장음표시 사용
371쪽
Illi Dius Bassianus, huic Alerianus, ambo4 sub matribus auia. educabatur. Et
quide Bassianus annos natus erat circiter quatuordecim, Alerianus aut decimulam annum attigerat, sacerdotes ambo Solis, quem maxime indigenae colunt,
Phoenicum lingua Hesragabalu uocitantes.Templa , illi maxima constructum habent auro argeto plurimo, ac lapidu eleganti magnificentia exornatu. Nessi solum indigenae deum illum uenerant, sed uicini quo* satrapae,reges , Barbari, certatim quotannis splendida offerunt munera. Simulacru uero nullum Graeco aut Romano more manuiactu ad esus dei similitu dine: sed lapis est maximus, ab imo rotundus,& sensim fastigiatus propemodu ad coni figuram.Niger lapidi color, quem etiam laetam coelitus decidissse.Eminet in lapide Quaeda, i maeci; non nullae uisunt,ae Solis imaginem illam esse assi ant,minime humano artificio fahrefactam.Huic igitur deo sacer erat Bassianus, quippe natu maior, ipse potiss-mum sacerdotio fungebat, incedens Barbarico cultu, tunicas indutus intextas auro, ac manuleatas,oc ad pedes usi demissas, crura et tota conuelans ab unguit hus ad semora uestibus similiter auro purpura . uariis, capite coronam gestinx, pretiosoru lapidu coloribus florente.Praeterea integer aevi , cunctoruci eius .aeta tis adulescentiu sormosissimus. are congruetibus in unu forma corporis, at
aetatis flore simul habitu illo mollissimo, ficile eum Dionysi pulcherrimis imaginibus allinulabant.Hunci tur sacra celebrante chorumc circa altaria Barbara in morem,ad tibias fistula re omnifaria organa instaurant curiosus inspe 'ahant, cum mortales alij, tu in primis Romani milites, vel Q genere Imperatorio editu sciebant,uel ψ se ae uiribus,omni u in se oculos couertebat. Sip pe tum
uicinus urbi illi exercitus erat, tuedae Phoeniciae praepositus, deductus inde mox, ut in sequenti b. exponemus.Cum ita quotidie rei mois nomine milites ad templum itarent, libeter scilicet adulescente intuebant. Erant aut ex ijs nonnulli R ina profugi est familiares, quibus illa forma pueri admirantibus, incestu mentatita,an veru professa,siliu uti in esse ait Antonini, quavis alterius putaretur. 41ippe cum suis natabus adulescentulis adhuc,reformosis, rem habuisse, quo tepore ipsa in palatio simul cum sorore agitabat. Ea res audita ab illis,ac sensm comunia cata reliquis comilitonibus, per uniuersum deniq; exercitu vulgata est. Porro etiam aceruos habere nummora bisse dicebat,sicileo omnes militibus elasgit
ra,si modo imperiti suae soboli restitueret. ilicetibus asit, se eam cum suis. sinoctu clanculis in castra uenis let, patentibus portis excepturos. at Antonini filiuimperatore declaraturos: nihil scilicet recusauit anus, deereta peti tu quod uis adire,in uita colere priuata at abiecta. propter noctu clanculti urbe egres se, eu liberis nepotibus* siuis, deducente ipses prosimo tum militu agmine iaciter in castra admittit,ibiw pueru confestim milites uniuga Antoninu appellatu alio indutu purpura custodiebant um comeatu omni simul cum iis natis, & coniugibus,es crisi adeo rebus importatis,quas in lucis agris , propinquis habebat, ita se intus coparabant,ut etia si opus seret, castrorum obsidione exciperet. inve ubi nuntiata Macrino iunt Antiochiae moranti, dedito per exercitus rumore,re pertu Antonini situ, pecunias militibus clargiri Iulis s rore,cum omnia qusta
dicerctu aut esse ullo modo poterant, pro ueris acciperetur, pendebant animis omnes,ati eos ad res nouas moliendas, cum propriss Macrini odisi, tum Antonini memoriae quaeda quasi comiseratio subigebat, sed in primis pecuniaru spes, ut multi iam ex ijs ad noua Antoninu nansfugeret. At Macrinus rem tota quasi Puerile contemnens, consuetami obtinens animi alacritate, domi ipse sedens, unu e fias ducibus mittit,traditis copiis,quantae ad rebelles expugnandos uid Ang.Politi ii a rentur
372쪽
rentur sussecturae. Viaci eo perirenit Iulianus id enim nomen praesecto suit ae
iam moenibus succedebat, statim inclusi milites, puersi exercitui infesto de turrisehus, prim sc, ostentare, uociferari Antonini filia, sacculos quo* nummorti plonos, escam scilicet proditiois attollere. At illi eredito Antonini esse situ quoniam sic uideri uolebant facie quom oc lineamelis Q similimu existimantes, caput amputant Iuliano,mittuli, ad Macrinii.Ipsi reseratis portis, uniuersi in castra accipiunt. Ita scilicet adaudiae copi non modo ad excipienda obsidione, sed ad conserenda quom manu, dimicanduini instructa acie, satis fisturae, transfugara etia magna ui paulatim quotidie se aggregante. Quibus auditis Macrinus, cum omni exercitu ad castra illa oppugnanda contendit. Antoninus aut militibus oppugnatione haud ope stantibus,sed congredi audetibus, copias oma educit. Concurrerunt aut inter se exercitus uter ,m Phoenicis Syriaeo finibus,acrius dimicante Antonini milite, comentia metuc, poenae,si uiduis foret, cotra aut Ma crini exercitu languidius,remissiusQ proeliu capest te, missiliscν subinde ad Antoninu transfiigietibus. Do animaduerse Macrinus metu, ne plane omni b. utus copiis captiuus agere militi no passurus cJtumelis,stante adhuc acie, chlamydem sibi, etcrumcp imperat si detrahit ornat si, paucis . e fidissimis comilito num comitatus,fugam occupat,detonsach barba, ne agnosceretvir, itinerario uostimento,capitec, temper conuesato, noctem diemc, accelerabat, famam quoq; suae fortunae praeueniens, quippe ingenti missio comilitones uehicula urgebam, quasi Macrino adhuc rem potente,magnis de rebus mitterentur. Ille igitur sit euaserat, quemadmodum diximus.interea milites utiliam pugnabant,aim a b crino quidem corporis custodes, ac stipatores, quos praetorianos trocant,sortiter stantes,reliquu omnem exercitu soli siustinebant,uidelicet proceri homines, at ex omni numero delecti.Caetera omnis multitudo pro Antonino praeliabatur.
