Primae lineae physiologiae in usum praelectionum academicarum /

211쪽

VISUS.

CCCCXCIX. Extimam tutelam Oculo praestat superciliat m, tum ar cutis musculis fultus, in ima fronte, plenus pilis densis, imbricatis, quem, Auna frontalem musculum, corrugator & orbicularis deorsum ducere, & in luce nimia umbram ocul6 supersionere possunt. Ubi supercilium oscio sui, O um est, elevatur ab inserto frontali musculo, tenui, carnolis, cuti continuo subjecto, firmato ad membranam epicraniam cellulosum, sed splendentem tamen, & tironeu roseos non dissimilem. quam ipsam longe quadrangularis Oecipitis musculus Versus posteriora detrahit. Curam praeterea detractio supercilii, elevatio tranquillitatem & serenitatem animi designat. Sudoris flumen idem ab oculo avertit. insecta retiDet. D. Propius praesunt oculo palpebrae e plicae cu-taneae, quas cutis faciei eicit, tenerior facta, inaclem quasi resectam procurrens, contra se ipsem revoluta, & vestigia relegens prioris laminae. a qua cellulositate aliqua separatur, indeque jam membranea, vasculosa, hinc rubra, tenuis, ante oculi globum ducta, & insternitur anterius scieroticae

cum conjunolivae nomine, & denique corneae. dermis eam ubique sequitur, etiam ubi corneae tunicae agglutinatur Super Or palpebra major, mobilior, in serior parva, obsequiola potius est, quam Propriis viribus mobilis. Sensilitatem palpebris ner-Vi praestant nuinerosit a primo quinti paris, & a secundo & a duro septimi ramo. Arteriae copiosissimae sunt. ab ophthalmicis, temporalibus, maxillaris

internae ramis, infraOrbitalibus, facilitibus. III. Ut accuratius pulpebrae claudantur, habet utraqlle in eo marg ne, quo se contingunt, cartia lagineum arcum, clui tarsus dicitur, gracilem, lunariam, extrOrtum gracilascentem , qui tendit pal-Pebram , ne plicas Agat, dum aut elevatur, aut de Prim Itur. Priorem motum jn palpebra superiori Proprius musculus perficit, ortus ab involucro nem

i optici, lensim Lieicens, ad tarsum expansione

212쪽

VISUS.

sua productus. Adjuvat insigniter honicis, varie

orbiculari innexus, eumque sursum distensurus. De ducit 1uperiorem palpebram orbicularis , Ut vocant, latus musculus, late & orbitae circumposit-tus, & palpebris instratus, ad utrumque angulum oculi circumductus, cui pro fixo puncto I ljgamentum est, innatum ossis maxillaris processui, & fibrae sunt, ossi frontis & proximo ossi maxillae insertae. Inferiorem palpebram idem elevat, oculumque ita obvolvit, ut ab omni luce in somno, &ab omni illapsura sorde defendatur. Inferiorem palpebram deprimit duplex fibrarum fascj culus, superio' labro insertUS. DII Denique, ne tumidulus margo palpebrae malignius co niveat, cilia habet, pilos nempe extrorsum repandos, e X margine palpebrarum multiplici ordine exeuntes, qui deculliiti umbram k obscuritatem augent. His usus est in accuratiori visione, ubi puram imagine P quaerimu S, a qua extranei radii excludantUr.

D L Ne collisae palpebrae doleant, faciunt Mes-homia me glandulae se baceae intestinula in utravis palpebra triginta & ultra, simplicia, bifida, trifida. In universum sedundum longitudinem palpebrae Ordinata se ex peculiaribus caecis subrotundis saeculis composita, qui in unum majorem, serpentinum, ductum consentiunt, cui osculum in ipso margine palpebrae est. Sebum excernunt, molle inungens, quod lacrymis commixtum abstergitur. DIV. Sed perpetuam a palpebris ante Oculum ascendentibus & descendentibus factam confrictjonem tollit, teneritatem membranae corneae conservat, insecta & illapsa corpuscula acria eluit lacr)ma : liquor lalsus, pellucens, evaporabilis, qui nunquam non super Oculi anteriorem faciem effunditur , super genas autem non defluit, nisil per proprias causas collectus. Cum partim arteriae conjunctivae tunicae exhalant, argumento injectionis aquosae naturam imitantis : partim creditur deponere

213쪽

VISUS.

glandula, in recessu cavo ossis frontalis posita, conglomerata, in multos lobos diVisa duriuscula, pinguedine mixta, multis ab Ophthalmica, a maxillari interna vasculis picta, mustisque pede Ursa ner-

is, a proprio ramo primi trunci Quinti paris

orti S.

