장음표시 사용
211쪽
DE LINEATAE ARs II I , que non leve praesidium huic veri acce ipse existimo, quod ubique fere sententia mea indicem Patronum adduxerim HIPPOCRATEM.
Sed cum demonstravimus lethoram motus menstrui sanguinis nequaquam, sed potius motum quendam a portionibus materiae, fermento dicto , inductam esse causam , longa refutationes sententiarum examine non opus est,
crassam materiam hic illi , etiam pinguem quasi glebam posse aberrare labripi ad vasorum scutula, ut impedimento motus sint, quandoque observant Chyrurgi innatomici, ita ut non opus sit ad sanguinis lentorem recurrere, ad causam illius effectus elucidandam proponendam, nam haec saepissime contingunt in fluidiori sanguinis statu, quae vena-
sectione , tolli inquit Bolinius res est quotidiana
observationis, lentor autem sanguinis nunquam hac tollitur venaesectione.
Abunde satisfactum objectioni tertiae , quae
demonstrat plethoram seque sanguinis eruptionem per superiora pulmonum , sed praesertim cerebri vasa utpote teneris tunicis instructa&c. debere evacuari, quam per inferiora uterina vasa, ex uteri data, descripta textura situ
putat, quo inclinat Bolinius cum Malpighio; sed ea in Viris aeque ac in arminis locum habens, nihil ad convincendum tradit, nisi ple- thora milus effectus in illis , in his tantum
212쪽
valens sit ea porro , quae de indurescentia tenacitate, aut intensius crescente lethora statuuntur, grati , ex mera contemplatione, vel casibus fortuitis vel ordinariis morbis utrique sexui communibus, statuuntur.
Denique hisce subneetit diluendum argumentum, quod contra lethoram movetur de- sumtum a brutis viviparis foetus plures alentibus , absque praecedaneis menstruis , imo in
nonnullis cum satis copiosa lactis separatione per aliquod spatium temporis quod Bolinio
magnas turbas movet, inueta ex hac resutis obscura sese extricare intendens statuit p. 33. bruta illa gestationis tempore esse voraciora , minus evacuare quod si contrarium , ut saepe ac di plurimum contingit, ' obtineat , undeplethorte suae originem quaeret mulieres enim lactantes menstruis non deficiunt , utero gerentes non semper iisdem privantur, nec ali
mentum solito plenius accipiunt, rimo saepius ciborum fastidio' laborant; lethoricae tamen causae suus debetur estectus . hoc enim ratio suadet' Mechanica , non experientia Medica
Ex falsa hypothesi similes conclusiones petit, utpote quas adeo firmas, claras atque distinctas esse colligi , ut scepticismo ipsi omnem viam prarcludant , iraesertim illi , qui ex meris verbis rem demonstratam in natura existentem pro
213쪽
pronunciat de re enim nullus, de explicatione ejusdem erronea omnis, dubitat. Non opus est reliqua de periodis menstruationum examinare , nam ea ex praecedentibus corruunt , quoad causas , non quoad effecta,
ventilata ad lapidem lydium examinata, haec enim ut omnia ex suo fonte lethorico haurit proponit, a nobis impugnato cujus tamen existentiam in omnibus negare nolo, quamvis rarior existat in computatione diariae recensionis materiae perspirabilis dato, gratis assumto, superstructa exornat ut ex superioribus liquiadum est , adeoque multa hic Malibi transi
mus , ne repetitionibus continuis nos immergentes taedio Lectori veritatum avido simus. Ut luculentius eminentiusque in theatro mensitam idolum plethoricum exliibeat, a rerum
quarundam, tam micro cosmi quam macrocosmi periodica revolutione recurrentium motu argumenta adfert, cap. de period plurima, quorum primum a febris intermittentis , parum explicatae intellecta nisi a Mechanicis paroxysmo, cursu, desumit cujus causam a sanguinis lentore, cum Bellini theoriae Medicinalis inventore primo, deducit ut egregio, vano suis titulo , jure societatis constricius pronunciat.
