장음표시 사용
261쪽
discontinuatione impetus earum ferox perit de plerumque per alvum materia crassa, per sudores urinam serosior salsuginosior evacu
In farctus autem cum vires, ex materiae glutinosae callositates motu diutius in liquida par
te retenta continuato, pertinaciores acquisiv
rit frustranea erit omnis ventes ectio, imo funesta vel saltem morbos inducens Chronicos. Ex nimia enim portionum materiae depaupera tione, is magna labefaetatione partium ne vacearum, sanguine puriori detracto, destit tarum plurima incommoda observamus c
quae infelices successus e venaesectionis frequentia secum ferunt. Imo in aegris pertinaces s pius obstructiones, frigus , syncope, animi dest liquia, convulsiones , diarrheae Vomitus, pulsus languescentes, pallores oboriuntur, ali quando talia effecta immediate invadunt aegros ipsa in venae sectionis administratione , nonnunquam ipsa improvisa ipsos corripit mors ubi nimium invaluerit malum, gangraenosum factum
In tertio casu, momenta intestinorum motuum aucta, ad copiosae exhalationis terminum perventa, eo consideranda sunt modo, quo aer
nebulosus, tempestatibus obsessus, filuviis seu miasmatibus variis inquinatus stagnantes enim in Machina nostra humores tales proferre solent
262쪽
lent effectus , ut frequentissime contingit in hypochondriacis utriusque sexus morbis, qu1 murmura borborigmos, ructus, flatus edunt, quae gravare .premere solent diaphragma thoracem stricte ita dictum vicinas partes, ac ut plurimum nervoso generi obsunt, spirituumque irradiationi liberae similes Microcosmi tempestates meteora nocent, cum alias placide percellant termeent humores quivis totam Machinam. Venae sectio hic ob binas instituitur causas, primo, ut momenta illorum motuum intercipiantur, sublata, quae stagna illa fovent, materiae suae quantitate. Hoc praecipue observabile in iis, qui edaciores adhuc dum existunt post pastum, frequentiores talium effectuum recidivas obtinent, ut fieri in febribus phthisicorum hecticis solet. Secundo, ut vasa nimis tensa, inflata a vicinis compressa saccescant, ab onere premente liberentur, ita enim flatibus exitus liberio , vaporibus ventilatio, materiae stagnanti secessus conceditur per Venae- sectionem, haud raro vomitum, alvi, subductionem, sudores ex tempore cientem. Verum eadem non sine periculo instituitur
in delassatis jam depravatis corporibus, in quibus materia ejusque portio spiritualis a naturali plane descivere statu, subito enim sudo
tes apparent rigidi, languor subrepit, pulsus
263쪽
tremuli cinaequales apparent, facies hyppocratica adest , oculares humores vappescunt,
deprimuntur, anxietates circa praecordia 4 cordis palpitationes superveniunt , Melancholia accedit , arrasmus prae foribus stat , summa cum infamia opprobrio Medici praescribentis venaesectionem, tunc enim vitali fonti flammulae pabulum subtrahitur, non autem in omni modica sanguinis missione, prout Hel- monti Sequaces arbitrantur. Tempora igitur motuum machinarum constitutiones judiciose observari, examinari in phlebotomiae adhibitione debent ut .selectiones Venarum non omnino negligendae veniunt, quo enim rectior, proximior est via, quae relationem ad partem affectam habet, eo tutior istilior erit venaesectio ; quod dogma nunc ulterius
Maxima autem venaesectionis intentio fere ea est quae liberiorem acris respicit ventilationem, ut ejus auxilio portiones spirituales ex materia faciliorem validiorem decarceratio nem potestatem obtineant, quibus mediantibus partes sanguinis ad majorem indeprndentiam .circumrotationem infligantur, sive ut Mechanici ajunt fortius dimoventur, Mearum momentum adaugetur , ut muneri suo sustinendo pares fiant, tam sanguinea materia, quam
ejus veloces portiones in aere liberiori suspen-
264쪽