D V. Ab ea glandula lacomati ductus conspicui

sex & ultra descendunt, aperiuntur in facie in te na conjunctivae palpebralis. In homine nuper ab idoneis autoribus detecti sunt. Seeretionem lacrymarnm auget contractio musculi orbicularis frequentior, ab irritatione, ab affectu tristi, idem que lacrymam, super oculum Omnem diducit, &conjunctivae superficiem eluit. DUI. Ossicio functa lacryma, cujus pars ab aere abstersa avolat, reliqua, ne in immensum aucta noceat, propellitur ab orbiculari musculo ad ejus ori . ginem, quae propior naso est, I ad partem commissurae palpebrarum intimam, quam nullus tarsus

adit, non perinde ergo conniventem. Loi caruncula, sebaeeis, piliseris solliculis plena, oblonga , extrorsum conica, palpebris se interponit, L separat coituras, ti oblinit sebo suo partem palpebrarum, quae absque ductibus Μeibomianis est. Ante eam tertia quasi palpebra, exigua, ad perpendiculum descendit, Utramque veram palpebram conjungit in bestiis major. Ad principia vero hujus spatii palpebrjs interpositi, quo lacryma colligitur, in margine utroque eminet papilla, in qua foramen unum est, callosiori cellulosa tela circumdat Um, Perpetuo, nisii convuliive claudatur, apertum. Hoc foramen, quod punctum lacomale dicitur, haurit lacrymam ex loco, in quo stagnat, tum tractione. tum impulsione ab eodem musculo continuata. Si haustrum obstructum fuerit, lacryma genam inun

D VII. Ab utrovis puncto ductus proprius, multo latior, tenuis, in cute inclusus, alter super carunculam deorsum, & alter magis transversus sub

214쪽

ea introrsum migrat, qui ad se invicem accedunt,& duobus ostiolis se immittunt sacco loc mali,n CD penitus summo. Ita cavea vocatur, in ossis unguis & maxillae sulco inscripta , vestita primo cellulosa , sed dur ori. & quasi a poneurotica membrana, deinde altera rubra, pulposa, a narum tunica continua, exhalanti rori pervia, figlira paulum Ovali. Ab eo sacco continuus ductus nasalis paulum retrorsum descendit in nares, & in imum meatum, tectiis osse spongioso infimo, aperitur foramine oblique oblongo. Eo lacryma superflua descendit, & nares ex parte irrorat CCCCLXIV. Musculum nonnulli tribuunt, non satis confirma

D VIII. Oculus globosus, anterius compressus , non tamen eodem semper modo, longior I Rulum a cerebro versus corneam membranam quam a de X- tris ad sinittra latus, ponitur in Orbita, osteo caVO, fere conjco, ex septem ossibus composito, postemusti exter: us magnis fissuris interrupto, antrorsum latescente, a quo undique defenditur. Cum vero Oc Ulo amplius sit, multa undique globus oculi circumfusus pjnguedine, mollissima, cum mobilitate

caveam replet.

DIX. Princeps oculi nervus est, ex cujus tuni- Cis Oculi tunicae componuntur. Originem diximus CCCLVII. Progrellus trans crus cerebri, ad comparem alterni lateris accedit, & multa medullari substantia longe cum eo cohaeret, ut tamen dexter dextrum . sinister sinistrum oculum adeat, non ideo absque aliqua u musque m d ill e conjunctione. Subit ergo orbitam, paulum nexu ,sus . teres sed compressius, & parti non mediae glodosii oculi, sed naso Paulo propIUs inseritur. DX. Ubi oculum attigit, durae matris suae internam laminam, in foramine sphenoidis ossis acceptam, exuit, sive eam pro prImo inVolucro oculo Circumponat, crassiorem factam , quam vocant sc&rotlaam; sive ad scieroticam, sibi constantem , ne-

215쪽

VISUS.

