Justi Fontanini forojuliensis in romano archigymnasio publici eloquentiae professoris Vindiciae antiquorum diplomatum adversus Bartholomaei Germonii disceptationem ... Libri duo. Quibus accedit veterum Actorum appendix

271쪽

monasterium Prumiense detruso ; juniore in Pannonia cum exercitu degente. Attamen non ita egit de Ghisela, de qua diserte loquutus est, licet dubius an tunc revera esset cum fratre Carolo: ex quo apparet. nonnunquam regium comitatum ipsam adiisse ex Kalae coenobio in agro Parisiensi, ubi Marsiliae Abbatissae in administrationem successit. Quod si semel ingressa nunquam deinde e monasterio exiisset, utique Theodulsus eam silentio praeteriisset. En ejus verba ad eandem Ghiselam spectantia ex libri tertii carmine I. in tomo secundo operum Iacobi Sirmondi

aeuod orte seror fuerit sanctissima Regis,

euia det fratri dulcia , frater ei. Talia sic placido moderetur gaudia vultu, Et Sponsi aeterni gaudia mente gerat.

Et bene scripturae pandisibi compita poscat,

Rex illam doceat, quam docet ipse Deus. Fuit enim Ghisela rerum sacrarum studiosissima Al- curio praeceptore usa , qui ei gratificaturus exposuit euangelium sancti Johannis. U. Quod Ludovicus, quem in Hispaniam

missum, necdum reversum eodem anno sine teste scribit Germonius, licet omnes Historicos vetereι generatim sibi adsentientes appellet, tunc reapse Aquisgrani moraretur, ex Astronomo qui Lud vici vitam conscripsit eruitur. postquam enim res anno DCCXC. in Aquitania gestas enarrasset, haec

272쪽

L 13 Ex ΙΙ. CAPUT XII. 243 proxime subjungit apud Duchestium tomo alteropagina a 8 9. Anno sequente nempe DCCxo. patri Regi si ex Lurioicus Ingeisbeim occurrit ;inde Renesburg nempe RegeneSburg, seu Ratis . ponam cum eo abιit; ibique ense, jam appellens

adolescentiae tempora, accinctus est: ac deindeta patrem in Avares exercitum ducentem usque ad buneburg comitatui, Iussus es reeterii, reGersionem paternam cum Fas da manere Regina. Itaque cum ea biemem exigit imminentem , patre in expeditione coepta permanente . Quare si Ludovicus hoc anno DCCxCI. comitatus est patrem situm Carolum Magnum contra Hunnos copias ducentem ; cur idibus Juniis ante expeditionem una cum ipso Aquisgrani esse non potui Quod

similiter Pippinus hoc eodem anno ex Italia revem sus fuerit contra Hunnos iturus , omnes consentiunt, Zc prae aliis Annalista Loiselianus ex editione Canisi apud Duchesinium tomo secundo pagina 3 T. his verbis: Exercitus, quem Piniflus filius ejus de Italia transmisit, introivit in III risum, is inde in Pannoniam . Ante hanc vero transmissionem, Pippinum cum patre Carolo Aquisgrani de rebus agendis decrevisse, nemo jure negare poterit. Immerito ergo Germonius fidem instrumenti a Ghisela, Carolo, Pippino, ex Ludovico subscripti, atque a Mabillonio vulgati in libro sexto pag. 3o3. elevare nititur, quasi iidem tunc non fuerint Aquisgrani.

273쪽

VI. Edidit Mabillonius ibidem pagina soq.

unum dc alterum diploma Caroli Magni, quorum primum Anniano abbati datum est Francofurti tertiodecimo alendas Augustas anno xxvI. er xx. regni ejuS, nempe anno DCCxCIII . Alterum vero Theo

doldo Comiti datum est Aquis grani pridie Aprilis

anno XXVIm. XXV. regni ejuS, nempe DCCXCVII.