Sed ubi diu nem Macrinu iam ipsum,necp imperii signa conyiciebant,qui s illo
certamen subiciant,ignari ubs nam foret, iaceret, an ausugisset, haud satis consilia tutum habentes,quod sibi capiendu considium foret, ne* periclitari diutius pro eo decreuerant, qui iam nusqua compareret, & se permittere hostium potestati, Masi dedititios captiuos*uerebantur. Vt aut a captiuis audiuit Antoninus at si s se e praelio Macrinu, mittit suum nuncios, sim doceant filistra illos pro ho- nune pauidissimo ac sugitivo decertare, ueniaminec obliuione omnium iurei aetu do pollicetur,stipatorest iam tum sibi illos adsciscit. Igitur omnes re credita cesserat. At uero Antoninus mittit ilico,qui Macrinu consequant,cum iam plurimum uiae praecepisset.inuentus aut est in Chalcedone Bithyniae urbe, graui iliane aegrotans,ac perpetuo itinere attritus, latitans in suburbano quoda, ubi illi caput abscissum.Dicebatur asit Romam properare, fretus popularibus studiis, sed tran redictite in Europam,angusto Propontidos freto, iam 3 Byzantio appropinquantem, uento aduerse urum perhibent, quasi flatu ipso ad suppliciu remidente.Tantu situr abfuit Macrinus, quo minus persecutores effigerit, fine uita sortitus stadiissimu qui Romam reuerti post uoluerit, quod statim a principio cere oportuerat.Offendit aut consilio pariter, at fortuna. Ita scilicet occisus es, Macrinus cum filio Diadumeno, que iam Caesere secerat. Postea uero I exercitatus uniuersus Antoninu imperatore cosalutauit,atq; ille summa reru suscepit, roius iam in Oriete, ut quael maxime urgebant,ordinatis,ab auia scilicet alip amicis nam ipse adulesces admodu, ae rein erat imperitus haud diu moratus, prosectione edicit, sestinante in primis Maesa ad Romana aula, cui tam diu insueuisset. Sed ut senatici populo I Rom, res innotuit, omnes eu nuntia grauiter accepere.
373쪽
Sed parendii necessitati fisit, electo a militibus principe. rerum incusantes Macrini negligens ingeni si,fluxosj mores, neminem uti alia, sed ipsum sibi fuisse mali cautam dielitabant. At uero Antoninus e Syria prosectus Nicomediae habitavit,it apostulante anni tempore. Stasim igitur debacchari supra modum coepit, cultum patrii numinis,cui dicatus suerat, celebrare superuacuis saltationi b. ue nitum esurpans luxuriosum,purpura intextum,at auro monilibus b re armillis redimitus,coronas etiam sustinens ad tiarae modum. auro lapilliso preciosis insignitas.Forma habitus inter Phoenissam stolam,ac Medorum amictum.Nam Romanam uestem,aut Graecanicam plancr aspernabatur, et lana ut ipse aiebat hoe est,er te uilissima cosectam. Ne nisi sericas telas dignabatur, procedens identi dem ad tibias,& tympana,velut orgia numinis concelebraret.Haec cernens Maesa,ac serens iniquo animo,supplex illi persia adere conabaLut Romanum assumeret cultum,ne urbem mox, curiami ingrediens peregrino illo, Barbaricom habitu,specstantium oculos perstringeret,insolentes eiuscemodi mundisiarii, ac re putantes mulierculis,* uiris congruentiores. Sed ille uerbis aniculae cotemptis, nee cuiqua praeterea credendum putans quippe neminem circa se,nisi moribus consimilem,siuiso obsecundante uitiis habebat cum retinendu sibi quemcuncti illum cultu animo obstinasse decreuit absens periculum iacere,quo nam animo
Senatus populus , Romanus laturi serent. are imaginem propria maximis liniamentis,qua ipse obire sicerdotis munia uidebatur,simul ura numinis, cuius secerdotium gerebat,depleta in tabula praemisit Roma,tussis qui eam serrent in media curia loco edito supra Victoriae caput collocare,ut cum Senatus hab retur,tura unusquis p adoleret,merum libaret. Edixit item, ut omnes Romani magistratus, qui ιν publice: facra faceret,ante alios deos, quorum meminisse inter sacrificanda solent, deum Helogabalu nuncuparent. .apropter ut in urbem peruentat, nihil scilicet noua Romani uiderunt,insueti iam pii hirae. Diuiso igitur congiario in populu ut mos est imperiit suscipsentibus spe 'acula omnisatiam edebat magnificentissima,templum item maxima pulcherrimuml deo erexit, plurimas circa templum aras,ad quas quotidie mane: taurorum hecatombas, ecouiu magna multitudine immolabat.Coaceruatis 3 supra aras omne genus odo ribus,etia ueterrimi cuius' optimi uini plurimas amphoras prosendebat, se utrius passim uini sanguinis , promiscuer defluerent. Qiorosi, circu aras agitabat nullis no omnis consonantibus,una , mulieribus Phoenissis cursitantibus in orhem, cymbalaw inter manus habentibus,aut tympana,omni circustante Senatu, atm equestri ordine ad theatri forma. Exta porro ut e rarum at 3 aromata intra lances aureas,capitibus imposita gestabant,non quide simuli aliqui aut humiles personae,sed prssecti exercitibus, quicum maximas digilitates obtinebant, imcluti tunicas tesares,ac manuleatas,unami in medio purpura serentes: sed I in teis calceamentis utebans, quemadmodu uates in eis regionibus consueuerunt.
