장음표시 사용
61쪽
avulis , motum illius liquidi sequentis , quod
fundamentum est lymphae variae .spirituum animalium dictorum , ut sat manifeste ex praemissis sequentibus postea patebit. Glandulas cerebri cortuales destinatas esse fui separando erreo a sanguine , nervos se hujus fluidi lirati canales pronunciat quam politissime Baglivius pag. I. duram matrem fluidum hoc continuo ex glandulis hisce, per fistulas cerebri exprimere , saltem hunc motum facilitare, adstruit pag. 26. r. hoc sive spiritus animales subtiles adinstar radiorum lucis esse, ac tenues peractionem sensus, motus in incredibili ct promtissima celeritate constantem, probat ibidem, dicti fluidi in nerris, partibus motum veloci ἄ-mum cum plurimis Medicis admittit pag. a. plurimisque in locis spirituum horum usum
vim demonstrare annititur , vult tamen ages . ut prudentius sese gerant in posterum Medici, qui ad nauseam usque ingentem vim activitatem
potestatem spiritibus, fluido erreo adscribunt , ut suas autem contradictiones eo luculentiores foveret, imo a communi Medicorum sententia, quam mox amplexus erat, discedere
videretur pag: s. summam activitatem spiritibus animalibus gratisi sine ulla experientia tribui ab Medicis ab ipso pag: a profitetur: quae quidem contraria admodum hicin ubique plane sibimet opposita in hoc scriptore elu- cescunt.
62쪽
cescunt. Videntur haec non obscure suppone. re viri clarissimi mentem in affirmatione 4dmissione spirituum animalium vel succi nervet versari, hac equidem non obstante re problema inde dubium statuit in postulatis pag. 37. corrol: II. si quis diceret nullos dari spiritus
animales nec fluidum nerveum perum ne diceret pa interrogatum respondeant exteri Romanis
inferiores Medici pergit ulterius pag sq. immemor propriorum dictorum, sed aliquis Objiciet, certum est cor moveri a fluido erre in il- Iud perpetuo per nervos instillato, ac proinde su di supra solidum potestatem majorem esse , contra quam objectionem ante non dignatur
respondere Baglivius , nisi ubi tale fluidum nerveum primo ostenditur ipsi ab adversario cur vero illi magis quam huic nostro auctori hoc negotium incumbit pHaec igitur manifeste contradictiones viri clarissimi patefaciunt, quas placideis amice detegere animus mihi est postemque ipsum inconstantiae summae accusare, nisi pag. I. sequens dogma ex improviso veluti animadvertissem, quae liquide designant auctorem esse plane indit Terentem ad spirituum animalium existentiam, ipsumque explicare motum cordis posse concesso vel negat horum influxu. Ejus en verba cum igitur moveatur cor per irradiatio-mmo influxum a capite in illud per nervos mediante
63쪽
ditante fluido erreo, vel solidi meninge oscillatione, nullo vel si mavis pauco interveniente fluido transmissum. Natura non ita ad voluntatem nostram operatur , sed simplicissima pergit via ad fines propositos , quos varia ratiocinatione interpretari conceditur naturae Curiosis , non ad suum systema contorquere Medici est, ut quam optime ipse Baglivius lib. praX. I. cap. 8. inculcat , naturae ministeris interpres ei obtemperare eamque ducem sequi Ogitur, noli ut ei imperet, prout idem serio dicit lib. citat sed ut leges ejus tueatur observet. Ut distinctes breviter res discutiatur, imc spirituum animalium negationem vel assi mationem, tria haec sequentia perstringenda esse
Primo quid proprie sub nomine spirituum intelligant Medici λSecundo, qua ratione materia fiat spiritus Tertio , quaenam sit potestas bis spirituum respectu materiae ΘAd primum respondeo, illud omne vocatur spiritus, quod proxime accedit ad venti r-mem velocitatem, figuram, unde spiritus aspirando dictus est hic in quantum levitate summa gaudet , facile ab impetu aeris .impulsu aetheris agitatur , abripituro tenuitate1ua visum nostrum subterfugit , quam primum
64쪽
mobilissimae hae partes commercio majori
fruuntur aethereae cieres materiae.