que aliunde ortam, adhaereat. Altera lamina. externa, durae matris, secedens , orbitae peri Osteum .

facit. Pia vero, in hoc nervo distincta, vasculosa, intus scieroticam oblinit, fusea rota, & tenuis. Reliqua, medullosa, pars intima nervi, cerebro continua, sed cellulosis septulis distincta, contrahitur in conicam papillam, albam, depressam : ea, Perforamina circuli albi choroideae penetrans, itertim expansa , intimam oculi membranam , retinam gignit. DXI. Selerotidaem universum alba, parum Vanculosa, tenax, stipata, cuti similis natura est, figura satis persecta globosa, anterius tamen Compresta, crassities posterius major : Ei anterius orbiculari foramine pertusae praeponitur, oblique affixa , pars magis convexa, pellucida, multis Dei alaminis, aqua pellucida ebriis, vasis aegerrime demonstrabilibus, insensilis, circularis sere, sed tamen

ad nasum circularis, ad tempora Ovata, Corneam vocant, per quam lux ad intima oculi admittitur. Ea aquam avide imbibit, iterumque exsudat. Ante anteriorem, planiorem , partem sicleroticae, tiante corneam, conjuntiva a palpebris demittitur,& cellulosa propria, instabili, cum scierotica conjungitur. D. plena Vasis partim rubris, partim

continuis cum rubris, sed pellucidis. DXII. Choroideae tunicae initium est ex ambitu albi circuli cellulosit, qui substantiam nervi optici terminat, perque cujus foramina numerosa, & ex eo retina & arteria retinae centralis exit. 'Ea sede choro1 dea & ad seleroticam adhaeret, & ad circulum , quem dixi. Inde concentrica expanditur intra scieroticam, cum qua & cellulosa aliqua forte tela, & multis vasis conjungitur, quae ab ea ad choroideam veniunt. Extus fusca, intus sature Pulla, & pene nigra est, & una villosa, ut utramque superficiem maceratione separare , & interiorem a

R. UYSCII IO nominare possis, per aetatem Uero eX alabescit. Ubi ad originem pellucidae corneae pervenit,

216쪽

VISUS.

22 multa ibi cum selerotica cellulosa tela accurate conjungitur, albi Cre circuli, quem orbiculum ciliarem vocamuS specie, I porro aliam in directionem abit .. Quid nempe sphaerice expandebatur, nune

subtendit corneae arcum circulo paulum antri et sum convexo. imperfecto cum de eo medio circulus

par9llelus ablatus sit, quod foramen pupilla dieitur, propior naso, i& ad tempora major. Hie annulus anterius Iris vocatur posteriori superficie, quam ab anteriori . in homine, maceratio siparat, in nonnullis animalibus etiam se alpellum ; ob pigmen-

mentum n grum , quo Obducitur, uνea nominatur. In irid s anteriori facie numerosae striae apparent, radjtatae, ramosae, coloris varii in varietate hominum, totae flocculis obductae. Eae cis pupillam in serratum circulum abeunt, a quo aliae limites striae in iridis usque aciem tendunt. Serpentinae s mi cum pupilla lata, cum angusta rectae In posteriori fac euveae multum pigmentum ni Krum est Quo eloto striae rectae . radiatae apparent, in pupillam productae, non floccosae. Orbiculares fibras. concentricas pupillae , neque oculus, neque inlcroscopium , ne in bove quidem mihi demonstravit, sed unice in uvea Circulum internum obscurioribus radiis distinctum , minus villosum In foetu humano pupillaclituta est. I iris producta perfectum cireulum absolvit Pars ejus pupillae ob diicta perinde vasculosa est. Inde sensim circa tempora partus retrahitur , evanescit, radiis iter liberius relinquit. DXIII. Iris parum sensilis, neque irritabilitate mechanica Iraedita, tamen in vivo homine, quadrupede, & ave, ad omnem lucis majorem gradum constringitur , ad omnem minorem dilatatur, hinc etiam ad remota videnda latior, ad proxima angustior redditur. Dilatationis causa videtur remit vicium resiastentium humori aqueo, argumento dilatation js, quae a debilitate, syncopo, morte sue- cedit. Constrictio obscurior est, & forte un3ce sendet a fortiori assiuxu humurum in vasa desolora

