장음표시 사용
61쪽
on libjectis Regionibus succrescere, quam in Tartaria, varia facie, clivola, saltuosa montana, campestri, aprica, irrigua Sane cum ut in una cum R. P. Nicoia Trigautio defendat, videri Thee non longe cognitum fuisse Chinentibus, nec admodum diu in usuruisse, ideo quod ipsis avita nomina, quibus hanc plantam designent, sive hieroglyphici illi characteres desint, quibus illius Naturam exprimant, utique ex Olearidi Itineraris Presco , nsors, milhelmi Lolliteri, magis magisque confirmor, Cha sive hoc longe uberius in Cathajo, quam ipsi in China
succreseere,qui docent,Chad artaricum esse vocabulum,il test . yI, quosdam solum Chinensium ad littus sitorum occepisse mi Cha appellare Te Cum itaque Europaei sive Chinam plana vel certe adjacentes ei insulas longe frequentius trequentent, quam Tartariam , hinenses vero Cha Tartarorum sui vernacula lingua Thee appellent, hinc usia venire arbitor, ut Tartari alias indigente, sive herbae sive suffruticis foliola aetate imperfecta lacera, quasi dimidiata, rarissime integra, posthabito Tartarico vocabul', inensibus familiari,Thee nempe E ropans vendantur. motandum autem quod1 ulpius reserat Japonensium 'chiam longe pluris aestimari, quam Chinensium Thee; venireque ipsius unam libram centum argenti libris id est, ut ego interpretor o Ioachimicisseu quadraginta unciis argenteis: Trigautium vero asserere, longe viliori pretio, nempe libram unam, uno aureo, saepe duobus aut tribus; apud Iaponenses praestantissimam decem aut sepe duodecim ai rei venire Vontra R. P., flexandrum Rhodium tradidisse, nusipiam in universo orbe, praeterquam in duabus Chinae provinciis Nanquim dc Chim Chea reperiri, mox tamen addere ob uberrimum proventum exiguo venire pretio. Haec quidem non cohaerent, quae ali conciliabunt, ac mea nondum refert Vili an magno aut quanto pretio Thee v
neat. Ego solum id studui hactenus, ut demonstrarem Chauchiam
aut Thee Tartariae indigenam esse sive suffruticem sive herbam Quam cum ab Heroicis usque temporibus non notam fuisse Chinensibuοῦ pilum Trigautius ostenderam, Oleariin vero se mirae L I testentur ex Tartaria in Persiamaequea in Chinam importari in eam devenio siententiam, sorte ab irruptione admodum nuper Tartarorum, seu
62쪽
quam China I , . . sistinuit, occepisse eana inclarescere ac ex Orientali India in Europam transportari primulum et ut quia j authores, quorum mentionem secit Olearius atque adeo ante hanc irruptionem testenternorum fuisse Thee Chinensium Tarrari vero non semel devastarint Chinam, defendi tamen posse videtur, usum Theea Tartam sitimum esse doctos, ut nos hodie eum a Chinensibus docemur, nullius, puto in Tartaria preti fruticis ' Nam si tanto pretio, quanto Tu ius reser in China Thee veneat, vel eriam ejus unica libra ipsa in aponia decem, sype etiam duodecim aureis si pretestantius si Thee venires Oic a. qui Amstetrodami vel Hamburgi libra octo Joachimicis venundari possit non video mercatorum cum proprium sit in quarto modo hiemper lucrum facere teste Mercurio Plautini Amphitruonis Cum itaque longe lateque Tartariae Regnum pateat, ac in quibusdam illi is provinciis Thee Chinensium siccrescat verosimile videri arbitror, id etiam mericetis aut fruticetis aut similibus incultis Europaeis locis, rationes eii solique cum climate Tartariae congruentibus repestum .isi. Iam ergo quaeritur Quid se Thee herbane an suifrutex 'praeter illos authorcs, quos ex Itinerario Persico Olearii introduxi afnrmantes esse herbam; Bontius, Varenius, Olearaus ohannes Albertinuon Mandebo, denis V Ahe Lἴ quoque herbam id appellant; Ast Rever. Patres Ici uitae r gaui ius es Alexander Rhodius fruiticem arbusculamve Thee esse pronuntiant. Si ergo majora vota primas obtinent firmiter concludendum Thee esse herbam Ast cumpurissu oculatus testis unusquam aurita de rem, ut illa ex Truculento Plauti huc accersam, ac modo dicti R. Patres ipsi Indiam orientalem peragrarint , quis non his duobus potiuSquam caeteris omnibus pace vine illorum ingratiis illain praetacinc dixerim' fidem haberet caeteri ad unum omnes quorum authoritati nequidem tantillulum, quantulum ramentum plumae pendet detractum velim inter Bolanicos nomina non profitentes sua, ut delitescere, veluti sub umbone vocabulorum improprio significatu, inanis erro
