장음표시 사용
241쪽
chondriacis viris, in scorbulo cachexia, ictero, effectus ΘTormina inflationesque ventris , Aiaca haud absimiles, flatus etiam is murmura, pomitus an ex mera mensium suppressione contingunt Θcur igitur in viris tam familiaria praesertim c strensia sunt mala pad praecordia anxietas, Melancholicos dela satra tussis, Ponac, obma , tabes, pectoris
sunt mala communia; non uteriis mulieribus
solis propria cordis palpitatio, syncope aeque
viros quam faeminas fitigat , sic etiam capitis incommoda, ut vertigo , cephalalia , oculorum gravitas c. saepissime invadunt optime menstruantes , quibus carent menstruis suppressis, vel impraegnatione suspensis vesica morbi ejusdem sunt censurae in utrisque , per consequens male ab menstrua suppressione deducuntur, nam iis carere deberent menstruantes,
quod omni veritati, experientiae repugnat Medicae, idem de pallore est judicium , nam hydropici cachectici etiam pallent tardique in omnibus sunt functionibus. Passane hysterica in viris hypochondriacae nominantur , globus quasi in guttur sursum petens .constringens , pilepticis hypochon- driacis familiaris est omnibus , ergo uterus in tali casu stricte accusari nequit , fluor albus non designat menstruam suppressionem , nam
242쪽
ipse hic auctor credit fluorem album, esse menstruationem albam, mensium prodromum qua si vicarium pag: o. sic suorum dictorum immemor pag 67. inter symtomata suppressi
ni recenset. Cum practicum examen enumeratorum sym-tomatum, si singula pertractarem elucidatio propositi operis terminos excederet quam longissime, pauca,quae ad eorum clarum intellectum faciunt, proferre animus est, notanda, obse Vandari exceptis iis quae impraegnationem cum suis sequelis stipatam respiciunt , aliqua autem frequentiora magis familiaria esse in mulieribus quam in viris , ut sunt passiones hypochondriacae , tandem quaedam esse quasi particularia illis quae extraordinaria 4raeternaturalia in his sunt, ut menses fluor albus. Fluctuationes humorum majores in farnainis esse ipsa experientia docet, ipsa vasorum stru-c tura tollities confirmat, ipsaque animi pathemata evincunt celeriora.
Has ab interno spiritu regi, instar omnium liquidorum velocitate sua praeditorum , etiam ab externo incitari AEtherco igne , testantur omnes, quae ex naturae lege instituuntur , inquisitiones. Hic, prout spiritus artus, quantitate 'ualitate sua regit, potens aut impotens , functionesin facultates nunc firmo nunc infirmo
243쪽
procedere talo, ad machinae varias miras alterationes usque impellit. Hos spiritus, portiones materiae immersas nominamus , quamdiu in illa latent , neque extra eam versentur , in nostro saltem conspectu aut sensu , non cum libertate velocitate debita existentes. Eos materiae altius posse involvi, ac ab ea pati, coerceri, ex contrario eosdem a materia liberari, vi eam posse agere statuimus , ut lusus naturae circa ortum , progressum, in teritum materiae .formae , inde etiam in machina humana ac in aliis, procedant.
Liquid in suis alveis solidis retenta , limitata ibidem in suo cursu , motum sustinere propulsivum, ad vitam blandiorem vegetativam alendam, certum est, sed ei adjungi motum intestinum, ad secretiones partium tortionum materi e validiores obtinendas assero , in iis machinis, quae alimentis ore assumendis opus habent, quoniam taecipue ipsa alimentorum diversitas, in uno ventriculo congesta illud exigit Hatim ante chylificationem admittit. Motus propulsuus ope pressionis circumrotationisque quasdam decerpit, comminuit texturarum superficies in liquidis, imo quasdam suo decursu Walluvie ab ipsis solidis abradere potest fibris, ut illas quasi leviter depascat, suffcitque ad halitus mollas creandos, instar
244쪽
sta roris ac flatuum leviusculorum , qui par te etiam remotiores rigidiores siccioresque ex eorum defectu futuras, humectant. Motus vero intestinus , cum validior sit praecedenti, ipsas non solum premendas 'ropcllendas texturarum superficies specti , sed etiam eas, in interioribus illarum minorum texturarum cavitatibus .porulis. percellat, hinc ideo potentior portionum spirutualium ex- . pressio ex ipsa materia succedit, partes vehe
mentius comminuuntur, alterantur, mutantur,
ipsaque acriora rigidiora inde creantur effluvia, quae sensibiles in quasdam vicinas partes impetus faciunt , velocitatem , actionumque momenta mirifice adaugent; c. Vasa plurimum ad debitam fluidissiguram, molem conferre eorum textura probat, vicissim fluida vasis maxime potentiam sese movendi, contrahendi, dilatandi impertiri observamus , eorum negationes solidi, duri immobilis statum recipere istum liquidum faciunt ut naturae leges etiam in liquidis determinandis per concussionem , propulsionem, amandationem legitime peragantur, ne oneri sint aut citius solito evanescant. Spirituales portiones naturam materiae te nent, ratione figurae, inde subsequentis actionis , eaque prout variat , sc etiam opera ea rundem variant, quae tam danitate , quam
245쪽
in morbo apparent , ex iisdem tenim ple que facultates , functiones , temperamentaque sic dicet generantur, quae a Medicis numerantur inter res naturaleS.
