Iulii Camilli Delminii Pro suo de eloquentia theatro, ad Gallos oratio

발행: 1587년

분량: 111페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

71쪽

18 Iuli j Camilli

culis, aut de compositionibus, aut de extremis, ntim ris, outhd atque harmo i s. Alsi Tugangeloquentiae referre gi mp O rς:ς volumus, cum eius naturam nequeamus, consi a saltimnae: ue in singulis his quindicini pro se quisque complexum foss A. di ostendat;qim etiam plura de js, quς diximus esse quinde-

sum iubi ci imitabimur,eo magis ad authorem accedemtis Nam ad imita- c verba Latis ossint ad imitationem consistendam, licere

sequenda. mus Ciceronem satis es tum esse in eo bimeonis cantur caui . qui si, cum 'x Christianissimus periculum de re fati bat, Iiteris mandatus esset, lassis de Galgicano scripto,quod i manus venIt, ex verbis Ciceronis extiisset . , , Omnis cura, quae angebat animum servi tui Domine, ut , , pollicitus G, consedit assectu pueri, quem voluisti autho . , , re alutis esse: σ constitu sti in oculis omnium tanquam Solem. quigentibus in tenebris iacentibus tum n plebique tuae gloriam asserat. L faec profecto simplex ι i, mpura

verborum Ciceronis imitatio, non tam n ad SIm eonis Ter

base otius ad eius sententias accommodata: quam quiadem imitation m quilibet vel mediocris ingeniy, cui tantus verborum apparatus promptus esset, modo siententiarum

uis ei esset expos ita, consiquisset. Nam ut de ea fententia,quς docibor videtur, dicamus, quid arbitramini aliudsi ibi velle tritum illud Nunc dimittis me in pace, quam Nunc tis mihi facis' Iste enim,quem summum alicuius rei desiderium tenet, dum rei cupiditate flagrat, non habet animum in tranquisio; sed cum optatum cons quitur, ab eo omnis animi solicitudo disiedit. Duobus etiam consilijs verba elegantifima poterant adsiententiam illum

72쪽

Oratio. I 'Agam accedere: vel eo, quod transitum sequitur; et et eo, quod uulgo transitu deleritatur. Transitionis verba fusi i .sent siquis conuertisset hoc pacto: Nun facis mihi satis,

τὰ Nunc a mas mihi omnese Apritud ncs. t transi cantu.su carent haec : omnis cura, qu.e augelat animum stru tui oonsili; vel, Nunc aculei,quimini Insiilsant in animo, umbi ira conquisunt seu, Nuri crebrae eapediationes. quas misi commoueba , conquie ut . et ille etiam quam best si qoni cadeat in construstione illud nomen ab ectu, aptius certe,qua

sipositum fuisset verbum aliquod visionem significans. Na

cum cause est ientissignum acit,duas sint relas in Unum, idemque verbum coartitat. Quod nisecisset, necesse erat,

ut in alterum meorum ratio sedationis curarum caderet,

hoc quidem modo,ve mih: Muram oculorum se usium tuum salutarem percepi ruta, ut a petitum enim msum tum salutarem tuum subiecim: τὰ aliquid aliud

tale . Sed ut d genitus haec, quae ad verborum Imitatio nem attin nt,vIdcamus, pensitandasunt ea quae Cicero ad Seruium Sulpitium scribit in ea est iola, Accipio excusa - cicero adtioncm tuam, in qua se Icraptasunt. ω .itu.

istam partem excusationis, qua rescribis orationis pauper , , rate ,sic enim appeltis, Vsdem verbis epistolassipe mit- , , tertinec agnoseo,ue probo: m ego ipsi,quem tu per iocum , , sic enim actipio diuitias orationis habere dicis, me nonus, esse verborum admodum inopem agnosco. a Cum enim dicit, nec agnoscere,ne probare: non follim n gat Sulpitium carere ea dicendi facultate,quapossit eandemateriam pluribus verbis dicere: Ied id non dicere pluria H L lusve

73쪽

.6O Iulii Camilli

ης O - ' bus verbis nonprobate quare in Oratore haecpraecipit, , , Noueritprimum vim, naturam, genera verboru, , , plicium, stes copulatorum: deinde quot modi quidque , , dicatur.3 'i inqua diligentissime examinanda sunt,quoniam i Di apud oratoriys libris Me L.Crassus,cuius authoritas apud Cis maxima' ronem e emper est, ut eum semper omnibus sprudei Cicom in tia,oe eloquentia anteponat; immo semper aut L.Crassus Oratore. Ciceronis permam, aut Cicero L.Crassigerit. . at In quotidianis autem cogitationibus equidem mihi ad Oi, scentulus proponere flebam illam exercitationem,qua C. H Carbonem illum nostrum inimicumfolitum esse uti sti a, bam . Vt aut versibus propositis quam maxime grauibus si aut oratione aliqua lesta ad eum finem, quem memoriati a possim comprehendere, eam rem sam , quam legissem ,3 a verbis abys quam maxime possimi citis pronuntiarem . , , Sedpost animaduerti hoc essem hoc viiij,φω verba, quar a m Ime cum que rei propria,quaeque essent ornatissima, at εν que optima,occupasset; aus Ennius,siad eius versus mo' γ exercerem I aut Gracchus , si eius orationem mihi fori.