ris absolvi possunt; quae tapicule confundi apud botanographo superius in historia Tabaci demonstratum est. Proin consarcinanda Omnia illa utrinque sunt ea relatione priorum authorum petita, quo post habi-
63쪽
iis Logicorurn tricis Academicis, Bolanicis, solemni more, quasi qlla: Adam sive definitio, sive deicriptio compingatur, c quidem primo Herbae Tia suffruticis Nemo nihi quod vitio vortet. Nam cum e graphide nova Lembla,&Australi terra incognita quaedam commententur, qvamViscas regione ipsi nunquam oculis usurparunt,cur mihi, etiamsi in Assiam nunquam delatus sim, non liceret quoque delineare ex parte Asiaticae sive herbae ive suffruticis solii, Thee dicta in iis eo meo, quo prohibeam deinceps, ne Ob abusiura Thee, quae magna copia in Europam importari,& in ossicinis passim venundari occipit , universa iterum Europa omis Regina, simili pestilenti sidere hoc seculo ex Oriente affletur, quam Patrum nostrorum memoria exAmerica sustinuit, atque utinam sustinvisset, sed adhuc rustinet, modoque eam non ardi geret: id est ut verbulo me expediam, Corrupit America priscos nostros Europaeos mores diaetam, olido abaco Gam Asa suum Thee videm Chinensibus saluberrimurn mittit medicamentum, attamen obtrudit id nobis ignaris, quid sit, Thee. Quod ita ceu herham inox ceu suifruticem describere ausim Nempe The eis herbas bis oblongas acu B
minari , ac in ambitu renatu, unciam quaselongas sqnae,posie mechanicas dicitur hiat, dimidiam, in Chima ex nigro viridibus, apore amaris, inJ manatis, colore dilutiore ac gratiores ore viridi colore quemlibet liquorem imbuentibu , quae exiccat insericant .ses vermis in modu- conglom
rant radice fibrose ac in minimasparticulas disersa Hui videris ipsam Betonicam his verbis ceu penicillo depingere quis dixerit sic est, non intercedo, imo Europaeis potius persuadendum, hanc uirpare occipiant, ceu innumerarum Virtutum notissimam herbam, quam ut pcrgant
eis omnino ignotum Theechinensium,magnis sumptibus redemptum decoquere, tum ea suabona; cujus moderatus usus, ut mirifice cer brum ac nervosiam genus, insigniter citra insignem calorem reficit&. exiccat Ita immoderatus non potest non esse nobis Europaeis non minus noxius quam vini. Thee vero ceu sistrutex ira desicribi poterit,
nempe The est te quidam myrtiformis, aut Vrto si mLimm ex nigro υiridib otis, magnitudin otia malipunicas granatae aequanti bin, sed paruis in ambitu inciseris in bestiri foliorum ambitu conssimis simistbin,
64쪽
quae diose verno tempore collacta in umbra vel etiamfurnu exiccata in acs aut urceusat capaci diligenter obturatis, aut accurate taurum or eiu clausis adaemingressumprolibendum in Chmaservantur. En jam Tibi 'uticis Thee maximissumptibus in China redempta soliola Caeterum si mihiadem quis, Vod taberius Cat in tes Macrob. eptim satur
nai. c. 3.p. m. 8O. Cicerone ipsum ad confessiim non recepturo, sic loci Obuceret, nempe,me duabus sellis sedere, ac modo M Thee in herbarum classem, modo sum uticum On icere, is hoc responsum a me auis tme non qωdem angue sedere, ut Cic. illi respondebat nam inter Daniam&Cathajo Tartariae provinciam fatis ampla illi mecum est sessio, inquassi inhemicycliis consi nis sermones ultro citroque per Ea
I hee possim'co , quod tanto vi ac Con
suli Romano Mamus ille objiciebat ac me neque in dennitionibus sitisciuabus plusiculum quam concedit veritas,induliisse rationi ut cuilibet replicant priora,ac utrasquc deseriptiones concinnatas ex Virorum rObatae fide relationibus inter se comparanti maturustissime constabit: Nisi mihi idem obiiciat. Mntum deicribere herbam haut fruticem: aut asseverare Thoe esse herbam,atque adeo me quae corrigere velim ea depravare videri, quod olim vitio Epicuro dabatur dogmata Democriti tractanti Q tamen parcius mihi objicienda meminerit; i contra Ipsi Bontio Bolanico summo, non mihi imputabit quod breviloquen-T Iim Jb in historiam lice, soli illius ex parte crenata ad