Utrunque suppositicium Disceptator appellare non dubitat, quia in priori illo regnum Franciae pra cedit annis sex regno Italiae, in altero quatuor , in aliis quinque . Etenim Carolus Magnus Pippino patri successit mense Octobri anno DCCLxvIII. dc Langobardorum Regnum obtinuit anno DCCLXXIV. mense Majo. At non valde seliciter se in re chronologica versatum prodit Germonius dum ignorat, primam diem, qua quis novum regni annum init, haberi lc numerari pro anno integro. Sic die hac vicesima tertia Novembris anni MDCCiv. qua his tricis jam ab elapso menseJulio inceptis , & semel atque iterum obvarias occupationes procul abjectis, M valere permissis, ego finem impono, celebrantur sollemnia auspicatissima anniversariae inaugurationis CLEMENTIS XI. maximi optimique Pontificis:& jure in instrumentis & tabulis hac ipsa die signatis scribitur annus quinctus licet hae die solum incupiat perinde ac scribetur die vicesima secunda N vembris anni proximi a kalendis Ianuariis initium

ducturi. Eorundem diplomatum sex annorum inter-

. . capedo Diuitiaco by Cooste

274쪽

. Lia in II. CAPUT XII. 2qscapedo a regno Francico ad Italicum, innumeris instrumentis probatur; & praecipue charta xCIX. apud Goldastum tomo secundo rerum Alamannicarum

pagina 38. in qua tres epochae Caroli Magni hoc modo signantur: Datum quod fuit menses Martius dies octo anno xii. Cbristo propitio imperii domni

nostri Raroli ; xLIlII. regni in Francia, adque xxxvIII. in Italia, inictione m. in Dei nomines liciter. VII. Sed alia annorum ratio observatur in nonnullis Caroli Magni diplomatibus , ubi anni regni Francici quadriennio tantum regni Langoba dici annos excedunt, cujus generis diplomata ea sunt, quae Germonius discerpit , quia illis congruere non vidit calculum regni Francici Zc Italici. Et tamen in iisdem nullum omnino nisitatis signum apparet. Dicendum quippe est Carolum Magnum anno DCCLxviii. statim post viti. kal. Octobres , quo die obsit Pippinus, universum regnum Francorum non obtinuisse, quia nondum o erat Carolomannus frater ejusdem Caroli, qui obiit Salmunciaci pridie

nonas Decembres anni Dccinxi. ex Cointio ibidemnum. LXII. quum regnasset a Pippini parentis obitu annos tres, menses duos, dies decem: quo eodem anno Carolus Magnus novam epocham injens ad plus est universem Francorum monarchiam , parte

illa regni Neustrasiani ad Carolomannum olim spectante, completam, ubi erat Comes Theodoldus,

275쪽

2 6 UiNDICIAE DI PLO MATUM.quem Carolus Magnus anno xxV1m. & xxv. crimine

laesae majestatis absolvit diploma e quod edidit Mabillonius pagina oq. in quo regno Neustriano ad

Carolomannum spectante erat monasterium Centu-lcnse, cujus Abbati Angilberto idem Carolus anno xxvim. xxv. dedit diploma editum Saeculo quarto Benedictino parte prima pagina Io2. Quare si non tres tantum, sed quatuor cpochas in,diplomatibus Caroli Magni signatas animadvertisset Germonius,

credendum est illum abstinere debuisse a rejiciendis tanquam spuriis privilegiis illis, ob quorum epocham sibi ignotam ea in suspicionem falsitatis v

VIII. A recto autem Germonius deflectit ubi ait epocham regni Italici in diplomate libri sexti paginaq98. cujus subscriptio haec est: Data sexto halen. Iulias anno septimo ersecundo regni

nostri, nempe anno DCCLxxv. atque in charta Ghistiae superius memorata, idibus Juniis anno xxxLN xxva. nimirum DCCxCI. conscripta, distare ab ep cha regni Francici annis tantum quinque. quis enim non videt annis sex, & non quinque distare, si ab Octobri anni DCCLxvIII. ad Majum anni DCCLxrari numeramus omni ergo antiquitate reclamante genuina diplomata ex male perceptis chronologicis notis evertere studet Gemonius: in quibus notis licet aliqua apparerent, quae ad concordiam redigidissiculter possent ue non ideo tamen ex iis unis adminiculis

