장음표시 사용
31쪽
DE ABUSU ABACI ET HERBAE THEE .cuti liens Uructionibus at cirrhs foliapauxisti aereo intrita, dis .
illita, adpr cta, miliasiunt se hu deindefoua aut inempan- nussuccostiorum calente intinctussingulisdiebus uper imponenda. Foliorum des pulvis communi unguento ob uctiones aperiente excipitur, sparso ruo aut tumore assecta aeri inungitur.
micae muli/res valde commendant inpuerorum , s etiam grandiorumstomachi cruditatibus: nam ventre inferiore prius inuncto oleo lucernarum, folia, subcineribus calefacts altero euinculi regioni, altero tergori, qua ventriculum sectatpostis eas concoquunt,salvum mosnunt i quo-
tres opus erit renoventur. Latas, teretes ventris ineas expellit soliorum
succus cum sacchar coct--, depuratus,pauca quantitate6mptus umbitico tamen etiam imposnendumstium tritum, , alvus deinde I seere eluenda. Nephriticis, tulentis doloribu ob ubcineribus, ut ante calefacta, squam calidesieripoten, apposita, magnum adferunt levamen, idem remedium, quoties opus erit repetendo. Commode etiam riseribus i iiientur, ais etiamfomenta=um sis empla s, admiscebuntur. Insulscationi uter otia probe calefacta, umbinc uterii regioni imposita,prasens adferunt remedium: quo suist interdum ammici
liquiumsubsequatur fumus Aorum naribus obfficiatur: Hic tiberabuar quod remedium didicia mulieribus adeo vulgare eis,ut ea de causeTabacifolia dii genter asserventes magnifaciant. Hvero qui dorata umbili prius aimovent,deindefolium per imponunt. Maxime autem conferunt, aut Taca- mahaca, aut oleum deliquid Ambar, aut Balsimum aut Caranna, aut exhἀomnibus emplaserum con an si umbilico assidue gestatum
Articulorumdoloribm modo humores igidi me vel altem omniamium calidi ef cacis me folia calida adhibe-ur, aut eorumsucco Iente pannus liseus intinctus etenim humores resolvunt , digerunt deost etiam umoribus erimatodi oborumsucco calidoprius elot/ utilissime imponum tur Pernion sanaresiter aut quater hum plant obiis centur, dein iapedes ac manus aqua calida cum sale abluantur expertentia docuit Venens se toxico perniciosi imo, quo Cannibale sua agittas ML mint, re ere,paucia abhinc annuexpertisunt nonnulli nam ante, subti- A
32쪽
sIMONIS PAULLI COMMENT.matum vulneribus instergere, silebant Toxici autem vires infringere hac rationesciverunt His m. Contigit ut quidum Cannibale insus cymbia adD Johannem de Pomtu divite navigarent, Indorum atque etiam Hi anorum squos reperissent teta uia venenatas conficiendorum causa. E appesientes, Indos se nonnullos His 'anos conficiunt,plerosque autem vulnerant cum vero sub imato carerent, a quodam Indo doctisunt, ut Tabaci ccum expressumsus ulneribus imponerent, es ipsa deinde folia trit a sedatisunt illico dolores Dei beneflcio, es eas tomata, quae hujinmodiisenena sub equisolent, venenumsuperatum, vulnera deinde curata. Ex eo foliis subplantae adversus enena uti coeptum in Rex, e Catholicus, e in vires experiri volens, cani vulnus in gij it inguiture, o toxico, quo Venatores utuntur,isimi, o paulo
po oliorum bacisuccumsatis copiose insiliari or i a folia tritu sopra
Dinligari liberatus esti canis no in omnium admiratisne. Eodem modo venenatis siserisque carbunculis imposita crusta inducunt, deinde curationem adferunt: se ad ictu morsuουν virulentorum animalium praesen uni remedium. Recentibus vulneribus imposita,silicosanguinem sunt, eaque glutinant quod si majuscula int, vino prius eluentur, o Labi , vulnerum conjunctissuccussuorum inspergetur, se ipsa folia trita supra vulnus alligabuntur , postridie reliquisque subsequentiάω diebus idem ordo se abitur,