Multa theoretice dicta, de febribus tradiata , pauca vel nulla utilitati praeticae accom- Rodata passim prostantri homines enim , qui menti
214쪽
menti suae indulgent, generalia quaedam auda cter compilant , eaque lectoribus devoranda tradunt suis, quae eos alliceres detinere tantisper solent , donec contrarium experientia
practica ejusque collatio judiciosa vincat. Si lento sanguini accedat, is ex ipsius materiae crassitie, velocium spirituum defectu, vel ex graviori portionum tenuium in ipsa materia immersione producitur , ut sese extricare nequeant, sui juris fieri non possint. Si ex priori statu subsistat lentor, necessario morbus alius succedet, non febris, adversatur enim febrili motui talis sanguinis lentor , aptior ad morbo Chronicos 'ardos , adeoque talibus superveniens febris bonum , quod plurimis in casibus, tetano , hepatis morbis nervorum affectionibus , notavit in Aph: Hippocrates, nam februat , id est purgat per motus intestini majoris inductionem , verum solutionis lenti illius sanguinis Auctorem. Si ex posteriori emergat statu, fieri potest
ut portiones illi materiae crassae inclusae in actus quosdam majores redigantur , ut o sibi vias quaerant , tandemque ex mota febrili acquirant, non autem ut in extremis vasis capillaribus haereant lentae sanguinis partes , orificia canalium obstruentes , singuini trajectum nurulum vel saltem difficillimum concedent , ut
215쪽
Vera febrium: lentoris massae sanguineae si quis revera est causa consistit, in collectione acrium particularum, ex portione si rituali materiae emersarum , quae inflammationem alicujus partis solidae pariunt , portionesque ejusdem figurae atque actionis tanquam effluvia massae sanguinis humorum cornmunicant; hinc, ex accessu talium corpusculorum , primo, turbae in motu sanguinis succedunt, dein ejus materia quodammodo a pristino ordine u situ secedit, tandemque partim crassescit , partim irregulariter tenues liquidiores partes , aptissimae motui, febrili substantiae innatant; quemadmodum innumera experimenta evincunt, ubi liquid liquidis mixta se mutuo turbant. Hujus substantiae acris major minorve liquiditas aut velocitas, multum actionibus, periodis,& febrilium effectuum parogismis, tam inter
mittentium quam continuarum febrium, contribuit, nam utrarumque eadem est ratio, cessante enim inflammato foco cessat febrilis motus, vel ut ex inflammatione abscessus varii oriuntur, etiam symptomata alterantur , mo borumque successiones variae obveniunt, prout etiam ex inflammata parte gangrama, sphacelus
resultare possunt; sic violentissimae ac lethiserae prodeunt affectiones corporis, violentam subinitaneamque minitantes aut producentes ruinam, Ex primo talium portionum accessu , irre M sula.
216쪽
gularis cum sit facta materia ejusque motus. vasa inaequaliter premuntur ac hic illic capillaria obstruuntur , unde frigus , sensim autemper motus continuato , attrita, decussa materia copiosam talium congeriem permittit, earum vim momentum auget , non tamen ex
quantitate aucta, sensum calidum inducit, an de impetu in vasa capillaria facto removet obstacula, calores sudore apparentibus. Exinde periodorum parogismorum interis valla facilem sui accessus, recessus notionem praebent, prout enim haec materia portionibus illis imbuitur , momenta actionum recurrunt, quae, ubi deficiunt in foco suo , in materiam sanguinis sussicienter trajici nequeunt, cessant. Icterus febribus acutis superveniens , finem illis imponit, ex lentore sanguini inducto, haec tamen successio non bona vel mala est , ex ejus ante parogismum septimum, vel septima, aut nona c. die ortus , ut vult Hippocrates Aph. 62. - . Seet. IV.Febriles periodi ubi prolongantur ista
rogismorum intervalla cum extenduntur, indicia lentoris sanguinis supervenientis praebent manifesta ; nam febris quotidiana in tertianam degenerans , materiam agnoscit lentiorem, ad motum tardiorem, tertiana in quartanam
abiens magis magis lentescere sanguinem
217쪽
denunciat, maxime quidem ubi haec in icterum, chirrum , hydropem vel marasmum de
Febris hectica purulentam agnoscens materiam auctorem, post pastum intenditur, ex no
cis accessu , unde omnia renovata sicci caloris redeunt symtomata , quae retardantur , quam primum appetitu alimentorum pro maxima
