장음표시 사용
11쪽
8 Theologicaram Institutionum Lib. IV. Cap. I. tu S. muuiplicari , sicut natura humaria in tribus ho--inibus. Nicephorus Lib. XVIII. LILI. cap. 49 auctor
est, eo. statui,se in divinis tres substantias , et naturas ; sed tamen non ausos dicere tres esse Deos: aut tres DeItates , ita ut obscurius locuti videantur.
In huno errorem , paucis immutatis , impegisse videtur saeculo XII. Abbas Ioachim vir Pietate conspicuus , sed in rebus Theologicis parum acutus , qui , cum legisset apud Magistrum sententiarum naturam divinam Hor gignere , non gigni , nec Pro edere , eam propositioncm tamquam haereticam traduxit, quasi inde seque-Tetur , in De' non Trinitatem , sed quaternitatem esse ponendam. Hinc librum scripsit Contra Petriam Lom-hardum , quo probare conatus est, ipsam naturam divinam in Patre gignere, in Filio gigni, in Spiritu
Sancto Procedere, ac proinde multiplicari naturam divinam in tribus personis. Et tamen fatebatur , unum esse Deum ex tribus illis naturis coalescentcm ; sicut multi homines unum populum constituunt; 'uem ad modum etiam Act. m. 3 a. dici inr: multitudιnis credemtam erat cor unum et anima una. Damnata est haec Ioachimi sententia in Concilio Lateranensi IV. sub Innocentio III. . non tamen ipsa au toris Persona, quipPe qui moriens omnia scripta sua Apostolicae
decisis judicio subjecerat. Vide Nat.,Alexandrum in M. Saec. XII. α .X. Michael Seroetus, Medicus Hispanus, Sabelli ihaeresim revocavit saeculo XVI. Genevae combustus est vivus, agente Calvino. XI. Post ipsum Laelius Sociutis Senensis, Calvinista, at Faustias ejus nepos eandem haeresim latius Propa garunt. Docuerunt cum Sabellio , Noeto , et Praxea,
a Eamdem haeresim ab inferis revocare conatus est Petrus Favditius anno r606 in Libro, quem inscripsit: χι.νerasion is Gyme Theologique par ia Philosophie d' Arn ore. Eum refutavit Lud. Hugu in Libro , cui titulus Re.
12쪽
nam esse in Deo personam: cum Paula Samosareno, Christum esse merum hominem , quem ipsi daetini a Deo missum ad homines verbo , et exemplo edocendos , ideoque constitulum Ecclesiae caput , vocarique improprie Deum : quod nomen apud ipsos non naturae est , sed honoris , et potestatis ; Spiritum S. Donesse personam, Sed virtutem, et emea iam Dei. In-eredibile dictu est , quot subtilitatibus , et sophismatis conati sitit Sociniani catholicorum argumenta eludere , ct Suum stabilire dogma. Egressi ab Italia in ΡΟ- Ioniam , et Transylvaniam se receperunt , tibi eorum secta adhuc perdurat , quae naturalem quandain potius , insinitis scatentem erroribus , qnam Christianam religionem profitetur. Contra eos scripseruΠt nou Solum Catholici ut Petaoius , Bossuetus , et alii , sed etiam Protestantes Zanchius', Rullus , mornebelatis etc. XII. Porro omnes istae haereses dividi possunt intres classes. Prima negat Trinitatem personarum in divitiis, ut Sinion, Menander, Basilides . Praxeas , Metus , Sabellius , Paulus Savι Osarentis , Michael Seroetus,
et Sociniani. Micra latetur tres personas , sed non unius naturae divinae, hoc cst non consubstantiales;
ut Ariani, Semiariani , Macedoniani. Tertia tres pe sonas docet habere tres divinas naturas , ut Tritheilae. Nis autem omnibus addendi sunt Graeci Schismatici , qui saeculo XI. , duce Michaele Caerulario , ah Eccle sia Romana recesserunt , docentes Spiritum Sauctum a solo Patre , Doci etiam a Filio procedere : quod dogma olim a Photio , aliisque Graecis informatum , jam pridem in Orieute sporgi coeperat.