Porro ingentem se honore tribuere putabat,quibus eius cemodi saei jesa participaret. Sed quamuis instaurare choros, re sacra iacere perpetuo uideretur, plurimos tamen ex illustribus uiris,ati opulenus interfeci sidelatos siris, quod parum laeti illiusmodi uita,etiam in ipsum quandoq; cauillarentur. Duxit praeterea uxo rem illustrissimam,Romana sceminam,quam etiam Augustam appelllauit, cum*ea tamen paulo post diuortium fecit, ademptis et honoribus, pti uatam colere tam iussi. Post illam uero captum se amore simulans, ut aliquid uinde tale facere Dideretur, Vestalem iacerdotem,quam leges castam est , & uirginem perpetuδuolunt, abreptam er templo pro uxore habuitata moestu tanto flagitio ac piaculo
374쪽
HERODIA Ni Senatum per epistolam consolatus humanu esse id peccatum, captum se illius a
more.Caeterum faccrdoti congruere sacerdotis nuptias, ob id is etiam augusti res futuras. Sed eam quo in paulo post dimisit, tertia uxore ducia,quae referre sua genus ad Comodum dicebat.Necp uero humana tanta matrimonia ludebat, sed ctiam deo suo qu ebat uxorem.Ita Palladis simulacru, quod occultu Romani, nemini , uidendu colunt, in cubiculu suum transtulit, immotumi, ad eam diem, ex quo Ilio auectu liberat, praeter* quum templd conflagrauit, ipse emouit sedi-hus, nac, deam siti dei coniuge in aula imperatoria adduxit. Dein cordi esse ne sans deo belligeram uxore,ati armatam, simulacra Vraniae iussit afferri. Qiuod
Icilicet Cartilagini essibus,omnii Asties uenerabile positu fuisse a Phoenisti Diadone credit,quo tempore antiqua Carthaginem diste 'o corio aedificauit.Hane Asti Vraniam uocant, Phoenices Astroarchen,luna esse assimantes.Congruere
igitur aiebat Antoninus matrimoniti Solis & Lunae. Ita 3 5c simulacra afferri ius. sit, de auri quicquid in templo erat, pecuniam4 deo suo dotis nomine dari praecerit. iod ubi allatum est, ac prope Heleagabalu constitutu, iussit urbe tota Ita tiam sestos dies,celebresch,ec laetitiae plenos,publice priuatim in quasi d is nubentibus agitari.Fecit & in suburbano templa maximo, ac magnincentissima, in sidanno uertente deii suum adulta iam aestate deducebat, ludisci eurulibiu,& steti eis epulis* N peruigilius populit a se oblectari arbitrabat. Ipsum porro dei sim
lacru impositu uehiculo,quod esset auro, preciostset lapidibus exomam,deduce hat ex urbe in suburbanu, traheti bus equis sesugibus, emaculato candore,ac m litudine praecellentibus, auroc, multo, 8c phalerarum uarietate conspiciendis. eoe enim quisqua mortaliu eum inscenderat currum,sed circumstabant omnes ali cxnitudine praecellentibus, auroc, multo, & phalerarum uarietate conspiciendis.
