장음표시 사용
281쪽
anti statuit sanguinem , hinc ut ait assiimus alacer, egetus, pacatus, vigil, vires corporis instaurata, doloris oblivio, nonnunquam factum, ct cauculum expellens c. Opium sive succus ex incisis papaveris capitibus elicitus Minspissatus, inter excellentissima remedia primum sibi, irincipem vendicare videtur locum Magnus hae beatioris saltem, inter aerumnas auctor, hinc veteres Gra
ci, cum Galleno Arabes in compositionibus suis regalibus hunc succum , tanquam basin re ceperunt, moderni quidam pro panacea a bent&c. id ei merito deberi nemo homo Medicus, nec vetula quidem in dubium trahet, postquam ex doloris mitigatione, morborum etiam symtomata haud multum a sanitate vacillante aberrantia ejus usu prudenti, in se ipsis animadverterint quare in scriptis suis ejus usum summopere commendat Clarissimus Syl
Ejus autem vis soporifera, vel potius anodinaan in sola attenuatione consistat, merito unicuique in dubium vocare licebit si per potentiam attenuandi, quis intelligat illud opus, quod in veloci, spirituali materiae portione consistit , ejus molem in singulis texturis imminuente, has ad majorem independentiam, motum cogente, absque figurae aliquali mutatione in ipsis illis minoribus texturis. Hae enim
282쪽
simpliciter attenuatae, eo potentius Messicacius idem munus exequi deberent, quoniam omnia corpora necessario ex sua figura agunt quod agere solent, postquam semel in motum redacta , ac ad aliorum corporum occursum rapta fuerint, sic Mercurius, Antimonium, Jalappa , Scammonium, Cantharides, Millepedes c. attenuata per menstrua , eo fortius etiam in minori dos adhibita operabuntur, modo u-ra eorum in singulis partibus attenuatis integra maneat , quod ex pio contrarium est este
In pio reperiunt Chemici salem, .spiritum alaalinum volatilem, hinc primi fuere adversiri contra eos, qui pium frigidum statuebant, exinde nostri Mechanici illorum experientia edocti, nunc pronunciant vili attenuare. Forsan ex vi illius velocis portionis operantis λChemicis enim aliisque artificibus , ex natura, ut ita loquar ipsius artis veris Mechanicis, incumbit , si nostris fictitiis credamus Mechanicis , operum sylvas conferre , ut hi has suo more adornent, hominesque sub jugum ipso
Sed en miram illorum Mechanicorum soler tiam in somniis, deliriis suis maxime valentem , pium attenuat , ergo est anodinum , hella consequentia , non tamen majoris momenti quam sequens, pium facit dormire, quo
283쪽
quoniam in eo est vis dormitiva nam exinde sequeretur omnia attenuantia sua natura esse anodina, quod ab omni experientia plane re cedit , quae unica est rationis .auctoritatis Medicae norma. Salia volatilia, spiestus ardentes plurimi, lea essentialia Tm reumatica, aromata acria, herbae quaevis vegetabilia oleo spiritu essentiali tenui dotata attenuant, igo 'berent esse anodina , secundum sententiam tanti e chanici, sed contrarium observant omnes Pra ctici, nam plurima ex iis dolorem augent inflammationem creando acutam, ideoque abhorrent saepius Galenici a Chemicorum prae scriptionibus, statuentes, imo declamantes horum remedia esse nimis calida Mattenuantia,
miseri cum Charybdim vitent, incidunt in Scyllam adblandientibus Apogematibus Julapiis, crudis aqueis remediis ac fructibus palato ignem vitalem suffocantibus & extinguentibus, undique Multdique obsessam , sed hac via Methodico Mechanice astra petunt sua. Pergit ulterius noster de plenitudine sanguinis ad vasa ex optatorum usu sua proferens commenta, cum ait arterio cerebri latius quam
par est distendi usque ad nervorum compressionem, spirituum motum intercipientem hinc succedit , ut vult stupor aut sommolentia, ct obnuitur animi vigor, languescitque pulsus. c.
