Hippolyti a Collibus Princeps. Eiusdem De nobilitate positiones 62. Editio altera, priore emendatior, auctior. Seorsum accessit Palatinus siue Aulicus, eodem auctore. Nunc primum in lucem editus

71쪽

Hippo LYTI A COLLIB.

spoliis, cx amicorum largi tionib',exciorum vcctigalibus quae aut euehu tur, vel inuehutur,&ex subditorum tributis. Haec omnia cum illa moderatio nofaciet Princeps, de qua supra capiti bus 3. & 7 diximus: ne paradae pecuniae studio malis artibus se applicet, &fraudibus opes alienas in rem suam auertero Conetur. Auaritia facile animos Princis uni ab aequitate ad iniuriam traducit. Hoc vides Traiani , cum liene vocabam, quod eo cresccnte,artus reliqui contabesant. Non minus necessaria sunt ad bellicum apparatum, omnis generis arma, galeae, thoraces, clypei, hastae, tela. His .n. in omnibus velitationibus,expeditionib',

obsidionib', & proeliis summe opus est.

Sed&houis illis tormetis ac machinis, fulminalibus praecipue t, quorum Vistamin. et i PQ tu adeo terribilis & horridus, viro. r. Ci nulla re humana ratione resisti pos

sit, non turribus, non aggeribus, non denique munitissimis urbibus, & am- pli sibilis moenibus , quorum Veli CmCD- tissimo impetu omnia solo aequantu P.

De quibus extat illud aenigma Iacobi Torelli:

72쪽

Vulcanus genuit leperit natura Miserua oculi: Nutrix anserit at . dies. Vis mea de nihilo e tria dant mihi corpora ρ sum. Sunt gnati: ages, ira, ruina fragor. Dichobles quid sim nu terrae an bes a ponti,

An neutru)aut quosi; acia vel orta modoZAd haec omnia tepore pacis armam Cta' ria destinari solet, quae armorti, teloru, pulueris tormentarit,ignita missiliti, machinarii bellicaria tornacioru limuraliuac uniuersae rei bellicae supellcctile coli mutari μ

Dc commeatu & annona pariter ab

initio sibi prospiciet Princeps. fame na-que laborans exercitus, inobedies esse,& seditionem saepissime mouere solet. Latri Milites sic disposuit Alexander Seue

rus,ut in mansionibus acciperent annonas , neq; secum portarent cibaria, &c.

Tanti aute momenti hcc quae dixi sunt, ut Pompeius cum incommode aliqua-do hybernaret, inopia redactu eXercitu videns,adSenatuscriberet,ac stipendia, vestes & frumenta posceret; alioqui futurum, ut omisso periculosissimo bello , in Italiam exercitum traiiceret.

73쪽

Curtius tib.

c 'Hippo LYTI A COLLI1. Ad extremum notandum hic est , iri celeritate apparatus plurimum situ se. Demetrius misso ad Boeotos feciali, bellum eis denunciabat. Fecialis quido Boeotarchis cpistolam belli nuncia rea didit; pos ridic veroDemetrius inChcronaea castra locauit. Perterruit Boeotos bellum simus denuricratum & praesens. Vt alia musta omittam.

De bellica prudentia in bello: ct primo de mi Dibus, tam

maioribuae quam minoribus.

PR V D E N T i A bellica in bello ipso

versatur circa milites & consilia mi litaria. Milites alii maiores dicuntur, qui scilicet toti exercitui, aut parti eius

praesunt: alii minores, qui parent, Toti cxercitui praeerit, si fieri potust , ipse Princeps. Urgetpraesentia Turni. Alexander Magnus non solum bellis suis inter fuit, sed saepe pectes ante suorum agmi-.na incedebat , quo milites ac duces cxemplo suo aerumnas & labores leuius ferre discerent. Idem de Caesare scribitur, Mithridate Rege Ponti , Adrian0 Seuero, aliisque , qui saepe hi me pς altissimos montes vel niuibus oppletos