Nunc coiitra hos errores cathoIica veritas stabilienda est. Sed ne in obscuro laborCmus , explicanda pri-υS Sunt Domina quaedam, quorum in hoc Tractatu frequentior erit usus. Omnis enim , quae recte instituitur aliqua de re disputatio, Sb ipso debet nominum desinitione proficisci.
13쪽
ro Theologiearum Institutionum Lib. IV. Cap. LI.
E Learuur nomina nonnulla, quorum frequentior in hoo Libro est M uS.
1 I riterium Trinitatis est una numero , eademque in tribus personis subsistens natura divina. Natura autem est essentia rei , prout in seipsa , non in individuo , in quo est, consideratur. Sic eum dico na turam humanam, non Petrum , non Paulum, non denique uisuin singularem hominem intelligo ; sed ipsam communem omnibus hominibus essentiam, quamvis essentia haec non in se, sed in ipsis singularibus existat hominibus. II. Persona vero definitur : subatantia , singularis , in telligens, tota in se, et incommunicatilis alteri. Singulae desinitionis partes attendendae suntia Dicitur enim I ' ωbstantia, ut accidentia excludantur, et significo ur s aliquod per se existens: a.' singularis ; quia persona est aliquid existens: nihil vero existit nisi in si
gularibus individuis: 3. ' intelligens ; quia substantia Tatione carens non dicitur persona quod nomen dignit tem aliquam exprimit sed supροsitum ; licet aliquando
substantia intelligens vocetur etiam suppositum T 4. rosa , ut 4ignificetur , substantias etiam intellectu ac Tatioue praedii s , quae sunt totius compositi partes , qualis est anima hominis , dici non posse personas : 5.' in ae , quia si existit in alio , a quo perficiatur , ut natura humana in Christo , persona non dicitur ; 6. v incommun cubilis adieri ; quia cum persona ultimo compleat , ac terminet naturam , jam alteri communicari non potest. Igitur ipsa natura tota in individuo existens dieitur Per sona , Vel suppositum': persona quidem si est intelligens; suppositum vero si intellectu careat. Hinc persona brevius a Boetio desinitur , Rationalis naturae indioidua oubstantia : quam defiuitionem a Laurentio Valla immerito rcprchensum Petaoius erudite defendit Lib. IV. ca'. 4. Sed cum personae usurpamus nomen , directe quidem sive, ut ajunt , in recto, illud , quod est uni singulare intelligimua : oblique vero , sive in obliquo ipsam com-
14쪽
vs Trinitate. i Inrimem pluribus Daturam. Sic cum Socralis persouam dico , singularem illum intelligo , qui Daturam habet humanam. Caeterum pers ac DOmen ad refutandam Sabeutii impietatem a Potribus usurpatum est inopia VOCabulorum. Unde Aia ustinus Lib. V. de Trin. Cap. 9. Cum quaeritur , inquit . quid tres Z magna prorsus λ Pia humanum Iaborat eloquium ; dictum est tamen tres Personae , non ut illud diceretur , sed ns ta ceretur. III. Illud vero , quodcumque sit, per quod ciscitur, ut natura intelligens ultimo compleatur , ac terminetur, adeoque alteri communicari nequeat, Scholastici barbare Personalitatem apsellant ; vel subsistentiam , si Datura intellectu careat, quamvis aliquando subsistentiae nomen pro ipsa persona, vel supposito adhibere soleant IV. Quod Latini naturam , Greci ουσιαν, et gn/σιν Vocant. Sed vocis hujus varia fuit apud veteres Graecos Fignificatio. Usurpata est enim aliquando ad significaudam personam ; atque hinc oritur aliquando in expli-
Candis eorum Iocis ambiguitas. Certe Paulus Samosatenus dixerat Patrem, T lium', etc. Spiritum Sanctum esse ιον ουσι ir, seu unius ustae : quae propositio Vera ebi,MSM USurpetur pro natura : et tamen ob id a Patribus est damnatus; quia tisiae nomen tum ab ipsis , tum a Samosateno pro persOtia usurpabatur. Imo et post exortam Arianam haeresim nonnulli Scriptores Catholici dixe-Tunt Filium esse ου Παν γεννητην, genitam ustam, uti que usiam pro persona usurpantes. Sed paulatim post Ni-Caenam Synodum receptum est, ut ουσια tantum Pro natu ra adhiberctur , ideoque numquam direrentur in Deo tres usiae. Ab sacrum est Vocabulum Olακςιον, Seu Consubstantiale , et inoras ou seu similis substantiae.