in te proposuissimo . Jta si ijsdem verbis et serer , nihil

prodesse ; si aliys, etiam obesse, cum minus idoneis uti com i suscerem. Cum enim modo dicat alijs verbis idem debere dici, m-s vel mus in deteriora cadere, hςe cohaerere non videnis Pire; i, tur. Ruare partitionem quandam faciemus , ut Cicero videatur sibi constares quae quidem ijs, qui imitabum

miratio- tur aliquem, maximam utilitatem ageret. Aut igitur

74쪽

Oratio. stfriptum alijs verbis dicendum,erit nostrum.aut alenum. Si nostrum , aut materiam aliquam late tractabit, aut breui sententia, quae saepe etiam unico verbo claudetur, Vtrum vis horum alijs verbis a nobis dici poterit . Cum enim nostrum est, possumus etiam aliquando a nobis ipsis pene declinare 29 e materia iam viimus, quoniam cum Sulpitius excuset se, quod sepius tandem ma

teriam uno exemplo cripsisset, Cicero cles Sulpitium posis, oes etiam ipsum eandem diuersis verbis sepius diacere: quod certe sepescit. De sententys etiam dubi

tandum non est: quoniam idem Cicero in eadem materia Tnam eandemquesententiam varijs verbis exornat. Sententias autem appelli, qu. sensa animi verbis ostendunt, quae etiam uno verbo contineripossunt, modo rei tantumetocabulum non sit. Qua propter in principio orationis pro suintio, videns sententias materiae, quae conquestione asti ciebatur, magis propria, quam translatapoctulare verba, in proprijs commoratus est atque in ist, quae

etiam si eiusdem signiscationis nouunt, ad idem tamenta referri aliquo modo possunt . Con Iderate quaeso aduerbia illa idem spetitantia . plurimum, tantopere 'ubium , non nihil, non mediocriter , positumque illudflumma: quod paulo pori verbo apte ut haereretfecit, cum diaxit , hςcμmma in i is esse: ne diceret illis harum laude florerere, uel aliquid tale .Wquanuis siumma, translatum sit, ita tamen tritum, ut proprium putes. at si di

xisset singularia, uel prςcipua , magis exquisitum fuisset. Videte etiam quam mire delecitatus sit illis uerbis ad

Seripuim nostrum De materia

sententiae quae dia iatur.

Cicero PQuintio . Adverbia idem spe

ctantia summas translatu,

veluti proprium. Verba ad

timorem pertinetia

75쪽

Iulij Camilli

timorem pertinentibus, vereor, commoveor,metuolertia Timor cu m m. quorum duo prima sortensium resticiunt,eumq; n. timorem'gnscant, qua cum veneratrone ep.anImaatiem; mihi, tendum etiam in flumma verborum proprietate quo orna Vς b0 V tu affuat. nam cum duo propositiis et eratiam, stes eloquentiam framum his nomInIbus gratia, m eloquentia, me auditione aliqua usus es: deinde utrique proprium nome adiunxit. Eloquetia styorrcnsjgratia Sexti Neujloctis apposita conuertit dicens, cum patrono disertissimo, cum aduersariogratiosissimo. atque illa tria coniungendasunt: facere contra aliquem, impedire,nocere. Pς cer dem significationis non sunt; ad idem tamen referuntur. facere

conti a aliquem, am eloquentiae,quam gratiae Impedire eo scriptum quentis, nocere tantum gratis tribuit. Sed si scriptum '' 'μ'' alienum , aut in aluna lingua, aut in non erit .amque in utravis halum erit, aut materiam aliquam , aut νων i' breui intentiam comps cictur. breuis tentia ubi visa, ' potest uarijs modis dic : Don iam tantam ratio materiae exigit,it verba sinistropria, aut translata. Verum tent aea materia disiunctaenula ratione coguntur. Ut magisρω- pria , qnam transsata induant. uost, Tt cum translato iis i. h. Nim m tma tua sit, multis etiam uarijsque uerbis eade mi θ - siententupro arb trio dicatur. Resat , ut de materia tam eorum, quae in aliena lingua, quam in nostra tractata si , uideamus. Si igitur materia erit in ahena lingua, aut ra-Ve bip o tio ipsius materiae fecit, ut proprist,aut translatis uerbis in

