장음표시 사용
191쪽
GUSTUS. 279 CCCCXLIX. Super papillas in homine unicum ducitur involucrum mucosum, semipellucidum, quod pertinaciter ipsis adhaeret, & pro epidermide est. In animalibus rete perforatum papillas recipit, quae cavas vaginas & quasi cornua epidermidis subeunt.
CCCCL. Sub papillis subest musculosa linguae
caro, in homine vix extricabilis, quam mustuli varii componunt: inseriorem partem ex magna parte perficit geni Oglossus musculuS, a commissura me ii extrorsum ductus, & radiatim in linguam distri nutatus. Superiorem & lateralem styloglossus facit, cujus fibrae ad apicem linguae excurrunt. Μediam inter utrosque proprius musculus Lingualis constituit, & ex se ipso ante pharyngem, & a stylogionis ortus, sed profundior, antrorsum euns, ibique & ingenioglossum terminatus, & inter eum & stylogiosi umnon exiguam partem ij nguae essiciens Partem postremam sursum retrorsum euntibus fibris cerato- glossus definit inter styloglossum & lingualem inclusus, & diversus omnino chondroglomus, qui ex ossiculis parvis ossis hyoidei, & proxima basi orsus, extrorsum euns, stratis lateralibus genioglossi tectus . accedens stylogioso, in lingua evanescit. Horum musculorum ope lita gua in omnem partem& tota mobilis est, & propriam carnem potest figurare , cavam facere elevantibus styloglossis, explanare iterum per ceratOgloitas, aretiorem reddere &quasi cylindricam per fibras trans Versas linguae, cum quibus & alii ordines adsunt, in homine inextriacabiles, multa & viscosa pingUedine in istas. CCCCLI. Arterias lingua numerosaS habet, majorem profundam, serpentinam, per inferiora ad apicem eductam , a carotide externa . Minorem superficialem, accumbentem glandulae sublinguati, priori inosculatam, vel ab ea ipsa ortam, vel a labiali : posticas parvas , varias , a labialis ramis propriis, aut tonsiliaribus. Venae Valde plexuosae,
aegre enarrabiles, alia profunda, comes nervi noni
alia superficialis, comes arteriae mentalis, & cura
192쪽
priori conjunctim raninam edens : omnes aurem ad venam magnam confluunt, quae j Ugullires in cr-
nar altera a cerebrali propago est. Cum plexibus vieinis tontillaribus, thyreoideis, Phurynge IS e it 1 neis, Varie communicant, & in dorso linquae ante epigio itidem a dextro ad sinistrum latu, te eulatae conveniunt. Vasa lymphatica in vicinia potius linguae . quam in ipsa lingua reperio. CCCCLII. Pupillae linguae majores culaneis,
molliores , perpetuo humectatae, accuratius luctu defunguntur, quam cui ancae, siccae . Parvae e. hinc lingua acta ter do 't. Deinde sules. pari laeculaneae non aliter nisi sub doloris aut humidit iis sensu percipiunt. Sed Inguae papillae ad guli an Jum arrectae & paulum ei Idnentes, a stilibUS n aqua, aut saliva solutis, admotis ipsi rum a cibus, inlatam superficiem, ita ametuntur, ut men S peculiares eorum classes, qui supurea dicuntur, d)stinis guat, acidum, dulcem, acerbum, amarum, salium , utinosum. spirituosum, aromat j eum, acrem vzrii
generis, saluum, putrem, aliosque, partim pure salinos, partim ab admixto oleo subidi vegetabili. aut animali, mutatos & compositos. Acrior autem quisque sal pro sapore dolorem excitat. An a d. Versitate figurarum in salibus sapores alii aliique Θ An id demonstrat figura cubica marini salis, nitri pri matica, alia vitrioli, sacchari pNon videtur. Nam& insipidis crystallis suae figurae sunt, & nimis similes in divertissime sapidis& alienissimarum virium salibus, & in iisdem inconstantes, nitri eXemplo,
quod cubicum arte fit. Videtur adeo ratio saporis sedere in interjori, neque sensabus conspicua, et