bellidis herbusculae parvis in ambitu ancisiuris comparans; cur non potius cum fiuticis aut sim uticis alicujus foliis comparavit Atqui hactnus anim oculis fatis superque ccum contemplati sumus Theό, Med1- cinae Candidati inquient, qui Pyrrhonium aut scepticae sectariane addictum clamabunt ceu semper pergentem aliud ex alio cogitar rem considerare, nec unquam decernere: uamus, propterea siecta haec est incomparabilis sermonem usirpem mmm totum damnanda quando et si multa certa uni longe tamenplurasum certa, quae termi
spari. Ulc lib. I. de Natur Deorum: Non umin 1 mkmahil verum eme videatur, edty, qui omnibm verisfalsa quaedam aluncta esse dicam antasi
65쪽
DE ABUsu ABACI ET HERBAE THEE . is
ta similitudino, ut in iis nusia infit certa judicandi acassentiendi nota via. Vos esectis ioseph. cap. ao p. Io8. Nunc ergo omnibus duabus rati
cinationibus relictis, rem si vobis integrum decernam, Vos Didonis apud Maronem verbis invitans. uare agite, o tect juvenesse erit no is, ut capessamus Dodonaeum, ac ex eo conferamus descriptionem Betonicae herbae, itemque chamelaeagni stillicis, cum utrisque meis, qyas dedi, Theechinici descriptionibus Et posthabito partium studio illorum attributa, praesertim Cham elaeagni, Theechinensi accurat aut ad unguem examinatae, convenire arbitror, non curans me haec defendentem multum vis ridear, jam Dei gratia sexagesimum secundum agitantem annum, cinn me admodum adolascentem Epictetus docuerit
in suo Enchiridio cap. 20 p-i . nempe Sapientiae diu scipere cupis satim epara, qua futurumst ut deridearis, ut multi rebus annent: ut d carum ubito plausophum extitisse ut rogent, tinde Fupercilium suae Tu autemseupercimum ne huiso a vero quae optimat bi Griburiur, sc teneto, quasi a Deosis in ea tione os catin Caterum mememtestes in eode a Btupermansisis, is tandem admirationi re, qui te prius deriserunt, eis
succubueris duplicitersore deridendum. Sed Epicrito relicto, revertor ad Dodon. a quoBetonica quoad soli a radices his verbis pemptad 1. lib. a. c. o. p. m. O; describitur Bereni foliis exit oblongis latis Grentibus at quantulum seris per ambitum serra modo incist quercus cujusdamsimilibus,mtamen mimoriLus es c. Sit autem priorum recordaris, nosti ex Tulpio Folia Thee este oblonga, acuminata in ambitu sedi rara, eadem ex Oleario pollicem quasi esse longa, lataidimidium iterum ex Tespis eadem esse incitana ex nigro viridia, in Japonia vero colore dilutiore videnu secundum hanc descriptionem Thee Betonicae sit similis. Idem Dodon stir Histor pempta16.lib.2.c.2Op.78o Chamaleaenum ita depingit Chamaeleagnus humilis es exiguus In sex, cubiti altitudinem raro attingens ramuospromit nonnullas Obola circa hos lis simis, oblonga myrtifoliis haud multum d imilia,sedduxtina, o subinde longiora c. motu rutex cumgravitate quadam odoratus eis praesertim semen se ejus usa pingueturigaudet locis incultis es eruaseris, aliquantu- 3 lum
66쪽
SIMONIS PAULLI COMMENT. Ium aquos es palustribus. Quae ad florem spectant sciens volensque hic loci praetereo. Nihil enim de floribus seu semine Cha seu Thce in
commentariis eorunt authorum quos replicui, historiam Theyur convenienter pertractarem, relatum comperi , nec etiamsi accurate lustraverim omne The quod in arculis leucherianae ossicina aliquando I amburgo advectum servabatur, nequidem foliolum unicum floris stamen, apicem, Vel deniqVe calycem neque ulum, neqVes meo, alit seminis sit liqvas, neque bacculas, aut quicquid his singulis vel omnibus analogon reperi praeter unum itemqVe alterum praesegmen albicantis caricis aut arundinacei graminis, unde inferre licet Chinensium Thee, aeque ericet aquosa palustria amare loca ac nostrarem Chamaele
