장음표시 사용
181쪽
quentia locus esset, existere indicationem ple- thorae , si per lethoram intelligat superi uum vel redundantem sanguinem purum putum, simplici naturali extensione, motu existentem, nam idem contingit in temorrhoidibus periodicum sanguinis 'uxum praebentibus, inhaemorrhagiis variis, in hae inoptoe c. quamvis nullus praecessi singuinis pleonasmus. Si autem per hanc putatiliam lethoram intelligat nisum portionum minimarum in parte te intergeri nos, latera materiae , qui ipsas
superficies illi motui resistentes distendit , ita
ut sua expansione majus spatium ex accessu aeris cooperantis, acquirant, posteaque in Omnes dimensiones expatientur, vicina loca Ἀ-rificia vasorum amplient , tandemque Urgescentia ii exitum idoneum sibi parent ; tunc concedimus, alias pernegamUS. Certe alio non posse fieri modo , ipsa remedia demonstrant , ipse calor aeris evincit ipsa alimenta nocentiain juvantia docent, ipse abusus rerum motui intestino adversantium
ut cretae , terrarum absorbentium quarum
cumque , sensu nostro patefacit; vide haec magis extensa apud Elmulierum loc. cit neque hic tam anxio opus est scrupulo neque tanta essent difficultates sistendi fluxum , in motu in testino, sponte aut cessante aut invertente ipsam materiae figuram , post hac ineptam tali
182쪽
motui, quod unicuique vel a limite ipso Chemiam salutanti notissimum est, quam si ple-
thora in causa foret. Quaecumque magno molimine describuntur nugae de illius lethorae probatione , illae ex mera ingenii Mechanici prodeunt conjectura, rem nec demonstrant nec in planum deducunt;
nam pro natura alimentorum menstrua procederent, ac pro labore mutet mulieris eadem augerentur vel diminuerentur , quod falsissimum esse natura mulierum demonstrat. Plethorae vis qualis in mulieribus censenda sit, unciam unam alteramve menstruantibus, relatione habita ad libras duas tresve , quas quaedam singula in menstruatione deponunt, illud etiam ex eodem principio , forsan Mechanico hauriendum exspectabimus si uncia una alterave superflui sanguinis tanto polleat momento , ut exitum sibi quaerat atque inveniat, necessario mulier ad illam mensuram sanguinis perveniens , ex lethora inducta menstruum admitteret fluxum, nec ad uncias viginti, imo quadraginta lethoram admitteret natura sine magno labore .gravamine illius machinae oeconomiae. Sed objiciet forsan adversarius Aphorismum D. Seet 2 Med. st
tic. victorii nempe ob aerem frigidum supervenientem calori, vestjbus denudatvi, minus duabus libris circiter diei cursu persticare solet, nulla ob
183쪽
DE LINEATAE PAR s II I sob ipsi animadversa molestia , hoc concessis quid inde quaeso, nisi quod mulier, impedita
tali modo transpiratione augente ad duas libras plethoram in ipso menstruationis actu, liberaretur hoc pondere per menstrua copiosiora, quod tamen falsum est imo si ex hisce phorismis argumentari liceret, mulier autumno per totum mensem deberet menstruari, nam ab
aquinoctio autumnali ad solstitium hyemale qualibet die minus libram circiter perstiram uari Aph.
I. Sect 2 atque adeo, secundum sententiam auctoris perspirationem imminutam lethorae causam statuentis, singulo mense in muliere ultra triginta libras sanguinis pleonasmus ascendat, necesse est ex quibus, porro consequentias circa menstrui sanguinis copiam, deducere aequus Lector potest. Humorem nutrititium in corpore redunda re designat ille luxus, quem e sanguinis ple- thora derivat noster, nil crepans nisi hoc verbulum, illius inventum idolum, fori nempe Mechanici commentum, inscius ex eodem fundamento posse explicari lactationem mulierum , succum illum nutrititium in magna copia sngulis diebus exhibentiumra an illud etiam explethora, vel ex alia causa oritur λQuod auctor petit p. 1 q. ut famina sana mensebus rite purgata , per quinque mos eadem permanere comedatur, hinc inserens eracliatio-
184쪽
nes eo quinquennio peractas , alimenti copia respondisse , jens porro , quod si , menstrui subductis, evacuationes reliqua non restonderint, patet fuisse ante ejectos menses in muliere plethoram responsione dignum vix es, nam datum primum , quod assumit , ex raro contingentibus vix quaeri potest, & evacuationes saepe in viris observantur minime lethoricis, an te quas nullum praecedentis lethorae signum
observari potest , prout in vulneratisis haemorrhagiis liquet, facile in integrum restituendis per bonum ventriculi statum, Chylum optime digestum conficientis dimittentis, qui
jacturae resarciendae par esse potest. Computatio quinquennii menstrui eidem censurae subjacet, ubi librae centum enumerantur evacuati sanguinis lethorici, intra quinque annos, etiam talem concessam evacuationem , in haud plethorico corpore, nondum mortem induxisse , plurima sunt exempla in viris , imo notat Lamb. Velthusius de generat. cap. s.
