Institutiones juris naturae et gentium in quibus ex ipsa hominis natura continuo nexu omnes obligationes et jura omnia deducuntur

21쪽

isiuibus quicquam in vut, quod ob scuritatem quandam adhuc in mente relinquat, quo minus penitus intelliga tur. Ac propterea omnia in eum ordinem redegi, ut sequentia cum antec dentibus continuo cohaereant, & haec per illa continuam lucem fundant. Equidem fieri non potuit, ut rationes evolvendo , quantum rigor demonstrandi exigit, ti quodin opere majore

praestiti, demonstrationes larem com

pietas, quas praesens inmtutum non fert id tamen non obstat, quo minus singulorum pateant rationes genuinam abunde satisfacientes iis suorum aciei hin clarissima adhuc incit neque enim omnibus, ac nemini statim ipsium solem instar aquilarum intueri datum est, sed in luce meridiana initio cali licente luce mentis, quae naturae com sietudo est, majorem lucem desiderant, qui in clarissima se versari a bitratantur , di ita tandem evenit,

22쪽

avidi appetant, nec satisfaciant nisi demonstrationes Euclidearum imit, menta. Et sic demum plenissim e coimis it nos in opere Vasto duris naturaest gentium non inutiles quaesivisse ambages, sed breviori via ad metam temdi non potuisse. Ceterum ut uno quasi conspectu exhibeam, quomodo ex

cinatura humana tanquam fonte suo

fiunt omnes obligationes omniaque jura hominum, quaedam adhuc mihi dicenda supersunt. Constat homo exanimi corpore, quemadmodum hoc ex variis componitur organis, quorum functiones conjunctim ad

communem quendam scopum temdunt, Veluti organorum vitalium ad totius corporis, seu vitae ac sanitatis ejusdem conservationem ita animae insunt diversae facultates, quarum socio usu homo rationis paniceps, quasi ceteris animalibus disjungitur, aptus

23쪽

emcitur ad vitam rationi convenientem vivendam. Illa aptitudo organ nim adfunctiones sitas obeundum, si cultatum ad suum usum, quem habent invita hominis uiuenda, perfectionem hominis essentialem absolvunt. Cum natura a veritatis tramite nunquam ne latum quidem unguem discedens non ullam ferat contradictionem, veritatis perpetuo capitalem hostem eidem

non alia convenit actionum humanarum directio, quam ut determinentur per easdem rationes finales, per quas determinantur naturales , ic cum naturalibus ad eandem metam tendant.

Atque aptitudo actiones liberas se non aliter determinandi perfectionem hominis accidentalem absolvit quae ubi ad essentialem accedit, integram hominis perfectionem perficit. Et inde est, ut assiones hominum liberae intrinseca bonitate atque malitia discriminentur. Cum vero homo per

24쪽

do naturalisa directio monum,quam diximus, induit formam legis ab ipsa natura latam. Ut obligationi huic satisfieri possit, concessa quoque homimine cieti et facultas ea faciendi, sine quibus illi satisfieri nequit, Mita ex illa tanquam fonte derivatur jus cum ad usum rerum, tum ad certos acaus. a vero est hominum natura, ut nonnisi

conjunctis viribus mutuo adjutorio ad illam perfectionem tendere possint quae unicus felicitatis fons est. Ac propterea ossicia erga se ipsum cum ossiciis erga alios amico charitatis vinculo ipsa patura copulaVit, ut ad utraque eadem sit obligatio necessiaria & in se immut, bilis. Enimvero cum non inexhaustae sint hominis vires, nec ideo sine ratio-

25쪽

bent Ast quoniam nemini hominum natura competit jus in actiones ait rius scuti petenti de indigentia, ita praestitur relinquendum est judicium de neglectu sui&eo, quod in potestate sua est. Interest autem haud raro hominis alienae opis indigi, ut de eo, quod ab altero petit, certus sit. Quamobrem ipsa natura eidem competit jus alios ad certas praestationes sibi obligandi, itavi ad praestandum adigi possit, si nolit. Hinc enascitur quoad ea, quaesiis debentur, differentia inter obligationem perfectam elimperfectam, unde porro Oritur jus ad id, quod nobis debetur ab aliis vel perfectum, vel imperfectum. Cessat differentiae hujus ratio in iis, quaene iacias alteri prohibentur, cum sem-

Per certum sit id omittendum esse.