276쪽

. LIEER II. CADUT XII. 2q7niculis instrumentorum fides jure abroganda esset; quum in plerisque ad , barbari aevi chronologiar

pertinentibus, nobis non innotescant veteres consuetudines & stili vulgares atque forenses in annorum serie subducendar in quam sententiam mecumvenire religiosissimum virum Josephum Maria Thomasium , in penitiori ecclesiastica antiquitate summa cum laude versatum, quem honoris causa nomino, haud semel in colloquiis familiaribus deprehendi ; in cujus rei argumentum observationem unam de alteram ab eo mihi humanissime indicatam, hic lubet adscribere ad ostendendum quam ludicre agant qui ex unis notis chronologicis sibi non constare deprehensis, vetera instrumenta explodere audent.

IX. In Concilio Tridentino primae editionis Romanae per Paullum Manutium anni MDLXIV. Sessio xxv. dicitur coepta die tertia, absoluta die quarta Decembris MDLMII. qua Sessione clausum fuit Concilium. Ex bulla Pii IV. primae editionis cameralis per Antonium Bladum apparet post reditum Legatorum e Concilio eundem Pontificem confirmavisse decreta Concilii: In consistorio nostro se- toto, inquit, illa omnia er singula auctoritate Apostolica HODIE confirmavimus. Et in fine : Dat. Romae apud sanctum Petrum anno incarnationis Dominicae millesimo quingentesimo sexagesimo te tio, septimo halen. Februarii dec. Negotium faces sebat

277쪽

sebat Thomasio, Concilium absblutum fuisse die .

quarta Decembris anni MDLxIII. atque idem Concilium confirmatum suis e die vicesima sexta Ianuarii ejusdem anni MDLxIII. undecim scilicet propemodum menses priusquam absolveretur. Sed Johannes Clampinus omnem dissicultatem Thomasio sustulit animadvertens in actis Concilii communem stilum annorum vulgarium servatum; in tabulis vero Cancellariae Apostolicae, ad quarum normam data est bulla Pii ΙU. annos non a Nativitate , sed ab Inca natione inchoari, nempe a Martio ; & proinde Januarius anni vulgaris MDLnv. in Concilio servati, ex stilo Cancellariae Apostolicae in bulla Pii IV. adhuc erat anni ΜDLxIII. qui annus proximo Martio finiebatur. In Concilio Tridentino editionis Col niensis anni MDLxxxvii. bulla Pii ΙU. dicitur data anno misi mo quingentesimo sexagesimo quarto, scioli nempe alicujus audacia, qui stilum Romanum

ignorans, ne Concilium confirmatum videretur alia quot menses antequam absblutum fuisset, eundem annum inepte emendare seu verius corrumpere ausus

est. At verus & legitimus annus, qui eidem bullae Pii IV. adpositus fuit, ex jam dicta ed tione Romana camerali luculenter apparet, ubi non numeris, sed literis exprimitur hoc pacto: Millesimo quingentesimo sexagesimo tertio . cui anno posteriorum editi

num curatores inhaerere, & non illum temere corrigere debuissent. X. Aliam

278쪽

cultatem Thomasius Clampino excitavit, unde uterque ad incitas pene redactus est . quia nempe eidem bullae Pii IU. pro confirmatione Concilii in Consistorio secreto die vicesima sexta Januarii inter ceteros Cardinales subscribit A. Card. harnesius Vicec anciepisc. Sabinhn. & nihilominus in attestatione ejusdem confirmationis legitur: Nos Alexandεν Iancti Laurentii in Damaso Diaconus Cardinatis de Farnem S. R. E. V icecanceliarius fidem facimus qualiter bodie die Mercurii xxvL Ianuarii MDLXIIII.

