장음표시 사용
111쪽
si custodes custodis egere, videntur. . Quod si tamen auxiliario milite indigeat , sibi cavebit, ne auxiliares copiae domesticis maiores sint; ut si quid tale o currat, Princepseis obsistere possit. Plurimum quoque in eo situm arbitror, Ut
Princeps consilia sua secta, disciplinam
occultet: praecipue castrorum motus,
ne ab exploratoribus, qui quam saepissime intra ipsa commorantur castra, hostibus nunciari queat; unde forsitan exercitus insidiis circumueniri posset.
Recte M. Licinius Crassus cuidam per- Front. lib. 'Contanti quo tempore castra moturus μῖ esset ξ respondit: Hererisne ne tubam non
exaudias' idem de Antigono scribitPl tarchus in Rhuapophthematis. Pyrrhus Rex cum in animo haberet Lace- Enneia. daemonem occupare, exercitum suum
pacate duxit , donec Spartiatarum finiabus ingressus est: ibi in praedam & populationem est discursum. Quaerentibus Lacedaemoniis, Cur se, bello aud indicto, contra ius gentium hostiliter inu . sisseti Nec vobis curae est, respondit Pyrrhus , viri Spartiatae, quodsi Iuri estis alii denuntiare. Porro in castrorum loco d
112쪽
hgedo notandu est, an aquatio propiis quasit, an pabulati olignoruue copia de
sit,an locus possit hostib', si ii sorte locis .
vicinu occupent, subiectus esse;victi vi ciniis m5s a tios offertur. Sed & in id sedulo eniti debet belli dux, ne ab hoste . decipiatur, simulata putastiga,vel simili alia ratione. Multu est, hostile fraude de fallacia praeuertcrc, S sic falletes fallere. Notandum hic cst quemadmodusum 1 ne utile est, immo neccssarium , in ho utimi Ducis of cium es, quam conssilia senaturam hoseis inredigere. sic cauendum esse ab hostium legatis, qa saepenumero exploratoris munere fungutur. Huiusmodi legatos Galli aliquando ad An- --- tigonum Macedonum regem miseriit; qui ipsi venalem pacem offerrent , simulqὸ castra lpecularentur. Quos quia dein Rex , pro Regali munificentia, in genti epularum apparatu ad coenam inuitauit. Galli autem, expositum in
113쪽
sitores quam venerant, reucrtuntur. Omniaque sitis in maius extollentes, o pes pariter & negligentiam Regis ostendunt, castra quoque auro & argento referta, & neque vallo neque fosa munitacilia. Itaque nocte Regis castra aggrediuntur: qui praesentiens tantam Gallorum tempestatem, fgnuisti pridie dede-xat, ut fallentes falleret, & omnibus rebus ablatis taciti se in proximam siluam
occultarent. Neque aliter seruata sunt
castra , quam deserta. Vbi Galli omnia vacua, nec sine defensoribus modo, sed sine custodibus vident , non fugam quidem hostium , sed dolum arbitrantes,
diu portas ingredi timuerunt. Demum integris intactisque munimentis scrutantes potius, quam diripientes, castra occupauerunt. Tunc inuentis ablatis ad litus conuertuntur. Ibi dum naues minus cautae essent,a remigibus & cxer
citus parte trucidantur,quae eo cum co-i ugibus & liberis aufugerunt, tanta strage, ut Antigonus pacem, huius victoriae opinione, non Gallis tantum, sed finiti. morum feritati praestiterit. His addo, excogitata consilla Φpe pro re nata mu-
114쪽
ios Hippo LYTI A COLLIB. tanda. Sed de his praecepta tradere per difficile. Vt enim si navium gubernat res dispositis licet omnibus ex portu in pelagus luant, orta cx improvise tem pestate, secundum occasiones consilia mutant: sic duces. CAPUT XXII.
