장음표시 사용
31쪽
a8 Theologicarum Institutionum Lib,IV. cap. m. ter, Verbum , et Spiritus Sanctus: et hi tres unum sunt. Quibus verbis nihil clarius dici poterat de una
eadem lae trium Personarum uatura. Lius autem versus Veritatem supra advcrsus Criticorum objecti oves vindicavimus. Ergo. Prob. II l. ex Iraditione Patrum Anienicaenorum.
r. 'dustinus Apolog. II. Nunc Pacrem, et qui ab eo Mernit Filitim, et Syiritum Peometicum colimus, ei a. -
ramias, cum ratione, et Veritate Menerantes. Atqui cor
stat. uni, et soli Dco deberi adoralia nem, quam ilicsine ullo discrimitie exhiberi dicit I 'atri , et Filio, et Spiritui Saticlo. Ergo etc. 2 O. Athenagoras Legat. pro Christianis : Deum asserimus, et lysius Verbum, et Syiis ritum Sanctum, tria quidem secundum Potentiam, Pa 1rem, Filium, et 'iritum Sanctum ' actu pero, et es sentia unum. Et clarius rem explicans, ait : Quis igitur non miretur, cum audiat, nos qui Deum Patrem praedicamus, et Deum Filium , et Sρiritum Sanctum, eorum in unitate stirlucem, et in ordine distinctionem explicantes, Atheos pocari y 3.' TertuIlianus Lib. Contra Praxeam totus est in hoc dogmate explicando, et asserendo. Sic ait c v. a. Custodimus Oeconomias Sacramentum, quae Unitatem in Trinitassem disponit, tres dirigens Patrem , et Filium, et 'iruum Sanctum. Ires aut m non statu , sed gradu ; nec 3ub-
Stantia , sed firma ; nec Potestate , sed vecte formam, et speciem Pro Personarum proprietate usurpat
uuius aialem substantiae , unius ειalias , et unius μυ- testatis , quia. unus Deus Idem repetit c . 3. II. Gaa. 4. ' Dionysius Romanus in Eρisola contra Sabellianos, cujus fragmenta refert Athanasius Lib. de decret . Srn. Nic. rcsellens Sabellii haeresim, qui tres per- sons s non distinguebat , haec addit : Audio quosdam aρud pos esse cathechistas, et doctores diuini uerbi, qui illius sunt opinionis auctores, qui ex diametro Pugnant cum Sabellii placitis. Hic enim blasphemat, Filium iρ-
Sum e1se asserens Patrem, et e conpersq Patrem e4se
Filium. At ιsti tres quodammodo Praedicant, dum Sanctam Monadi m dioidunt in tres hypostases Peregrinus, et a se inpiccm plane separatas. Subdit: L. temni necesse est, uniri omnium Deo Verbum, et in Deo manere et hahιtare Sρiritum Sanctum. Iam vero dipinam
32쪽
De T Instate. Ne mque TrInstatem in unum peliat in eaput quoddam,
summiam Omnipotentem Deum uni 'ersorum colligi, ee vilescere Prorsus est necesse. Ecce manifeste praedicat
Bomatius Pontifex in Trinitate unitatem, et in unitate Trinitatem esse dogma fidei in Ecclesia universa. De Patribus vero , qui post Nicaenum Concilium floruerunt, nulla potest hac in re esse dubitatio. Ergo.
Prob IV. eae Symbolo Apostolico, in quo a primis Eeelesiae saeculis fideles iv Deum Patrem, Filium , et
Spiritum Sanctum se credere prosessi sunt. Atqui credere in Deum est ei non modo per sdem , sed etiam per spem , et cliaritatem adhacrere , tamquam ultimo filii, Ergo cum non liceat hoe modo aliaerere creaturis , ipsum Filium , et Spiritum Sanctum Deum esses deIes semper professi sunt. Hic ubi primum aliquis docere coepit, vel Filium , vel Spiritum Sanctum non esse Deum, statim reclamarunt 1ideles: quac reclamatio tamquam antiquae fidei Vox habenda est: statimque Novatores tamquam haeretici proscripti sunt in Conciliis, ut in Nicaeno , Constantinopolitano etc. Ergo. Objectiones soli untur.
