruantes plures Observatae sunt ab Hildano cent. s. obf. I. auctori bus ab J Broen Theor Med g. 28 s. allegatis, Sennerto praesertim lib. praX. . . . . . c. I. . quaest. I. admodum vegeta robustar&
134쪽
plurimae aliae in dies obveniunt, quae ante trigesimum aetatis suae annum omni mensium fluxu liberatae , sine ullo sanitatis detrimento , degunt imo in nonnullis geminis ultra consue
tum terminum motus menstruus extenditur
ad annum septuagesimum Moctuagesimum sanitate constant , contestantibus Hildano cent: et obs: 61. J Frid Ordiop disti: I9. Sennerto. l. c. cap. I. aliisque : ex hisce igitur infero quod nihil certi determinare hac iii parte possit
homo non ultra naturam sapiens, nisi velit esse audaculus ciemerari US. Demiror autem Geometras mechanicos, illis ut plurimum, circum circa, communiter, Ut verbis, quae eorum praecepta non ab Omniparte vera esse designant, cur igitur tam severi aliorum minus fors in errantium censores sese
Quantitatem menstrui sanguinis, qui excemnitur, variam in diversis subjectis statuunt vetere cum eotericis, nec pondus exactum, ob rei incertitudinem , ipsi assignare plurimi audent, Hier Capi vaccius tamen lib. q. cap. 2. de aftect uteri; Sennertus clib A. prax p.
2. s. 2. c. I. cum quo Auctor noster conve
nit, ex Hippocrate docent , Euentis sanguinis esse ad duas Heminas, cujus mensurae cum magna sit diversitas, pro rerum mensurandarum diversitate, contine enim teste eodem Sennerto
135쪽
lib. inst. Medic. s. p. . . . c. q. Dathos sex pondere per olei uncias II , vini vel aqua Io, mellis' cum hemist, Tanguinis menstrui secundum hunc loco superius citato, Sesqui libram vel duas fere libras, secundum auctorem nostrum uncias viginti in sanas ct adultis, dicentem ulterius hoc pondus convenire Hippocratis mensurae duarum heminarum , qua auctoritate haec conjectura nititur ignoro, forsan haec ex antro Trophonii prodiit. Quis enim sanguinem hunc recipere purum, ponderare vel mensurare poterito an in quibusdam instrumentis nihil inbibentibus exceptum an per calorem, urinam c. nihil consumtum de ponderis etiam maxima parte fuit pa rationes temperamentorum , ictus cietatis , tam exacte trutinatae fuere , ut in medio
tutissimus ire potuerit hic Mechanicus pQ iid etiam per temperamentum intelligat, major egeret inquisitione Waetiologias illius
aut hujus temperiei tradere deberet, nam tem peramentum aeque , magis phantasticum cst verbum , quam Elementum aut Chemicorum principium. Si per temperamentum , quaedam materiae portiones diverta figurae molis unam tamen externam formam constituentes, nobis intelligendae sunt, quae relationem ad varia motus de
quietis accidentia habent, illas enumerare de
136쪽
bulisset, ut illarum portionum totius materiae qualitatem nosceremus alias in meris verbis haeremus, vel ad occultam qualitatem denuo confugere necessum erit.
Si per temperamentum intelligat materiae quantitatem , ejusdem qualitatis separabilitatem, quaeso demonstret, unde nam illa quantitas in hac major , in illa minor exurgat eodem tempore , in alia eadem maneat, in ista decrescat c. dein subjungat separabilitatis facilis, dissicilis , negatae nimiae ratione , tunc enim rem ipsam rebus illustrabit, quas si ignorat ex Praxi Chemia discat. Pondus menstrui sanguinis ab uncia una, alterave in maxime sanis ascendit ut plurimum ad libras tres quatuorque, si ulla fides externis adhibenda, nam certi aliquid hic pronunciare nemo poterit, nisi primo sanitatis perfectioris statum traderet, reliqua ad morbos menstrua viginti unciarum pondere minora aut majora releget , quod impossibile statuimus , mere ex unius Medici docentis arbitrio , vel ex statu unius vel alterius mulierculae dependeret , sed in demonstrationem liquidam nunquam caderet.
Auctoritas Hippocratis nullius hic est ponderis, ille enim non magis de sanguinis illius quantitate pronunciare poterit, quam Medicus hodiernus , si enim talibus vetulis sententiis
137쪽
secure indormire liceat , versiculus etiam valebit hic ubique
Luna vetus vetulas juvenes nova luna re-
Hippocrates in calida regione praXIn Xercens , de illis fors in regulari magis statu pra ditis menstruis , ex mulierculis sedentariae nimisque tranquillae, domesticae vitae per vim deditis, ac a nimium Zelotypis illarum maritis polygamiam foventibus, aliquid inquirere potuit quamvis haec inquisitio di incultate sua haud caruerit, sed haec non ita de nostris nec tam otiosis, nec solem tam anxie tigientibus, assirmare, ullus sobrius poterit, multo minus, prout ex alieno statuit Auctor , eas laboriosas minus menstruare debere , quod totaliter veritati contrariatur.