. Sed quod Latini personam appellant , Graeci di-Cunt υποίασιν. De laoc iam n vocabulo magua Olim extitit controversia ; quia sicut ουσια aliquandi diruta estud significandam personam , ita e contrario aliquando Bypostasis usurpata pro natura utque hinc Veteres ali quando tres in Divinitate hypostases , aliquando unam hypostasin esse a Trinabant: qua de re celebris est ri isto
la Hierondimi ad Damasum sa). Vide Ρetavium Lib.
--- IV. a in Cum enim duo facti essent Antiochiae Episcopi Me. e ιιus , et mutinus, ideoque schia tna ortum esset c qua de ret
15쪽
a et Theologiearum Institutionum Lib. IV. cap. III.
IV. cast 1. . Tandem sublata ambiguitate , et retenta voce hvpostasis ad personam signiscandum , tres in Deo constanter dictae Sunt h*osisses , et una usta I. Explicanda est etiam luc dis crentia inter causam, et principitini 2 Causa euim t'. noti est ejusdem numero Naturao cum cssectu; 2'. producit e ctum a se pendentem ; 3'. est prior effectu saltem tantura. Sic arbor est Causa fructus. At principium prout a causa distinguitur , est ejusdem naturae cum re producta ; ac proinde non producit essectum a se pendentem , nec prius est re Droducta. sic materia, forma , et privatio , ex doctrina Peripateticorum , sunt principia corporum ; et natura Principium proprietatum cujusque rei. Omnis ergo Causa est principium , sed pxiticipium , cum stricte loquimur , non est causa. Vetustiores tamen Patres hanc strictam loquendi rationem non ubique servarunt. Nam Graeci aliquando Patrem Vocarunt αιτιαν, causam Filii; quos imitatur etiam Augustinus Lib. LXXXIII. Quaest. Quaest. 26. Quippe αιτιαν causam pro Princ*io dixerunt. At Latini Patres communius nomen causae tum Deo tribuunt, cum resertur ad creaturas. Sed respectu divinarum personarum principii nomine utuntur, atque
ideo dicunt, Patrem esse principium Filii ; causam
Asseritur Trinitas Personarum in dioinis. Adoreten m. ociniani latentur, Trinitatem parsona o rum ab omnibus Patribus , qui veIConcilio Nicaeno adsuerunt, vel post ipsum Concilium floruerunt, suisse traditam ; ac proinde contendunt, hoc dogma probandum Vel ex una Scriptura , veΙ addita ad
vide Rusfinum Lib. I Histi Socratem Lib. II. eap. 24
Melet ani tres hypostases . Paulimant unam dicendam e se hypostasin contendebant , seque mutuo haereseos ccusabunt , et Bieronymum utrique in suas parte trahere conanaatur ; qua de re illa R. Ponti fieem coru
16쪽
inmmum traditione Patrum Antenicaeno m. Nos auamquam ex iis, quae diximus in secundo Libro de Ecetiastae insallibilitate , et auctoritate Traditionis, possemus etiam siue Scripturis illos revincere tamen juvat omni
eos argumentorum genere consulare , ut et simul rese1- Iamus haereticos , et obstruamus ora nunnullis , qui se profitentur ea tholicos , et tamen Causam agunt haereticorum , docentes vel ex Scriptura eathoIicam doctrinam demonstrari non posse , ut Richardus Simonius in Hist.. Crit. Nori Test. contra quem scribit Bossuetias; veII'atres Anteni caenos in hac parte con trarium docui ae , ut de iis serme omnibus docet Petapius, qui tamen in Praefatione sente ullam retractavit, vel saltem emollire studuit.