in Consessorio secreto Occ. Ex quibus locis

videtur unus idemque Cardinatis Farnelius eadem

die subscriptus Liaconus carianalis, dc Discopus Sabinensis: quod tamen fieri non potuit etiansi in illo eodem consistorio a Diaconia sancti Laurentii in Damaso ad Episcopatum Sabinensem transiisset ;quippe tam bulla, quam attestatio statim post Consistorium scribi debuerunt. Prosecto si haec ad aevum

Caroli Magni spectarent, continuo Veterum tabularum cen res bullam Pii ΙV. inter commenticias merces rejicerent, & mitiores critici tutius effugium reperire non possent, quam assirmare duos Alexandros Farnesios Cardinales una eademque die sacro Collegio interfutile ; utrunque Ecclesiae Romanae Vicecancellarium, sed unum Diaconum sancti Laurentii in Damaso, alterum vero Episcopum Sabi-nensem. Sed acta Constitorialia, ut vocant, quan-I i cun-

279쪽

aso VINDICIAE DIPL MATUM.cunque obscuritatem & dubitationem tollunt. in iis enim scriptum est, Cardinalem Farnesium alia quot menses post confirmationem Concilii in L scopum Sabinensem electum fuisse: quare ideo inattestatione se appellat Diaconum, quia reapse tunc erat Diaconus ; sed quia bulla statim non fuit subscripta, aut saltem Cardinalibus ad subscribendum tradita ; ubi primum post aliquot menses id contigit, jam Cardinatis Farnesius erat Sabinensis

Episcopus et quo quidem titulo se subscripsit ex stilo

Curiae , ut vocant, licet bulla data appareat illa die qua peracta fuit adprobatio Concilii, non autem ea, qua singulae Cardinalium subscriptiones exaratae

fuerunt: ex quo obscuritates illae oriuntur, quae nunquam dissipari potuissent ab homine ignaro con- sietudinis, & stili Curiae Romanae. Hinc ergo videat Germonius quam merito suis conjecturis tantum tribuat, ut eas adversus diplomatum auctoritatem sussicere nullus dubitet ; unde omnium fidem vacillare pro certo habet ; atque artem diplomati- eam a Mabillonio institutam funditus ruere. X. Hactenus excussi brevius qua fieri potuit conjectationes & argumenta, quibus Bartholomaeus Germonius vir sane eruditus & ingenio praeditus universis sequiorum temporum monumentis sertasse

aliud agens , bellum indicere sibi uni licere putavit,

unde ex tot chartis antiquitatis testibus fidissimis secum invicem collatis aperte intelleximus in miroS

280쪽

L rara. IL CapuT XIL xii paralogismos incaute delapsum non magnae laudis

famam subjisse, dum novas sententias parturiens, eorum judicio contempto , qui in rebus cognoscendis, atque tractandis studium suum omne posuerunt, contentionis, ut videtur, quam veritatis cupidior , omne antiquitatis pondus subvertere conatus eit: hocque sit non ex proprio, utique ex saeculi genio, quo Reipublicae literariae honoribus de muneribus perfunctos clarissimos viros ad imparem luctam hinc inde lacessitos conjicimus 3 & res sacras nedum

profanas omnium aetatum memoria, & sapientum consensu roboratas, quaquaversum laniari a recentioribus criticis, Sc convelli videmus. Criticam etenim artem, qua nihil admirabilius ad literas &disciplinas omni faece purgandas inveniri unquam potuit, in earundem perniciem Zc pestem ipsi co silio praepostero immutare non dubitarunt. Et quidem nostris hisce temporibus non defuit Germonii ejusdem praecursor, & forte etiam subsidiarius, qui

universam Graecam S Romanam antiquitatem Gallicum monachorum saeculi undecimi commentum& imposturam esse scriptis suis tradidit , atque ejus rei testes Gallicismos, idest loquendi modos Gallicissimiles, ab iisdem monachis insertos, passim occurrere animadvertit. De his sane olim docte admodum disputaverat Henricus Stephanus in Expostulatione de latinitate false suspecta ; sed plane diverse consilio atque egit ille Germonii praecursor, sive