Obie. I. Ex eo quod baptizamur in nomine Filii . et Spiritus Sancti, et credimus in Filium, et Spiritum
Sanctum, non sequitur, utramque personam esse eiusdem cum Patre naturae; sed tantum nos baptigari baptismo
Filii, seu Christi , et per gratiam Dei ablui a peccati : sicut ex eo quod Apostolus I. Cor. X. a. ait. Omnes in Mose baptisati sunt, non sequitur , Moysen esse Deum. Et ex eo quod legitur Exod. XIV. 31. crediderunt Domino, et Moysi serpo ejus, non Sequitur , Moysen Domino coaequari. Denique ex eo quod proponatur edictum auctoritate Regis , et Praefecti, uon sequitur , eos eadem potestate pollere. Ergo. N. Neg. ant. et comparationes allatas. Qui enim dieit in nomine Patris, et Filii, et Spiritus Sancti, oster dit unam eandemque in tribus auctorithtem , ideoque unam naturam , ut supra diximus. Item qui credit ita Patrem , Filium , et Spiritum , aequc sertur erga eos eadem fide , spe, et stiaritate. Sed Apostolus non ait,
33쪽
3o Theologicarum Institutionum Liss. IV. cap. IV. Istraeitas bapti Zatos in nomine Moysis, sed in Mose;
hoc est Moyse duce ; quamquam etiamsi diceret in nomine Moysis, adhuc dispar esset ratio a forma baptisini ; quia non dixisset, omnes baptigatos esse in no--ine Patris , et Moysis, commutiem faciens utriuriue auctoritatem ; sicut nos baptizamur in nomine Patris , et Filii , et Spiritus Sancti. Exodi vero cap. XIV. non legitur : Crediderunt in Dominum , et Mosen ;sed Domino, et Moysi ; aliud autem est credere Deo, aliud credere in Deum. Denique si quando edictum proponatur ipsissimis hisce verbis auctoritate Regis, et Praefecti urbis i quod nescio an umquam factum sit 3 ipse edicti textus ostendit, auctoritatem praesecti a Begia esse diversam , et in eo tautum esse positam, ut Begis voluntatem exequatur. At non ita se res habet in serma baptismi. Obio. II. Sicut in laudato Ioannis loco de Patre, Filio; et Spiritu Sancto dicitur : et hi tres unum 'siant: ita et de spiritu , aqua , ct sanguine dicitur
pers. 8. et bi tres unum sunt. Atqui inde non eruitur, FPiritum , aquam , et sanguinem esse ejusdem individuast naturae. Ergo nec . ex superiori versiculo eruitur, Patrem , Verbum , et Spiritum unius esse naturae. V Dist. maj. Et haec verba versus 8. et hi tres unum sunt, praeterquam quod in pluribus desunt coindicibus , in ipso originali contextu evidenter ostendunt, Ionge disparem unitatem esse Spiritus, aquae, et S n-guinis. ab ea , quae est Patris, Filii, et Spiritus Samini j eonc. Secus, neg. In textu enim Graeco' de Spiritu , aqua, et sanguine non dicitur οι τρειτ ευ εισιν,
sicut dicitur de Patre, Filio , et Spiritu Sancto ; sed
οι τρειτ ειν su εσιν hi tres in unum sunt , hoc est in idem testimonium conspirant, et consentiunt. Dissimilis ergo est utriusque Versus ratio.