' νὴ strueretur siproprist,uulti dubium esse debet, nos recite ea

ης um posse latina acere; etiamsi propria cui uis rei mrba pe

76쪽

Oratio. 63 ne isto int: nam si plura essent magis,m minus propria

darentur. At ea, quae vere propriasunt,unica certe sirent. v L, ..Huare cum latinis verbis materiam graecis tractatam ag 'pyi gredior: mihi aeque libera est latina dilua, atquegraecagraeco uit in occupandis verbis maxrme rebus proprist. Etsstr clare potero, quoties materiam proprijs conicatam vertis videbo ; af Lentior certe copia mihi transtatorum erit.

Quare de magna hac fabrica mea cum apud vos Gasii al , ' quod insigne veri dabam: Claudius Rangonus iuuenis my Disidici nobilitatis maximo Jlendore , m militari laude ob eius ihi Ohu, pulcherrima ,glorio Usimaquefacta clarismus; ubi tantum siententias, Tt in latino iacent, illius Psalmi Dauidis muricoraudiuit, in quo Deum ad Fui misericordiam ob extinctum &ςo du-

Uriam, atque ob libus em commouet cum translatis vi- ,l r.er deret abundare verbis , eius tantum sententIas in h. e ' V, ii translata contulit. θ N v

Commouere misericordia in me Deus, quae tua insignisse , , nitas est: st' pro miserationum tuarum copia ea me sce- , ,

ius nefarium amove. Iam vero sordibus meis lau acrum , , adlibe: daque operam , ut maculae,qυς infident in me, - , ,eidant. Etenim facinus meum non est ignotum mihi, ne- , , quitia mea contra me semper pugnante. . relitu . , ,

flerum his aggressus.

De labere Deus ad misericordiam mei, ut tua incredibilis est mentia postulat: m propter innumerabiles miserationes tuas exhaustum fac crimen meum . nunc hoc amphus. Istuuiem meam dilue: f, ne peccati mei maculis inficiari . . tuo nitore perdice. 6ulpa nanque mea clam me non est:

77쪽

64 Iuli j Camilli.

, scelus , admissum contra me semper adest. atque ea quae ad finem inque sequuntur, quaeue vos Galis tum vidistis.

. . habetisq;. At si materia ilia a nostratibus tractata ebetan

verbi p o ter propriys verbisuerit: qui seri potes, ut ad eam qurs i ii, i Ea si in eadem lingua exerceat ' occupauit enim prior , quae .i ii inἰ erant maximepropria, tibique minus idonea reliquit. Sed

P0xφst cmateriam translatis compositam inuenies : ctim Toles c ipo ix , aliis etiam verbis eam nostram facere, translatorum ma- variari op a P . time pol. XIma blua te nunquam desciet.

inmm,ii Ista quoque nobis accedere debet conoderatio: φ FL

yik. ἡ Γ GURAE DICTIONUM diligentissime no-

voluerimus: Et ne discedam ab ist, quo pollicitus sum, cum dicebam Ciceronem, ne perturbaret eam figuramia,r;stus, quae Ῥατ- Vptizatur,potius in ea pro auintio inionem, seu congregationem, quam genera assumpsisse: eius figurae tantum, etsi multis etiam alijs modis fri possit, quasi lineamenta cognosiamus. Cum igitur duo proponuntur, quibus eadem restondere debeant seripotest, ut id, quod primum redditur, aut primo, aut fecundo expositis adhae-Fig reat: si primo, ἐπινοδας ,stu πιπλοκη est, quam latini r ' ' grcsionem , Cicero traductionem nominat, luctuosis nar-

Αρκη ς rationibus, enumeration usque aliquando apta .

78쪽

Oratio. , , sempuleratque gregre Cor inra TLyrsis in intim viri iti , , Thrisis oues , Cor don distentas lacte capellas. ' μ' - εSed ahys etiam rebus , ut conquestioni aliquando: hac fortasse de causa, ut si materia tristitiam afri, figura taequasi exhilaret: qualis est ilia in orationis principio pro Quintio : etli non tantsim unum et nicuique proposit rum, fid tria eadem pulchre correspondere videntur . Propositis enim Egis duobus G RATI A E L ORU ENT IA , tria cum eloquentia, triaque cum gratia consetiunt. Haec igitur tria transuersa lineaci eloquentiam consequuntur.' LT E RA M V E

REOR ELO V ENTIA HOR-T ET SI I CUM PATRONO DI S ERTISSIMO COMPARER . Me

etiam tria gratiam. LTERAM METUO

GRATIA SEX. NEVII CUM ADVERSA

RIO GR ATIOSISSIMO. Veruinist, me de Deorynaturas sit,ubi materia misi, duraq; re immisidatur si figuras i quoq; immisiuit ea primu,q coletio dici contentio tur cui deinde ασuoe edduplicatim edtitur,cu dicit. ζάmis.