CCCCLIII. Multum ad saporum perceptionem confert natura involucri papillarum, salj vae, liquidorum humanorum, ciborum in Ventriculo latentium e ut neque quae Vis aetas ab eodem sapore perinde assiciatur, neque Oaene temperamentum, neque idem homo , prouti sanus, morbidus, assue-
193쪽
tusve fuerit. Et in universum insipidum videtur, qU id minit . faliva. sulis habet. CCCCLIV. Spiritus, inprimis vegetabiles, Vel in ipsos papilli: s, vel in ling Liae sorhentes Villos re- sumuntur, ut Pp 'aret ex veloci virium instaurati ne a potu hujus generis, nondum in Ventricu
CCCCLV. Sapores natura voluit distingui , ut animal eos cibos dign sceret . qui ipsi saluberrimie 'ent Neque ρnim in universum aut insalubris alis iis cibus grato est sapore : neque ingrato, qui alendo homini convenit. Nam de nimia ingurgitatione sermo non est, quae potest D in saluberrimo cibo nocere, neque de fossilibus, quae natura homini non obtulit. sed ars ipsa elaboravit. Si enatura hominem & dolore, qui fames vocatur, AVoluptate, siue a sapore percipitur, ad necellariam alimentorum aflumptionem invitavit. Animalia vero bruta, quae ab exemplis & aliorum institutione minus discere postant, sapores accuratius distinguunt, & ea ipsa nora moniti ab insalubribus cibis cauta abstjnent : Hinc illa, herbivora maxime, quibus summa diversitas pabuli offertur, nocentibus stirpibus mixti , adeo longas papillas, adeo elegantem fabricam linguae nacta sunt, qua homo minus indiget.
CCCCLVI. Ad eundem usum distinguendi noxios cibos, etiam olfactus inservit, quo praesentiun noxiam indolem fugiamus, priusquam eum Periculo gul lentur, & putredinem inprimis . nobis pestilentillimam , in cibis evitemus, & gratos, utilesque investigemus : etsi consuetudo fecit, ut ea utilitas olfactus conspeetior in bestiis, quam in ho-
194쪽
ma varietate odorUm callossi, Vim istam sagacem in explorandis eminus ciborum facultatibus, certa fide vissi sunt retinuisse. Ipsae demum vires medicatae stirpium haud alia ratione rectius aestimantur,
quam simplicissimo gustus& olfactus testimonio. Hinc Omnibus animalibus in vicinia oris olfactus organum positum Hinc odoratus validus, & organa maxima in iis, quae vel e longinquo pretedam vestigant, Vel ex sim j ljbus herbis noxias debent seligere. CCCCLVII. Exercetur olfactus, membranae Ope pulposce, mollis, Vasculosae, papillosae, porosae,
quae omnem inrernam narium ca Uitatem conVestit, crassior in septo, & nassi cavea principe, in sinibus tenuior. In eam nervi subeunt satis numerosi , mollissimi, medii quidem a primo paret CCCLVII. J qui per foramina cribrosi ossis in septum descendunt, ut aegre tamen ad finem suum septumque eos deducas. Alii laterales nervi oriuntur a secundo nervi quinti ramo ejusque surculis, ab eo, qui in pterygoideo canale transversus it , Ω ab altero, qui per palati canales descendit : in sinu Vero maxillari, ab infraorbitali ramo, & dentali , demum a palatino anteriori. Deinde septi pars anterior surculum habet ab ophthalmico primi
quinti ramo. CCC J VIII. Arteriae plurimae nares adeunt a maxillariS internae ramis, nasalibus tribus, suprema, & surculo ethmoideo utroque, & frontali, &nas j, & lateralibus, a carotidis internae ramo Ophthaimico minori, & a ramulis palatinae arteriae, ab m raorbitali in sanibus, a dentali superiori. His arteriis proprium est, funguinem absque alicujus m menti laes Oiae omnium & facillime sudore, Luberrime deferre. Venae sociae in maximum plexum coeunt in pterygoideo externo musculo, cum sinibus durae matris communicant, I denique in jugularis internae ramum externum conveniunt. Arteriae Du- Srimentum, calorem, mucum praestant.