cians,curru antecedebat,stenos manib retinens, rotuc, iter ita retrorsum curren uali aurigantem dein Antomnus aut retrorsus currens,ac simulacra ipsum a*e ac deii semperaiectans confecit. Ac ne caderet laberetur ii, ignarus quo tende xet,aurosam suburauerant arena,milites , eum ut in retentabat, quo tureus rosrocederet,discurrete etia cum facibus ut in populo, di coronas,florest iacienti deoru omni u simulacra, di quicquid conspicua in templis, principatus
insignia, & pretiosissima supellex, equites item, re exercitus uniuersus Pompam illiusmodi comitabant .Vbi aut deduxerat,aim in templo constituerat, lacris iam celebritatibusqi peractis, maximas altissmasc, turres ad idipsum extructas eo scendebat. lnde scilicet in plebe missilia sparsurus, aurea uidelicet argentea. p cula,ucii j θί lintea omne genus: bestias 'sterea cicures omnes, excepta su/hus,quibus ipse ut mos est Phoenicibus abstinebati Multim tur inter rapienda Periere,partim inuice proculcati, partim militd contis translati, sic ut ea celebriatas calamitate Φ plurimis attulerit. Ipse identide aurigans, aut sillam consipiet Batur: quippe ne latere quide sua patiebat nancia, procedens etia in publicum diis oculis, genisi, purpurissatis, lacie , suapte natura sermosam indecoris colo tribus inficiens. Quod animaduertens Maesa, ac suspectans militu indignasion: ametueris. ,ne si illi quid accidissiet ipsa rursus in priuata uita relaberes persuadet leui alioqui stolido adulescenti,ut sibi consobrinususi, nepotem , ipsius ex
tera filiam Mammaea prognatu adoptaret. Ita ad gratia locuta, oportere iam ipsum sacerdotio religionii numinis uacante bacchari, ae dcum celebrare orgia, sussiciendii aut alterii,qui res curaret humanas, quic, illi principatu vacuit ab omni molestia curat praestaret. Necp i5 peregrinu alique, aut aliensi homine requia
xendu sed cosobrino posissimu id honoris tribuendii Is erat Alerianus, qui tum nuncupabat Alexader, auito ipse nomine in Macedonis regia nome commato.
375쪽
i 3 E R V. Nam eum rege fama per se celebrem,etia magnopere colimat Antoninus Seueri filius, quem fuisse amboru parente persuadere anus conabar, iactato filiarsi in cesto,quo illi magis magist, a militib.diligeren inrare Cssar declaratus Alexander, cosuto faeius eu Antonino est, Senatu scilicet per ridiculu decernete, quod
ille uoluerat ,hoc est uideri ipsum patre,qui natus annos foret circiter quatuordecim: Alexandrii uero filium,quin tum duodecim si attigi iret. Postea igitur J AI xander Cauar est appellatus, uolebat eum statim Antoninus suis illis institutis imhuere,ut scilicet choros agitans, saltans*, oc sacerdoth particeps,uestitu eodem,atin artibus uteretur, quem tamen mater Mammaea ab omni illa foeditate uindita cabat summis clam doctoribus omniu disciplinarum, modestiamcn edocens, ac Palaestra,virilibus f gymnasiis insuetaciens,Graecisq; eum pariter oc Latinis litoxis instituens. 4etibus rebus magnopere Antoninus indignabat, iamc, adoptio, nis imperii , participati poenitebat. apropter omnes illius doctores aula exegit, quosdamin illustriores partim morte, partim exilio asseci siti diculas allegans causas, quod filiis ipsius corrumperent, neqt agitare eum choros, at in ebaccharismerent,sed ad modestiam coponerent, oc uirilia ossicia edocerent. Eoc, uecor diae prouectus est,ut omnes scenicos artifices, ac theatricos ad maximas imper i dignitates promoueret. Quippe exercitibus statatorequenda praefecit, qui olim iuuenis publice in theatro operas dederat. Asia item er scena iuuentuti, alium Se natu aliti etiam equcstri orditu praeposuit Iurigis item, oc comoedis, mimorum
histrionibus, maxima imperij munia demandabat. Servisi, suis, aut libertis ut
qui sin turpitudine reliquos anteiba0 pro rationes tradebat prouinciarin Ita re hus omnibus, quae grauia olim, honestac, censebane, per omnem contumelia aecemulentiam debacchantibus cum caeteri omnes, tum in primis Romani milites indignabant, contemnebantin eum, utpote uultu componentem clegantius, lcoemiliam probam deceret. Inruperaureis momitibus, mollissimoi, uestitu hau quaquam uiriliter ornatu, saltantem in conspectu omnia. inare propensiores inimos in Alexandrum habebant,spemo meliorem in puero modestes oc coni nenter educato, seruabant v eum diligenter omnes ab insidijs Antonini. Mater autem Mammaeane poculenta aliqui d, necpesculentu gustare puersi sinebat, quod ab illo mirecretur. Cocis aut oc pincernis utebaspuer non quidem impetiistoriis, aut comunibus, sed quos mater tantu delegerat, ac spectatae fides stitiuos arbitrabatur. Dabat item pecunias furtim mater, quas ille inter milites clancula diuideret,ut corii beneuolentia etiam pecuniae pignore hane enim illi potissima Dedi t)haberet autoratam. Quae intelligens Antoninus, nihil non insidiarum Alexandro matri intendebat. Quas tamen omnes arcebat,prohibebat et coniuriis auia Maes mulier alioqui acerrima, multosin annos in aula cum sorore sua Iuli a Seueri coiuge comorata.Nihil ita eam latebat, quod Antoninus moliretur, homo suapte natura sutilis, Qui omnia quae placerent, propalam loqueretur at mageret. Postea uero quam inlidiae parum procedebant, detrahere puero Caesaris honorem decreuit.Itaque nessi salutari,nel iam seras procedere patiebatur Mialites autem magnopere illum requirebant indignantes, si quidem imperi u quom adimeretur. Sed Antoninus famam uulgauit,quasi iam obiisset Alexander, ut scilicet periclitaretur, quo nam id animo laturi milites serent. At illi nusqua compa rente puero,praeterea animis rumore illo exulceratis indignabundi, ne* solitam
custodia miserunt Antonino,di inclusi castris uidere Alexandrii uelle in ipse tem,lo dictitabat. Eo metu ictus Antoninus Alexandro se in uehiculo imperato .rio considente,quod erat auro multo,gemitust exornatum, contendit in castr .