mictusque ratio necessaria, Vetera iacera Gangraenasquesuccus instiliatus es folia trita imposita detergent, curantes ad cicatricem perducunt purgato videlicet prius corpore
ex Medici consilio es missione etiamsanguin s necessarias icta, deinde
observata, quae convenit victusotione. Porr)non modo in hominibus ejusmodi ulcera curare, sed etiam in animalibus, ipse experientia docuit: nam per universam Indiam frequentia ulcera vaccas, boves, se alia animalia infelant, qua cile ob regionis humiditatem extremam trescunt, es vermibus scatent quibussolebant inser-gere sublimatum, melioribus remediis desituti .sedcum magno sic veneat, plerumque quodulceriias in jergebatur,plur quam animal co
33쪽
DE ABUSU ABACI ET HERBAE THEE . ς dum aestimaripotuisset Itaque abaci cultates in homini ου experti, illimetiam usum ad putrida foetida vermibwque scatentia animalium ulcera transtulerunt atque adeo compererunt , succum edim insiliatum non modo vermes necare sedetjam ulcera mundare, deinde ad cicatricem perducere: prodeu etiamJumentorum exulcerationibw, ideoque Inde Tubaci pus erem semper circumstrunt. diuendam novi narium ulcera laborantemcie quosanies manabat nousine contagi suspicione meo consilio instiliavi oliorum abacisiccum U-mnisingiliatione multi vermes exciderunt deinde pauciores, se potat quot die anaim effulam sed quo erose erant non resilua Elius etiam soli impetigines, se capitis scabies utiliterconsticantur. Haec ect Hebraria ista Indicis sacerdoti plantae, qua ii solebant ad, stonsa danda Etenim apud Indosmoru erat, Sacerdotes de bestorum eventu aliisque magni momenti negotis consistere. Consuli Sacerdos istius plantaeoliasicca urebat, se eorumsumum tubulorseu cannula quadam in os ex febat. deinde quasi in exta sim quandam rapim, cadebat misi motu privaim; si icquepermanebat asemandiu Discus ejinfumifacultate, ad Breaebat, referebatque negotium, cum Daemone contulisse , , responsa ibat ambigua, ut uscunqκe eveni uccederent , ista aclupe aderetis se pra- dxiasse eoque modo barbaros illos homines misere decipiebant . Caeterum vulgin etiam Indorum, eum fumumpero es nares recipis animi ratia, cum insomnia videre interdum se extra se quase rapi cupit, tum etiam desuorum negoriorum eveni , ex insomniis quae apparuerint pro- . nuntiaturum. Nam ut impostor eis Diabolis, herbarumque facultaries no- ωit, idos h in vires eiacuit quo apparenti H modii,semmu ,-
hominabin imponat. Hi non ea receus,plantasquasdam inveniri quae a ducatae aut miro assumptae vana lectes imaginesque obversari faciant: quidem Diosc. c. de Solano Gmniaco se urioso ejus radicem drachmaepondere ex imo po- tam faceresecies vana imaginesque non injucunda obversari Fribit, saeisplicatum Uin modum adires que dies mentis a nationem adferre,qua- A M
34쪽
sIMON IMPAULLI COMMENT. druplicatum interimere Anisi i quis dormiturus eda omnia excitari Iucunda si uti contra Rapham segravia turbulenta es, o de plerisque alii s. GARCIA ab Orta refert Bangue plantae succum aliis admixtum mentis alienationem acere, insomnia excitare se omni sticitudine liberare, veluti etiam optum, quod Orientalibus Indis admodum familiare in de quo multa apud Garciam.