quod multis menstrua fluere non desinunt, qua jejuniis sese macerant. Misellae fa minae , si ex lethora menstru
rent, morbis nunquam cessantibus excruciarentur , nam ab ipso redundantiae plethoricae exordio molestia vasis , sanguini illi sustinendo
imparibus, quaedam crearetur, nam uncia una
vel altera sussicit ad plathoramin menstruatio
185쪽
nem absolvendam momentum etiam actionis,
ab eo pondere inchoare cogitur , si credibile sit ut hic vult, quod actio illa salutaris tamdiu perseveret , donec satisfactum sit illi ple- thorae , id est, donec mensura, quantitas aut pondus pristinum recuperatum fuerit, alias impossibilis esset exacta illa continuatio ad hunc finem scopum acquirendum. Si autem tanta sit sermaneat vis in parva illa quantitate restantis sanguinis post primam menstrui sanguinis substractionem, cur non in priori incrementi fluidioris ac recentis sanguinis ex nutrimento immediate producti acquisitione persistit spiritualis enim vigor major eo tempore adestri fortassis erit responsio , vasa tunc clausa majorem resistentiam liabere, quam ut levi illi praementi ponderi cedant , sed qua ratione illa aperiuntur ex minimo illo pondere, quod vix ullius est momenti respectu massae sanguinis eadem enim valet ratio in his quam in illis. De perspirationis negatione jam egimus, hanc nempe causam lethorae esse non posse, sed vitiosorum humorum producetricem existere , hanc autem ex virium imbecillitate deduce
re, ut vult p. I . est toto, ut junt, coelo er
rare, & hydropici transpirationem minorem obtinentesin cachectici debiles 4rostrati essent plethorici, ex auctoris hypotest.
186쪽
Quis imbecilles mulierum vires notavit ali bi, nisi in Gallenicis, Hippocraticis, aliisque extra solem , quietam istiosam vitam sustinentibus, alias robustae ad labores, dolores perferendos saepius aptiores quam viri cernuntur, eadem enim valet ratio in mollibus viris, imbecillitate summa dotatis Spartanae, Amavones, Viragines , aliud praebuere exemplum, absque dubio adhucdum praeberent, si ipsis integrum esset, salva honestate , virilibus exercitiis fungi, attamen tales saepius inter mulieres repertae impraegnari non recusarunt, etiam suis temporibus menstruis non destituta , . amo mulieres rusticae castrenses, ubique ter- Tarum, perpetui fere laboris molestias graviter perserunt.
Haec igitur imbecillitas vitae consuetae delicatiori, non muliebri sexui in genere est adscribenda, prout etiam pulsus debilior, qui in robustissimis etiam viris saepissime a Medico exploratur , ita ut de pulsu nihil certi in hac regula obtineri possit, saepius etiam laxior status vasorum minus sensibiles ictus .impetus offert , quamvis hinc non de motus velocitate concludere possit; quae de roboris ex pulsu corde indiciis habet p. s. ea in palpitatione cordis in asthmate, in biliosis temperamentis, in morbis calidis , contraria praebent effecta,
adeoque in statu sanissimo, si ullus detur pul-
187쪽
sus, moderatus est optimus , pulsus enim imbecillis sanguificationi obestis plethorae aeque
ac viribus, si eo sensu , tanquam minor in viribus ad machinam, recipiatur.