Trinitas personarum in dioinis demanstrari potest obscurius quidem ex Veteri 2 estamento : clarissime peri ex Novo , et ex Patriam Antenicaenorum Traditione. Prob. I. pars. Licet in Veleri Testamento Myst
rium Armi tatis obscurius revelaverit Deus , tum uuia.
pericuIum erat, me Iudaei crassiores Polytheismum . ita quem erant propensi, profiterentur, ut Chrysostomus Ioni V de incompr. aliique Patres advertunt: tum quia decebat ut apse Unigenitus, qui est in sinu Patris
hoc mysterium clarius enarraret i tamen non desunt . uris I Stamenti loca , quibus plures esse Personam Nivinis ostenditur
Ι. Genes. cap. L. 26. ait Deus: Faciamus hominem,as em inem et similitudinem nostram. Atqui hae . ve a m et a non sunt ad Angelos ; quia homo tactus adian. .HPm Dei old. P. 27. , non est ad imaginem factusAnbei rnm; Φssio nec poterat simuΙ .d imaginem Dei uera , atque Angelorum , quorum natura infinito intem Vallo ti natura Dei distat, : ut recte observat Basilius
. ' ErgD ad alias personas divinas diasia sunt α) Unde Theodoretus Quaest. XIX. in Genes.
17쪽
14 'horomearum Institutionum tib IV. cap. III.
Subjungens, inquit, illud faciαmus , Myressit numerum Personarum. Similiter cum iterum singulari numero dixit imaginem , eamdem naturam Ostendit. Rursus nid. cap. III. aa. ait I us Ieopali rim', quod nomen , fatentibus Judaeis , est Dei proprium :Ecce Adam quasi unus ex nobis factus est: irridens scilicet ejus stultitiam, qua uxori indulserat , similitudinem Dei appetenti. Atqui haec verba explicari non possunt , nisi fateamur plures in Divinitate personas 3 alioqui sensus esset: eccs Adam quasi unus ex me ;
Praeterea Ibid. cap. XL. I. ait Dominus: Venite , δε- scendamus , et confundamus ibi linguam eorum. Atqui haec verba dicta non sunt ad Angelos, tum quia nul Iaeorum ante mentio facta fuerat, tum quia si eorum ministerio uti voluisset Deus in eo opere, potius imp xandi modo dixisset: ite , descendite , et confundite etc. Ergo ad duas alias personas divinas , ut observat Chrγ-sostomus, Vel quivis auctor Nomii. ' de Trinitate Inter ορρ. Chosost. Tom. I. Vide, obsecro, quomodo Patrispox Filium , et Spiritum Sanctum Mocet; nam si ad unum solum hoc dictum esset , debebat dicere: oeni, et descendamus : quia autem dixit, penite '. unius est Gox ad duos honore aequales. Et Genes. XIX. 24. Dominus pluit super Sodomam , et Gomorrham ignem a Domino. Adde quod Moyses Deum nominatis , saepissime utitur, sicut ci Posteriores Prophetae , plurali numero Elohim, cujus rei nulla ratio reddi potest, cum sa-elle uti potuerita singulari numero Eloah , vel δεοoah , nisi ad plures pexsonas respexerit: ipsique Iudaei in hoc esse aliquod mysterium confitentur. II. In Psalmo XLIV. ait David: Sedes tua, Deus, in saecutam saeculi, Mima directionis Oirga regni mi. Dilexisti justitiam , et odisti iniquitatem : propterea unxiete Deus Deus tuus oleo laetitiae ; ubi manifeste recensentur tres personae divinae. Et in Psalmo CIT. Diaeis. Domimus Domino meo : sede a dextris meis . Et in Psalm. XXXII. Verbo Domini caeli frmati sunt: et Sy ritu oris ejus omnis pirtus eorum: ubi vides Patrem, Verbum , et Spiritum Sanctum. III. Isaias cap. IV. 8. non obscvrc inuuit plures in