si se nostri Indi oneribusserendis aut alis, laboribus defatigat , a
bacifumum hauriunt, se ilico quasimente alienati corruunt excitati vero
jefociliatos eo somno, se vires recuperatin sentiunt. Eorum exemplum AEthiopes,pro mancyiis eo de cti, nim, equentereumhauriunt; quos, ut eorum Domini egregie eos cossent, fulgorum abaco exurant, quo
ansem auferant pius illo utendi: clam tamen uti non de unt. Usmeni etiam abaci apud Indos, famis sitisquesedandae gratia hoc modo conch lia quaedam cochlearum fluviatilium urunt, deinde atterunt rates, modo iussus folio uetabaci aequaspartes sumunt man untque, done ex uir sque mal a quaedam at quam inpitula is massores formant,
atque in umbra siccata in urium reponunt. Facturi turpe deserta,ub ne que cibum nequepotum inventuro epulant, harum pilularum secum dela fartim unam inter labrum inferi dis dentes reponentes, Vini, quorem a disio bent, qua absumpta aliam reponunt, atque item aliam donec peregrinationem triduanam Interdum, aut quatriduanam absolvant: saque ratio
M toto si tempore, nequestim sibi molesam esse, neque sitim serunt imi causam esse' o quo sorbentes siduepitulas ilias etiam humores imi usos e cerebro eliciunt, qui deglutiti, o in ventriculum demi , naturalem di calorem humectant,sed ab eo tandem ab umuntur, aliorum ciborum Hsectu ut in multis animalibus ob ervare licet, quartota feme in suis lati bista e continent' alicujus alimenti copia, quia calor naturalis occupatus isti inpinguedine absummaea, qμam satis tempore coAegerunt. Haec sunt Monardus inquit J quae de celeberrima hac planta a
35쪽
D ABUSU ABACI ET HERBAE THEE'.
baco, ejusque facultatibus colligere potui. acutus vero praeter haec omnia saepe felicissime adversus alopeciam succi Tabaci vires expertus est, ut cernere licet observatione I lib. I de messic princip. histor. p. 7. nec mirum. Nam cum indicatum justam proportionem ad indicans obtinere debeat, ac Tabacum calida siccaque esse temperie itemque resoLvere, mundi ficors, ac aliqtiantulum adstringere idem perhibeatur, illa vero omnia ex decretis Galeni aliorumque indicentur in alopecia pedi facile modo nominatus auctor si pum finemque hujus usu in ea curam da assequi ex sententia potuit. Ipsius interimrecordor, unam itemque alteram virgunculam, male habere caepisse, cum ad detergendos capitisiurfures eis commendatum esset lixivium, in quo macerata erant Tabaci sicci folia, quarum altera vertigine leni corripiebaturi altera Vero temulenta esse sibi videbatur quae in gratiam tyronum hic loci monenda esse putavi quos interim non dehortabor, periclitentur alias aliis in
partibus Tabaci commoda, quippe Clar. HARI MANNUS inter secretiora habuisse videri poterit in paralys curanda, essentiam Tabaci, quae ibi infusione ex Malvaticovi viridibus Tabaci soliis paratur qua dein praemissis sudoribus membra paralytica diutius perfricanda esse jubet,' sic resoluta membra facile restitui ac redire affirmat. Sane Tabacum praestantissimarum est virium herba, cujus abusus de quo mox agetur minime serendus. Quin etiami ter Ona dum rigidius EVERARTUS abaci yires&usum eleganti commemtario Antvverpia Anno 1387. edito illustravit, qui cum iterato hoc seculo quidem Anno 16 praelo siubjiceretur ex officina Davidas abio ge h senstresecti proditur et varia opuscula de Tabaco,ut micap-nus sive de abusi Tabaci. S R. M. Magnae Britannia Aegu,Jacobi Sexti gloriosissimae memoriae ex illius operibus desumptus Johannis Mandri Tabacologia, insinaejudicia Clarissimorum aliquot Medicorum denique hymnus abaci Raphaelis Thori juncta sunt post quos authores Chr) omus Magnenus in celebexxima Ticinensi universitate RegijM
dicinae P. P. Anno 16 8.exercitationes de Tabaco perdoctas edidit Caeteroquin cum non solum ex his recensitis authoribus, sed quoque ex lectione Andreae Caesi in deplanis; Dalecha ij historiae eneralis planta
36쪽