Qua quidem in causa, et beneuolos obiurgatoresplacare, , , m invidos vituperatores con utare possumus mi alteros re C ςς ψ d

prehendspe poeniteat: alteris didicissgaudeant. N a qui Dcurum, admoneι amice,docia uni 1 inimice insidiatur,repelliat. At si dixissit. Nam qui inimice insediantur, rep/lv

79쪽

66 Iuli j Camilli

hensionis aculeum issum aduersarijs non reliqwbst. Figur ru que Epitrito illi primo gratisimo termina sit.Quare hyospinu 'no omnia summa cura obseruanda sunt , ut figurarum quasis . loci uobis per isticui sint: non enim quaelibet materia quamlibet figuram, neque eandemsiemper i dem ineis recipit. 14m,m Sed quid immoror in his es cum etiam in mentiris, i isti atque in reliquis quς restant, simper videndum sit, quid

pix quid maxime deceat. Nam aliquando Tnis membris,aut lon- deceat vi gis, aut tam breuibus,ut videamur nosolum membratimari' ;h-u sed etiam caesim aliquid dicere aliquando duobus, aliquaneonqui. do tr bus , aut quatuor . atque nonsolum eo, que timumst re, gς auulant , sidetiam longiori circuitu pro natura rerum

raxiq; ni uti debemus. Alleui enim , concitati amm 6t auquan- Ciehio in do in singulis membris quasiconquiscere, ut ς' φ susque tadem abutere Catilina patientia nostra quan diu nos etiam uror iste tuus eludet auem ad em Ie es' 'fenata iudiabit audacia ' Et quaesequuntur.

compsh Nec tamen mcluduntur a concitata materia eae com-a..s ' prehensiones, quae duobus,aut etiam tribus membris i un-

aut tribus nantur,ut

etiam me etiam me . s I r

bris illiga, , En quid agam s rursus ne procos irra priores e lata in i , , EAperiar Nomadumque petam connubiasupplex, . ἡ .c ' , , mos egosum toties iam dedignata maritos '' , , Iliacas igitur classes, atque ultima Teucrum, , t sesequar' quia n.e auxilio iuuat ante leuatos, Membra , , Et bene apud memoro veteris uat gloriafactu. inustitiis reliqua etiam carmina videndasiunt. Sunt tamen atquan,itnintam longa membra,vtpro multis incisis valeant, ut ea

duos

80쪽

Oratio. 67 duo, quae maxime implent,s quae prope aequalia fiunt quorum extrema Iseo ratico more concinunt. Τυς καλλος ad 'maximum sui ornamenta postulat. Nam postquam imperio omnium gentium constituto diu turnitas pacis otium confimauit,neminere laudis cupidus adolescens non sibi ad dicendum studio omni emtentano a s

putauri. materia.

Fit tamen τί ornata etiam materia modo uno, modo

etiam duolus membris hia incedat . ut in oratione pro loge anilia. Su:ςx - tque isiud in primis mihi hiandum iure esse video : g.Mim:i, quod in hac insolita mihi ex hoc loco ratione dicendi, ausa, , talis oblata est; in qua oratio nemini desspe potest: dicem, , δε est enim de Cn. Popei singulari,eximiaq,uirtute tutus , , auteorationis dissicilius est exitu,qua principium inuenire. , , Daque mihi non tam copia, quam modus Indicendo Τυς , ,rendus est. 1 somnium tamen pulcherrimus, qui quatuorsicatur m m q. ' '. Lbris.qualis ille est in eadi m oratione. yuor seca

,, Humanitate iam tanta est ut disicile ic upt,virum bris, om- hostes magis virtutem eius pugnantes IImuerInt, an .h. J'lis mansuetudinem vidit dii erint. Cicero pVerum cu continuatio in quin1 parteis tenditur , -ευμα ες hi iucitur, atque ut semcnis conuenIt, Tt pro rcsIa. .

, , Sed pleni omnes sunt librili ne sapientum voces, ple A Ti

, , na exemploition vetulias; Τυα iacercnt in i mἰras om . it., , ma sititerarum tamen a cederet. . em .m. Verum ubi si pia quinar:tim membra multiplicantur, M. brassi

I pra quina

SEARCH

MENU NAVIGATION