Quid temperamentum humidius ad sanguianis plethoram faciat; non liquet, vitam domi
actam , labore minus exercitam illius causam nunquam esse statuimus, contra Gali
num ejusque Idolatras ut reliqua in illum sensum lethoricum pessime detorta, nam haec ad nauseam usque rationi experientiar suugarissimae repugnare docui, sequentibus dein monstrare passim idem conabor. Structuram uteri vaginae descripturus su perbo satis modo assumit, quod nemo hactenus hoc opus Medicis adeo necessarium, ex actius perfectiusque orbi litterato Medico obtulit, quam ipse , quod ait cap. q. quidem ii, qui de catameniis scripserunt , tanquam a re sua alienum pretermittunt cujus dicti arrogantiam falsitatem norunt ii, qui vel leviter in Medicorum scriptis versati sunt ut plurimos silentio praeterea Doctores Medicos Ludovic. Bonaciolum , anson. Patrensem , Michael. Bernard. Valentinum , uterum graphice delineantes, mittendo nuda Drelincurii de utero
quaestiones nullus nescit quid jam dudum abacuratissimis pariter atque Anatomiae peritissimis S ammerdam mi QRegnero de Graas,
188쪽
ex professo sumina laude, atque cum superioribus immortali cum gloria hac in re prinstitum sit , imo nemo hodie de mensibus vel caput unum conscribit, in quo uteri vaginaeque fabrica non perstringitur testes a mea parte stant Elmulierus, Bolinius, Ordiob. c. quibus addi possunt Plaχgonius linteus, praesertim vero doctissimam Marc. Malpighi epistolam ad D. Jacob. Sponium, inquire, in
qua vasorum uterinorum in subjecto tam vaccino quam humano miras propagines per angustati uteri latera, latitudinem majorem prope retrae orificium, exactam denique delineationem in inveniendi methodum tradit Vir accuratissimus, fibrarumque strata ob oculos ponit, quem sequuntur plurimi Gualter Cham leto uteri proprie sic dicti fabricam delineans, eundem tanquam nobilissimum suae sententiae
Patronum invocat qui hanc praemittere operi suo, de caus catam quam maxime necessarium
duxit , qua enim inquit , perspecta facile erit, fontem ipsum unde fluxus mensuus scaturit, ab
obscuritate indicare, quod negotium , cum eX- actum tum consummatum a sagacissimis Viris traditum in luce corruscat , a re mea hic alienum puto , notissimum loc opus recoquere, quare auctoris diei breviter perstringam tan
Situm vaginae uteri omniumque illius
189쪽
partium, nullus Anatomicorum non annotavit atque delineavit, qui statim in decumbentibus, a statu perpendiculari recedens plurimis saltem gradibus, paralellum respectu horigontis ac in caeteris animalibus admittit , quem vagina in faeminis dormientibus & decumbentibus, per medium ferme hae tempus obtinet , nilominus menstruantibus , taceo lecto per morbum affixas periodice menstruorum fluxus dimittentes , uti superius notatum, quare inferre mihi liceat consequentiam, quam in sequentibus ex hoc situ circa dictos fluxus deducit Auctor esse plane nullam intestinum rectum , vesica vasa permatica in viris eundem obtinent cum utero situm, nunquam Medici inde unice circa horum actionem cillarum partium motum aliquid conclusere.
Plurimas partes pinguedine & adipe destitui
in machina humana , meninge , cerebrum, palpebras , penem , scrotum, membrana testium, observant Anatomici , qui si has partes circa uterum animadvertissent accurati harum partium Ruspatores, eosdem silentio praeterire non potuerunt, qui quotquot sunt, a forum decursum, magnitudinem, copiam, in
sertiones , scriptis tabulis suis in luce clarissima posuerunt; quos auctor hac in re pag.
2 O tantum sequitur , an vero vasorum sanguiserorum copia major, ut putat Auctor,
190쪽
Charicton sit ad uterum decurrentium, quaesad vaginam injectione certe in eadem illa vase observare non potui cimo largonius de
pari generat. lib. 2. cap. 6. cervicem obtinere ampliora , pluraque ipso utero vasa , scribit. Porro auctor multo amplurem truncum orta descendentem in faminis quam in viris statuit, qua id nititur experientia non declarat, , quid angustata vasa catamentorum fluxu impedimenti adferre possit, non ideo, nam vasorum angustia compensatur celeritate motus humorum, ad illa vasa appellentium, unde ex ipsa vasorum angustia momentum humorum menstruantium perspirabilium adaugetur, per consequens eruptio mensium rataphoresis facilitatur , quod arteriae sanguinem velocius
motum quam venae vehentes probant, quarum sectiones multo minores esse novit unusquisque quam Venarum , quibus , an in textura uteri
decurrentibus desint valvul et experientia de hac re nondum instructus evidentissima nihil certi pronuncio id tantum hisce subnecto, cuncta haec memorata uteri humani structuram a plurimorum brutorum uteri fabrica non distinguere is eorum plura circa uterum ita specialia non sunt, ut consequentiae sit locus rquoad reliqua conjectura Mechanicae suum relinquo idolum, ad ejus nervosa praecepta p. I,