Hinc spiritus proprie dictus est corpus exilissimum, subiit; stimum mobilissimum, unde saepius illius existentia in dubium vocatur ab iis, qui nihil admittunt, nisi quae sensibus tantum eorum subjiciuntur crast modo , quemadmodum est materia in mundo , mole majori
visibili gauden S. Si ad secundum advertissent Physici ac Medici , non tantis inter se invicem dissidia litibus fovissent; nam praeparatio spiritus duplici
modo intelligi debet, primo ut portio immersa materiae vinculis quibusdam ibidem detenta liberetur per illius materiae discontinuationem, quae minus dein resistit , vel per ipsam aeream materiam, quae portionem illam volatilis at labmateria crassa secernit. In hac occasione nil aliud sit , quam quaedam actio sublimationis aut exaltationis, prout loqui solent hemici ex accessu coelestis aut terrestris ignis , vel sit mera partium materiae crassioris comminutio per attritionem taetritionem partium, unde spontancae fugae patet via illis portionibus, quae tantum pro tempore ibidem per materiae resistentiam retardantur. Altera praeparandi acquirendique spiritum methodus, motus intestinus est, quo mediante subtiliantur attritae materiae Ope portionum
65쪽
velocissimarum , illam attritionem admodum promoventium, unde ex ipsa illa materia prosiliunt auxiliante aere circumfluo hinc ipsa illa materia partim secedit ab portione ipsa subtili, partim in levissimas quasdam particulas imminuta spirituali sed naturali materiae portioni ungitur tamdiu, quamdiu est proportio adjuvantis aetheris spiritualis illius portionis ad ipsam materiam avulsam haec si desit , fatiscunt denuo partes illius materiae avulsae, ab ipso motu recedunt iisdem portionibus spiritualibus orba tae , quod innumeris experimentis confirmari potest. Si clare Vistincte proponendum explicandumque tertium requisitum esset , plurimum temporis requireret, sed illud in fermenti inquisitione magis elucidatum proponetur, quod nam nempe corpus sub nomine spiritus obveniat, quod sit aptissimum ad spiritualem
fluorem. Ibidem demonstrabimus nullum dari corpus aeque aptum , quam quod prostat sub nomine is aut sulphuris, quoniam spiritus omnes dicti noti, ex illa scaturigine prosiliunt, ac in illam convertibiles sunt substantiam, unde potentia spiritus in materiem est ut salis in terram aquam , nempe dividere
superficies, eas comminuere , peraque communia agere cum aere aethere , quorum ope
sola fit subsistit spiritualitas ejusque vigor dc
66쪽
Tales dari spiritus si quis neget, eadem fronte pernegabit lucem, irradiationem solis, aerem , vento , non sub sensus ita cadentes, ut descriptionem exactam figuraris molis limitatam admittant, simulque neget omnes functiones, quae ex calore motu procedunt. Si quis autem roget, ubinam sit hospitium proprie ita dictum spirituum in Machina nostra, inuare hi dicantur animales , ille sibi satisfacere poterit, si consideret, Vitra ustoria, quae ex mera collectioneis refractione radiorum in suis focis lucidissimis apparent, absque ulla vitri affectione suas peragere operas, nam ibidem apparebit non opus esse ad spirituales actiones illas promovendas magna quantitate
illius liquidi, sed lucidissima qualitate , vix
comprehensibilis quantitatis corporum , quarum particularum congeries non quaeret in succa quodam visibili, crasso, sed in ejus succi portione in angustissimis poris illius materiae latitantis. Quae inservit plerisque principibus actionibus sensu nempe motui nostrae
machinae , quae proprie nervis competit , an quam maxime accedentibus ad materiam fibrosam pellucidam, iis spiritualioribus portionibus admittendis aptissimam, tuorum usus tantus est in nostra Machina , ut absque iis nihil peragatur, sed ex illorum desectu vel extirpatione, faculiatis functionis privatio simul succedat
67쪽
immediata : scio equidem multa contra hanc sententiam moveri argumenta, sed quorum hic mentionem non faciam , ne taedium Lectori
fiam, sufficit me paratissimum semper fore, ad illa diluenda & enervanda, non pruritu disputandi sed studio discendi docendi Forsan tamen quis dicet haec tantum gratis supponi spiritus hos velut igneos atque
