장음표시 사용
231쪽
nario motu, quae ultra consuetam mensuram, ut plurimum evacuant catamentorum sanguinem irregularibus periodis , duarum, trium, quinque , se , septem septimanarum , donec sponte vel ex improviso esset, aut in fluore albo terminetur, ut luxus alvi in Tenesmo. Ratio mensium deficientium in vetulis, haec esse videtur, quia in minimis vasculis, glandulis humidum spirituale deficit, aut saltem ibidem non luxuriat , adeoque opitulari nequit fluori velocitati sanguinis , ut solebat; quoniam fibrae minus en ites, sensiles sunt, vasorum oscula callosa durioraque redduntur , ipsaque humorum massa in parte serosa
lentior crassiorque evadit , calorque naturalis, portionumque e materia emerso minor conceditur, quae omnia motui intestino irritationi seu stimulationi naturali adversantur ut innumeris experimentis fieri potest liquidissi
Circa menstruationem in impraegnatis nega tam vel admissam , superioribus dictis plura non addens, in lanctantibus vulgarem menstrui fluxus consuetudinem post primum, secundum, aut tertium partus finiti mensem , saepius observo , etiam in ris , quae lactis abundantiam
habent, modo debitus adsit stimulus , licet nullum abundantis sanguinis signum adesset, non solum tricib macilentis , verum etiam
232쪽
boni habitus mulieribus conceditur menstrua tio, copia lymphae acris instructis Lactis autem abundantiam , nullam aut paucam hucusque repperi in sanguineis dictis, unde nec hoc opus a Plethora prodit. Hactenus quidem J. rein suam circa ca- tamentorum hypothesin unice sanguinis redundantiae superstruxi ; verum cum ad recenissionem eorum pervenit, quae citius menses cient, etiam admittere debet ea, quae momentum sanguinis humorum vaginalium per spiritus portiones materiae emersas solummodo adaugunt, cum vasorum stimulo , ut sunt febris, coitus , motu corporis, s animi violentiores c. quae portiones materiae immersas a claustris suis liberent, saepius cum fervore acu lo laedenti. Febres velocitatem humorum promovere, nunquam vero copiam sanguinis promovere,
in principio certissimum est , sed febres acutas menstruis erumpentibus solvi , etsi centum alia
praeter invocatum Hippocratem , essent testimonia, pernegat natura rationi ficulneae experientia contradicit, nisi tempus aut periodus adfuerit naturalis , adeoque haec cum sociis historiolis ad raro contingentia relegentur facilis enim esset febrium curatio per sanguinis nempe substractionem, quae quidem in acutis mitigat earum serociam , inquam vero a san
233쪽
DE LINEATAE PAR II I9ssem penitus tollito cum ex sanguinis lethora
pleraeque febres ut vult ag 62. noster , immemor lentoris , quem paulo ante tanquam earum causam cum Bellino invocaverat , ortum nequaquam deducunt ut ex superioribus manifestum est. Chemiam execrans, ejus patronis tamen adinmodum favet in explicatione modi , quo coitus , motus violenti , plantae Emmenagogae menses cient, spiritus enim rarefactionem , attenuationem materia, motum vivisiorem, o salem, qui ab his dimanat , volatilem in auxilium advocat , ut tamen ab his sese iterum extricet, ne decoris aliquid suo idolo plethorae detrahat, oppositioni, quae ab his contra sanguinis plenitudinem tanquam catamentorum causam desumitur , respondet Auctor pag. 62. ex ipsa nempe rariore sanguinis textur , respectu vasorum veram exurgere plet horam. Optimum inventum, ut suam tueatur sententiam plethoricam ergo sudans e medicamentis plethoricus est, vomens lethoram evacuat, currens , balneans , iracundus plethora laborant, vinum, spiritum in , aquas vitie, salia volatilia potans lethoram immediate creat, Veneris officiis indulgens lethorae omnia debet;
belle bellet Si frigus, reliqua motui calido contraria mensum euori obsint, lethorae ipsiusque mo-
234쪽
mento nobili multum detrahitur , per similia enim sanguinis copiae nihil detrahitur , ubi semel in machina concessa fuerit; sed ejus qualitatem mutatam in parte veloci vidimus, minus aptam ad portiones illas extricandas, quae
absolutissime illi fini operi obtinendo inserviunt.