gnum. Jam conseratur haec Dodonaei Chamaeseagni descriptio,inam
cur Thee quoq, cum Betonica compararim, inferius patescet cum mea adumbrata fruticis The figura, quam R. P. P. Trigautio lexandro
Rhodio, &clariss Viro Fontio Ceneror. Et nonne prior patrum folia The exfrondibu uticis cujusdam carpta aut lecta inservire Sini Japonim usque ac finitimis gentibus ait, ut celebrem,siampotionem, quam Cia o- eant, i ex eis decoquant Nonne posterior Thee solium esse fatetur arbuscularum myrto simillimarum, mali punicae folia aequans quae studiosecrenata depingo, licet D naeumn desicliptione Chamaeleagni, neque ipsi modo laudati R. R. P P. Iesiuitae ne vel literula crenarum in fruticis Thee foliis conspicuarum meminerint, quae Olearius circiter postarem longa, dimidium lata. sitiva inen adsitans lint etiam halbentretis a ra nigricare. nigricant quoqVe chaiaeleagni foliaticcata, Sc longitudine pollicem quasi aeqvant Tulpius ex nigro viridia, oblonga,
acuminata,&in ambitu crenata: Boni iusparvis in ambitu incisuris instar
bellidum describit CaeteraqVae ad natale solum pertinent, a Dodonaeo alalata ipsius excute, conserto cum mea descriptione, ac mecum accuratius perpende, anne probabilia tibi Vj dcantur illa, ad quae superius digitum intendi,nempe in Tartaria quoque nasci chamaeleagnumina illi certe probabilissima ut ita dicam ea videmur, acclia Tartarorum seu
Theechinensitum nihil esse aliud, quam nostratem vulgarem Chamae-leagnum, seu mIrtum Brabanticam Danice ταν in Germania inseriori
67쪽
DE ABUsu ABACI ET HERBAE THEE . Do
*ost in Belgio age dictam. Quam cur crenatam depingam,hujuS rei hanc rationem accipite. Quod grandiuscula Thee Chinensis lia ex
Oriente ad nos in ossicinas nostrates allata, cocta, ac utcunque explicata crenata appareant, ac nostratis Chamaeleagni complura folia licet non Omnia crenata sint aeque ac non omnia Thee folia, sed solum inter ea majora crenata legantur. Interim Oggeris Dodonaeum velle,quod Chamaeleagni soli,wm haud multumsunt di mitia Myrtum autem Veram non esse crenatis foliis. Sicent in catenae mones, sed horum non immemorom. Tu quoque recordoris obtestor te, quisqvis es, Botan, corum Roscium ac Homerum celebratissimum Casarum Rauhinum de-
1iderare quaedam in figura chamasseagni latinae editionis Dodonaei, adeoq; figuram Belgicae editionis huic praeferre. me vero requirere ejusdem studium tam in figura Chama leagni, quam in illius defc ptione, nempe quod neqVe verbulo crenarum, neq; lusus Naturae quod palmarium in hac causa, in Chamaeleagni foliis meminerit, neque quod ea modo potissmaum in apicibus crcnata, praesertim si nondum ad statam aetatem ac justam magnitudinem pervenerunt proferat Sed similis lusius quibus Bdam plantis non omnibus familiaris est. Exempla desideras Philalethes En tibi malvam folio variantem Bauhini, in qua ne unicum quidem so-'lium alteri simile in uno eodemque individuo. 1c cannabila Indica Bo-daei a Stapeten, sive Eupatorium Canaden e soliis EnulteJacobi Cornutiussi Lysimachia lutea major minorque, ac Pseudolysimachia mire in seliorum formis ac numero eorum ludunt.& quem fugit, ut admirabilis P ruvianaei' os in Nobilissimo Europaeo hocDaniae Regno, admirandoNaturete artificio plus minusve pingatur aut Varier;qvam in AmericanoPerv. Nec tamen vis asseret,specie eam differre ab Americanasquippe solum numero inter se differunt. Et nos, cum vel his in Europae provinciis ac Regnis oppido ludat in soliis Chamaeleagnus omnia nostratis cli mos eagni illa ad unguem examinata, aut lynceis oculis adTartari cum aut hinen se Thee, vel illud contra ad Chamaeseagnum comparata, lustraveris, si forsan tantillum,in solum secundum magis&minustia magnitudine, colore ac crenis varient, illic non eundere specie sufffruticem, cum Asiatica Chamaeleagno seu Chia ut Sinensi Thee dicemus Tu urges ac instas; illarion ex meo solius cerebro deprompta hic congeram.