aethereos a Chemicis quibusdam consideratos, ac plurimis Medicis ita audacter statutos, quos depascentes Hygios existere debere alii pronunciant , prout Bartholomeus de Moor pathoi cereb. cap. 6. millisi sententiam, de maniae causa examinans subinnuit, sed si omnes igneae naturae spiritus , quales considerantur in maniacis a millisio , vel Silvia sint consumentia, necessario radii solares omniaque alia ignis terrestris coelestis erunt consumentia, quod ab omni veritates experientia ali num est, sunt enim refocillantia tamdiu, quam diu placide Hibere ad suos actus procedunt, motum nempe materiae suffcientem vit lem inducentes , sic enim Zona torrida in habitabilis antiquis, ob ignorantiam operum naturae, dicta fuit quamvis ibidem vegetationes sint frequentiores maximaque vivacitas illic loci in omnibus animalibus existat, nisi intercedat materies quaedam maxime maligna, peregrina, machinae humana ad spiritualerna vitalem
68쪽
lem fluorem adversa, quae postmodum in aere illo maligno reddito suspensa, non ratione caloris, sed ratione illarum molacularum miasmatum, vim malignam suo ad machinam humanam accessu tenetratione exercet, quod plurimis experimentis demonstrari potest, hic tamen non inserendis c. Si spiritus animales instar aquarum stygiarum sese sistant, cum ex nimia commotione ad collisionem opus majus pergunt, non tamen
stitim essent ardentes, discontinuantes effe-etiis, quemadmodum ultra de Moor Cap. cit. nam ipsa aqua stygia intactum argentum relinquit, intactum etiam sulphur oleum illi admixtum permanet , imo hoc vel cera obducta metalla inpune aqua stygiae immerguntur. Haec autem Mimilia a Medicis vel Chemicis prolata, consideranda Veniunt tanquam exempla illustrantia per figuram actionem aliorum corporum , quae quandam relationem habent ad alia corpora, eorundem opera,
nec sufficit responsio illa viri clarissimi quod cerebram sit molle, sumidum , spirituum ergo naturam repugnare igni, lumini depascenti, nam unde spirituum .sanguinis commotio λan illa per se tantum sit, an vero ab alio dependet accedente motu an illa commotio frigida est an vero calidat absque dubio aliquis calor adest. in extraordinarius per attritionem
69쪽
nem comminutionem partium accedens calor, non potest dici fervori praesertim ubi e perientia docet maniacos phraeniticosque frigoris iniquissimi esse patientissimos , instar omnium spirituum per excellentiam paratorum, qui nunquam congelantur. Unde non tam male, nec tam insulse pronunciare mihi visus fuit millis ius, qui per illa verba practicum negotium , finem exprimit , aeque ac ille per sanguinem ejusque lethoram spirituum an,
Limitatio tandem illorum spirituum , ut nempe animales dici possint , nulla est nisi ea, quae respicit materiam ex qua portiones illae prodeunt tenues, sic enim spiritus mineralis di citum, cum ex mineralium materia, vegetabi lis cum e vegetabilium familia prodit spiritus, quamvis forsan abstracte consideratus , unus esse possit, ut materiae aethereae actus ad Eu via varia. Concludimus igitur aut concedi posse nullum esse spiritum proprie, stricte ita nomi natum , aut eundem in portionibus minimis materiae esse quaerendum, ejusdemque propriam
originem , substantiam promotionem in soles sale esse ruspandam, quae ubi junctim res agunt, evanescunt, id est, sensus nostros deludunt subterfugiunt. Homo naturae interpretationem moliens,
70쪽
prudentia indiget magna , ut se, mentem suam regat dirigat, ne in errores incidat ficulneo cuidam Divo innitens, conjecturis suis faventi 'atrocinanti Ingentis enim ignaviae est signum, semper alios velle sequi, semper Ducem
hominem quaerere. His umbris stipata veritas non visitur odia lamores ubi certatim animos reddunt fluctuantes veridicum vatem nullum esse sinunt. Simplicissima enim naturae opera ex fonte divexatae naturae sunt lucifera,
prout doctissimus Baglivius post experientias
traditas ingenue confitetur pag. 22s. Sed hic audio obmurmurantem Medicum, qui ha bilis, steriles nuda Observationes ad recte medendum, quid tac liquidorum anatome , languenti homini titilitatis adferet Tanto ibidem cum fervore, humorum investigationem perivariorum solidorum liquorum miscelam inculcato tanquam unicam fere medica studia promovendi viam,
rationem ulteriorem reddens, statuit quod magna morborum pars influidis sedem habet quantum mutatus ab illo solidorum Hectore, qualis fuit in praecedentibus , majorem enim esse solidorum quam fluidorum in procreandis morbis
potestatem frustra laborari in fluidis, ni si mens si ad solidum , in qu morbi vim potestatem resedere , hosque a viti solidorum immediate pendere , quidquid aliter sentiant Medici fluida semper incusantes, ut ubique ad nauseamusque