Quemadmodum ergo omnes motus intestini propulsivi egent externo aeris accessu , ut
instruatur Warmetur materia liquida quibusdam partibus per aera sparsis , quibus portio materiae immersa suscitetur, sic etiam liquidum in nostra machina iis sustentari foveri solet
auxiliis, ut res opera suae naturae exequatur. Quo celerius moleculae in aere agitantur, rarae levissimae redditae per lucem diutius illustrantem terrarum orbem, sive hanc illamve regionem, eo fortius corpora nostra percelluntur, materia comminuitur , spirituales portiones ante hac latentes emergunt, frictione pamtes solida in machina ipsa irritantur , tandem que motus intestini accelerati vias magis porosas latentiores, quae talibus effectis parent, essiciunt. Saepius ex ipsa talium aereram molecularum partium redundantia, ad acredinem incitantur spiritus, unde sensus augmentum, levis aut gravis partium solidarum inflammationis auctor, ut vulgarissimum est in motibus aestivis
235쪽
DE LINEATAE Ans II I97 intestinis liquidorum, hinc copiosius sese glandulae Qvascula exiliora excernunt exonerant , quae stimulantem nimium succum sanguini tumoribus, in majori copia excernendis, praebent. In frigore ex contrario res succedit, moles enim eo in statu sunt graviores in aere volutanteS, non tam alie penetrantes , imo figura illarum, velocitati contraria , portiones materiae condensatae ab aeris gravioris incubitu Ἀ-git, constringit, rigidas reddit , unde densitas materiae juncta arctiori vasorum structurae negat motus intestino , c. quod etiam vulgarissimum est in motibus hyemalibus liquidorum , dissiculteris tarde procedentium , nisi calore hypocausti aestivum aemuletur motum ArtifeX. Concludere igitur ex ipsis Auctoris hujus dictis facile unusquisque poterit, non tam sanguinis abundantiae superffluae, quam ejus velocioribus portionibus totum menstrui Juxus negotium deberi, nam sanguis , qua sanguis nec rarescere nec condensare se ipsum potest, ipseque potui cibus illud neutiquam proferunt effectum promovendi vel sistendi menses , absque
augmento vel detriment portionum velocium,
prout frictio, primo titillantem voluptuosam, postea inflammatoriam Volorificam sensationem inferre partibus solet , postquam nempe
236쪽
per attritionem illam comminuta materia spiritualior reddita fuerit , quae utilissima est medela partium frigore, aut morbo frigido affectarum frictio enim suorem partium tardiorem provocat. Non opus igitur erat tam operoso conamine illam lethorte hypothesin fingereri ubi ipsi hemia hostes nolentes volentes hymicis accedunt dictis , mutato nomine idem statuentes, nemo enim homo negabit sanguinem debere existere in machina, ex qua sui sanguis , hunc etiam debere accresceres decrescere , ut satisfiat operi periodice recurrenti, sed multum differt, an proprie dicta praecedat, eaque sola Medicis ad phoenomen illius explicationem sufficiat plethora, an ea nos deducat ad symtomatum, remediorum exactiorem cognitionem quod pernegamus, ainc utile, commodum ex talibus scriptis nullum ad lectores redundare posse absolute statuimus. Certe hac non alia via Mechanica , qua nunc superbire atque gloriari solent Mathematicorum Filii, breve ad ignorantiam damnosam festinans obtinebitur studium , saltem
quamdiu notitiam operum naturae , e hypo-tlaesi quadam gratis quaesiit expiscari, aliisque obtrudere conabuntur Doctores. Antequam vero recedam ab iis, quae menses Utardant , ad aliorum examen Melucidatio
237쪽
nem; contradictionem Auctoris admodum notabilem hic subnectendam esse inducor , quod nempe Auctor inter ea, quae mensium fluxum retardant enumerat pag. 6s vitam tiosam cum ex hac operose longis verborum plenis deductionibus superius unicam menstruationis in mulieribus causam scrutandam pronunciavit, illudque alieni testimonio confirmare anni sus est, an haec Mechanicorum ratio ista est, qua ex una simplicique causa diversos plane contrarios effectus explicare possint , Ialva stet
eorum prima hypothesis qua in parte igitur apud hunc Auc em est certe vita otiosa sedentaria maxime menstruationi obest , hinc
