장음표시 사용
141쪽
alia admodum hemicis fermentorum patronis favere videtur ubi ibid. cum Dureto notat salaces magis menstruari, aliquando imo
plerumque absque sanitatis noxa , cum permanet enim salax stimulus , etiam post finitam menstruationem non deficiens, quamvis idem in plurimis observatur salacitate valde destitutus, cujus exemplum vid. apud Pannarollum
Haec enim observatio evincit , fluidorum humorum liquiditatem progressiim , deberi cuidam portioni spirituosae particularum materiae magis immersarum, quae corporum solidorum momenta ad majores actus sollicitat promovet, ita ut haec nisu illi minus resistant. Eadem saepius valet ratio , in corruptis depravatis menstruis, ubi ex talium particularum copia, quae vehementius in obstantia vasa illidunt, menstruatio prodigiosa absolvitur, durans aliquando ad octo, decem, duodecim, quatuordecim dies, illud etiam notante Sennertoloc cit singulis mensibus, quod haud rarum est in salacibus & corruptis humoribus corbuticis acribus contestantes admonente illud Elmul
Circumscriptio termini mensem ad triduum,
ut vult cum plurimis Medicis auctor pag. 2. fallax Merronea est , nullibi enim magis vagabunda est in suo opere natura, absque sen-
142쪽
sibili quadam sanitatis vacillatione in mulierculis, nisi quae vulgarissima illis est hisce temporum eorum periodis magis minusve protractis, ut omnes n0biliorum seniorum Medicorum observationes testantur , illud igitur verbum plerumque additum hic, alibi necessarium est Mechanicis refugium. Animadversiones circa instantem fluxum, aeque fficulneae sunt, ac reliquae passim traditae, Miradendae, nam haec non solum in puellis nondum purgatis locum habent aut non observabiles sunt in aliquibus , sed semper, in toto suae vitae menstruantis curriculo adesse, vel partim abesse solent , etiam in vetulis , prout ex examine talium deminarum semper liquet signa enim huc allata, dolor nempe, astus, partium vicinarum c. tam frequentia ivlgarissima esse solent, ut rarissimum , imo extrao dinarium sit haec abesse , forsan vigesima interfarminas menstruantes eis signis carere pote
Eadem illa signa sufficienter arguunt motus quosdam praecedere intestinos, qui sub fermentationis vocabulum apud scriptores obveniunt, qui ipsum sanguinem insolito more disponunt, ut recie notant Schookius de fermentatione pag m: 9Ι. Charieton de caus Catam. cap. 7. aliique pro fermento vel aestu stantes , antequam ordinaria succedat menstruatio sanguinis
143쪽
ni tamen pars mere rubra, utpote magis solidad constans, non vehementer alterari debet,
quod non nisi cum sanitatis integrae periculo fieri possit , sed pars ejus seros a Gymphatica magis huic parere motui cogitur , utpote in constantior facilius illi motu cedens linelaudatus Chariclon cap cit menstruum fluxum ab astu errescenti seros materia c. concitari recte pronunciat confer Elmulierum tom. I. p. I 6 S. 66. Hoc patet ex pallore faciei alimentorum medicamentorum ingestorum perversa vel nimia actione , unde mensibus instantibus vel apparentibus prudentiores ab omni remediorum abstinent usu, ne ventriculus turbetur, ulterioresve turbas aut motuum deviationes corpori jam laboranti procurent. Haec sanguinis pleonasmo deberi, vel ex eo posse derivari, absolute falsum cum Et mulle ro Kergero statuimus, nam talia pera lympliae, spiritibus dictis animalibus, bili semini turgenti adscribenda sunt, iij sero tanquam
magis cum praecedentibus consentaneo:
Ex illo motu lymphae acrioris, portiones massae sanguinis liquidiores simul rigidae, suique juris factae , partim rubram sanguinis
partem invadunt occupant, eamque rarefaciunt partim in fibras tunicas glandularum, eorumque ductuum minus resistentium arietant,
144쪽
illos reserant, dilatant, vi sibi vias parant, simul tandem Tuunt. Pro mensura ac similium corpusculorum spiritualium salacium , aut biliosorum dictorum, parum enim haec discrepant, Opia, procedunt
in pondere, tempore, vel duratione c. deficiunt hae menstruationes , quod recte contra plethoram notat Elmullerus Oc. it. tom. 2. P. OΙΙ. b.