Nota porro pag. I. menstruum humorem in qualitate valde digerre , dicitque ad lympham propitu quam ad sanguinem accedere, quem fluxum subalbidum vocare uorem album non vult pag. Is qui in sanissimis hanc operam pra cedit, eos menstruos fluxus sequitur. Inquisitio qualitatum, quae humorem menstruum alterant, est unicum praxeos fundamentum , ex quo de motu vario aliquid certi haurire poterit, cui , cum largiori , parciori, aut depravato , Medicus succurrere cogitur , statim portiones remediorum materiae vitiatae r opit
138쪽
opitulandae eligere poterit , illi qualitati adaptare, quod alias fieri non posset, nisi calleret remedia inualitates illas vitiatas , quantitati naturali statutis temporibus deponendae ad Versantes. Ex Gr. mulier nimis menstruans, debilitari in suo motu debet ex nimia humorum liquiditate , per aqueos potus , per acidiuscula quaevis, Juidiores materiae portiones retardantia, per terrestria independentiam illarum intercipientia , impetum nisum earundem gravem, in partes solidas enervantia. Si enim lentius aut non fluant menses, in Vocantur omnia, quae tenuibus & velocibus scatent portionibus, quae motum liquiditatem materiae crassae adaugent, ut sunt ea, quae Ο- cantur cephalica, cardiaca, uterina stomachica spirituos , qualia sunt verticillatae tetraspermae omnes plurimae umbelliferae c. si depravatam possideant qualitatem , ad pondus non respicit Medicus , sed ad correctoria illius malignae portionis in materia haerentis confugit , atque cathartica , alexi pharmaca oleosa, muriatica , iureti a c. adhibet, ut saltem portionem illam abigat, vel eandem aliam ad formam cogat, interventu talium adversantium peregrinae corruptae qualitati humorum , astatu naturali longissime recedentium. Quamvis concedat corruptelam hujus san- suinis, ad tantum depravationis gradum posse pertin-
139쪽
DE LINEAT E PAR DII Io I pertingere , ut pene inter venena referendus sit, quod plurimi veteres melmontius tract. lun. trib. illi omni, in vicenna tertiae illius partiast gere, attamen noster, ne suam corrumpat Mechanicen , illud removere Vult pergenS p. 2.
hoc non proprio ipsius vitio deberi , sed admixtis sordibω, ct aliunde ducto contagio.
Aternae sunt leges, materiam quamcumque in eodem statu permanere , donec ab eo petaliam deturbetur , quod semper fit ex accessii alius materiae , vel ex actura quadam necessariae .legitimae materiae, statum naturalem immutantis vegetatio, alteratio, corruptio, nunquam propria Virtute aut vitio corporis illius
sit , sed admixtis quibusdam .aliunde ductis portionibus, huic scopo inservientibus , ergo
quaecumque accidentia motuum materiae, cujuscumque etiam sanguinis menstrui, extraneis
quibusdam adminiculis , quae hanc ita disponunt materiam, debentur.
Vulgarissimum est plerasque puellas viro maturas hircum olere , menstruantes magis olere sive catere , id est siluvia emittere inconsueta male lentia, ex diaphores aucta, ut notat contra Galleni sententiam Bolinius Cir Anat: prog I6, quae secundum notissimas nostrarum muliercularum Opinione , Oxia, pliaribus aliis corporibus edere solent effecta, adeoque a quibusdam hyrurgis a vulnerum a cura-
140쪽
curatione arcentur, se ipsas a praeparatione butiri, casei, carnis saliendae, aliisque eduliis conservationi longiori destinatis , abstinent; nam ipsae illae studentes munditie iri conservationi integerrimae , sui ipsius consciae, a talibus
Haec multum recedunt ab illa infami honesta expressione pag q. ubi sanguinem menstruum in sanis optimum esse, o fragranti simum statuit forsan iis fragrantia haec arridet , qui bus disquisitio mensium jucunda est salacitas nimia ad vencrcos amplexus perpetuo incitat, ex salina hac exhalatione, eo magis stimulandi , prout oleum igni accedens flammae sulphurea incitamentum nobile existi ; accoeffecta , quae ab auctoribus variis circa internum ejus usum memorantur neque inquiram, an inter sic dicta philtra sit referendus cum horum notitia Medicis non admodum
Nullibi enim hoc Huvium, mulieris menstruantis atmosphaeram nostram saturans , fragrantia instructum apparet , nisi cum silvestribus Promontorii Bona spei incolis, simos, intestina animalium, aliaque sordida brutorum excrementa graveolentia inter epulas ipsius miscenda, pro deliciis habeat , ipsi tunc sua stet