currere, saltare, corpus movere, quin imo cantare jubentur virgines mulieres , ut motu illo minimae sanguinis portiones, in quibus maxima naturae vis, eo magis adigantur ad actiones debitas hoc etiam salacitas ct biliosa constitutio muliebris testatur', quae menstruationi copiosae citae favet, ab alimentis talis efficaciae aromatis alis nempe exercitiis ac
Hinc saltatrices quibus ex improvis sapeerumpunt menses notante auctore pag. 61. Cantatrices, laboriosas viragines , ct robustas omnes men libus destitu ut cap. 3. in cilium pro duxit credat Judaeus apellari una enim hirundo non facit ver neque a raro contingentibus
238쪽
ad vulgarium actionum elucidationem valet ar
Exacta , quae catamentorum fluxum naturalem tradit , historia , capite traciatus decimo Auctor ad varia eorum vitia transiens non minus in his elucidandis, quam in superioribus plethorae suae addictus haeret, primo pertractans Ca, quae menses suppressos concomitari quandoque solent, symtomata , quae penitus inspecta sunt cum corbuticis eadem, rariuSque liquis ullam inter ea reperiet differentiam , prout varians corbutici humoris status, diversa infestare loca, partes machinae solet , exinde effectuum, accidentium , vel symtoma tum differentiam inferre potest , sic etiam mensium suppressio malorum Iliadem, non X me
ra illa proseri suppressione , quae saepissime Dfectum non alius mali vel morbi causa est, sed ex mutatione qualitatis humorum, qui hic, alibive retinentur vel stagnant. Male igitur plerique Medici agunt , ubi menses suppressos tanquam causam unicam principem functionum , quae iii tali machinatisa sunt, incusant , cum revera aliunde non raro originem deducat ipsa suppressio , quam a vasis , glandulisque vaginalibus , vel , ut vulgaris fert sententia, ab uterinis. Hypochondriaci in viris morbi, eadem con- comitantia habent Imtomata quorum exactum
239쪽
actum catalogum recensent Elmullerus mo-lteus quae proprie raricte accedunt ad ea, quae ex mensim suppressione enumerantur, adeoque non absque ratione suspicor , lienis vitia quidquid huic sententiae contradicit Cla rissimus Sylvius in mulieribus aeque ac viris,
potiores obtinere partes in hac morborum tragoedia quae ex ipsa comparatione mutua satis liquent ex ipsa remediorum uniformitate abunde visuntur. Uterus autem, vicina ei loca, cum flexiliora atque laxiora sint , necessari isti magis subjiciuntur malo , tam ob copiam liquidi, quam majorem in has partes impetum naturalem , unde non mirum mulieres familiarius talibus assici incommodis , quae virilem quoque, sed rarius invadunt sexum. Per corbutum , hypochondriacumque ma tum , intelligo motum perverssim humorum stagnantium, properantium ad solutionem, seu materiae discontinuationem , quae spiritualem ejus portionem in molem quandam rigidam, acrem, pungentem, laedentem vicina vasa, convertit, atque statum figurae totus naturalis interpellat cum autem hae varient moles in quantitate inualitate , ratione loci in quo gignuntur, etiam actionum momenta inde dis crepant, pro impetu, quem posthac conti- 1 nuant,
240쪽
nuant, symtomata machinae iani illi infesta
Per mensium suppressionem volo eam fluxus Interceptionem , antehac in puella aut muliere visi nunc plane sublati, vel partim deficientis, vel depravatici quae enim nondum menstruata est , proprie catamentorum suppressione non laborat, symtomata rarius in ea apparent, quae ex suppressis oriuntur, nisi quae t me ca-chexiae sunt communia , ctiam apparent in menstruantibus imo quaedam nullam menstruationem passae , vel per aliquot annos imo per totum vitae suae curriculum sanitate debita fruuntur, quarum plura habe Medicorum observatio exempla. Quam inconcinne haec a lethora deducantur symtomata, Medico cuivis statim apparet , qui haec cum omnibus utriusque sexus incommodis confert, nisi Mechanice caecutire malit;
titeri enim inflatio nihil specialis ab aliis pra
bet, eaque in puellis Qvetulis contingere potest , non menstruantibus , idem de an- grana dictum est , nam illa convenit cum a
Arteriarum pulsatio , dorsit articulorum δε- Ia , frigoris calorisque ui istudo , penarum Pa- ices , tumores in cruribio prasertim , pedi-bvii hypochondrus , otius corporis gravedo imbecillitas, an non sunt communes in hypo