us auctari,authoris Anonymi Tabernae montani bardi Anton j Recchi, rum Medicarum novae sania cum Terrenti Lyncei notis c. constet, quod praeiaquam accurate natale solum, aut quomodo post detectam aut inventam a Chrisyphoro Columbo se Americo Vesutio forentino , mericam, cognitio abaci ex ea in Europam immigravit,&qua hue spectant; itemque illius vires&usum descripserunt quidam etiam eorum plurima de abum in sua comimentaria retuleresiat utique eum haheam tot virorum bonorum exemplum, qui eorum exemplo mihi lice, re idem faccre, quod illi secerunt, putem; puto quoque a nemine mota talium cujuscunque sint Nationis, minime mihi veniam csse impetrandam, aut vitio dari, si posthabito omnium paretium studio more meo Germanus Germanorum enim est rotundo ore loqui nec aliud clausum in pectore aliud promptum in lingua gerere pervicaci studio hic inci contendam abusum Tabaci abrogare, quod quam dissicile factu sit,
praevidi,vel in historia minet anguisorbae lasse ecunda hujus meiae ua-
dripartiti. Quae dum molior in transitu, veluti ex Uuaeneni exercitat. I, paragr. l. s. hsoria Tabaci ingens Libavij paradoxon noto, nempe Ta-hacum nostrae Europae, non fuisse hospitem, sed indigenam patriam plantam, ceu qui scripserit Tabaci plantas in Hercyniae siylvae locis magis inviis fuisse inventas quo loci author addi s atquis negat a ventis semina hinc es inde deferri.An ergo ex America usque in Europam perpusilla& ad atomos propemodum,Democrati comparandas an ex aliis Regio. nibus ex Galliis,Hesperia, Italia turbine quodam acta in Hercyniam sylvam sparsa sunt Tabaci semina Quod comentum mihi non placet, Tabacucum sui generis sit planta America indigena; quis Historicorum ejusmodi turbinis meminio Longe lateque quidemis per aliquot milliarii Elna nostras seu Hecla mons Istandiae, uti navigantes fide diagni referunt, dum ruptis brnacibus is undat, avillas cineresque spargit
Atlanta vertigine coelum rapi, aut tam vehementes ullos turbines aut Wphones exstitisse, insensissimos alias Indiam petentibus, ut ex una Orbis parte in cliam, ex una Regione Regione dico, in aliam, semina dic
37쪽
DE ABUsu ABACI ET HERBAE HEE'.
seminent, vero mihi non videtur simile; de loco in locum, ex aequo in asperum, o clivo in jugum, vel contra; aut ex horto meo in vicini Uca- lagontis subsidio venti transferri posse, non nego. Sed his relictis stadium decurro.
Hac ipsa in Classe cum lit. G. Galli mentionem facerem, retuli quod nostrates Seelandici Rustici id flammeruirti Latine herbam rixo sana dixeris appellent Qui vero Tabacum latine herbam rixiosam Inducam, Danice Andram e Miamin m vel etiam herbam insanam Danice Sah mi Geim. 3dnctristi Doltrout appellaret, anne is multorum puncta
re. Quid enim frequentius accidit proh dolor quam quod i qui in
caummis aut lupanaribus, aut aliis ob sicuris locis aetatem extendunt, in
quib' a Sole oriente usq; ad illius occasum tabaci fumo caletur maxime, sese eo invitantes, subinde in capillos ac oculos involent,modo eoS non exsculpent sibi invicem'imo adeoTabacu senes juvenes dementat, ut parentes non liberorum a se genitorum nec liberi parentu grandaevorum rationem habeant. Sic observantur nonnulli parentes combureresina bona,peculiu,stipendium , ad fumantis Tabaci tubulos,quorumq; liberi dolani ex hesterno jure panem atrum vorare coguntur, Contra filuus,quod parens unciatim vix demeso de si, ut cum Comico loquar simum destaudans genium comparsit miter, id ille universum tabernis tabacariis impendit, Thaide no procul remota aliqua haud existimans quanto labore partum. Hinc quibus jam ad restim rediit res, usq; adeo ut nequidem domi murem alere queant, inforis scrutariis utraque Minervae
ac Martis arma, libros gladios,quibus utrisque Livio se alias gloria a
quiritur, emptori Venum exponunt vilissimo pretio . Hae ine vero extrema dementia est,quae complures Europaeos ciepit Ut taceam S.R.MMagna BritanniaeRegem testari pudipse Americanos vix emptorem reperire servum, qui se abaco mancipetuit; adeoque ipsiis authoribus invisam esse hanc mollitiem. Et tamen nos Europaei non resipiscimus sed quotannis transmare ad Americam usq; currimus, nullis parcentes sumptibus; noctem intempestam ac meridiem; malaciam ac tempestatem studum ac imbrem; valetudinem ac morbos vitam ac mortem juxta aestunanteri ut ex ea abacum avehamus, sononne ex ea reduces universiam Europa
38쪽
s1MONII PAULLI COMMENT.icidissima illa porrigine, ad cujus nomen merit,exspuitur, Americanis Ob sarcophagiam carnis humanae, uti Floratam putat, endemia insecerunt, quae alias lues Neapolitana German. Ne grosse vocitia appellatur: Sed hoccine ut Cornet Agrippa lib. de vanitatibus scientiarum cap. 8 . p.