rast. Etiam unitas, quae de Ρatre, Filio , et Spiritu Sancto praedicatur , intelligi potest unitas voluntatis , et
testimonii. Num Dan. XVII. II. ait Christus : Pater . . . TORO . . . Pro eo , qui Credituri sunt . . . ut omnes unum sint, sicut tu Pater in me , et ego in te . . . ut 1int unum, sicut et nos unum sumus. Orat igitur ,
ut fideles sint unum , sicut Pater , et Filius unum
34쪽
mnt. Atqui fideIes non possunt esse unum, nisi concordia voluntatis. Ergo Pater , et Filius , ideoque et
Spiritus eodem senSu unum sunt.. Neg. ant. Ad confirm. Dist. maj. Et haec similia ludo unitatis in omnibus persecta est , neg. In aIiquibus, conc. Quoties igitur creatura Creatori compar tur, semper infinito intervallo mi uor est; et similitudo ex aliqua , non autem omni ex parte urgenda est: sicut eum ait Christus Matth. V. 48. Estote perfecti, sicut et Passer sester caelestis perfectus est, quis adcodesipiat, ut eandem dicat esse posse in creatura persectionem, quae est in Creatorer Preeterea cum ibi Christus Patrem oret ut homo, potuit eam discipulis unitatem , atque concordiam, quantum capacPS erant, adprecari, quam ipse homo cum Patre habet. Vido Theodoreium Lib. II. mst. cap. 8., et Maldonatum in Comm. Obio. ΙΙΙ. Ioan. XVII. 3. Christus Patrem allo- . quena , ait : Haec est autem pita aeterna : ut cognoscint te, solum Deum perum, et qtiem misisti Iesum Christum. Ergo si solus Pater est Deus ; Filius , et Spiritus Sanctus noti sunt ei consubsta' tales. U. Dist. ant. Pater est solus verus Deus, ita ut exiscludat inanes Deos, cone. Ut excludat Filium, et Spiritum Sanctum, neg. Nam ut observat Petavius Lib. III. de Trin. caρ. Io in Graeco adjectivum μονον solum non asscit pronomen te , sed sequentia Verba perum Deum; ait enim ιι α γινοσκωσι σε του μονον ἄληθινον θεον, ut cognoscant Te, qui es ille solus pertis Deus. Porro aliud est dicere : solus Pater est serus
Deus ue aliud : dicere et Pater est ille βolus perus Deus, ut patet. '
Objic. IV. Ait ApostoIus L. Cor. VIII. 6. Nobis
tamen unus Deus, Pater, ex quo omnia ia et nos in
illum : et unus D ominus Jesus christus , Per quem omnia, et flos per ipsum. Ergo soli Patri Dei nomen attribuit. N. Dist. cons. Ut excIudat inanes Gentium Deos, cono. Ut excludat Filium, et Spiritum Sanctum, rim. Alioqui si dicendo unus est Deus, Pater, excludereta divinitate Filium ; dicendo etiam unus Dominus I sus Chrissus excluderet a dominatione Patrem , quod
35쪽
xhgidum est. Solos igitur inanes Gentilium De8s ahaiura divinitatis excludit, de quibus paulo ante di xerat: nam etsi sunt qui dicantur Dii, siue in caelo , sice in terra siquidem 3unit Dii multi , et domini multi ) et nobis autem unus est Dero: Movere autem nos non debet quod de Patrc dicat eae quo omnia, de Filio Vero per quem omnia ; Pater enim est principium , quod a nullo procedit, Filius a Patre Ob e. V. Diotrusius Petapius , intcr Catholicos doctissimus, Lib. I. de Trin. sere omnes ADteni-
aenos Patres , paucis eXceptis , ait, non agnovissennitatem naturae divinae in Patre , Filio , et Spiritu Sancto. Ricardus Simonius Catholicae etiam communionis auctor, in Histi Critica Nooi 2'est. fatetur,
veteres doctorcs numquam clare docuisse ταυτο σιαν seu unitatem naturae in tribus Personis. Quomodo ergo revincemus heterodoxos , si ipsi nobis adversantur
Catholici tu . Nw. cons. Petapius enim vel rei evidentia evi eius , vel Catholicorum ossensione eommotus , quid quid scripserat He Patribus Antonicaenis , in Praefatione vel retractavit, Vel , quantum potuit, senSu Catholico explicavit, atque emollivit. Melius quidem
nomini suo consuluisset , si omnia eY ipso opere ex- Iunxisset; sed cum se reVocaverit, frustra Socinianie ejus auctoritate gloriantur. Simonius magnam suo nomini labem aspersit. Sed sicut exiguae stipulae fumus Iucem solis nequit extinguere , ita istorum sententia auctorum tenebras ossundere non potest lumini scripturarum , ex traditionis , quam non solum nostri, sed sellam heterodoxi scriptorcs , praecipue Georgius Bullus, eruditissime , ct doctissime explicuerunt. Nunc , quoniam trium personarum divinitatem . et consubstantialem ntituram generati in ostendimus ε' iam
de divinitate. Filii, et Spiritus Sancti, sicut ante fuit Propositum, sifillatim disseremus.