sae, sustentata si hoc si plethoram augere per me licet, nam confusio scientia Martis Medicae in generalibus illis expectanda his placet imperantibus, iis tympanites erit hydrops, c. Aer premens, subiens vasa, certo certius velocitatem majusque momentum sanguini addit, illum de loco suo dimovendo, unde ad frictionem comminutionem majorem aptior redditur , spiritibusque liberandis commodior fit. Hinc prout humores sic spiritus, prout spiritus sic aer, prout aer sic actiones spirituales maxime vitales succedunt in Machina, ideoque ubi massa sanguinis corrupta fuerit,&ad putrilaginem perventa, in ruinam post venaesectionem abit Machina, ex acces aeris in steti nervis infesti, secus fit si ad talem nondum pervenerit gradum, nam aer puriores, seu magis naturales reperiens sibique copulans spiritus 'alitus, innoxius existit. Ex superioribus igitur colligere est in quibus muliercularum Machinis, menstruorum suppressione , laborantibus , varia saepe diversa existente causa, ut cin novo vel inve terato mali effectu praedominante, venaesectio praescribenda vel prohibenda a Medico sit, artienim, famae aegris consulere si velit, haec , te ut distinguat necessum est. Purgantia aliam merentur consderationem, utpote magis accedentia ad easdem, quas ex
265쪽
petit Medicus in menstruali fluxu , operatio
nes, nempe motum auctum intestinum certum enim est omnia adstringentia remedia ria
tui illi esse contraria, praesertim ii vis adstri ciori eousque pergat, ut mobilitatem spiritui omnem intercipiat, quae etiam gentia nominantur Austera, conflata ex materia graviori terrestri, acido fixiori, compingunt sangui nem in solidorem substantiam & majorem molem, ita ut nec aeri sufficiens aditus, nec exi tus immerso spiritui concedi queant, obrige scente nempe corpore. Haec igitur aeque menstruationi ac purgationi obsunt. Purgantia nam que spontanea, instante menstrui fluxus tempore, satis familiaria sunt, unde purgantia, eo tempore imprudenter adhibita violenter ut plurimum operari solent, quod ex combina tione motus utriusque intestini non raro contingit. Certissimum est omnia , quae promptiora sunt ad motus intestinos remedia, eosdem Ο-ltra sanguinis humorum massae ab iis inducturos fore, praecipue si talia in ipso actu versentur vel in eum per calorem&liquidi aquei mixturam facile convertibilia sint. Inter hosce motus evidentissime sese fermentabilitas fer mentatio corporum , stricte ita dicta, distino guit , quoad vim purgantem in nostra Machina Sic omnia in genere fermentabilia corpo P a ras
266쪽
ra, laxantia aut purgantia nominari possunt remedia, cinde Medicus inquirendar comparandae operum naturae curiosus, suas contemplationes judiciosas venari poterit.
Ii, qui saliva satis spumosa liquida Te
mentabiliori instruuntur, nunquam alvo laborant adstricta , sed facile in diarrhaeas proni sunt, idem de succi pancreatici , a Clariss Sylvio nostro adeo decantati, copia, qualitate observamus, sic etiam de bile tenui Mad motus intestinos proniori cernimus, in ictero instante, in morbis biliosis inchoantibus, in in-sammatione hepatis incipiente , ubi vomitus diarinarae communissima sunt symptomata, quemadmodum adstrictio alvi ex jam consummato motu intestino obstructas partes graves derelinquente , acidumque austerum pariente, oritur, postquam nempe veloces materiae portiones, partim fugatae, partim in salinam terrestrem substantiam conversae fuerint. Purgatio igitur in mensibus supressis , inquantum ad motus cogit aut trahit materiam lentam, bona est, in quantum spiritus ad maiorem credinis sensum inducendum stimulat, legitima est medela , in quantum materiam subministrat arietantem in vasa eaque validius reserat; quod notat etiam noster . Io 8. Optima est, dummodo ex prudentis Medici consilio, manu dependeat, alias instrumentum solet esse perniciosi . Conm
267쪽
DE LINEATAE PAR s II 229 Convenit igitur, cum suppressionis causa ab lentore prodit, debilitatem chyloseos causante, ac ubi Chylus crudior, indigestus, acidus , vel biliosus formatur ubi Chlorosis instat, vel icterus vel hydrops prae foribus est; principiis enim illis serio obstandum est, permotus tales intestinos fortiores ubi glandulae vasa lymphatica abdominis corbutico, cum flatulentia ejusdem, infestantur humore; ubi
thorax angustatur ex quavis causa ciatharrhi
copiosiores conspiciuntur, pectus pulmones invadentes ubi cephalalgia frigidae disti in
valescunt cum torpore is lassitudine gravante Machinam, tunc semel citerum cpeti , non saepius debet purgatio , quae ancillari tantum debet, viamque sternere aliis remediis. Hoc manifeste edocet in methodo suppressorum men sum therapeutica, non solum ad vasa uterina esse respiciendum , verum etiam ad alia , aliquando remotiora saepius, loca Practico Mediis
