장음표시 사용
101쪽
ΡRINCEPs. 9scum magis quam prudentis Imperato- ,ris officio functi. Id de Maiorano, Diuo, Constantino Magno, Mithridate, aliisque legimus. Cum Sertorius ad- IN. Oeriae uersus Cimbros, cum C. Mario in ca Plutoch. stris esset, mutata veste in Cimbrorum ' β' castra penetrauit, ut illic hostium consilia atque ordines obseruaret. nimis magno periculo id agere aggressiis, quod per alios, vilioris fortunae homines, minori Reipubl. periculo assequi potuisset. Non negauerim tamen, locum ca- η
stra ponendi, pugnadive quod attinet, ipsum Principem, si fieri potest, belli
ducem,eiusque opportunitatem despicere debere, ut hostem sustinere, eumque Opportune aggredi, aut includere possit. Hoc praeterea requiro, Ut regio- numloca non tantum annotata habeat. sed etiam picta;ut non solum mentis co-silio, verumetiam oculorum fide, cuncta perdiscat: ut facile scire possit, quibus copiis dimicandum, qua aciei specie, qua ratione latera tergaque subsidiis firmanda, & quos milites in fronte, si periculum imminet, debeat collocare. Neque hoc selum, sed& insuper
102쪽
s 6 Hippo LYTI A COLLIB. nsand. is vellem,Principem itinerum peritos eli, E. gere, Ut paucorum prudentia, solertia de ere, que multorum saluti esse possit. Dent i, det operam, ne itinerum consilia hostis rant, b resciscat. Aiunt Xanthippum Lacedaemonium, Punici belli fortunam , sola loci opportunitate conuertisse. Nam cum desperantibus iam Carthaginius1-bus , Afros qui equitatu Sc elephantis praestabant,colles sectari; a Romanis a tem, quorum robur in peditibus erat, campestria teneri: Poenos in plana deduxit. Vbi per elephantos dissipatis ordinibus Romanorum , sparsos milites
per Numidas persequutus, Corum exercitum fudit, in illam diem terra marique victorem. Similiter Cn. Popeius, emi. m. cu in Cappadocia locum castris editum clegisset, procliui impetu militum, Mithridatem facile superauit. Eade rati one & C. Caesar aduersus Pharnacem Mithridatis silium dimicaturus, in COLle aciem instruxit.quod expeditae victo riae caussam dedit: quia pila ex edito in subiectos barbaros emissa, protinus eos auerterunt. Hisce & similibus exemplis
historiae repleta: sunt Hoc qu0lPririnceps
103쪽
PRINCEPS. 'Iceps in loco deligedo cauebit, ne miles
puluerem, Ventum , Solemve ante faciem habeat. Multos hac ratione profli- segatos legimus ; Romanum apud Can- nas ad Meridiem versum; Carthaginie-- Lsem vero ad Septetrionem. Experimur /q-
quotidie, quam Sol intuenti Vllum eri- mTimoleon piat, quam VentuS contrarius aciem inflectat, hostiumque tela adiuuet, quam denique puluis a fronte Congestus,ocu nis-ὰρ iis Ios impleat & claudat. L. PauluSAEmi- ΣΕ - lius cum Perseo dimicaturus, tantisper moratus dum Sol vergeret in occasum circumactus, nc lumen Solis, quod erat suis matutino tempore, ex aduerse , oculos eorum perstringeret, sedens in t bernaculo suo, quod campos & hosti, una castra spectabat, tempus rerebat. Inclinato tandem in vesperum die, cu hoste congrcssus hora nona, ante decimam cu profligauit. Tale quid de Ma- 2υ --rio scribunt, qui contra Cimbros suos '' ita disposuit, ut aduerso Sole, vento &puluere Barbarorum occuparetur eXercitus. Sciebat vir prudens, eos glaciem ac niues perferre posse,aestum &Solem non item. Annibal callidissimus
104쪽
3 Hippo LYTI A COLLIB. Imp. patentibus in campis, obseruat6
loci ingenio,quod & Sol ibi acerrimus &plurimus puluis, & Eurus ab Oriente
semper quasi ad c6stituturi flaret,itam ciem instruxit, ut Romanis aduersus
haec omnia obuersis, secundum ipse cς-lum tenens, Vento, puluere, Sole pugnaret. Itaque duo maximi exercitus cari ad hostium satietatem, donec An. nibal diceret militi suo: Parce serra.