217쪽

Iosiridis, quo ea vasa extenduntur , & una iris londigior redditur, majoremque partem pupjllae claudit, ut cum inflammatione hic morus aliqua communia habeat, ubi convenit Origine. In pueris evidentius movetur & constringitur pupilla, sensim in senis occallescente oculo pene immobilis redditur. In animale et 3 a morte horis a calore iridem extendi,& pupjllam claudere vidi. DXIV. Pone uveam, ab eodem circulo, in quo choroidea cum scierotica cohaeret, exterius quam cornea, striae crassae, eleganter plicatae, ex sili Oroj- dea ortae, albae, vasis substratae sibi parallelis, fine pendulo plumoso, laxa & te ui retina conjunctae, multo nigro pigmento undique obductae, admodum perforati annuli introrsum de choro idea tunica secedunt, & pone orbiculum cibarem antrorsum pergunt, & incumbunt vitreo humori, Idenique lentis capsulae imponuntur, non innatae, ciliarium ligament 0rum nomine. Pigmenti Orjgo ignoratur, neque repertae sunt, qua S aliqui potuerant, secretrices isandLlse : inter utilitates videtur esse, firmare lentem crystallinam. Infantibus hic idem mucus pone ciliarem Processu in radiati floris emgiem exprimit. DXV. Sed Retina , Vera continuatio medulla nervi optici, hinc tenerrima, mucosa, dimabilis. intra choroideam In similem con 'entricam choroi- deae sphaeram expanditur, & pro Time amplectitur corpus vitreum. Ubi vero retina : ad processus ciliares pervenit, sequitur eorum ductum, estque a

terlolis eorum striisque pro fundamento, & ad lenia tem properat, in hujus capsulam innata, & huic obducta, si fides & aliorum Cl. virorum & meis

experimentis haberi potest, neqtae enim de eo fine in quadrupedibus penitus constat, etsi in avibus retinae lamina interior manifesto a1 lentem crystallianam , tecta ciliari corpore producitur ad cujus ambitum etiam in homine adhaeriit. Fiabrica retinaeust ejusmodi, ut exterius globulae molles, quasi

218쪽

VISUS.

medullares, pulposam & crassiusculam laminam sa-ciant : huic inter ius fibrae radiatae ex lamina cribrosa propagatae antrorsum productae tenerius constituant in volu erum, in piscibus facillime, sed etiam in aMibus 8 quadrupedibus nonnullis conspicuum, etsi jn homine ostendi non potest. Vasa, quorum trunci rubri sunt, arteriosa & venosa per iniimam si a perficiem retinae rete faciunt, quod accurate ljquore tincto repletum, in membranam consentit.

DXVI. Has, Gulbosiae radicis si miles, tunicas fulciunt, & sphae licam figuram oculi conservant

humores, quor Umi Unus solidum corpus refert, molle alter, & terti0:s verum liquorem. Ergo retinae primo cavam faeie in undique replet; praecipuus humorum, νitreus , Huic in propria. tenui, membrana, pellucidz, cellulosa fabrica est, in cujus mem-hranolis intervalijs pellucidissimus, & ne in senio quidem facile degenerabilis, liquor continetur; ad ignem perfecite climabjlis, aqueo congener, paulo aqua densior. Vaua, in D scibus manifestissima, sunt

posteriora quid et D ex redinae centrali trunculo perpulchra radiata, convexitatem humoris vitrei amplexa, interia ira circulum, quem aliae arteriae a choroidea venierates haud longe a lente effetunt, A quas in ove 'idj. Membrana vitrea pro sui corporis portione t enera, tamen duobus locis ad lentem innascitur , posterius & anterius, ut medius inter utramque j xsertionem cavus circa lentem cry-1tallinam annui is intercipiatur. Eum funula aliqua subinde dividucit. Anteriori faciei striae corporis ciliaris vell)gia imprimunt. DXVII. Sed anterius. Pone uveam, Vitreum corpus depressio nem orbiculatam habet, fatis profundam , quae si nu suo lentem cr)sallinam recipit, etiam minus betae humoribus accensam. Huic quasi viseidae glaeiei figura ex duabus portionibus convexitatis elliptjciae composita, anterior planior, PO-

sterior magis globa est. Fabrica ex laminis sibi suc-

219쪽

VISUS.

ipsas elegantissime figuratae fibrae, per teneram cellulosam telam componunt. Inter solia lentis continetur liquor etiam pellucidus, sed per senium ex ipsa natura sua in flavum colorem abiturus. Intimae laminae proprius sibi incumbunt, & quemdam quasi duriorem nucleum lentis constituunt; exterius ad capsulam ita non adhaeret, ut ea violata facillime prosiliat, & etiam aqvulam Gant circumsundi.