195쪽
CCCCLIX. In rotunditatem coactum caput,
maxime humanum, angustam facit organi olfactus su 'erficIem. Ut eu laxaretur, internae nares miris modis cavernosae L compositae factae sunt. Et primo Atare; vocamus multisormem caveam, quae ab anterior bus nassi foraminibus incipit, &subclbroso osse. super caelum palati, transversa retrorsum migrans, terni natur ad faticium cavitatem. Hune caveam septum sepe inaequat ter bipertit, superius osseum. a lamma cribrosa descendens, in serius a Vomere facturn, anterius triangulari cartilagine absolutum, cubus latissima, & valde sensilia superfi-eles est CLX Deinde lateralem superficiem narium a 'gent ree ius spirales ostium turbinatorum Et su-Prema quidem parvi sunt gyri spirales posteriores& superii res ossis cribrosi. Media ad idem os pertinent, instar conchar longa, introrsum convexa, ex us caVa, utrimque acuminata, tota aspera χ-Ve alas, & internis spongiosis recessibus, transversim sui Per sa, fulta propriis eminentiis ossis palati &maxillae. Ima, similia mediis, mytuli testae pariter figura, longiora, plerumque a prioribus distincta sunt, nonnunquam conjuncta lamina ossea, cujus natura frequentius membranacea est. Eadem appendix sursu ni milia, quadrangula, sinum maxillarem perficit. CCCCLXI. Deinde dilatatur magis cavitaS narium sinuum ope, qui varii narium recessiis sunt,& quasi appendices. Et supremi quidem frontales, inconstantes, irregulares, in sede eminentis supercilii, inter anteriorem & posteriorem laminam onsis frontis intercepti, Detui nulli, nasci videntur ex actione musculi corrugatoris aliorumque, qui anteriorem laminam distrahunt, diploen augent ineel uias, exemplo mastoidei processiis. Aperiuntur in supremis naribus in anteriorem ossis Papyrac ei cellulam. Est ubi desunt & a partu utique demum rubnascunturi
196쪽
CCCCLXII. Nempe secunda sedes est sinu cethmoideorum, qui quatuor pluresve utrjmque, in exteriori parte cribro si ossis favorum similes adsunt, superius a cellulosa media parte ossis frontis persectae, anterius ab osse unguis, posterius a palati offe& sphenoide inque summam narium caveam, transversa linea, multis tubulis aperiuntur, etiam alii aliis subjecti. His continuae cellae in pavimento Orbitae, & plano, & maxillari ossi insculptae extrorsum continuantur. Tertio loco est contigua etiam, S parte aliqua ad cribrosum & ad os palati pertinens magna utrimque cavitas multiformis ossis, quae& ipsa siccata cartilagine, quas in sce tu ibi plurima adest, ex solido osse sensim sub turdica sella nasci tur, ampla, unica, vel divisa, antrorsum foramine suo patula in supremum narium meatum. CCCCLXIII. Ultimus, imus, sed amplissimus sinus est, qui in statu aliquis, in adulto attenuatis Iaminis osse is peram plus est, & insculpitur ossi maxillae maximo. Rus ad nares ostium os unguis, lapalati, & lamina propria turbinati ossis infimi, timembrana, ita arctant. ut rotundo hiatu ad intervallum medii & imi ossis spongiosi pateat. Sed appendicem etiam emittit alveolatam, sub orbita antrorsum tendentem, quam os planum & unguis, APapyraeeum perficiunt, cumque cellulis ethmoideis communicantem & apertum pone ostium lacrymale. CCCCLXIV. Nervos narium pene nudos oportebat defendere ab aere, qui per nares, toto die, ad respirationis usus traducitur, & ematur. Mucum ergo loco crassioris cuticular natura naribus dedit, viscidum, insipidum, insulsum, fluidum dum recens est, ab aere spissabilem in densas siccasque crustas, crassiorem hic, quam alibi in corpore humano. Eo muco de lauduntur nervi a siccitate, dolore. Cum fundunt arteriae narium plurimae, & de ponunt partim in ductus cylindricos frequentiores,