De tempore pugna se ando, deque celeritate in exsequendo.
O N minus necessarium est belli Imperatori, tempus obseruare. Id nimirum respexit . Marius, qui Cim
brorum Regi ad pugnam ipsum prouocanti, ut die & loco praefinito prodiret,
respondisse fertur , esse moris apud Ro- 'anos, ut committendae pugnae con filium ab hostibus mutuarentur proelia non destinato, sed rac occasionesumenda, o pro occasione co-silia mutanda , consilia noua nouis rebus accomodanda, ut si is temeritas absit C. C Duim libri sar dicere solitus est, Nihil in besio o - . ia re in perato potentius esse. Carolus Bor- η i bonius ad urbem Romam intentissimo
105쪽
PRINCE 3.d totius exercitus cursu peruenit, egensii commeatus &tormentorum exper'sed
N ii niferi cuiusdam insperato exitu oc casione capta, scalis appositis, Clemen a te P. M. exterrito, neque ullum fugae consilium explicante, frustra trepidis Me, nimis obsistente urbana multitudine m urbem vi capit & diripit. Porro occasi la oncs erunt, veluti hoste dormientes ,
corpora curantes, conuiuantesve & nihil tale cogitantes aggredi. Hac ratione M. Valerius calenos vino & epulis fe- si ν cto die indulgentes, adortus, minimo
damno magnam stragem fecit,Calibus- que captis ac direptis Calenti triumphu ' 'isi Romaeegit. Vnde illud Virgilii;
do Invadunt urbe omno vinoque sepultam.
Caecilius Metellus, desperata iam victoria, cum discessum meditaretur. 'certior factus a Sostrato proditore, cu- stodias xigiliasque festo diς negligenti- in iis seruari, Syracusas caesis vigiliis inu so fr. Athenienses in bello quod aduersus Peloponnenses anno sexto & vigesimo e se bant, diuturna militi scis, remiss-Job iis custodias excubiasque agebant. quai; ge cognitaLysande passim in agris dis
106쪽
fusos oppressit. qua quidem vi choria thenienses Lacedaemoniis silccubuerunt. Nihil autem in bello, insperato opere esse melius, in HisparitaScipio ob- 'seruauit.quicum comperisset Asdrub lem, exercitu ieiuno mane processisse, vsque ad horam septimam suos in acie constituit; quibus praecepit, ut quiescerent; cibumque caperent. Cumque hostes inedia, siti,mora,stib armis fatigatos castra repetere conspiceret, copiaS C- duxit, proelium commisit, insigni victo , ria. Ex his colligimus aliud prudentiae bellicae caput,Securitatem scilicetPrincipi hostro vitandam esse: quum certis simum sit illud Velleii Paterculi, Neminem celerius opprimi, quam qui nihEt erio equenti imu initium esse calamitatis, δε- Front. bb.a-- Martius eques, qui reliquiis exercitus duorum Scipionum priefu- it, cum in propinquo bina Poenorum castra paucis millibus passuum distaret, cohortatus milites, proxima castra intempesta nocte adortus est; α cum laostem victoriς fiducia incompositum a gressus, ne nuncium quidem cladis rCliquisset, breuissimo tempore militi ad
107쪽
iPRINcΕPs. io ii equiem dato, eadem nocte, raptim f. in aerei gestae praegressias, altera eadem castra inuasit. I tabis simili euentu, deletis utrobique Poenis, amissas P. Rona, Hispanias restituit. Scribit Sabellicus, Turcos Croiam Epiri urbem cum obsiderent, eruptione a Venetis facta, magna clade affectos, castris exstitos fuis h. Quo facto, dum ductores consultant, debeantne pulsis hostibus , in Turco rum castris,nocte illa,quae instabati esse, an in sua redite , nondum remisso proelio: ecce hostes in Venetos cuni clamore conuersi, victores foedissima caede in oppidum usque persecuti sunt. Per noctes igitur vigilias obeant, maxime quae intra vallum habentur : interdiu vero c-quites, qui pro castrorum custodia ponti tur, alii ante, alii post meridi em,propter hominum equorumque fatigatio Dem,Tribunorum ordinatione mutata di sunt. In i tinere autem equites expe diti progrediantur, a quibus & viaruimangustiae & nemora siluaeque perlustretur , ne quid per insidias pati exercitus hossit: explorentq; ne inter viarum antractus cauae rupes intersint, quibus homii H - .