18쪽
De ninitate. FDivinitate personas , dicens : Audioi pocem Domini diacentis : Quem mittam , et quis ibit nobis 8 Et dixi,
Ecce ego, mitte me: ubi unus est Deus , qui mittit: quem mittam Z mitte me : et tamen plures personae quis ibit nobis 8 Eas autem porsonas esse tres , ibidem innuit trina repetitione laudum Dei , quas Seraphim emebant , dicentes Sanctus , Sancrus, Sanctus Dominus Deus eaeercituram. Haec loca Contra Iudaeos simul , et So
testamenti loca de Trinitate personarum unanimi co aensu explicuerunt, ut Iustinus Dial. cum Tr h. , Theosilus Antiochenus Lib. II. ad Autolyc. , Irenaeus Lib. II. cap. 6. , Tertullianus Lib. coni. Pyax. v. ia. et i 3. Novatianus Lib. de Trin cap. II. : et Post . Concilium Nicaenum Omnes Patres eundem sensum 'perpetua , et conatanti doctrina tradiderunt sa) ; ita ut mira sit temeritas Bonfrerit , Simonii , Calpini , C stationis, et aliorum , qui loca Vet. Testamenti alio
fuisse omnino Judaeis , saltem sapientioribus , ignotum licet obscurius. Ita Origenes Homil. II. in Iosue, Epiphanius meres. V. , Ambrosius. . Lib. de Crin et Abel. cap. 8. ; et Augustinus Lib. II. coni. Maxiamin. cap. 26. id probat ex cap. XVIII. Genes. ; ubi Abraham tres vidit, et unum adoravit.
cet , Mundum a Verbo Dei creatum esse, quod distinguit a Patre , docens , ipsum esse Filium Dei, aeternam Dei imaginem; eumque veteribus Patriarchis apparuisse. Ergo saltem obscure revelatum est, et creditum in Vet. Testamento Mysterium Trinitatis. Licet enim Philo ae-
a) Athanasius Lib. eoni. Gent. ; Nys enus Lib. de 'tes .stim. eon ι Judaeos. Basilius List. ν- eoni. R. anoni' Cyrillus Hieros. ιeeh. X., Ambrosius .Lib. VI t. Itexam eap. 7. . Chryqostomus Hom. VIII. In Genes. , Augustinus tib RDe Trin. cap. I. Theodoretus Quaest. XXI in Genes. et alii, Imo in Concilio Syrmiensi anathema dictum leat Jis ν iqni ea loca aliter explicarem. Di stiroo by Co le
19쪽
16 Teologiearum Institutionum Lib. IV. cap. III.
cipere ista potucrit a Christianis, cum tempore A posto Iorum floruerit; non tamen ea Credidisset homo ludaeus nisi vidisset habere in Scripturis Vet. Testamenti funis
Prob. 2'. Pars. I. Ioan. XLV. I 6. ait Christus rEgo rogabo Patrem , et talium Paraclitum dabit Oobis, vi maneae oobiscum in aeternum , 'iritum Meritatis . . o. 26. Paraesitus Gutem Syiritus Sanczus, quem miliee Pater in nomine meo, ille pos docebit omnia. Vides hie aperte Patrem, Filium , et Spiritum Sanctum non quidem ut Virtutem , et efficientiam Patris ; sed ut ter tiam in Divinitate personam: ait enim alium Paracli rum : ille pos docebit: et cαρ. XV. Ille testimoniam perhibebit de me : et cap. XVI. Cum renerit ille an gnet mundum de peccMO ... Ille me clarificabit, quae ncinnisi de persona subsistente, atq. distincta possunt intelligi. .