36쪽
Ostenditur , Verbum dioinum, sice rigium esse Parr2Ῥωσιον, seu consubstantialem. Ado. VErbi divinitas , et consubvantialis eum Patre natura potest demonstrari vel directe ostendendo scilicet ipsum Verbum esse Patri consubstantiale, Vel indirecte, scilicet demonstrando, Christum esse Deum ; ex eo enim evidenter sequitur, Verbum Deum esse, Patriquo consubstantiale ; quia persona Christi, ut in Lm. n. d. sicarnatione docebimus, ipsa Verhi persona est. Sed nos ista commodo tironum dividemus, atque hie directe solum demonstrabimus Verbi divinitatem 1'. ex Scripturis 3 2'. ex traditione Patrum Antenicaenorum; 3. ex Concilio Nicaeno , et sequentibus Patribus.
Verbi diuinitas, et consubstantialis cum Patra natura ex Scripturis ostenditur. :
m Scripturis eridenter ostenditur Verbi dirinitas. Ese non solum Contra Arianos , et Socinianos, sed etiam contra Simonium, qui, licet fatemiuir, Verbum esse Deum; negat tamen id clare ex Scripturis ostendi.
Prob. I. ex Evangelio Ioan. ca'. I. in principio erar Verbum , et Verbum erat apud Deum, et Deus erae Verbum. Hoc erat in Princiρio apud Deum. Omnia per imum ficta sunt: et sine imo factum est nihil. Quo ex textu sic concludimus. Io. aeternitas est solius Dei , ut in Lib. III. cap. 7. docuimus. Atqui hic Verbo tribitur aeternitas; utitur enim Ioannes Verbo erat, quot omnia tempora transcendit; quia quodcumque temporis punctum fixeris, semper vera esse debet haec pro-
37쪽
ab aeterno erat, ut observant Chrysostomus Homss.
In in Man. Basilius in haee oerba, Cyrillus Lib. I. in an . cap. 5. et alii. Unde Ambrosius Lib. I. de fide ad
Gratian. cast. 5. Erat aPud Deum. Erat, erat, erat: ecce quater emt: ubi impius inpenit, quia non erat ' Merito ergo in Concilio dicacia o Arianis anathema dictum est asserentibus suisse momentum . quando Verbum non erat. Praeterea ait Evangelista: in principio eras. Atqui verba ista in principio absolute posita siguificant an principio omnium rerum , in ipsa Creatione rerum n qua tempus incepit. Ergo Verbum erat ante omnia tempora, ac proinde ab aeterno. 2'. Ex laudato Ioannis loco Verbum semper eratrio proinde non est factum , scd a seipso erat. Atqui quod non est factum, sed est a se, Deus est, ut eNLib. LII. cap. 2. manifestum est Ergo. 3'. Item omnia per Verbum facta sunt. Ergo Ver-kum lacium non est, alioquin vel salsum esset, om-mia facta esse Per Verbum: vel aliud comminisci d hebimus Verbum , Per quod Verbum factum est ; et stunc illud aliud Verbum Dei Filius vere esset; non Loo alterum, quod per illud factum est. Atqui quod
Mon est factum , Deus est, ut patet. Ergo . 4'. Tribuitur Verbo in laudato textu omnium rerum Mreatio ; ait enim ', Omrria per ipsum facta sunt: quod et
En Hesm. XXXII. dicitur : Verbo Domini caeli mati