O loquitur, revera est. Mortem magnapecunia emere Germanice dixe
di ac Barbari ob abusum Tabaci teste Monardo in AEthiopes aut mancipia sua satis severe advertant, ea egregie castigantes illorum abaco exurentes, ubi nimis frequenter Tabaci fumum hauriunt, ne , uti piutosonticos ac morbidos servos alere cogantur pibrum domini; quis enim sonticum servum redimeret sub hasta Teste Caneno in libro de ritibus moribum Turcarum, quem in testimonium citatJohannes Chr)ssomus Magnenus in exercitationibu us, de Tabaco, exercitatione VI. g. 16. p. 81. Orientalis Imperi Tyrannus Amurethes IVtus, edicto gentis more sere semper capitalicavit, ne quisquam fumo Tabaci uteretur veritus ne ob illius abusium steriles nancisceretur subditos. Sic magnus Dux aut imperator Moschoviae, teste Clarissi viro D Adamo Oleario
1663. edita lib. 3. cap. 6.8. 97. es cap et O p. 273 ob instignem abusula utriusque Tabaci seu fumos seu sternutatori Anno 163 . interdicto prohibuit, ne quis dictioni suae subjectis provinciis abacum inferret, vel in
iis uteretur, secus si quis faceret, aut ipfi non pareret, ei paratissimam su- stigationis aut virgarum fore poena;& alarum nassi bifidam, aut bipartito instituendam sectionem, quorum ignominia hac affect oruna, aliquot modo laudatus clarimimus author p. 223. sibi ac comitibus si iis obviam occurrisse testatur. Sic eodem teste lib. 3. cap. 31. 6 s. Persa Schach Abas m castris suis exercitui sivo,quem contraTameran Chan conscripierat,omnem abaci ulum interdixit; Qui cum aliquando pereXploratotes cognovi et, quosdam militum intemperantiae sine posthabuisse ipsius mana datum, eis nasum dabia praescindenda curavit. Imo idem adeo severe in Tabaci vendulum Persam inscium interdicti in castris promulgati, animadvertit, ut ad vivi-comburium condemnatum in rogum una cum
Tabaco conjiciendum ac concremandum jusserit. Sed
39쪽
DE ABUSU ABACI ET HERBAE THEE .