376쪽
HERODIAM Caeterum portis reseratis aecepere utrun* milites, at in templsi castrorum doduxerimi salutantes siora moda, & laetis clamoribus prosequentes Alexandra, spreto primemodum Antonino.Que ille aegrer serens, cum in templo castrorum pernocta et iratus militibus,notatos qui Alexandroacclamauerant. quasi sedi sionis ec tumultus autoribus, arripi omnes ad supplicium imperauit. Qiiod illi aegreserentes, at* Antoninum iam antea quom perosi,cum tollere er medio principem cedissimum optarent, si iisc, commilitonibus ferre suppetias, rati hoc esse
tempus, ipsum statim Antonina,matrem p Soaenidem, quae sorter illic aderat, i tersecerunt,cum eis seruos ministrosin omnes scelerum, quicunt tum in ea castra conuenerant . Caetenim Antonini α Soamidis cadauera trahenda per contrumeliam plebi tradiderunt, quae diu per totam urbem raptata ac dilaniata, postremo in cloacas abie sta sunt,ut inde scilicet in Tyberim deserrentur. Sic Anto ninus sexennium imperio occupato,int ac, ut diximus acta, simul cum matre occisus est. Milites autem Alexandrum imperatorem consalutatum in aulam palati-riam deduxerunt, adulescentulum admodum, atque adhuc auiae praeceptis ob
v En igitur habuerit finem viis maior Antorunus,in superioribus de monstiatum est Alexander aute post illum nomen insigni ac, gerebat imperii.Csterum negotiorum admirustratio,ac principatus gubem cula,mulieribus incumbebant, omnia transferre ad modestiam grauia talem' que conantibus. Quippe iam primum sedecim ordinis Senatorii uiros aetatis grauitate,uitae , sanctimonia praecellentes,assessores principis, di consiliarios delegerunt, nihil ιε aut dicebatur, aut agebatur, nisi illorum accedente suffragio. Grata igiturpopulo, milititius p ac Senatui: Praeterea semia principatus erat ex contumeliotis lima tyrannide ad optimatium gubernationem redacta.lgstur priamo deorum simulacra,quae ille proprijs sedibus extulerat, suis quaeque templis, delubris,senisi, restituerut.Dein quos ille temere,aut vitiorum nomine ad honores dignitates , extulerat,submotos inde ad pristinam uitam omnes,artificium coredegerunt.Res autem cunctas,at administrationes, ciuiles quidem, Zc foret ses insignibus doctrina uiris, legum peritis Itinis, militares autem claris bellica uirtute hominitius commendabant. Cumin diu ad hune modum regeretur imperium Marsa iam extremae senectutis diem sinam obiit,honores adepta imperat rios,at ut mos Romanis est inter diuas relata: at Mamm cernens iam solam se filio reliquam,praeesse ad eundem modum,moderarici studebat. Cum , adu lescentem Ammam habere iam cerneret autoritate, metu ne uiuida aetas in sum ma potestate licentiat rerum, in cognata aliqua impingeret uitia, undi p aulam seruabat,nem adiri a quoquam adulescentem patiebatur, cuius uita moresΦ -- probarentur, ne scilicet bona indoles corrumperetur,prouocantibus appetitum eius iam uigentem assentatoribus in extremas libidines Iersuaserat aute, ut actiabus incubaret meliore diei parte, idc, faceret * saepissimer, ne quod spatium si
peresset uacandi malis artibus, occupato rebus preoribus, ac necessar is imperanti Caeterum suapte natura suberat Alexandro mite mansuetumet ingenium,pr pensum que ad humanitatem, quod ipsum aetas etiam consequens declarauit. Quippe annis quatuordecim anaematon, hoc est, citra sanguinem gestit imperiane uno quidem occisoLicet enim permulti maximis criminibus impegerint,tamen inviora caede semper abstinuit, quod uti nonficile a quoquam omnium
377쪽
nem quisquam, illo imperante, commemorare potest, cui mors indemnato sitiulata.Matrem uero etiam incusabat,moe grauiter succcnsebat,quod es let pecuniae auidior,& opum cumulandata siladiosior uidebatur. Etenim cum simularet ideo se thesauros congerere Mammsa,ut suppeditare Alexandro posset,quod is siciale abudanterj suis Iar retur militibus, proprios domi thesauros exti uebat. us res imperatori notam inlamis attulit,quod illo scilicet invito at* indignabundoctiam mulier auida per fraudem bona quorundam, ait haereditates suppilabat. Dedit item filio in matrimonium puellam patricii generis, quam etia marito cli ram, pratam c. in primis, eadem paulo post aula per omnem contumeliam exegiti Et cum ipsa tantum uocari Augusta uellet, eam p appellatione puellae inuideret,
eo contumeliarum proueeta est, ut puellae pater,quamuis magnae apud Alexandrum generum autoritatis, impaties Mammaeae iniuriarum,quas ipti nataeinins