Regionum calor frigus huic patrocinantur sententiae , quoniam vigor aut debilitas actionis spiritualis salinae , motusque intestini promotio languida vel celeris, ex eodem fonte prodeunt, quamvis regula ab auctore pag. a. ventilata vix, nisi cum grano salis recipienda,
tamdiu saltem in suspenso habenda est, quamdiu
Lapponum feminas non demonstraverit tardas, languidas, paucas esse in sua menstruatione, ut subindicare videtur , p. q. Indas, sub Zonis torridis habitantes, ex contrario res suas obtinere, cum libratione justa Geometrico- Mechanica. Impraegnatas ciactantes semper descere in menstruatione falsissimum est , plurimae enim ad ultima usque partis instantis tempora, hosce patiuntur fluxus , id M. A. N. C. ann 9. IO. Obs. 28. perstante matri foetus integerrima sanitate , adeoqne falsus est Hippocratis Aph. 6 o. s. s. imo aliquae menstruis suppressis
145쪽
pressis detentae praeter morem vulgarem , tunc non ante haec cimittunt, postquam imprae gnatae fuerint, ut mihi retulere viri in re Medica versatissimi. Lactantes quod attinet illi possunt iisdem motibus periodicis menstruare , quam non ctantes, si lymphae aeris copia vel defectus adsit, in hoc copia fluoris albi in locum menstruationis sanguinea saepe succedit, non possum non hic raram lactantis menstruo fluxu detentae lateri observationem inserere, cui nempe menses periodice suebant quoties lactaret puellas, suppressis iisdem cum pueros lactaret. Morbo .chronico diuturno laborantes non semper in menstruatione deficiunt, ut audio p. 3. s. ex tardo, dissicili illius regressu subindicatri verum ea saepius abundant ut
ex Elmuliero jam notatum, vel more naturali instruuntur, perseverante attamen morbo, quod contestatur . Ramagginus de morb. artis. p.
I; o mihi inquit certe non semel, nec fine magna admiratione observare licuit, mulieres diusvrnis morbis confectas ct ad marasmum fere deductas, ac praecipue nobilem Monialem per decennium in lecto decumbentem prorsus exhaustam,
cui quolibet mense, statis diebus menses quamvis in satis modica quantitate, ad paucas stillas apparent hactenus Vir Clarissimus, Ego autem aliquas in me praxi observavi pertinacioribus
146쪽
ribus morbis detentas , imo quae ex menses pellentibus remediis se pessime haberent, quamvis paucior , ut mihi hinc apparebat esset su-xus periodice recurrens , ita ut abstinere a talibus remediis spirituum actionem acceleranti
Quid gulae abusus ad hosce Juxus faciat
ignoro , saltem nunquam vidi , alimenta copiosius assumtae has copiosiores reddere , nisi forte inter ea numerat piperat , sit ita , vina generosa, verbo ictum acrem ut notat ipse p. 62. c. imo obesiores citius menstruum terminum absolvere ut auctor. p. 3. Sennertus lib. prax. q. pari. . . . cap. . Volunt, nunquam Observavi, nec pauperes tenui victu vitam sustentantes , verum etiam macerrimas
abundantissime profluvia illa admittere proruentia saepius mihi observare licuit Practici testantur.
De quantitate sanguinis dimittendi augescente
pro tale, decrescente, audacter absque experientia sua pronunciat . . commenta Mechanica , neque Opus est , ut illa Operose refellantur , permanet enim semel recepta quantitas ponderis, eaque saepissime augetur acceleratur apud vetulas, multum autem huic quantitati accedit aut decedit ex animi pathematibus, quae celerrime huic alterandae conferunt, ipsamque qualitatem in temporis momento sub-
147쪽
vertunt, ut patet ex inopinato gaudio , tristi tia , odio , amore c. instante vel existente muliercularum menstruatione , hoc enim adeo vulgare est in morborum mulierum historia ex earum ires hausta ut probatione non indigant.
Tenuior ut plurimum sanguis in junioribus, ob seri Hymphae tenuitatem redundantiam, quam in senioribus ob crassitiem .defectum ejusdem est, ut motus intestini validiores debilitantur eo tempore, functionesque solidarum Winduratarum partium languidiores existunt, minus quam par est attenuantium conquassantium humores confer Dolaeum En- ciclop. Med cap de menst. Errores igitur primis hisce agellis commissi ab Auctore tot sunt, ut nihil aliud quar foetus erroneos, tali conjecturae falsitatis labilis im-damento superstructos gignere possint. tialia sint quae ad hanc exarantur normam habetis in hac Epitome sententiae illius scriptoris quam circa mensium, saltem historiam naturalem, lectoribus obtrudere in posterum conabitur.
