장음표시 사용
191쪽
ventilata disquisitioni Practicae laturali subjbicienda transgrediens. Horum primum motum, seu vim momenti corporis respicit, quod sit vel ubi celerius redditur, materia augetur , vel ubi utrumque fit duo igitur hic considerationem merentur, celeritas aucta, quantitas aucta, quibus temtium accedit celeritas simul cum quantitate uincta, unanimiter veluti conspirans ad suos in
Celeritas tum ex propria materia cum ex portionibus materiae immersis, tum ex aliunde
ductis particulis celeritate majori gaudentibus oritur , quae materiae illi integrae communica tur, vel denique solis portionibus quibusdam illi materiae in velocitatem majorem cogendae aliunde accedentibus. Proprie inricte loquendo , materia seipsam seu propriam substantiam , ut ita dicam, velociorem reddere nequit, nisi causa quaedam
alius motus accedat , antea nec visi, nec per cepti , quae ex quibusdam mutationibus nexuum ordinumve contingere debet, prout ubi ex oblonga figura conficitur rotunda , vel ad hanc proxime accedens, cum partes in mole majori cohaerentes ad majorem abeunt independentiam e verum hoc contingere nequit,
nisi quaedam partium deligatio seu independentia major praecesserit, per portiones velocioris K s male
192쪽
materiae antehac in crassiori inclusas , ut aviis culae in caveis a libertate volatus arceri prohiberi solent, quae iisdem vi diffractis vel ape tis avolant eodem modo in carceratae hae pomtiones tamdiu quietae , quamdiu in arcetioribus claustris detentae detinentur; sed & haec deca ceratio seu libertas aliunde deducenda quam ex solis illis velocibus portionibus , nam insuffcientes per se sunt libertati propriae acquirendae, nisi externus accedentium aliunde partium, quidam impetus illa reseret impedimenta, quibus motui resistere soluit materia. Haec igitur celeritas aeri aetheri imputanda est circumsuo, cujus accessu ipsa tota quanta materia in se considerata non solet ad celeritatem cogi , sed interno etiam adminiculo opus est , in ipsa materiae massa diffuso , quod ad majorem fluorem agendi potentiam pergens , post leves praecedentes texturae solidae externa discontinuationes, vi sibi viam admotus majores sternit, arctius illi materia mundi subtilior sociatum , quae posthac junctis viribus ad opus pergunt insigne. Hoc patet in materia talibus portionibus privata, quae ad tales celeritatis mutationes non facile pervenit, nisi talibus externe accedentibus armetur, ut insolidorum mere terrestrium solutionibus videre est. An ex simplici materiae augmento ratione suae
193쪽
suae quantitatis vel ponderis possit major celeritas fieri, dubitare licet in corpore humano, ubi sola perpendicularis pressio locum minime
habet, quemadmodum , ubi ex altioribus locis descendunt aquae torrentis instar labentes; imo dubitare liceret merito, an aquae rapidiores fiant per merum quantitatis augmentum, sed potius nisum .impetum earum majorem eatenus observari, quatenus plures simul semel ad una loca concurrunt partes aquae, in majores moles concretae , quarum singulae a me partes minima etiam portio , non majus momentum acquisivereri sed ob resistentes alveos 'aggeres iras , illis nimia in mole descendentibus, appellentibus aquis, nobis apparent celeriores rapidiores motus hisce
accedunt venti, pressionesque aeris , raref
ctionesque caelestium terrestrium ignium quae miris modis hisce opitulari solent opertibus maria enim littoribus infesta non augentur in quantitate, nisi ex mera aeris, ventorum pressione. Si quantitas materiae celeritatem adderet, hydropici magis magisque intumescentes ex quantitate ipsius aquae vel seri aucta, necessario celeriores aquas factas obtinerent , adeoque evacuationi magis idoneas sed haec natu ra Mars Medica pernegat. Extensio materiae aucta externo conspectu
194쪽