Partim in rotundas conspicuas passim per nares spar
197쪽
fas cryptas. Idem emuit super omnem superficiem membranae Olfactoriae, eam Undique inungit. Inlepto longus sinus, plurimis poris muciferis communis, antrorsum longe decurrit. Mucus noctu collectus , interdiu compresus naribus, deinde confertius elim spiritu, eX cernitur nimius, Vel irritat
siccitate sua I asperitate sensilissimos nervos, &sternutatione nata ejicitur. Sinus autem multo muco fertiles eum evacuant pro vario hominis situ,
ut semper aliquis sinus se liberare possit, live erectum caput sit, sive antrorsum declive, si ve in latus recumbat, ut tamen Omnino maxillaris sinus,& sphenoi deus dissicilius evacuentur. Sed & lacry- re per proprium canalem in nares descendunt, eas humectant, mucum diluunt. CCCCLXV. Naribus extremis nasus praesectus est, simili intus membrana vestitus, ossiculis duobus, cartilaginibus fere sex compositus, quarum duae continuantur medio septo CCCCLIX. Nasus per suos musculos mobilis est, ut a musculo cum labro superiori communi elevari & dilatari, a compresore proprio, & a deprestare, & a septi medii
detractore aretior reddi queat. Ita in aerem e Xit organum, & occurrit odoribus, & potest pro copla majori aeris sorbenda dilatari, dumque ea abundantia expellitur, vicissim claudi. CCCCLXVI. Itaque aer plenus emuviis corporum, tenuissimis, invisibilibus, summae emcaciae oleo sis, & falsis, volatilibus, de omni sere cognito corpore exhalantibus, per inspirationis vires CCLXV. J propriumque conatum, quo aerem in
Dares adducimus, in nares receptu S, eas particu
las adducit ad nervos late nudos, semper molles. Ab iis excitatur in his nervis laetus species, quae olfactus vocatur, & cujus ope varia genera Oleorum saliumque distinguuntur, confuso sensu, aegre ad classes reducibili, aegre in memoriam revocabili , sed hactenus ad usus nostros suffciente. Sensus monet de noxia putredine, de acrimonia nimia,
198쪽
de utili blandaque natura. Et, cum sal cum oleo saporis objectum sit. & oleum etiam cum sale O. O- res eiciat, siunitas intelligitur utriusque sensus, quam conjuncta utriusque utilitas poscebat. Sed Volat j I a magis ollaetus, fixa potius sapor djstinguit, sorte quod multa mucosa epidermis, qLae linguam
obducit. impedini essicaciam salium teneriorum, quj nervos jnus tectos di mobiores narium facilius affciunt. Gratiae aut d licentiae causam ignoramus, & aliquid in ea consuetudo potest.
CCCL LXV U. Magna, sed brevis vis est odorum,
eum tenuis limae particulae nudis nervis in tanta Cerebri vicinia applicentur. Inde venenata Vis,&recreablIS odorum , qujbus homines ut deliquio animi languentes, aut submersi, essicaςj ter re VΟ- Cantur. Inde vehement fina ab acribus sternutatio : alvus mollita a purgantis medicamenti odore :Vis Antipathiae. Inde nimiae sternutationis perniciosie Ventus , & inprimis caecitas , in tanta societatenerVorum. Inter narium vero partes varjas septum in primjs, & Olla turbinata, eorumque partes an terlore S, ad organum olfactus spectant, cum ista in animalibus logi 'ibus multiplicentur, & in quadrui edidiis in pulcheirimas spiras, in piscibus in laminas parallelas, elegantes pectinatas, formentur
CCC LX III I Osctus corpuscula in aere Ob-Vo tantia d Iti gu auditus aeri ipsius elastici tremorem. Uure cil versu rui line a reliquis sensuum Organjs stactum auri tos sensorium magna e X Parte aut elasticis captilag ne is, aut durissim js ossibus faetum fit, ut tremorem receptum exquisite redderet.