74쪽

alii

us i

Ρ R i N C E P S ctabant exercitum , aperto capite incedentes. Mirum dictu, quam ista ratione milites ad alacritatem, laborum patientiam obedientiam accendantur. Id hodie, ne longius abeamus, in rcge Galliae Nauarcirque HENRICO iv. Principe bellicosissimo omnique regali laude praestantissimo, neque comuni tantum maiorum suorum cognomine, sed serisu etiam & voluntate sua C H R 1 sit A NI s s i M o I clarissime videmus. de quo illud dici potest: Da milites,quod hucducefacere videritis mc qum i bergis acere. Certiminum est, Principis praesentiam , exercitus fugam saepenumero repressisse, victoriaeque causiam dedisse. Quod si Princeps ipse exercitui pret' este no possit, per delegatum belli duce id aget, qui rei bellicae peritia, animi vigore , prouidentia , auctoritate, continentiaque praestet. Extat haec Costana Amm . iii ad Iuliantini patruelem oratio: M si

eso laborum periculorumque particeps, ct intelam mi sterii fuscipe Galgiarum, omni

75쪽

66 Hippo LYTI A COLLIB. sti intersigniferos ipsos, audendi in tempore consideratus hortator, pugnantes accendens praeeundo cautissime,lurbatos' sub diis' ciens, modese increpans de es, verisimus testis adfuturus induserias ct ignauis. Proin ingente rei magnitudine, perge vir fortis duriiurus viros fortes. derimus nobis et Lcissim amoris robusta conantia : -EDH-mus simul, una orbem pacatum DEVs modo velit quod oramus) pari moderatione pietateque rectari. Mecum ubique videberis praesens: ct ego tibi quodcumque acturo non deero. Adsiumma, mihi properasoriis omnium votis, velut assignatam tibi ab ipsa E pubi. sationem cura peruigili defensurus,&c. Tullio de magni Pompeii laudibus differenti, quatuor Imperatori ne- cellaria vi dEtiaci scientia rei militaris, vi tus, auctoritas, O felicitas. Plurimum in ' duce situm est. Cum Romani a Numathais aliquoties caesi cssent, tandem P. Scipio eos in loco adori' fudit fugaui que. Ibi senibribus victos increpantibus, quod terga dedissent iis quos tam sepe fugientes egissent, respondisse ferunt Numantinum quemdam , Easdem etiam nunc esse messe pastirem aliis. Ideo

76쪽

is ideo Chabrias dicere solebat, Exercita

a ceruorum terribiliorem esse duce leone, quam it, Idonum, duce ceruo. Caeterum ut pergamus, parti exerci-

tus praeerunt Magister equitum,P Ω- ctus castrorum, Prqfectus legionis, Prae, sectus annon ,fabrorum,Tribuni milii, tum, Centuriones, Decuriones, & qui ν; huius sunt generis alii. Ad minoresmilites quod attinetialitis pedites sunt, alii equites. Pedites olimis alii erant armigeri, grauis scilicet arma- is tu i alii peltati, alii velites: illi, Mace- is donico more rotundos clypeos & lonus, gas lanceas; isti, peltam, scutum breue ii, & lunatum, & lanceam breuiorem ge-at stabant. Velites leuioris armatum pediis reserant, qui neque thoraces, neque fit seuta,neque lanceas habebant,sed emi- αἱ nus sagitta, saxo, funda, iaculo pugna- bant; ut hodie scio tarii. Equites o-

uil, lim, ut & hodie, alii cataphracti, qui de

se & equos armatura tegebant, alii leuis ni . s armaturae, qui vel cominus lancea, vel idi eminus sagittis & iaculis pugnabat, qui ,- & sagittarii vocabantur.

77쪽

De m brum delectu.

MILEs officii sui praecepta scire M

adimplere debet. quia vero id dis. sicile, felectu & disciplina militari opus est. Non quilibet labores, frigora, fomcm, sitim, reliquasque belli aerumnas ferre, & vigiles noctos ducere potest; non cuilibet sidendum: hos amouebit delectus, ut N pusillamines, aliosque Cius farinaci eis homosormidolosin, inquit Sacra pagina, Ur cord auido' vadates reuertatur domum seuam, nepauer aes at corda fratrumsuorum. & ibidem: Si quis

nouam domum aedi cauit; vel vineam consuit, nes prophanauit ; uxorem deson ι ni neque duxit,Amolli animo cis,domum reuertatur. Iphicrates cum in hostes mi litum agmen produceret,quosdam trepidos, timidos, pallidosque sequi conspiciens, progressus aliquantulum, qu umox ellet ineundum proelium, clama re Praeconem iussit: Si quis alluidreί

qui . reuertatur,inrecte muructas redeat.