284쪽
An autem nervi talis sint structurae texisturae, ut tam latos obtineant poros , ductus , tubulos , qui facile adeo dilatari, comprimi possint, ut spiritibus debitis via intercludatur pprimo demonstrandum hoc esset Mechanico. Anatomici enim illud negant, ipsa nervorum exploratio huic rationi adversatur, ipsa etiam Anilia neumatica nihil simile probat quod experimentum notat Clarissimus G. Bidio in in animad in mill Cochburnium pag. 9.Chemici huic sententiae etiam sese opponunt, spiritibus enim animalibus non opus est tam latis spatiolis ad tenuissima sua corpora huc illuc transferenda , vitra enim, lapides, ligna metalla etiam densiora his cedunt, per Vesicas duplicatas etiam liberam suae fugae reperiunt Viam ergo nervorum stamina ibros ampliari aut angustari amplius nescia, non possunt esse causa illius stuporis. Quid ni potius invertere liceat argumentum nostri scriptoris , illud, quod attenuat, spiritus auget, aucti partim materiam sanguinis lymphae replent, unde putatilia eorum humorum plenitudo, partim sua maxima subtilitate nervos distendunt, ut fiant instar Chordaruad rigiditatem usque tensarum , hinc tunicaru musculorum fibrae nimium credis libram inflexionem mollitiem amittunt, unde aut dolor, aut catalepticus quidem stupor toti Machinae
285쪽
nae infestus oritur, an non melius res ipsa Mechanico ex ratiocinio in suo effectu delinearetur quamvis non semper ex praxi illud appa
Sed missa haec faciamus, quae forsan adhuc
nugaciora obveniunt Medico, nempe Carolides solum, non alias distendi debere per hanc
fictam plenitudinem, eo enim in casu Phrenitici, Maniaci, inflammatione veloci laborantes eadem effecta obtinerent, quae hic exopto sortitur secundum indubitatas Mechanices leges Machina nostra, ex iis enim easdem illas colliget causas unusquisque naturae Rusipator, necessarias pro somno ex mente Auctoris imo ad soporem stuporem causandum, quamvis contrarios in fines abeant arterit enim in iis tumefiunt , sanguis velocior sit , nervi convelluntur iremuntur, pulsus incitatior, O tum corpus excalescit frigoris patientissimum sudores conspicui, imaginationes vagae adsunt&c in iis aegris delirium loquax attamen, istigiliae molestationes sunt perpetuae.
Nec felicior est hic scriptor in aliorum Medicamentorum operatione explicanda. Nam in ter eminenagoga primarium videtur aeque in historii Practicis, quam in hoc cap. q. locum tribuere cortici peruviano, rationem addens, quod sanguinem attenuet,in ea ratione plethoram pro
moveat, ob spirituales veloces , quae in eo A corti
286쪽
cortice delitescunt partes an unquam tales partes inde per analyti quamcumque extractae suere, profecto huc usque ab nemine. Ex contrario spiritus ejus est adlaphoros , oleumque quod inde exprimitur valde crassum existit, instar fere picis vel balsami sulphuris spissi, uti publice saepius 4rivatim demonstravit indefessus rerum naturalium per Chemiam veram Rusipator e Mortius. Si etiam tanta vis attenuandi, cincidendi humores penes hunc corticem esset, cur tam solliciti sunt nobiliores Practici, ut salia solventia, vel purgantia quaedar ei adjungant, aut brevi post tempore hoc praescribant, ne sua adstrictione, pulvere indit solubili oneri thumoribus ad cirrhosum vel serosum lentorem alias properantibus λ Hisce forsan non obser vatis vel neglectis causis, hoc cortice minus feliciter utuntur Romae Medici, ut Pallillius m Epistola calumniis refertissJma ad Baglivum data queritur, dicens Gallos hoc remedio frequentius Helicius utentes, forsan ex invidia, qua hic contra Transalpinos Doctores livere videtur, nil , nisi quod ipse cum suo Baglivo Machinatus sit, probans, Italos cum superstitione extollens, Romanos Medicos ad astra fe
rens, qui nunc, ait, hoc cortice rariuSaut nun
quam utuntur, inuidem minus feliciter, licet olim Patres e societate Jesu hunc in Europam
287쪽
ropam primi attulere, ac Romae in febribus cum successu usi sint, eumque laudarint, cinsigni pretio vendiderint, publicata cedula ejus usumpthlysicis, hydropicisque interdicentes. Habuerunt Italia, Transalpina regiones, etiam alios Medicos hujus corticis patronos , Antimum Conritagium, cujus de pulvere pertiviano febri sugo vindicato tractatus Romae editus est, Ro-landum turmium , Sebastianum Badium , modernos Galliae, Angliae, mermaniae ser- me omnes Ivledicos. Quid igitur est, quod conterraneos patres non reprehendat quid est,
quod pulverem Jesu iticum suis infelici successu propinet aegris Pallii tui nisi hujus erga illos cascus amor leversa, quae in rerum naturalium
inquisitiones inquisitoribus, nisi forte Romanis
non toleranda est, reverentia, nisi ejus diatorum inscitia pulvere patrum judiciose utendi, quae vera infelicis successus causa est. Nam Italicum , quod incusat , caelum , non tanto gradu dissert praesens, ab eo quodiso prarier annos hanc regionem beabat, quo Romani patres, medici felici cum successu, ut plurimum usi sunt hoc excellentissimo remedio, certe febrium intermittentium magno domitore. Sed detur ad nostrum reditus; si autem menstrui suppressio in corpore bilios , calido, febrili, acri humorum fervori obnoxio, ibidem cortex ille non adhibetur pro Emmenagogo, sed
288쪽
pro anti brili sedante humorum aestum tali in casu concedi potest in hypochondriacis,
hysericisque flectibus , hujus corticis usus, quo nomine eum laudat Sydenham corticis hujus spirituosa partis defectus liquet ulterius in ejus per quaevis liquid extracto tincturam paucam, materiam liquidam in solidum statum
per vaporationem reducendam relincruente
fluod in iis quae velocibus .solubilibus instruuntur partibus, contrarium est.