CCCCLXIX. Externum orginum hujus sensus uricula est, cartilago nempe Per sortem cellulosiam
199쪽
telam, & ligamenta propria anterius, & posterius
ad os temporum, cum mobilitate reVincta, quam consuetudo minuit. Cartilaginis figura composita est, in universum circumscriptione ovali, ut tamen
gyris hinc eminentibus, & interpositis valleculis distinguatur, quibus in opposita superficie foveae& juga respondent. Eminentia extima, Helix, superius a ligula libera incipiens, gyro circumducto
in lineam eminentem concham bipartientem terminatur. Infra eam anthelix bifida eminentia in unum, priori contentum monticulum, & brevem linguam desinit, quae dicitur Antiiragus. Reliqua pars auris antrorsum cava, posterius convexa, sensim profundior, media eminente linea percursa ,
conchae nomine cum auditorio meatu connectitur,
quem rotunda sere appendice mobili protegit, Tragi
CCCCLXX. Tota haec auricula cute tenui, &macilenta cellulositate unice obducitur, multasque habet sebaceas obungentes glandulas. Eam musculi regunt, plerumque ex consuetudine, modoque Vinciendi, inutiles, quos aequum est creditu, a natura propria ossicia nactos esse. Superior tenuis a frontali & ab apon eurosi cranii ortus, latus innatat temporalis musculi aponeurosi, I auriculae infigitur, ad sedem cavitatis in nominatae, inque anthelicem aut vicinum helicem. Posteriores duo, tres, pluresve aut pauciores, magis robusti, fere transversi, & ab aponeuros musculorum cervicalium Orti, & a membranis injectis olli mastoideo, conchae convexae immissi, hanc procul dubio aperiunt. Anterior minimus est, innatat & ipse apon euros musculi temporalis, & fere transversim inseritur helicis origini,ia vicinae conchae. Sed minores carnes , brevUs, aegre conspicuae, rubellae tamen, aliquid sorte in auricula mutant. Transversus auriculae, longe con- ungens concham anthelicis cavo dorso , aperit auriculam. Antitragicus ab anthelicis radice ad anti-
ragi partem supremam descendens, laxat conchae
200쪽
aditum. Tragicus pene quadratus incumbens trago, aperturam dilatat. Musculus incisurae majoris, inter mediam meatus cartilaginem & tertium medius, eas adducit, & meatum reddit magis elasticum. Reliqui, major & longus helicis musculus,& minor. vix quidquam magni possunt. Aliquid
forte conferunt, quoties licutius audituri debilem sonum. tendimus organum auditus , & meatum auditorium duriorem reddimus adductis cartilagi
CCCCLXXI. Concha connexum sibi habet auditorium meatum, teretem, compressiam, introrsum inclinatum, eundo gracilescentem, in medio antrorsum flexum, magna parte olleum. Anteri US tamen & exterius fit partim imperfectis tribus annulis. primo a trago, altero a conelia, tertio e X utroque priori nato Inter se connexis & carne & membrana & media cartil gine, & ultimo ossa 3psi innatis. Superius & posterius meatuq nuda me brana, perficjtur. Ira in adulto ho mine idem se habet, nam fortui & recens nato unice cartilag- neu , mea us est, Disea Ver a pars sensim subnascitur. CCCCLX Is. In hunc auditorium meatum continuatur e Oroermis, & cutis vera, sensim extenuata , si Der os adcurate tensa, hine ad pruritum, VO-luptarem. dolorem perinde sensilissima, pilis plena irri ab libus, qui moneant de congesta sorde, irrepent insecto. In cellulosa vero tela duriuscula, quasi retic Ulata, maxime partis membraneae CCCCLXXI. numerosi sedent. lticuli flavi. rotundi, qui breviduetu in caveam meatus auditorii liquidum deponunt, primo p ngue . deinde sensim spissius. amarius, ardens, quod oblinit se instilem cutem tympani Que membranam, I ab aere tuetur. A insecta
fugat & retinet, collectum vero in sordidis & pigrjs hominibus surd tutem facit. CCCCLXXIII. In istam auriculam incidunt undae sonorae aeris, quas ex physic s recipere necelse est. Aer elasticus recipit tremores sonoros, δι P -