Singulae distincta massae machinam consti tuentes, praesertim glandulae, materiam vehunt liquidam , quae magis minusve distincta existit, quam dimisi suo spiritu , etiam suo modo operanti communicare solent, unde ex praedominio hujus illiusve massae , quae copioliori liquido instructa est, actiones illae speciales, i ii saepius machinae communicandae , proferun
Omnes sensationes in morbis ab hac liquida spirituali portione emergunt , ill eque potius ibidem adsunt ubi mala cxistit vasorum
conformatio ex quacunque causa producta, ac tunc praecipue in opere tristi versantur, ubi motus intestini praedominium in machina, vel quadam ejus parte cepere eodem modo ut febris hectica , post assiimptionem digestionemque cibi. Haec si vera sint , ut sint verissima , ratio symptomatum ex suppressis mensibus patefiet, haec enim suppressio non tollit , sed adauget
motum intestinum, eumque per continuatio nem, periorem malignum reddit, tandemque per portionum spiritualium materiae com inminutae: inversae libertatem , humorum vappe
246쪽
pescentia illis portionibus privatorum succo dici In motus intestini augmento, copulae spirituum fiunt alia rigida , acie sua fibras partium solidarum ardentia , unde dolor dis- continuatio earum succedit , quae cum majoris sint molis quam ut vasa minima absque sensu subire possint, ibidem necessario maxime impingere debent , ubi major est resistentia , in obstructis vel male conformatis vasis, praecipue ubi in his humor aeris stimulandus ad majus
suae actionis momentum, praeexisti Homo rarissime tam beatus, ut ab omni parte exactam suarum partium solidarum conformationem obtineat , quod ex Anatomicorum observationibus satis patet, hinc ab ipso partu sua gerit incommoda , minus magisve nocua , adveniente igitur morbo , eoque ingravescente, semper in illa parte debili magis, quam in alia dolebit , usque ad suae vitae finem, durante nempe isto non naturali statu. Hinc mulier retentione mensium laborans, prout affata fuerit in renibus , liene , hepate,
pulmonibus , capite glandulisque innumeris nam illic vitia sunt frequentiora, pertinacior semper ex accessu efffluviorum talium magis laborabit, id est magnitudinem ictuum pressionum in illa magis quam in alia parte bene conformata sentiet , uno verbo crescet
247쪽
doloris momentum in parte antehac leviter dolente, quod in omni superveniente morbo acri
Cum motus intestini, cum credine poristionum materiae velocitate, in is circa vasa uterina, augentur, febris inflammatio an diu continuanda accedet , quamdiu sufficiens talium portionum erit redundantia , illae enim deficientes sensum totum , per consequens etiam dolorem imminuunt. Mulier ex eadem ratione varicibus, ulceri bus cacoethicis sordidis , ac phagedenicis dein tenta , instantes menstruorum fluxu durante sero divexabitur acerrimo, serpentes rodente, cujus vis cessante illo in totum motu inis testino , qui menstruationem absolvit , plane enervatur ergo non ex sola suppressione talia emergunt vitia, sed majora tertinaciora ex continuatione, cillius motus malignitate, invadunt.