Arteria est a retina, quae medium vitreum humorem perforat, posterior ista, nam vasa anteriora nondum innotuerunt. Tota vero lens continetur

firma, elastica, crassa, anterius firmiori pellucida membrana, quam posterius vitrea tunica oblinit. DXVIII. Denique in exiguo triangulari curvilineo spatio inter uveam & lentem, & in majori illo segmento cavae sphaerae, quod inter iridem & corneam est. humor aqueus, fluidissimus, pellucidissimus, effusus natat, post effusionem reparabilis. Exhalare videtur ex arteriolis iridis, uVede, Proce 1 suum ciliarium. & resorberi in venas similes, Raliqua pars in corneam resorpta per eam exhalat. Eodem liquore irrigatur uvea, & llantis capsula. Cameras oculi sub initia hujus saeculi dixerunt spatia, quae ab isto humore replentur : anteriorem, inter corneam & iridem : posteriorem exiguam, inter ambitum lentis crystallinae I Uveam. DXIX. Ita fabrefactus oculus musculos eXtus aia natos nactus est, quibus regitur. In circulo nempe seleroticae, qui proximus corneae est, quatuor recti musculi inseruntur, orti a dura membrana optici

nervi, ubi secedensa nervo, cum peri Osteo orbitae cohaeret, ex uno sere circulo, & circa bulbum oculi ventribus antro um euntes, terminatI apo neu-rossibus suis confluentibus in alium circulum. Εle-Vator minimus omnium est, abductor potius longissimus. Horum musculorum ossicium in singulis quidem manifestum est, cum circa conbexum butabum oculi, tamquam hypomochlion nectantur ;

220쪽

necesse est ergo oculum elevare, deprimere, ad na-1um ducere. & ad tempora. Deinde bini conjuncti post uni in diagonalem Oculum convertere, sursum introrsum, sursum extrorsum, & sic porro. Denique, quando omnes quatuor recti musculi una contrahuntur, Vix videtur dubitari poste, quin oculum totum intra caput ad suam Originem reducant, ita lentem ad retinam propius admoVelint. DXX. Sed obliqui duo musculi oculi magis composita fabrica sunt. Eorum superior, cum rectis ortus, longior, gracilior, antrorsum venit ad sulcum olli frontis insculptum, quem in foramen integrum perficit duplex ligamentum, cartilaginem utrimque, in medio excavatam, fere quadrangularem sustinens. Per hunc canalem transit tendo obliqui,& reflexus, retrorsum extrorsum, Vagina propria ines usus, retro rectos musculos in globum oculi inseritur. Cum antrorsum, quasi ex orbita, & introrsum ducit, pupillam deorsum introrsum conve tit. Alter obliquus minor a sinu foraminis lacrymalis, in oste maxillae, proxime Os unguis eXtrorsum ascendit circa oculi globum, & scieroticae suo tendine inseritur, pone externum rectum. Apparet partem suam oculi extrorsum deorsum, sie contrariam pupillam sursum ducere & introrsum. DXXI. Sed alii subtiliores musculares motus in oculo peraguntur, qui ponunt nervorum cognitionem. Et de optico dictum est DIX. DX. Quartus unice obliquo majori, sextus recto externo provia det. Tertius & Quintus oculi nervos praecipuos generant. Et Quinti quidem primus ramus, Ophthalmicus, edit ab ingressu Orbitae nervum ad lacrymalem glandulam & palpebram, &cum secundo Quinti paris, & eum ramo temporali Tertii Quinti conjunctum. Truncus orbitam subeuns in duos findi..tur. Superior, major, bifidus, ad frontem, palpebrasque consumitur. Sed inserior, supra nervum opticum introrsum abeuns, longum & tenue ad exteriora hujus nervi illamentum emittit, quod cum