co divertenda esse opera practica. Nocet autem purgans, cum mensium supinpressio causam agnoscit partem inflammatam,
ubi diutius continuata fuerit, ubi frequentiora invadunt animi deliquia, convulsiones saepius purgationi cum periculo vitae in talibus supervenientes imprudenter adhibitae, ubi e lina existit partium schyrrositas , tunc enim caute mercandum est Medico, ne vires ulteri-
268쪽
us prosternat, infamiam sibi comparet. Hanc evitare poterit, si tradiderit talia, quae sensisnwlii ccellave materiam ad majorem suxilitatem disponunt, ita tandem viam praeparat purganti remedio, ut sunt salia fῆxa, muriatica unctablinitoribus euetabilium, dein minerabilium absque gno sensu agentium particulis Cuitionum harum nequidem mentionem facit in methodo suo medendi . reind, sed in- distri enter sua praescribit laxantia & cathartica,
ut primas vias illorum ope expurget, sanguinem attenuet, isterina vasa latius distendat, periodicum mei is Pim fluxum solummodo pro suo scopo habens, neglectis omnibus aliis functionibus laesis sed hic insuper ple thorae ne quidem meminit suar in qua resuscitanda unicam medendi intentionem is paulo ante innuerat,
sub initium nempe capitis undecimi hujus tra-
Hic locus campus mihi concederetur esset amplissimus it Ferendi de purgantium se lectione , in hisce ac aliis morbis , diversas
causas agnoscentibus, sed haec ad praxi summopere spectantia nunc praeterimus. Illud solummodo in transitu notamus, in simpliciori mensu in suppressione, ex ventriculi Mabdominis lentore, vel ab usu terrestrium motus intestinos supprimentium, ea esse optima pur-τanxia, qua plus acris post se relinquunt a
269쪽
DE LINEATAE PAR s II 23 I teriae, stimuli loco sanguini Hymphae inserinulentis , eaque minima in dosi saepius repetenda esse a Medico, ita ut vix purgent per alvum, sed tantum vicinas partes ad majorem motum irritentis vellicent. Sic enim magis
intentioni Medicae satisfiet, menstruis subducendis nempe, quam si majori dosi simul deme adhibita fuissent, quae fusius nunc tracta
re nec est tempus, nec est animus, talem nobilissimam materiam senioribus relinquens Medicis, festinans dum festino ad ulteriorem harum rerum inquisitionem judicandam aeque ac utilem. Antequam vero therapeuticis hisce animadversionibus finem inponam lubet obiter inquirere, an proprie dentur Emmenagoga, sive menses pellentia remedia Θ Illud omnino negare cogor, si per Emmenagoga stricte intelligere debeam talia specifica remedia, quorum potestas specialis' unica est uti rina non alia loca invisereo movere, talia enim non dantur hucusque clare distincte cognita, nam
si darentur, Viris non convenirent, nec pro
miscue a Medicis in utroque sexu adhiberen
Si quis urgere alterius citffirmare vellet, ex auctoritate scriptorum , haec in distinctis suis remediorum catalogis describentium, ei leve
270쪽
to ab unoquoque Tyrone debet, antequam haec vocabula gratis reposita, inventa, non aliud opus in re ipsa Medica praestent, puta nervos fibras suo spiriuali fluore penetrando ter cellendot,am simplicibus, quam compositis remediis. Sic majorem sanguini motum imprimunt,
ita ut nunc diaphoresin, nunc diuressin, nunc appetitum cieant, nunc alvum leviter irritent subducant, nunc stilorem humoribus majorem concilient, nunc principia quaedam motus intestini adducant. In qua occasione mihi narravit meus olim semper colendus Praeceptor, Virginem quartana laborantem, sub finem anni
sexagesimi non praecedentis seculi , chlorosi
ex menstruorum suppressione correptam , mi seram vitam trahentem , ope infusionis factae ex granorum decem Arsenici in unciis aqua
pluviae duodecim, tribus in ossibus exhibitae singulis inempe diebus uncias quatuor assumebat quartana pertinaciis mensium suppressione, post leves quasdam convulsiones, graves vomitus, secessus curatam fuisse, ab Agyrtis, tunc temporis, illud remedium passim in usum vocantibus, in plerisque cum succesIu, sed in aliquibus cum horridis convulsionibus
mortem minitantibus, non inferentibus.
Omnia igitur , ut ad Rhombum redeam quae nervoso generi stimulando aptiora sunt, dici queunt Emmenagoga, ut sunt ea, quae