Funt. . Atqui Creatio opus omnipotentiae, sive infinitactvirtutis est. Ergo si Verbum est omnipotens, Deus eSt. 5'. Denique Verbum , ad omnem ambiguitatem tol- endam, absolute et simpliciter dicitur Deus t et Deus erat Verbiam : in qua propositionu sive Deus ponatur ut praessicatum cum Hilario Lib. L. de Trin. cap. I. , sive ut subjectum cum aliis Patribus, idem omnino Scu fus est. Caeterum Ex Graeco constat textu, Deum esse propositionis attributum, seu praedicium. Ergo et cishmo. II. ex Apostolo in Epist. ad Hebr. cap. I. ubi divinitatem Filii Dei magnifice praedicat. Ait enim π'Ad Angelos quidem dicit: qui facit Angelos suos viritus, et ministros suos fa mam: ignis. Ad Filium aurem: Thronus tuus, Deus, in saeculum saeculi: pirga a
Fuitatis , rima regni tui. Dilexisti justitiam, et odi
38쪽
sti dilatiliatem e propterea unxit te Deus , Deus tuus oleo
exultationis prae participibus tuis. Et: Tu in principio Domine terram fundastii et o ra manuum tuarum sunt coeli. Osi Aeribunt, tu autem Permanebis , et omnes ut pestimentum reterascent: et relut amictum mutabis
Eos , et mutuuntur tu autem idem ipse es , et anni tui non deficient. Quibus verbis Apostolus I.' appelIat Filium absolute Deum : Thronus tuus, Deus, in Saeculum saeculi ' a.' ne qua eslle posset de sensu hujus no minis dubitatio , ait, ipsum esse caeli , et terrae crea torem ; 3.' ipsum habere aeternitatem , ae immutabilitatem. Atqui haec omnia impiunt esset tilbuere uisi v
is , et soli Deo. Ergo. Prob. III. eae Psalmo CLX., ubi Pater Filium allo
quens, ait : ex utero ante Luciferum genui te, hoc est ab aeterno ex mea substantia te genui; non sicut creaturas , quas in tempore ex nihilo eduxi. Atqui ex su stantia Dei creatura gigni non potuit : imo nec potest esse omnino Filius, nisi ejusdem sit cum Patre su
stantiae , ut Cyri Ilus Lib. XXVI. Thesauri, aliique
Denique probatur etiam argumentis, quibus Lib. Min Tractatu de Inoarnatione ostendemus , Christum esse Deum. Licet enim ex quo Verbum Deus est, non Segu tur continuo , Christum esse Deum , nisi demonstretueantea contra Nestorium, Christi personam esse tragum Verbum ; tamen , ex quo Christus est Deus, evidenter Verbum esse Deum evincitur. Dilutiretur objecta.
Sicut argumenta , quae Christi divinitatem confirmant , alio in loco proserenda resereavimus ; ita et Objectiones , quae directe contra ipsius Christi divinitatem pugnare videratur. Objic. I. Ex cap. I. Ioan. non sequiuir , Verbum esse Verum Deum. Nam I.' verba illa in yrinciρio multi Ρatres explicant in Patre, ut Clemens Alex. Adhori. ad Graecos, Cyrillus Alex. Lib. I. in Dan. cap. 1 Augustinus Lib. VL. de Trin. cap. a. et alii , quos vide apud Maldonatum in Comment. Alii explicaut in Deo , ut Athanasius orat. coni. Arianos. Atqui sic explicata iu a Verba nou probaut ipsius Verbi aeternitatem : Potest
39쪽
sis Theolopicarum Insumtionum Iib. IV. Cap. V.