materiam ipsam auxisse videtur, quamvis mera sit fallacia, ab materiae alius velocissimae intemventu , si hanc tanquam admittendam consideret in utroque casu scilicet in velocitate quantitate materiae auctis per me licet illud autem non absque motu intestino vel extraneo quodam accessu succedit. Secundum praeceptum , nempes momentum corporis sit majus quam contraria impedimenti vis, id impedimentum removebitur , a stat talo, quamvis haec non tam facilis sint applicationis ad menstruationem, de qua nunc agitur, nam haec universalis non specialis est regula, ut posta hac latius patebit; ex gr Virgo haemorrha-gias narium 'aemoploen c. obtinet , hinc impedimentum majus est circa uterum, quam momentum actionis sanguinis , valet consequentia inde autem non sequitur has momentaneas actiones aequales circa uterum ejusque vasa ac alia loca fuisse , majoremque resistentiam ibidem reperisse quam alibi , sed potius
servorem vel magnitudinem ictus, ut ait, violentiorem fuisse in illud quam in aliud impedimentum, unde Juxus ex ea prodit parte,
quae illi violentiae impar est sors an ob ibidem
stagnantes , ac in motum intestinum acrem vergentes humores, vi sibi viam illis forman
Nec ex hac regula vis remedii, potius in hanc
195쪽
hanc quam in aliam partem insistentis, demonstratur, nam medicamentum totam humorum massam aggreditur, ejusque actiones rarissime specialiter, sed universaliter dirigit ex
eadem etiam sequeretur quod pars semel laesa minus semper impedimentum esset momento sanguinis resistendo, nam nunquam eadem soliditate valeret hinc semel reperta fabricata Via , constans, perpetua in toto hae curriculo esset , cuius falsitatem ipsa Medicina Machina demonstrat. Si ipsam praxi homo Medicus naturae minister adeat, quam ibidem consonam experientiae judiciosae reperiet rationem , quae Vis denter demonstrabit intromissa sanguini medela, hanc potius quam illam partem aggredi , illamque potius premere sursum quam deorsum, machinam ipsam non ab omni latere , sed in quodam tantum determinari. Certo nullam dabit nisi imaginariam, conjecturalem, verbo Mechanicam palliatam. Tertium praeceptum, se in percutientibus corporibus ictuum magnitudo motui deperdito propomtionalis est, speciosum quid pollicetur, nihil in fluidis nostrorum humorum actionibus declarat, nam a sunt percussiones, ictus rarissime
Percussio cictus si fiat, vel ex parte solidariolentius contracta ter expulsionem fluidi
196쪽
contenti subitaneam fiet in vicinas partes torrentis instar rapti, vel per motus quosdam fluido proprios resultabit, ubi quaedam vehementius explosae portiones , in materia antehac latitantes, vi in resistentem vicinam materiam feruntur, ita ut de loco cedere cogatur. Utrumque opus requirit suum adminiculum, ut momentum motus deperditi tollatur, majus vicinae materiae sit resistentia , ut patet in corde, in ventriculo, in mulierum impraegnatarum mammillis , in inflammationibus c.
Nullum autem effectum tale ex vasis solidis qua solidis subsistit, sed ex iisdem fluido tenui cinctis iobilitatis , quemadmodum illud in hyeme hypocausta declarant, in aestate sol demonstrat , igne nempe celesti, terrestri fovente .extricante spiritus materiae inclusos, eosdem aptos natos ad nobilissimas actiones reddente . suo in partes solidas influxu , quorum ope postea illi emergunt facultates functiones, quae alias languescunt. Ex fluido cum ictus fiunt, illi nunquam exspectandi sunt ex materia sibi relicta, sed ex ejus legitima resolutione, quae quosdam explodit halitus rarefacto , aut partes rigidas e cussioni illi proferendae pares , prout in motu intestino patet , ut alibi demonstravimus, unde spirituum quaedam serventior actio prosilit, quae
197쪽
DE LINEATAE PAR II. Is 9 quae si percussionis aut ictus nomine designare
quis velit per me licet. Haec autem percusso motui deperdito non magis prodest , quam pulvere pyrio percussus globulus observatur in soliditate permanens, motum nil tamdiu retinet, quamdiu igneus illius pulveris motus perseverat, dein cessat si simpliciter per illam percussionem rictum in telligamus quandam percussionem eXternam, bi de loco obvia corpora resistendo imparia pel
Per consequens nihil ad humores nostros velociores faciendos tribuerent, nisi pro eo temporis morae spatio, quo nisus illi fierent perstarent nisi semper ac semper de novo accederet talis percussio, quae etiam solida mera, de hac in illam viciniam transportare posset, ut patet in ventis, fulmine, pulvere quo vis pyrioin tonitruante, igne c. Hos autem ictus ex mero corde aliisque solidis velle deducere merum est phantasma, nam