Ubi ex illo motu, in tanta copia assurgunt perversi spiritus , ut acie tole sua hancci
lamve occupare valeant partem, ibidemque seindem fixiorem stabilire queant, en novum a lum ex successione morbificae materiae ibidem depositae ortum, non raro liberans illa loca ex quibus haec materia elevata fuerit. In tantum abest, ut reduces menses tollant
hmplomata, quin potius in pluobus mensum
248쪽
suppressione cessante, prorsus invalescant mala,
vel saltem non remittant, ut patet in asthm
ticis , phthisicis , hydropicis , quae absque ut lius menstrui fluxus interceptione saepius aegrotantes ingrVividationes etiam perferunt.
Materia spirituali portione privata non tam faciles admittit motus intestinos, nisi aliunde acquisita salia materiam redderet spiritualem, ut praxis uberrime demonstrat in sulphureis , salinis, spirituosis remediis, huic malo potentissime opitulantibus. omnes igitur morbosae affectiones ab Auctore nostro pag. 67. memoratae, sequentibus suo more lucidatae, ita concipiendae veniunt, tanquam producta ex generali fonte motus materia diversas assumentis formas lactiones, quae nunc hic , nunc illic aberrant in machinae varias massas invadunt prout aut occasio aut
aptitudo sive convenientia liquid utriusque , aut solidi illud obtulerit , non autem e ple- thora aut mera mensium suppressione, quae aliunde suum nanciscuntur damnum contagium. Demiror hominem Mechanicum, qui magis demonstratione quam conjectura pergere in naturae operibus elucidandis gloriatur, statuere etiam ea, quae insigne praebent contra ipsius hypothesin argumentum ex plethor enim momentum sanguinis adaugeri ad nauseam in hoc scripto repetit, quod si verum foret, crescat
249쪽
cum quantitate in infinitum velocitas necesse est Mathematicorum Mechanicorumque regu
lae enim in indefinitum procedunt sed ipse
hanc regulam exceptione ditat, est Uim certus inquit pag. 69. plenitudinis gradus, ultra quem , illas qualitate sanguinis, augeri nequeat quant
ias vim vero plenitudinis gradus non deter minat, infra tamen aut supra momentum an
guinis existere debet , quod viam menstruo sanguini aperire aptum natum , vel impotens huic negotio est si prius assumat lentor ex plenitudine provenire nequit, quoniam vasa ad debitum actionis momentum ex depletione re stituuntur, secundum Auctorem, si posterius ipsa lethora mensibus pellandis inepta plane est, nam sanguis lentescere potest, antequam decima parte in quantitate nempe velocitate adauctus sit, cujus momentum , justo J. Friendcalculo id est, quod menses pellit. Videamus nunc quid de lentore producendo in medium proferat, ea saltem, quae deprima, copia lentoris causa nempe pronunciat p. O. Vel mera figmenta, vel absolute falsa sunt, nam vasa turgida sanguine velocibus suis portionibus instructa lentorem mata sanguineae adferre nequeunt, nisi hic a parte serosa spirituosa recedat, ut apparet in extravasset sanguine coagulato in ejus parte rubicunda, non in serosa, quod coagulum tenax in cruorem
250쪽
abit sicciorem , tandem in limum aut pulverem obscurum fatescit illo colore sese manifestante in contusionibus, c. Miscet sanguinis permanens cum sero portione tenui pro parte privato, motus non pro hibet intestinos, sed eos potius in vasis fovet, quamvis suffocationis cujusdam species vocetur, nam haec dicta sustocatio, negationem motus naturalis, non praeternaturalis respicit, ut gangraena, sphacelus, arasmus evincit, hinc non tenacius coalescunt globuli, nec strictior sit eο-rum obolo, ut vult, sed novus inducitur ma
Talis etiam compactio vel coitus in anguinstius spatium, fieri nequit absque expulsione quarundam particularum , sive aeris, sive se heris, sive spiritus, in illa materia hospitantis, quod si contingit, ut debet, ratio illic lentoris quaerenda, ex fuga nempe talium portionum Venit. Si vero novus inchoet motus, materia agitata ab interno spiritu semper lentescere videtur, ob partes hic, illic decussas alibi collestas, ut in putredine fermentatione inchoante c. apparet. Qua autem ratione vasa lentorem causari
possint, non video, sanguine redundante bono , nam de crasso segni non loquor, in hoc enim partes non praevalent sanguineae, sed potius