a. Matth. XXVIII. I9. Euntes docete omnes gentes haνtHantes eos in nomine Patris, et Filii , et viristis Sancti; ubi nomine Filii, latentibus Socinianis, persona a Patre distincta intelligitur, nempe Christus. Ergo am nomine Spiritus sancti tertia persona est intelligenda, ab utroque distincta ; absurdum enim est dicere , homines baptizari in nomine Patris, Fili i et virtutis Dei. 3'. I. Joan. V. P. Tres sunt, qui testimonium dant in caelo', Pater, Verbum, et Spiritus Sanctus: et hi tres unum sunt. Sed quia locus hic omnino obstruit
ora Socinianorum, idcirco nullum non moverunt lapidem, ut eum e Scripturis expungerent, quorum inse-xius cavillationes refutabimus. Prob. 3. Para. a. ex Symbolo oStolarum , quo ante Nicaenum concilium tota EccIesia usa est. I. Irenaeus de universa Ecclesia sui temporis ait Lib. I. coni. hac res. CaP. 2. Ecclesia Per unioersum orbem usque ad neS terrae seminata .... accestit eam idem , quae est in unum Deum Patrem Omn*stentem . . . . et in unum
Iesum Christum Filium Dei , et in Spiritum Sanctum Iustinus Apol. II. Patrem , et qui ab eo penit Filium,
et Spiritum Sanctum Propheticum colimus, et ador mus. Tertullianus Lib. coni. Prax . cap. 3o. Iudaicas indei ista res est sic uniam Deum credere, ut Filium
Dei adnumerare nolis ; et post Filium Spiritum. Quid
20쪽
ροιt diter nos , et illos , nisi disserentia Ata a . 3.
Haeretici , qui ante Concilium Nicaenum Trinitatem
sustulerunt, statim ab Ecclesia proscripti Sunt, ut .yα- belliani, Paulus Samosatenus , et alii, quos Dio sius Alexandrinus damnavit, et consutavit adeo vehe menter , ut apud nonnullos maIe audiens , quasi in C trarium errorem declinasset, purgare se debuerit
apud Dion)sium R. Pontificem. 4. Deniaue quovis saeculo baptismus in nomine Patris , et Filii , et Spiritus Sancti datus est : alioqui tamquam irritus habitus est, ac repetitus. Ergo etc. Solountur objectiones.. Non est opus omnia Iudaeorum commenta , et Socinianorum subtilissimas tricas, et inania sophismata refellere. Sed praecipua consutabimus, Objic. I. contra I m. pari. Verba illa Vet. Testamen in i faciamus , descendamus, et alia in pIurali numero scripta sunt ada et loquentis dignitatem , ac majestatem exprimendam ', sicut etiam hodiedum vixi prini pes, facere cora sueverunt, in quorum edictis nihil frequentius , quam polumus , jubemus: vel sunt Verba collo tantis se ad opus ; sicut solent artisices dicere: faciamus statuam, e c. Ergo non ostendunt plures Personasia
D. Neg. ant. Quis enim princeps aut artifex dixit aliquando, aut dicere potuit ad semetipsum: Venite, et faciamus : sicut dixit Deus: oenite, descendamus 7 Praeterea mos iste principiim loquendi de se in plurali nil moro non erat usu receptus in prisca illa morum simplicitate tempore Moysis, qui resert alia maguorum Regum dicta, ut Abimelech, Pharaonis, etc. in singulari numero : imo ipse Deus cum Legem suam jussit, ac promulgavit, ubi praecipue auctoritatem suam ostendere oportebat, ut advertit Theodoretus Q. . in Genes. , tu singulari numero de seipso loquitur. Mos aut tu artificum cohortantium se ad mus' praeterquam quod m-
sa Add. Athenagoras Legat. pro Christian. Clemens Alex. Lib. I. Paedagogi eap. 6. , Dionysi ah Alex. ast. AIhanny Libis de Dion is sementi. Gregorius Thaumatureus ast. Nissena' in ejus visa, Cyprianus, Minucius Felix, Nouatianus , ete