26쪽

P RAEFATIO. Quamobrem quoad actus negativos perfecta est obligatio naturalis, ut alteri competat jus perfectum non patiendi, utriat, &facientem adigendi nes,ciat, aut in posterum denuo facere audeat. Quoniam denique nemini competit natura jus ad rem quandam in sim gulari proprium natura re omnes quoad usum earundem necessarium communes sunt. Ex hactenus dictis imtes itur, quinam sit status hominum naturalis, isque originarius, quem a naturali ent. Enimvero non una fuit ratio, quae homines coegit, ut, lege nuturae non invita, immo gente, communione primaeva discedentes res antea communes juri proprio subjicerent. Atque hinc ortum est dominium, quod jos sibi obligandi alios ad certas praest tiones latius extendit, operas rebus propriis aequiparavit obligationem

rerum ac perarum communicanda

rum officiis superaddit. Hinc prono

27쪽

P P chaliseo fluunt omnia jura rerum, tam hare, quam ad rem, quocunque demuni nomine veniant, Jus detensionis ulteriores acquirit limites. Obligatio propagandi genus humanum cum generatione indivulso nexu copulat edim cationem, ac ideo parentibus tribuit jus quoddam in actiones prolis. Cumque eo fine contrahenda sint matrimonia, conjux unus ex consensu acquirit jus quoddam in amones alterius. Et quia praestatio ψperarum perpetuarum pro alimentis perpetuis, in qua erubtus naturaliter consistit, uri naturae convenit lex subjectione oritur jus domini in actiones servi. Quamobrem cum jus in actiones alterius Imperii nomine ve

niat patet jam origo Imperii privati, quo jus, quod vulgo dicitur, personu

rum continetur. Jam cum singulijura sua non satis tueri nec ab aliis invitis sne vi ac dubio maxime eventu conse

qui possent, immo nec commode sibi

28쪽

rospicere cle iis, quae ad vitae lassicientiam faciunt , felicitati serviunt legi natura

Neriterire contra, sunt societates civiles, wse e sobjectione natum est Imperium ci- ste, sive Publicum, ex quo jus omne publicum, eo Ciuitatis universale derivatur. Denique com jam civitates inter se periri debeant tanquam personae singulares in statu natures viventes, in eas cadunt obligationes xjura quae singulos in statu naturali viventes respiciunt. . Inter ista jura cum etiam lo- coxa habeat jus alterum ad certas praestationes sibi obligandi; inde jura foederum aliarumque pactionum gentium manant. Et quia obligatio conjunctis viribus commune bonum promoveno per hoc tolli minime potuit, quod societates ciuiles contraxerint singuli sicuti vi inius ipse natura homines in universum omnes in societatem quandam redegit, ita etiam inter gentes societatem instituit, ex cujus custodia theoris naturali legum civilium convenienter deducitur jus ouoddam civili affine, quod, ut cum Ulpiano loquar, neque in totum a naturali recedit, nec per omnia ei se vit. Ex iis, quae modo breviter dicti sunt, haud obscure liquere arbitror, jura omnia inter se

continuo connexa ex ipsa natura humana derivari, Patere, quod a veteribus dictum, pa

29쪽

natura jus esse constitutum. Plenius nexiam hunc perspiciet qui Institutiones ipsas attent

animo perlegere voluerit. Ceterum non vanus

augur praedico fore, ut, siquis hasce Instituti nes sibi familiares reddiderit, scientia juris solida veraque animum imbuat, lucem plenissimam, quamprimum ea aciem ejus non amplicis offendit, ab opere majore expectaturus, qui animum ad jus civile appellit, nullo fere negotio notitiam eius sibi comparet. Unum adhuς superest, quod monendum esse duxi, nimirumine in hisce Institutionibus nihil supposui sin, quod aliunde petendum sit, quemadmodum in opere majoredus naturae' gentium cum Cete. ris philolophiae partibus connexum est, ut in- . offenso pede in iis progredi liceat, etiamsi imoperibus nostris philosophicis lector non fuerit versatus; immo si vel maxime adhuc peregrinus mospes fuerit in philosophia Si quae

enim notiones aliunde mutuandae fuerant, eas una explicavi Quemadmodum vero mus eri,

quod mihi demandatum est, satisfeci ita nihil magis in votis habeo, quam ut omnes, quil bore nostro seiuvari posse confidunt, eos, quos polliceor, inde percipiant fructus Faxit Deus. auris, quod enucleavimus, ipse Autor, ut veritas Justitia floreat in omni terra Halae, die quarta Septembris Anno 17 9.

30쪽

INSTITUTIONES

IURE NATURAE IN GE

NERE ET OFFICIIS ERGA SE IPSUM ERGA ALIOS ET ERGA DEUM.

CAPUT L

hreernae dicuntue , --ι quae sola vi animae eli leto

ciuntur; extereae autem, quae motu organorum raeae meo

corporis perficii intuit. Sunt autem vel hiberae quae a libertate