Hoc audito,timidiores istati, continuo reuerti coeperunt. At Iphicrates nulla mora facta: inquit, viri sine macipiis: nos cu hsi spede conferemus, vises uta' forti

78쪽

sta PRINCEΡs. 69fortitudinis is virtutis capiamus. Hac re multo confidentiores facti milites, sine timidis pugnarunt, Victoriamque obtinuerunt. Romani olim militeS CX KOr- . egetius.

poris habitudine dignoscebantur, si apti militiae, si lato pectore, si ceruicce, recta, oculis Vigilantibus, humeris musculosis, valentibus digitis, longioribus brachiis, cruribus exilioribus, suris &pedibus non superflua carne distentis, scd neruorum duritie collectis, ut sic illorum forti & fideli opera uti Respubl. cum fructu posset. Nam nimis pingue, deformem aut mancum, desidem aut

vecordem, tamquam inutiles repudiabant. Cato Consorius pinguem militem, yclut Reipubl. incommodum,iure incessivit: cuius inter guttur S ingue, cuncta sub ventris dominio forent. Ide AEGhm nolle militem se dicebat, qui inter cun- ιρ. . H- dum manus, in pugnando moueret pe- hsρ

des, qui sterteret altius quam in proelio ' fremeret. Idem de Lacedaemoniis scribit AElianus. Haec igitur in delecta Princeps noster obseruabit. Sed & hoc, qua regione praestet milites eligere. Domin. Galli strenui, pugnaeque auidi sunt, S h-

79쪽

' o Hippo LYTI A COLLIR. equitatu plurimum valet. Hispanorum corpora magis ad inediam & laborem facta sunt. Addo hoc, melius esse milites ex agris, quam ex urbibus eligere. duriores enim sunt, robustiores, & laborum patientiores, deliciarum ignari, paruis contenti, quemlibet aerem siue odiurnum, siue nocturnum ferre assueti:

ut & fossam ducere, onus ferre, & quae huiusmodi simi. Loquor de minoribus militibus: na maiores ex urbe eligi posse sunt: quippe qui ingenio magis & animo vigeant, sintque gloriae & honoris

magis cupidi; ac proinde,cum opus est, Albae . ab omnem laborem &discrimen subeant. Aux. lib. r. Quaeri hic de aetate potest. Alexander A--' ινι, prosecto ille Magnus, orbem aggressi A . Miον. rus, non iuuenes robustos legit, sed veteranos, plerosque etiam emeritae militiae, qui cum patre Phili ppo,patruisque

militauerant; ut non tam milites, quam magistros militiae electos omnino put res. Nemo enim ordines, nisi sexage- Sue. lib.ε. narius, duxit. Aristoteses vult, ut iuuenes in optima Republica decimo septimo anno aetatis primum bellicis exercitiis assuescere apud Pardotribam in-

80쪽

PRINCEPs. γιcipiant. Apud Persas iuuenes a vigessenio ad quinquagesimum annu militare .

cogebantur. Qui hodie de hac re scri-

bunt, aiunt haud fere quemquam minorem septem& decem annis, aut sex& quadraginta maiorem, militiae ad- scribenducite. Vt igitur concluda,c ueat sibi Princeps, milites sine ullo discrimine, ex omni hominum faece conscribere, numeri tantum implendi causa. Consideret cuius quisque ordinis sit,

quam artem exercuerit, quomodo ex

tra belli tempus se gesserit, & quae huius

generis sunt. Harum rerum contemptum, multarum calymitatum caussam

fuisse palam est Hinc saepissime factum

legimus, ut ad solum hostium adue tantium clamorem, castra deserta fuerint, pugnae infeliciter commissataoppiadaque & urbes occupatae. EpimanOn- Front. lib. .

das Thebanorum dux,quatuor tantum r. δε- millibus stipatus, ex quibus quadringe' tuo. ..

ti equites erant Lacedaemoniorum, exercitum viginti quatuor millium peditum , equitum vero mille sexcentorum, collata acie vicit. Ipse postea cum arreptis quindecim millibus Lacedaei E