haec solida spirituo a materiae destinata nihil
tale conari, nec efficere queunt, ut in cache
mcis, poplecticis, sincope, lypothymia, passione hysterica, quae non male hypochondriaca dicitur etiam in feminis, similibus patet morbis , ubi e contrario biliosi temperamenti homines spiritu copiosiori turgentes, in motus
rapidiores partes illas trahere solant : idem praxis
198쪽
praxi Medica evincit, quae in usum spiritu
sale oleos facta auxilia vocat , ut huic arduo operi, solidarum nempe partium motu impetrando sussiciant. Quartum resistentiam comparat motui deperdiato, quid ibidem per motum deperditum velit, vix agnosci potest , an hunc requirat in parte antehac mota nunc solides an congeriem quarundam partium solidarum , sibi mutuo firmius adhaerentium, molem majorem constituentium csse statuit quae motui opposita est. Ut partes fluidae evadant solidae, motumque pristinum amittant necessum est, ut hae , quae
materiae majorem portionem constituunt, magis appropinquent , minoraque spatia permi tant tenui inclusae portioni, quod fieri nequit, sine quadam actura motus debilitatione, ob duas rationes, primo , o minus aetheris aeris commercium ad inferiora illius materia spatiola , occupata a spirituali ejus portione, secundo, ob seclusionem separationemque spirituum a se invicem , per interventum solidae illius materiae, quae libertatem inuandam copulam negat , ita ut singulae illae portiunculae separatim infirmiter res agere cogantur , in detrimentum ipsius liquiditatis maximum.
Quintum comparandum Venit cum tertio,
datam per vim , quid hic iterum intelligat, non video, nisi ut fieri solet in apostematibus, in
199쪽
in quibus pus maturum per motus intestinos redditum, vi sibi viam facit, postquam extricationem Hibertatem rigidis illis cuneolis salinis confecerit, in catharris, ubi lympha talibus adimpletur portionibus, ex eodem motu prodeuntibus , in insummatione , ubi salino- sulphureae acres exercentur vires, etiam X ea dem scaturigine prodeunteS. De sinu anguli incidentia , bella pronunciat Mathematica, quae in Medicis observationibus merae sunt nugae , magno saepe partu orna tu enixae , ex cerebro fastu pleno , nam haec similia nihili aestimanda, in praxi theoriam inanemo mere ventosam constituunt, quae nihil solidi nostrae arti, scientiae conferunt, nisi quod plurimos juvenes inuosdam seniores ab egregiis inquisitionibus deterreant danda enim erant argumenta , quibus modis hsec fiant , non quomodo haec in aliis occasionibus extra machinam nostram contingere soleant de possint , ibi enim aliae plane sunt circumstantia Wopera, quae ab lla longissime rece
Sextum praeceptum experimentum septimo accedens , nil aliud statuit nisi id , quod vulgarissimum est , in motu pressione fluidorum contentorum in alveis mollioribus, quorum mollities prementi potest cedere corpori,
200쪽
ad illam diametralem figuram in tu exterissione alterandam. Sed an haec actio a lethora sola deriva ida praestanda sit, illiusque positio sussciat, merito in dubium vocatur, imo pernegatur, quaenam enim major conspicitur vis pressionis in circumposita corpora ipsius 1 quid , copia sola Iiquidi aut motu illius intestin, profecto infinitis modis superat hic alteram, adeoque niversalior est legitima ac necessaria adii ad imium finem obtinendum. Plethora enim esset perpetua , ut indlaavi mus etiam post finitum menstruum fluxum , quoniam sanguinis incrementum non cessat, minimumque ejus pondus pro illo fluxu acquirendo sufficit, maximum etiam pondus non magis in plurimis premit quam minimum, ah-dem suo ejus uno eodemque momento variat in quantitate , ita ut haec spatio et horarum uncias viginti, illa uncias tres quatuorve Xo
Haemorrhagiae etiam narium, quae in unioribus viris frequentes, periodicae sunt , prae sertim in biliosis necessario hyeme Qtestate eaedem essent in quantitate, nam hae ut plurimum ex 'plethora fiunt , sed hoc contrariatur experientiae, quamvis mulieres eam non ita agnoscant differentem.