rebat, consu*erit in castra, gratiam se habere Alexandro dieiitans habiti sibilio, noris.Caeterum Mammaeam accusans,nihil non contumeliae inserentem. Quare indignata mulier, interfici eum 'uidem iussit, puellam uero aedibus imperatoriis exa fiam,in Africam relegauit.Haec aute omnia fiebant inuito coacto , Alexandro, qui ppe illi mater supra modum imperitabat, ac didio audientem semper l, hebat,ut hoc tanta repren endi in Alexandro possit, quod mansuetudine nimi ec reuerentia maiore quarni oportuit, etiam cotra animi sui sententiam matri obsequeretur. Igitur cum ad hunc modum tredecim annos quod quidem ad se atti-Heret sine ciuerela cuiusquam imperium gubernasset,ecce tibi haud opinato Iiterae er Sytia Mesopotamiaet redditae a duestus,in quibus scriptum esset, Artaxare Persarum renem Parthis iam deui ctis, at et Aitabano, qui rex Magnus primus appellatus est duplici , diademate utcbatur,non solu Orientis regno,sed uita quo que expulso,subigere uicinos Barbaros, ac sibi uectigales facere: nem iam intra fluuium Typrim tenere se,sed stiperatis ripis, ac Romani fit utius imperii, excur rere per Mesopotamiam, Syriaeet minitari, omnemi, Europae oppostam coni nentem, quae mari Aegaeo fretoc, Propontidos terminatur,at Asiae nomen habet, ceu ueterem Persarum posscssione sibi uindicare, quod iam itidea Cyro, qui primus imperium a Medis in Persis transtulit, ad Darium usque extremum Peristarum regem,cui regnum Alexander abstulerit, cunicta olim lonia Canao tenus a Persarum satrapis gubernarentur. Quare sui muricris estc, curare nunc, ut uetus at integrum imperium Persis restitueretur. Quibus intellectis Alexander, at haud mediocriter re subita inopinatesque perturbatus, quippe in altissma pace educatus a puero, atque urbanis deliciis innutritus, conuocato prius amicorum consilio,decreuit legatos cum literis mittere, qui Bem Barbari,conatusta inhi herent. Igitur literae in hanc sententiam compositae: Oportere illum seis finibus contentum, nihil rerum nouarum moliri, neque sublatum uana spe ingens excitarehellum.Debere unum queml suis sortunis acquiescere.Non perinde sibi pugna
processuram aduersus Romano s,ut aduersus uicinos, et eiusdem corporis Barbaros. Admonebat praetcreaui storiarum, quas contra eos Augustus ac Traianus,
Lucii Q,item Seuerus adepti fuissentaHuiuscemodi literisAlexander persita-surum se Barbaro metu scilicet perterrito, pacem quietem , arbitrabatur. Qui-hus ille contemptis,rem c. armis potius quam uerbis gerendam ratus, tum uero serocissimus ingruere,decursac, ac perequitata Messepotamia omni,prs das agore, at in oppugnare Romanorum caura imposita fluminum ripis, quae scilicet imper' limites tuerentur. Cus que homo es Iet natura gloriosiis, ac sublimes anti
378쪽
HERODIANI mos gereret, siccesssu rerii inopinato suba quin se omnia indesieet existimabat. Nem enim parua erant, quae illius animu ad maius concupiscendum regnum in flammabant. Primus nam ipse Parthis bellu insene ausus, Persarsi recepit imperium.Siquide post Darium illum,cui regnu Macedo Alexander abstulerat, permultis sine annis Macedones ipsi, quicν Alexandro successerunt, diuisas inter se Orientis Asiae 3 totius regiones gubernarunt Sed ortis inter ipsos discordiis, ac Dequentibus bellis attrito Macedonsi robore, primus Ariaces Parthus persi sisse earum regionum Barbatis memoratur,ut aMacedonibus descerent,impositoin sibi diademate Parthorum Barbarorumo uicinora consensu re ipse regnutenuit,& posteris reliquit ad Artabanu usip regem: quo interse 'o Artaxares,r gnoo Persis restituto, uici Q Barbaria per uim subadia, iacile iam Romanam:
quore potentia lacessebat. Quae ubi Alexadro Romae ageti risitiata sunt,minimeriam ferendam putans insolentiam Barbari,uoeantibus illuc se ducibus, aegrer scilicet, tandemet, contrat animi sui sententiam ad expeditionem se compara Igitur in Italia prouinciiset reliquis deleetias habebantur cuneiorum, qui uel habitudine corporis,uel aetatis uigore,idonei fore ad puream uideretur, motus p ingens omnibus Romani imperii regionitius extitit defeetibus habendis, qui tantae Barbarorum multitudines pares forent. At uero Alexandesi urbanis omnibus militi hus conuocatis in campu,conscenset tribunali, in hanc sententiam uerba secin C Vperem, cdmilitones, eiuscemodi habere orationem apud uos,quae dc dicenti mihi,ut consueuerat, Omamenta,& uobis audientibus laetitiam conciliaret. Nam cum multos annos pacem agitauerimus, si qui d noui nuc audieritis,soriaste quasi praeter spem acciderit,expauescetis. Decet autem uiros serres,at moderatos optima quidem optare,sed sene quaecun* incidant. Vt enim quae cauoluptate agimus dulcia, ita quae cum uirtute,gloriosa sunt.At p ut is qui prior Iacessit,ipse sibi iniurius uidet in ,ita qui propulsat ines iam,cosidentior ex cotaenistia sit,aim ex iustitia spem bonam mutuatur. Artaxares uir Persi, postea* Art hanum dominu suum interserit,at ad Persis imperia transtulit, etiam nostra a ma lacessere despecta maiestate Romana,etiam incursare, ac uastare nostras pro vincias aggreditur.Huic ego per literas a principio madui persuadere,ut inexplehilem illam uecordiam omitteret, ne ue aliena concupisceret. At ille barbara in solentia prouectus,nem se continere suis sedibus iam uult, oc nos ad pugna pro uocat. Ne cunictemur igitur,nesve praelium detrectemus, sed quicunoe seniores hie adestis,admonetest primum illii tropaeoru , quae plurima aduersus Barbaros Seuero,atq; Antonino parete meo ducib.excitastis. bus aut aetas integra est. laude hanc in primis, ac gloriam cocupiscite, ut intelligant omnes scire uos non solii pacem mansuete ac reuereter colere,uerum etia cum res postulat, sortis linad