68쪽
geram, sed ut authoritate Bolanographorum, quod ita ludat nostras
Chamaeleagnus probem. Probabo id&quidem ex modo laudato hino, sed doleo, quod neque in novissima Teber Uomo editione, neque in Ebrodunense herba io hujus Chamaeleagni ut deceret habita sit ratio, exuberantius tibi possem satisfacere. Sed Bauhinus nobis sit instar omnium, qui in Pinace XL annorum magni ac in semiudij ac judicij cxis opere Lib. XI. sect. V p. is in Chamaeleagno haec observavit: in )rifolia Belgica sim Chamaeleagnus varia folio aliquando aiι-oribus, aliquando angustiorasse aliquandoseliorum arbuti infaria enatu, ulmo si nomine osmarini Sepunirionalium, seu myrti Asrata, a Doctor ac im- Hactent Bauhin'.HuiusChamaeleagri Megapolitanae iureiatu anno Ora in ericetis Rostochienssibus in de Nosloci eotydi mea psitus manu Verno tempore, aut certe nondum se in florem induentis detractum ramulum, cum in botanotheca mea mihi serve illiusq; soliola seu teneritudine seu magnitudine seu colorem, seu cronas spectes, omnimode Thee Chinensis soliolis similia sint,proin Megapo D litanae Chamaeleagni unicum tenerum lenum foliolum itemque aliud&aestivum, seu durius iumeris omnibus absolutum ex officina Desi Chrsophori emordet petitum, quibus par foliorum in China natorum junx quo candidus Lector veritatem cautae cognosceret, quam fieri potuit accuratissime aeri incidendum curavi, cuj' riguram reperies in eadem tabula depictam, quae Cochlearias Amagrienses continet, vid. ergo historiam Cochleariae No VI. 6.VII No. VIII NodX No. X. in Quadria partito meo Belanico secundae editionis. Sed ultimo prodit ArgusPhila lethes practicae Medicinae deditus, multis dubiis onustus, inquiens, fio sanita seres habet, ut ampliter demonstrasti, nempe Theechinense di strepare ideo a nostrati Theesieu Chamaeleagno, aut Myrto Brabantica; quod illius solia primo vere,& quod mirandum in Nanquin&Chim Cheau tanta hominum ireqventia aut studio legantur testeum Patre Alexandro Rhodio, quanto Europaei in Vindemiis suis occupantur, quae studiose vel in umbra vel inrarno siccata, ita conglomerantur, potius ut oculos aut gemmas fruticum arborumVe exiccatas, quam folium repra sentent. Nostratis contra Chamaeleagniramulos vel media vel steriae state
69쪽
state usipendi in officinis una cum oliolis,vel Reglecto jacere .ac exiccarintilla arte, flori,is, seminibus, quod maximo obsiervandum opere, veluti tutos cum cernas . Sic est, haec VOque mens mea,&ficanimum induco meum, nempe quod ob has circumstantias magnum intercedat discrimen inter recensita folia Atque nostinctis arbitris, lenem circumstantiam variare toluna casum,&tamen Vis decerneret nullum inter ChinensisChamaeleagni nostratisEuropaeae discrimenvirium aut qualitatum adverti Idem Argus porro quaerit, an erpediat nostris Europatis loco Thee Chinensis nostratem myrium Brabasticam aut Chamasea-gnum commendare. axime expedit. AtqVe fierit caput, inquies, serit' captat Betonica, & hilaritatem aut potius agilitatem cerebro membris conciliat. Ob quam specificam facultatem tantopere lice Chinen situm expetitura publicis Personis Reipublicae causa ab lcgatis, quo suppares sin rexpediundis negotiis jungentes intempestas noctes solidis diebus; qui is sed id oculiarium, nec indeminatius id dictum, aut ob hoc ringi quenquam eorum velim Plato os . de Repub . .' temque publicis Medicis diis indulget, ut mentiantur,inquiens Revera