uim diei , ipsum suisse in mente Dei tanquam Verbum in tempore proserendum, ut Ariani arouebant apud Athan sium Dist. doesentent. Dionys. Al xandr.; aut saltem Verbum ibi noti signiscare Filium Dei, sed aeter
Nam Patris Sapietitiam, qua cuncta Creavit. Pra terea Possunt etia in intestigi cuui Socinianis in principio praedicationis Evangelii, ita ut tota Ioannis narratio aueta Phora sit, si gui sic Ans , omnia, quae ad salutem pertinent, et mundum spiritalem , sacta esse per verbum L van est aeum. Dctiique verba Moysis : in principio creapit Deus Coeliam et tetram: Geu. et verba Inristi de diabolo han. VIII. 44. ille homicida erat ab initio non proin Lant , mundum , et diabolum esse ab aeterno. Ergo nec ista: in princistis erut Vorbum. e. Neg. aut . ad itu. . Conserm. Ner. min. Licet enim
illa verba in Princ io explicentur in Pcure , vel in Deo , non tamen signiscant, crbum fuisse objecripe tantum in
uente Dei, nam hoc sensu creaturae omnes , imo et
muta p4ssibilia in Deo suci utit; atque ideo nihil peculi
te dixisset Ioannes de Verbo : imo addidisset quando, aut quomodo ipsum Verbum productum esset, sicut de cetem fis creaturis ait: omnia Pen imiam facta sunt. Quod au- cm Verbum ibi sit ipse Dei Filius , patet ex sequentibus , vibi Daunes ait: Verbum caro actum est . et oidimus Uloriam ejus, gloriam quasi I nigeniti a Patre ; et ex Apostolo Heb. I. , ubi tribuit Filio , quod i hic Ioannes
verbo tribuit. Igitur verbum erat υποστατικως substat lipe, accipiendum cst, ut significet existebat: quod verbum indefinite praeteritum ejus aeternitatem demonstrat, ut Supra ex Ambrosio , ab isque Patribus ostendimus. Ad a. Valde ridicula est interpretatio Socimanorum , non solum quia contra rectissimam Augustini regula Lib. III. De Doci christiana ca'. Io. detorqueb ad metaphoram , quod in litera nihil absurdum , sed valde natu turalem habet sensum , et Contra regulam Tridentini Sess. IV. Proponit explicatiouem contrariam ei, quam Sem per tenuit, et tenet Ecclesia, et unanimis Patrum con-εensus verum etiam qu a figurata illa Socinianorum explicatio itisa se se destruit. Ait enim Ioannes : mundus
per insum factus est. Si ergo jnxta Socinianos mundus si nificat Ecclesiam , quomodo subuectit . tim Ly- sciata: et mundus eqvi non coguOpit p
40쪽
Ad 3. Non ait Moyses in princiyio erat coelum , eε terra ; sta iri Prisciyio creaoit Deus coelum , et terram pquae verba statim temporalem oreatio em ostendunt. Ne Christus ait de diabolo : ille erat ab initio . sed' homici orat ab initis , lu3o est initio. suae creationis in peecatum lapsus malum nocendi animum tabuit. Unde Ion
ge dispar est ratio. Ilist. i. ' Ex eo quod ait Ioannes P omnia Per Usums icta stirit, non sequitur , Verbum non esse factum , sicut
eum dicimus , fabrum amota Per asciam , dolabram , aut serram sacere, non sequitux , ipsam asciam non esse s retam. Neque ait Ioannes : ' Omnia ab ipso facta sunt , sed per ipsum : quod significat instrumentum , quod nece sario debet esse creatum , et ab alio pendeus. Ergo. f. 'Neg. ant. Non solum enim ait Ioannex: omnia Per. ψsum fama sunt ; aed addidit: sine ipso factum est nihil equae generalis sententia clare ostendit, Verbum non esse factum alioquin salsum esset, nihil esse factum sino Verbo. Particula autem δια Per saepe in Scripturis caumsam principem significat . ut Prose. VI L. 15. per me re ges regnant: et I. Cor. I. Paulias Apostolus Iesu Cisisti per Doluntatem Dei. Quod autem tu laudato do aetitiis Iocci revera Causam principem denotet, putet non solum ex ipsis
contextu , in quo dicitur Verbum exutisse ab aeterno ; ve xum etiam ex Apostolo Heb. I., tibi de Filio I et explicat, quod dicitur in Psal. CL et tu in principio Domine terram fundasti: et opera manuum tuarum sunt coeli et quae verba Certe non lostrumentum, sed principem causam demonstrant. Inst. u.' In laudato Ioannis Ioeo Visbum non dicituro θεος Deus cum articulo , quemadmodum in eodem loco. Pater Deus dicitur cum articulo emphatico o Nos sed simpliciter θεος Deus sine articuIo. Atqui Deus in Graemco textu sine articulo positus non ipsum summum Deum ,
sed inferiorem aliquam dcsignat potestatem ; sicut cum di citur Exod. VII. I. Ecce constitui te Deum Pharaonis zet Psalm. LXXXI. Ego dixi: Dii estis. Ergo eis. H. Neg. min. Chosostomus enim Graedae utique tu guae peritissimus Nomia. III. In Ioan. Ariatiis talia obmiicientibus respondet, ipsum Patrem aliquando VOQari Deum tiectu: sine articulo, ut Rom. I. I, Gratia Vobis