praeliari.Quippe Barbari ut cedentibus detrectantibus , acriter instant,ita repi Mantibus minimer resistunt. Ne em m illis collata acies spem uictoriae pollicesised excursibus fugac, utentes,lucrari se demsi putant,quae scilicet rapuerunt. At nos cum omnia coposita ordinata. habeamus, tum illos uincere ac pstigare semper didicimus. Talia quaedam locutii Alexandra alacri uociferatione milites ex ceperunt,ac se promptissimos ad bellandit ostenderunt.Ille diuiso largiter stipendio, iubet ad iter accingi, mox ad eam se e sententiam locutus in Senatu, diem discessui prssii tuit Que ubi aduenit, sacris de moreperactis,deducet e senatu,populoc, uniuerso, Roma proficiscit, resipe stas identide,ac lacrymans. Sed ne populariu quis fuit,qui sicciso lis aspexerit abeunte.Quippe omne multitudine sui cupida habebat,educatita ab ipsis,imperio I tam multos annos modestissime adminis irato
379쪽
admini to.Quem talinato itinere,ca Illyri eas etia g&es emerestus , lustrasset,
magnis inde quom uirib. collectis, Antiochia contendit.In ea ciuitate qine bellictus postularer,diligenter comparaba exercedis etiam militibus,ac cineris bel licis muneribus pertraetandis intentus. Visum igitur illi est, legationem iterum mittere ad Persarum regem,quae de pace amicitia4 cu illo ageret. Nam cum ipse iam afforet, nime de erabat,aut persuasera quae uellet,aut certe perterrefacturam. Enimuero Barbarus Romanos oratores re insecta domu remisit. Ipse qua dringentos er suis proceritate insignes,uestitu* eleganti auroch exornatos, equis atm arcubus conspicuos, legatos ad Alexandrum mittit, perterritum iri Roma nos putans aspectiu illo, Ituc, Persarum. Legationis eius haec erat sententia: tu here magnum regem Artaxarem Romanos, eorum j principem Syria omni, Asao,quaecum ex aduerso Europae sita est, decedere, sinere Persas Ionia Cariata tenus dominari, omnibust ijs regionibus,quas mare Aegaeum, Pontus in disiezminat. Hare afferentes legatos quadraginta cdprehendi Alexader iubet milita adempto cultu in Phrygiam relegat,uicis agris j concessis, quos colerent,cotentus hoe silpplicio interdi m in patriam reditus, quippe occidere ninriu iacinus numme ii uirile arbitrabatur,neq; in acie captos,ee sui regis mandata executos. 'His ad hunc modii peractis,c arante iam se,ut fluuios trans ederetur, Aletian 'cro,ae Romanoru exercitu in Barbaroru agros deduceret, desecerunt ab illo milites nonnulli ex Aegypto acciti, ne* non in Syria quoq; res nouas contra impetium moliti alij, sed uniuersi tamen oppressi starem,supplicio ii asiecti sunt. Q Deam etia exercitus in regiones alias transtulit Alexander, ut inde Barbaroru incursiones iacilius arcerent. Quibus ordinatis rebus, magnoin iam coaeto exeo citu, cum prima se haud imparem sere aduersarioru copiis credidit, de amicorum Gitentia milites tritaria distribuit. Sic ut unam parte iuberet, spectantem ad Se ptentriones,lacere iter per Armenia,quae regio amica Romanis uidebar, atre iuline Medorii fines incursare. Altera item ad Septentrione, per Barbaroru agros contendere,ubi confluentes Tigris oc Euphrates, densissimis paludibus excipi,atet ob id eoru latere egressius dicunt.Terream porro exercitus partem, ipse adduciurum se aduersus Barbaros medio iam itinere pollicebatur. Ita enim putabat ciuersis itincribus imparatos eo s,ac sc nec opinantes oppressura, Per tata coispias semper ingruentibus Romanis occursantes, distractum iri, at imbeiali res suturas, minus* ordinate praelium suscepturas. Ne 3 enim mercenario milite utuntur Barbati,quemadmodu Romani consueuerunt, net statiuis castris exercitus habent, qui bellora actibus exerceantur, sed omnis multitudo uirord, non, nunqua aute mulierii quo P, regis congregantur imperio, quae mox bello' per ela,suas protinus in sedes dimittitur,ea demum praemia belli reseres, qus cuique in rapina superiuerint. Arcubus asst, di equis no in praelio tantu more Romano vim ututur, sed a pueritia usq; enutriunt una, uenatu inuigilates, pharetrasio semper,ac nunt ex equis destientes,sive bello gerant,siue feras consciant. Sed hoe Alexandri consiliridi si longe optimu prima *ecie uidebatur, statim tame fore
na destituit: siquide exercitus contendere per Armeniam iussus, uix aegrecs superatis eius regionis asperrimis praeruptissimisi montibus, quanquam aestas tot tabilius iterficiebat,impetu in Mediam iacto, uicos concremauit,praedamin abecit. At rex Persarii intellecta re, confestim maximis ponsit copiis, auxilio adluit. Caeterum arcere illinc Romanos minime poterat. Quippe aspera regio peditibus quide stabilem gressum,facit in transitu praebebat.At Barbaroru equia
latus montium petitate, di cursum dissiciliorem, ec ito habebat impeditius.