Ex amaritie noster pag. 3 . de existentia spirituum inimulorum concludens, nil designat, quod veritatiis experientiae consentaneum est: nam si hoc verum esset fabae osse crudae sere insipidae sunt, ergo insulsae, eaedem crematae amaricant, ergo a salsae redditae, spiritu turgent noviter per ignem fabrefacto, hoc qui credat omni Chemia destitutus sit, oportet, nam amarities illa per ustionem producta fugam potius materiae salinae praesupponiis quod patet ex destillatione ipsarum crudarum fabarum nullum salem exhibentium, idem observamus in melle, saccharo, i quiritia , pane, per ad
ustionem amaricantibus, non ex copia sui spiritus aut salis, amarum gustum praebentibus. Novi tamen aliquos statuere amaritiem denotare fixitatem cujusdam salis, linguam pertinacius afficientis, ut patet in ab synthio, carduo
benedicto,&similibus salam fixum e suo cinere
289쪽
DE LINEAT E PAR II. as rcopiosum praebentibus, sed quam ficulnea sit etiam illa ratio exinde patet, quoniam ipsa amarissima sale illo destituuntur, ut sel, aloe, colocintis,in similia, tandem ipsa evincit experientia non in sale nec spiritu quaerendam esse amaroris causam, sed in alia materia fere omni sale privata per se Fieta, ut patet in solutione argenti, cupri, similium, quae amaritie summa instruuntur in spiritibus acidis soluta, minorem autem amarorem in spiritibus volatilibus
alcatinis; manifesto inditio salem ibidem esse
innoxium accedentem ad materiam solvendam, nam denuo detracta illa salia ascendunt acida, ac terra metallica remanet insipida hanc sententiam ulterius confirmat experientia , cum corpora amara per acida intenduntur per alca-
lina diminuuntur ratione illius gustus, ut patet in Elix ire proprietatis cum acido cilcali An non praestaret Mechanico haec Mechanice tractasse, prout Chemici solent nobiliores, nempe ex figurae, molis illius substantiae, seu maceriae solidae amarae nexu, ordine, serie. Amarities enim videtur dependere a tribus hisce mediis , primo ex asperitate superficierum in singulis texturis existente secundo a rigiditate, earundem duritie, ita ut instar limae asperae Wrigida linguam afficiunt tertio ex soliditate
partium ramosarum in siccitate quadam existen
tium, nam hoc videtur innuere ipsum oleum quod
290쪽
quodcunque adustum, seu crassum Empyreuismaticum, Moleum essentiale fere quod viso ni amariti suae substantiae privatum, quoniam& rarioris flexibilior textura evasit. Ultimum quod hanc sententiam confirmat, est actura amaritiei, quae mediante sola corporum amarorum digestione , evanescit, eo magis ,
quo ad majorem mollitiem rigida illa per digestionem redacta fuerint corpora in menstruo, seu liquore potius alcatino quam acido, ita ut sensim dulcescat illa extractio. Posita figura requisita pro amaritie, an non patet vim amaricantium esse quaerendam in aspera eorum figura, rigidior actione, quam reperimus in muriaticis salibus oleo leviter acri imbutis nam amarities est minus gradus acre dinis omnia enim conveniunt ipso opere muriatica enim abstergunt, motui rigidiori inserviunt temperato , spiritualitatem nimiam compescunt, liquiditatem blandam conservant, uno verbo sensui naturali subministrando aut recuperando inserviunt, haec ipse aer temperatus demonstrat, ipsa loca maritima in calidis
regionibus evincunt, ipsae exhalationes roridae salium regionum probant.
Amara igitur sua scabritie asperitate loculos pituita viscida obsessos stagnationis , aut