Sed his similibusque exemplis moverentur forsan nonnulli Euro . paeorum, nisi pessima consuetudo tabaco sese corrumpendi eorundem animos adeo occupasset, ut S. R. . agnae Britannia Rex IACOBIIS gloriosi Timae memoriae existimam, vixintegra ylvam Britanni umis
venduli, seu candus 7cere; mce err. fma de medicam. of cinalib. CV CXL 3.aO , o testaria publice in Oxoniensi Academia dissutasse contrahan amitatem: Osensis exempus eorum , qui laborassent quidem diu in nablubmpectoris morbis, delinis, insomniis con soni ore. poti mortem autem inventi fuerint pulmones habuisse totos nigros ac retorridos non secus ac si fumo indurati essent. demio annis audivit a militibus in Belgio versatis vidisses dispecta capita eorum, quibus patera Cerebri ab Anatomicis dicta, tota interius esse nigra, licet a Carnifice interiissent. Audivit etiam apumio vorico, qui inseveriori hesio Boh
m vidit, omnes qui in conflictu cum hostibus interierint, Anglos habuime talia capita nodisian apere Hostinannus inquit quis realias nolunt Liuin Nardus Antonius RECCI Ustibi. rerum Ased carum Novae Usaniast. 7 . observavit, quod ij, qui auxilio Tabariste Bquentim quam deceat uti assuescunt, reddantur decolores, lingvam gesent Malidam Opalpitansguttura hepatis ardoreas ciantur, cinca exin aci h dropem etsi, morte tandem obeam. sae ergo 'mnes similem diam tam instituentes egregium stultitiae suaei inium amferunt i Verum ne himis longus sim in rebus apertissimis, siumciat hic loci delibasse umma imitamen abaci abusium qu pul eris ὰ nocentiorem extra smnem contr*versiam, verissime defendi posse augmrors maxime, si hujus effati ratio, anatomicis exemplis illustretur, mox quod fiet. Sane dici non potest, ut semel atque iterum laudatus S. R. M. Magnae Britanniae Rex severeo religiose dissuadere subditis suis ultimi mistocapni sui his verbis voluit, inquiens Tandem igitur,ocives.s quispudor, rem insanam absciscortam ex gnominia,receptam errorest
quentata ultitia; undeo ira Numinisaccenditur, corporissanitas ait
ritur, res familiaris arroditur, dignita genis enescit domi, vilescit fru:
remisse turpem olfactum avem, cerebro noxiam,pulmonibus damnosam; dicere liceat, atrifumi nuutas tartareos vapor proxime repraesentam rem. B a Sed
40쪽
Sed ex abacophilorum turba omnia haec temnentium, ceu γ rum aures a fumo Tabaci ita occalluerunt, cerebri nervorum quintum par illius a fuligine ira obturatum est, ut salubria monita admittere nequeant, prodeat qui in medium, necdum adhuc vitiosi is, quaeratque
ex me, an haec mens mea sit aut ratio mea, ut velim Pontificem maximum, Imperatorem,Reges, ElectorcS, Principes, Duces ex universa Europa proscribere iterum aut relegare Tabacum deberes Optandum fa- ne proscriberent, ac relegarent ob recensiitos maximos a bustis Uerum tale quid sciscitantem,lii loci obtestor ausicultet prius Senecam cui mox ut par est respondebo. Praecipit autem Seneca de Vita beata cap. I. p. m. 6sa. Nihil esse magis asandum, quam ne pecorum ritu sequamur antecedentiumgregem,pergentes non qua eundum est; sed qua itur Atqui nusia res nos mayoribus malis implicat, quam quod ad rumorem como mur: ptima rati ea, quae quo assensu receptasium, quorumque exempla nobismu tasunt; nec adrationem, Mad similitudinem vivimus Inde satanta coacervatio, aliorumsupra bos ruentium. uodlnstrage hominum magna eveniri cum sese opuluspremit, nemo ita cadit, ut non alium in se attrahat Primi exitiosequentibu unt Hoc in omni vita accidere ideas licet: nemo itantum seda errorῶ causa es author eis. c. Olendum ergo maxime, quod nos Europaei hoc in casu ad consuetudinem Barbar rum vivamus, quos antecedentes seu pecorum ritu sequimur, cum nos deceret, non illos,sed rationem Ducem sequi qua Dei gratia longe longe Amaricanos antecellimus, ut ex Commentariis clarissimorum Vir rum constat, qui coelum, mores vitamq; Ame icanorum descripserunt:
diuis ut mihi cum Salustio loqui liccat dediti ventri at omno indoctimcultis vitam velutipecora, ficu peregrinantes transigunt: Quibus hproferiti, contra naturam corpus voluptati anima onerieis. uorum ego i- tam mortemsIuxta imo vel non minus bolluinam vitam vivunt, qua ij, qui Asticae mediterranea loca incolunt,qui teste nostro Hippocrate de morbo sacro,p.ma8r Libia caprinis recumbunt,esca in sca hus utuntur Atque Americani nonne ipsis humanis ycum ne stragulum quidem, nes vesimentum nes calceamentum abaed habeant, quam caprinum-Quae omnia ne quidem sibi Americani comparant nudi, desertis in locis