380쪽
3γL HERODIAM INuntiatum dein regi est, exercitum alterum Romanora, Parthoru in agros, qua adorientem spectant,impetum fecisse. Quare metuens, ne Parthis facite: supera tis, mox in Persiam grassaretur, residiis copiis quantae ad tuendam Mediam satis
fore uidebantur,ipse Oam toto exercitu ad Orientis partes accelerabat.Caeteriam exercitus Romanus, comparente ae repugnante nullo, negligetius iter faciebat. ratus Alexandrum cum tertia parte copiaru, quae maximae ualentissimaeo set in medios incurrisse Barbaros. Itam restitantibus illis, at p ob id exercitum retentantibus,minimer sibi properandum putabat,ut qui se tutos crederent, prini tuto antea loco,in quem pariter uniuersi cum praeda macta,captiuis Q omiutius conuenitent.Sed eos Alexander sesellit: neq; enim aut ipse uenit, aut exercitum ad duxit incertum, metu ne proprio,ne ipse imperium tuendo uita periclitaretur,ari
quia mater retinuerit,muliebri pavore, occharitate filii nimia. Siquidem omnes illius genero s spiritus retundebat,si dens alios potius periculis exponeret, lipse in acie contisteret. Quae res dicercitum Romanum fines Barbarorum in gressium plane prodidit Etenim Persarum rex omnibus copiis occurrens, imparatis,minimeo expectantibus,quasit intra retia uudim eoncludens,omnon Romanorum exercitum profligauit. Quippe pauci plurimis resistere haud poterat, sempero nudas corporis partes armis aduersiis impetum sagittarii Motegebat, satis praeclare agi secum existimates,si nulla edita punia integri recellissent. Sed cum aliquandiu consertim clypeis sese quasi muro circumsepsissent, ait omnes indi uelut urbs aliqua oppugnarentur,consauciarenturi,tandem ubi diuriter restiterant, occidione occiderunt Ingens haec calamitas,& qualis nulla iacia ier memoratur, Romanis incidit,amisso ingenti exercitu uel fide, uel robore cuilibet antiquorum exercituum c6serendo.Persiam uero maiorum spe rerum implouit tantarum successus rerum.Quae ubi nuntiata Alexandro sunt, grauis sime' uesgrotanti, siue ex moerore anesmi,siue insolentia coeli,cum ipse tulit molestis Isime, tum exercitus omnis grauiter imperatori succensebat. Quippe ipsius mendacio minimer signis seruatis,proditos ab eo suo& milites dieiitabant.Caeteriam Alexander morbi coelii illius aestuosi impatiens,laborante pariter omni exercitu,maxia mei, Illyricianis,qui humido hibernoc, coelo insueti, largius p cibum capientes, letaliter aegrotabant,redire Antiochiam costituit, accitis etiam eo militibus, qui montium tamen,atet hyemis asperitate attriti, paucissimis tantum reliquis,peri rant. pias autem quas secum Alexander habebat, Antiochiam reduxi multis inde quom amissis. Quare magnum exercitui moerorem, magnum Alexandro dedecus ea res attulit,cum scilicet omnib.locis sortuna illius consilium sesellerit.
Siquidem plurimi e triplici illo exercitu ita nam distribuebat desiderati sunt
diuersis calamitatibus,morbo,seuo,sigore.Vt uero Antiochiam peruenit Ales. xander facile re ipse conualuit, spiritu illo coeli,5 aquarii abundanti post aestuosos Mesbpotamiae calores reseditis, re milites uniuerses recreauit, con latus e tiam minuitiam illorum pecimus elargiendis. id enim solum ualere ad conciliati dos militum animos arbitrabatur. Copias autem instaurabat, conmarabatin de
integro, quas iterum in Persas exercitum deducturus, si molesti este pergerent,ne 3 ab iniuria desisteret. Sed Θc rex Persarum dimisisse milites suam quem p do .mum nuntiabatur. Nam quamuis bello superiores tasse Barbari timerentur, tamen praeliis crebris in Media Parthiat geliis pars ceciderant, alii attriti oc Laucii superfuerant.Nel em segniter Romani deuicii, sed ipsi quo p interdum exitiosi hostibus,nulla 3 adeo remagis perierunt, Φ quonia pauciores deprehensi. Nam cum sere par uti sp numerus cecidisset, reliquiae illae Barbarorum non quidem