Materiam , quae sagacissima praeteriti seculi nostri aevi ingenia, ante hac enim alieni Medicinae Dictatoris supremi contenta dictis, non nisi de eorum interpretatione sollicita e
rant delassavit, ubi viri exasciatissimi menstrui sangui
148쪽
sanguinis, causam finalem quam vocant e stringere voluerunt. Hanc Auctor noster hoc tractatu recoquit, ne quaeso tamen Lector Brexspecta argumenta exactius pertractata, quam ab omni tempore ventilata fuerunt, catalogum enim librorum Iocorum communium si tradere animus esset, brevitatis propositae terminos multum excederet haec dissertatio. Proprie igitur an mulieres aptitudinem concipiendi ex menstruatione acquirant, eaque an
illi operi unice sit destinata , ambiguum mihi
cum Auctore nostro p. q. s. aliisque est, nam plurimae concipiunt , nullis praecedentibus menstruis , ut notat . . ex Hildano, Boneto, Sennerto, quibus consentientes habeo Pannarollum molinium , Ordiob loc modo cit ego porro novi faeminam , cui jam ante Matrimonium suppressa erant menstrua , quae nilominus tamen nupta viro, tres liberos, successivis vicibus peperit, imo quod notandum, nullo vel paucissimo vix ad unciam ascendentium lochiorum fluxu in partu solum appa
Credibile autem est , hosce motus accelerare conceptionem .facilitare, etiam teste nostro p. s. plurimas enim eo tempore potissimum concipere admodum probabile est , quo motus illi existunt aut inchoant intestini, instante nempe menstruationis tempore , uiole
149쪽
magis aptis redditis ad majores exosculationes spirituum sui juris existentium, ac in se petulantius agentium , unde colli quatio quaedam exactior particularii fluidorum ova faeminea subeuntium ricetificantium emergit , confer cum his Elmulierum tom. I. p. 66. Melt husium de generat. cap. s. iae ulterius confirmant bruta prurienti humore titillantes lacessent vulvam , os venia verbis urolificationis celerrirnae visibili causa, oestro vero vene- reo, tam ad coitum incitante , quam ad impraegnationem stimulante, quae in languidiori uterinorum humorum statu dissicilior est. Hinc igitur concludo, menstruationem pro prie illi fictui in gravidationis non inservire, sed humoris lymphatici praecedentem motum, quod ulterius confirmat vasorum seminalium necessarius, non vero tantus ut plurimi volunt sanguineorum usus, in copulatione maris cffeminae eorumque salacitas, quae fertilitati egregie inservit, promovenda per hos motus, frictiones , titillationes , in quibus sanguis perefiluviorum tenuium consensum , suos patitur actus , huic tamen sententiae non obstat, quod quaedam citra libidinis voluptatern obieci mentum concipiunt, quas vidisse se testatur Lud Bonactolus errariensis de foet format: cap. z. m. pag. s. nam de rarius contingentibus
150쪽
tibus non est argumentandum , neque hypotest formanda. Menstrua nutrimentum embryoni rabere, per conceptum suppre1sa, ex Galleno defendit auctor de rejectis autem lis , hac in re nulla moveri potest, ex falsa hypotest de anastomos eos inter uterina . umbilicalia vasi existentia, quae non dum in arteriis benis ullis demonstrata est. Foetum a Matre nutrimentum obtinere, sal tem cum utero quasi per Gomphosin annexus
est , verissimum est , sed an ipsissimus sanguis
de quo quaeritur, a matre ad cetum fluat non sine ratione cum Entio , hartonio, Charletonio, Anatomicis celeberrimis trofestare Anatomiae sagacissimo praeceptore nostro colendo G. Bidloo, in dubium voco, quem decantatam vasorum uterinorum umbilicatium anastomosin diligentissime dc armatis omnium adstantium oculis inquirentem in vaccinis subjectis saepius vidimus, quod experimentum deinde postmodum reiteravi , sed nunquam me ullam vasorum quorumvis connectionem videre potuisse fateor, etiam armatis oculis, quod si cum experientissimis viris erravero erroris indicia demonstrent adversarii , haec saltem ex nostro Ed Christ. Alumno non patent, nam quod vena umbilicatis arterias matris hypogastricas penetret, arteriae vero umbilicales venis matris inserantur; atque adeo per hos aditus peren-