108쪽
stes in insidiis lateant. Hoc praeterea, num hostis peditatu magis quam equitatu valeat, ut scire Princeps possit aueonsultum sit in campos planiciemque descendere, an vero angusta loca, vepribus arboribusque impedita, quaerere. C terum,qui tempus pugnandi opportunum , obseruare vult, necesse ut
saepenumeroei cedat. Metellus iunctis '--ώ -- cum Pompeio castris aduersus Sertori-
um in Hi spania, cum saepe aciem iri stru- xisset, hoste qui se imparem credebat)pugnam detrectante t, quodam deinde
tempore, cum Sertorianos milites animaduerteret pugnam magno impetu depostere, humeros exercere , & lanceas vibrare: summo iudicio, ardori ce dere statuit in tempore, recepitque CX-ercitum , & Pompeio idems aciendi a a rectorfuit. De cederitate in exequendo,
aliquid antea sub apparatibus dictum est. Cum C. Claudius olim, qui in Aprilia Annibali oppositus erat, Asdrubalis litteras,quibusle Anmbesi fratri in Vm-
bria occursurum esse scribebat, intercepisset, non id tempus esse Reipubl. ra tus , quo consiliis ordinariis prouinciae sux
109쪽
suae quisque finibus per exercitus sitos, cum hoste destinato ab Senatu, bellum gereret, Cum timeret ne Asdrubal,inuito collega M. Livio , qui ei in Gallia op- Liuis positus erat, ad Annibalem perueniret, atque cum eo castra coniungeret, id 'quod non sine summo Imperii Rom. exitio futurum videbatur,magnis itineribus, sex dierum spacio longitudinem Italiae est emensus. Et instio Annibale ΑΩrubaleque castra M. Livii Salinatoris ingressus, consilio ac celeritate perfecit , ut Asdrubal, cum ad pugnam descendisset,ipse cum toto exercitu ad Senam flumen deleretur. Ante omnes V ro Caesar in commentariis testatur, se in Arari pontem uno die constituisse, alium item supra Rhenum, mira arte aeceleritate decem diebus militum opera absoluisse: classem contra Massilienses nauium longarum XII. die tricesima ab excisa materia armasse. De classeRo
manorum, quae ἈO. nauium erat, Com
tra Hieronem hoc legitur, eam qui in & quadragesima a securi nauigasse. Ad Caesarem ut reuertar, is cepe cente napassuum millia uno die peregit, Vt
110쪽
64 Hippo LYTI A COLLIB. liquando nuntios de se praeueniret. It c videmus, paruas copias celeritate N estinatione tarpe magnos CXercituS, ob socordiam ossiciique neglectum sa-
De aliis nonnullis bellicis consilis.
MN1Α bellica consilia hic recensere nimis longum foret; praecipuorum tamen nonnulla tumultuario ad-
dam. Det operam Princeps, ne auxili riis militibus, id est, quos ipsi Princeps aliquis vel Respub. suis sumptibus auxia lio mittit, uti cogatur. sit enim saepenumero,cum ab eo ad quem missi suntine- que praefectos, neque stipendia accipiant, ut ei us imperium floccifaciant,prς-dae yltra quam par est, operam dare, M omnia vastare soleant. Exemplis plenae . sunt historiae eorum auxiliariorum, qui Ηbro .lib.3. proditores, ini asseres, defectores & de ' sertores exstitere. Quare Therycione . plurast . iis Delphis rediens, quum videret angustiata eou. as Isthnai a Philippi copiis custoditas: Amos, inquit, portarum cusodes vos habet Peloponnesus