Diui nutu in mendaciuM hominibWautem o messicamento eis utile qua- repubocis Meduas concedendum, privinis autem hominilin minis='fgendum.Patet Itur Rempublicam admini antib- 'uὲ qu LAmentiri convenit, vel hossum vel civium causa ad civitatu uti talem, que re ris; perhibent Danicium nostrum ' ors vel Megapolitanum* svel Belgicum ages et Chalnasea gnun Dodon cercvisa coquendae
remistam, enormes ciere capitis dolores, unde infers, sulphur illud capiti eis noxium. Heus tu, nonne nosti ex Seneca, etiam opstmarum rerum
esse quandam intemperantiam ione oppido tibi caput doletabusu vini
Rubi Idaei, vel in quodpimpinellam sangVis orbam maceraveris, qVaeo omnia nolo hic repetere altius vid illorum historias loco proprio in meo Quadripartito Bolanico secundae editionis. Sic si minimum Chamaseagni cerevisitae coquendae remiscueris semine gravidatae, illa te dementabit, si tantillum condimenti instar reficiet non minus dubio procul tibi hic in Europa spiritus,quam sit in Asia degeres ubi Thee audit;hic Hamiae sinapi vocatur Sm p in Belgio misgard est tamen sinapi is, net sinapi seu eadem pecie herbaan auditum sed insigne paradoxo dixe-
70쪽
ris. Scio. Tu vero pergito callidissimam Chinensium nationem in milibus imitari, nec tu minus hic in Europa observes velim, commodum Chamaeleagni illorum colligendi tempus,quam in Asia Chinenses nosti autem ex prioribus id vernum essis Maccurate ea in umbra aut furno sicca, reconde in Vascula capacia probe operculanda post dein considera, qVae ex .liis de aere, aqua es locis superius citato doctus es, utique ingentem Videm inter Asiam Europam coeli differentiam intercedere, dissileri mecum non poteris, ast me quoque probasse ex coeli possitu Tartariam ac Daniae Regnum licina loca non multum declinare a Tartarorum climate, qui promi condi estis videntur sui ha quod in China itemque Persia Thee audit. Haec si contuleris inter se invicem, studium porro non requires meum scio, aesierbam mihi si vepress sive contorto pollice porriges Concedo itaque pono Argus
noster argutabitur, Chamaeleagnum myrtumve nostratem sylvestrem,
seu nostrate vorsti seu Saxonicum post ipsissimum esse Tha Tartarorum, Thechinensium Persiarumque Attamen per ipsium tuum Hippocratem per bonam consequentiam convinceris inquit Argus Philalethesnunquam tam praestantem Chamaeleagnum sive hic inmania sive Germania aut universa Europa repertum aut observatum iri, quam sive in Tartaria sive hina quod forsan de China concessero, de Tartaria non item, ob rationes antea allatas&coeli clima in qua dubio procul exiguo imo vel omnino nullo venit pretio, Tartaris Bolanophagi ut ex eruditissim oh. Antonis agini commentario novarum Geographicarum Tabularum Venetiis Anno 1396 editost m. 231. constat, cujus haec sunt V
immundis sunt ac sordidit Tartari mappas enim non utuntur, non mamilibus ni erpauci bibunt aquam lac ac cerevisium ex milio coctam. Vinum pudeosutplurimum non nascitur advectu cui caeteri homines a- ωidissime bibunt ad ebrietatem, quae apud eos ea gloria Laudant aceto lim lac, quia stomachum eorum confortat, medicinae purgativae vim hambet. Herbis variis maxime autem γῆ qu uxta Tanaim crescunt, aviter vescuntur, es inter caeteras magnifaciunt herbam istam quam vocant BAL-TRACAN, quae maxime eos nutrit, vigorem eis praesar cum igitur haec