parte cessat assumtio, superveniente lentore corruptela sanguinis. Lento igitur massae sanguineae est nimium continuatae febris tendentia dc finis, quae portiones sanguinis velocioris consumunt , materiemque motui ineptiorem relinquunt , quod mille modis unusquisque in Medicina practica vel leviter versatus demonstrare poterit. Sed demus lentorem Bontelio , Bellini, Auctori nostro adesse , quaenam erit ratio causa illius lentoris P an sponte venit quare potius colliguntur illae partes lentae in vasis capillaribus, quam circa pedes inferiora loca, in quae pressio ex altioribus major esse deberet; ex quibus non tam facilis pateret ascensus, neque revocatio, prout in sanguinis serosi lentore, post fugam partium tenuium ex febribus acquisito patet ubinam quamdiu haerent observantur in illis minoribus subcutaneis vas
218쪽
ne suffulcianturi nullibi ni apparent circa superficiem ambitum corporis , nec frigus manifestatur in extremis partibus nisi invadente parogismo febrili, quamvis nulla vestigia illius infarctus vasorum capillarium appareant, redit frigus calor, eodem modo ut periodicae dolorum exacerbantium ciemittentium revolutiones, in instammatione & vasorum cor
Hinc non ex tali incremento vel fluidi redundantia in majoribus vasis , sed ex ejus maligna dispositione tot intestino, prout in aliis dictum, motus inducitur febrilis ut illud
magis certum esse probetur , aestatem hyemem observet Medicus, ubi ex acrium in aere aestivo molecularum obvolitantium figura celerrimos observabit motus in quibusvis liquidis , statum suae figurae ocius mutantibus in, Hyeme vero eadem in motu statu lentiore versantia , constantius perseverant in sua figura actione, sic enim febres aestivales sunt morbi rarius hyemales, nisi ubi hyems aestati aut veri similior fuerit, id est calidior solito extiterit Zephyro molli etiam flante. Calorem aestivum auctorem statuere lentoris sanguinis, est gratis aliquid petere, prout pleraque sunt praecepta aut Mechanicorum axiomata , nam inde sequeretur omnes calidarum, regionum incolas, laniore sanguineae massae
219쪽
mum est , sunt autem quaedam regiones , sunt quaedam tempora , sunt quaedam tempestates , quae portiones quasdam vehunt dimittuntiniasmata dictas, nostram machinam qua liqu1dam qua solidam validius afficientes , unde motuum formarum qualitates vitiantur, post modumque febres , morbi , Imtomata inde oriuntur c. Quae cuncta in remediis ulterius elucescunt,mam adstringentia , motus intestinos sedantia absorbentia didic acidum acre temperantia, inflammationi resistentia , imo lentorem sanguini inducentes mucagines, gelatinae, mul-ssiones , ulapi , acida , .muriatica blanda, sunt utilissima antifebrilia. De evacuatione periodica in viris , observata a Sanctorio Mallata pag. I. a nostro scriptore , fides sit penes Auctorem , ex hoc autem aphorismo Martinus ister rationem menstruorum elucescere aliis obtrudi , ac ut dicti ponderis aliquid addat eadem ferme viris sumtornata antecedere, quIbin famina laborant, menstrua jamjam passa , ex se fingit , quis enim
haec observa, an insignes hanc observationem Medici praetermittunt, exceptis Mechanicii denique quare in dies Viri de hisce symtomatibus .evacuatione non conquerunturi quidvis enim, somniare somnia sua literis man-
220쪽
dare homo gloriola cupidus poterit, de se suisque Chimamcis imagunculis observationibus dictis pronunci an scepticus enim faetiis jure
ipso humano dubito si rem ipsam ad aequilibrium
revocem, cui usui inserviat auctoritas hujus illiusque scriptoris in arte nostra Medica, constans enim si sit experientia , sponte ejus veritas , etiam in omnibus vel plerisque saltem hominibus , observatur , etsi nullus jus experientiae exstitisset scriptor , natura illud opus monstrante, si vero de raro contingentibus haec sint observata illa parum aut nihil ad Medicinam construendam spectant vel faciunt , non magis quam mola monstrum ad foetus bene constituti cognitionem hoc nim est vitium plerorumque hominum, pro suo foro militantium, ut compilent corripiant omnia, quae
suae historiolia stabiliendae, fulciendae conveniunt, belgis dicitur a se ne e dryen. Illud idem pronunciandum de bilis secretione majori a sanguinis redundautia , quod pernega
mus , hinc enim sequeretur quod omnes mulieres, saltem instante mensium fluxu, debeantcsse biliosae, utpote redundantes sanguinis plenitudine , secundum ejus hypothesin, quamvis adipem, semen , lac, serum aut lympham copiosius aut parcius in suis vasis colligi obser-Vemus , pro constitutione illorum, eorum