AD Strategemata quod attinet, au-
Lib. rudiamus Vegetium loquentem: Bo-' ni duco, inquit, non aperto Marte pruro' um, in quo es communepericulumsedex o cui semper attentant, ut integrussis,quat possint hostis interimant, vel certe terreant. Huc pertinet Periclis sententia, multorum calculis confirmata, Tutius
esse, immo praeclarius venio hostim es ratione, qua cyro vincere. Ideo Agamemno ad rem Troianam euertendam, decem Nestores aut Vlysses consiliarios, quam totidem Aiaces aut Achilles bellatores sibi optauit. Det igitur opera Princeps ut prudentia ista occulta, & commentis potius, quam periculosis congressibus Amm.Mar- hoste opprimat. De Annibale hoc scri- 'ο --- ρ, bunt, sine callido aliquo consilio cum
115쪽
PRINCEPS. IO9 8 proelium numquam commisisse. Mam Iint in F. -
uellum in quinto Consulatu circumuCia tum occidit. Fabio lusit operam, fraudi dem si pius& dolum machinatus semellia cum in leuem duxit errorem. Philippum aiunt Macedonum regem magis io. de prudentia, astu Imperatorio, &succcstu, quam inconciliandis hominibus habuisset, gloriari selitum, quam de Co- i. piarum & auxiliorum viribus , hanc sub B iungens rationem, rerum bene in proe- liis gestarum laudem, sibi cum suis mili- M tibus communem, sed eorum quae prudentia transegisset, titulum, ad se solum m spectare. ideo Silius, Bedandum in asu; leuior laus in duce
De Caesare dubitat Suetonius, utrum in - - ax obeundis expeditionibus cautior fiterit, an audentior. Callidis certe consiliis saepenumero fit, ut hos es desperent aut
terreantur, certe fallantur. Apud ali pH-j. . linum post logam obsidionem rapa pro- m. ω pe moenia serebant, ut hosti desperatio-i nem deditionis facerent. Vicinioribus , seculisLadislaus rexPannoniae,interSa-:za ctos connumeratus, aduersus Polonos
116쪽
tio 141 OLYT 1 A COLL 13. pugnans, post diuturnam Cracouiae obsidionem, ut oppidanis copiae opinionem facerct, montem Vicinum noctu farina conspersit. Rati illi regem non 'ν -- , destiturum,sese dediderunt. Datames Autophradatum persequentem fugiens, cum ad flumen prope venisset,irasuum metuens, castra ponere simulauit. Maximis autem & altissimis tabernaculis ab anteriore parte aedi ficatis, iumenta posteri us ibi uere non permisit,neque militibus arma deponendi potestatem fecit. Hostes tabernacula conspicati, Mipsi castra posuerunt. Interea Datames cum instructo exercitu fluuium traiecit. Epaminondas ad pontem Sperchii Thessalis ex aduerso oppositis, videns
circa aurorama fluuio magnam profundamque nubcmcxurgere,praecepit singulis manipulis, ut duos portarent lignorum fasces, alterum viridem, altCrum aridui modia nocte aridum inse
ne, viridem desuper inicetiam incendit. Cum simul nox & nubes atque fumus coirent, Epaminondas per pontem traduxit milites.qui cumin media planicie essent, postquam sumus cum nube eua-
117쪽
nui siet, Thessali primum transitum hostium senserunt. Hinc apparet,ad Stra-.tagemata multum conferre, qualitatem regionis, situs, fluminum, vallium, siluarum, Solis, Ventorum , temporis,&c. aliasque circumstantias intelligere dc captare possc : t illud, cognoscere tempestates in ortu & occasu Lunae &Solis. exempli gratia: Sol purus ortus, nec seruens , ierenum diem indicare videtur; pallidus, hibernam grandinem. Si pridie seremis occidit & Oritur, tanto eertior serenitatis fides. Si concauus oritur,pluuias significat,&ventos,sin bes anteortum rubescant:quod si nigrae rubeatibus intcrueniant, & pluuias. Sinubes sere no ea oferantur, a quacum quo id parte fiat, venti exspectandi sunt. Sin eodem in loco globari conspicienetur, appropinquante sole discutientui eo hoc si ab Aquilone fiat, ventos: si ab Austro, imbres Sole occidente: si ab v-etraque eius parte caelum patet, tempestatem: vehementius autem ab oriente, in noctem aquam minantur a ab occidente vero, in posterum diem. Caeloquamuis se reuo, nubecula licet pari:
118쪽
Ventum procellosum dabit. Nebul
e montibus descendentes, aut caeso c dentes , vel in vallibus sedentes, serenitatem promittunt. Tonitrua matutina ventum significant,imbrem meridiana. Caeterum stratagemata in bellis iuste exerceri posse, lubitandum non est. na
ut Canones aiunt, cum bellum iustum susceptum est, utrum aperte pugnet Princeps, an astu, nihil interest ad iusti- tiam. Cambyssem Cyrus apud Xenophotem rogat qua maxima ratione vincendum sit. Cui ille; Si micuriam cupis; quacumque arie capiendi sunt hostes, occultis
insidiis, dolo, raudeque siendi, o furto ac
rapinis exhauriendi. Ad haec Cyrus: oqualem me pater virum essesuades icotrariam enim ab incunte aetate disciplinamaidici. Tum Cambyses, nerum eis , iri-quit,osili si ea inter amicos o cive eruanda inies vero quacus uiam dria. RQ- . iste. Vt Aa . permissium est, tigres, lynces, ursos,lupos, aliaque eius generis animalia, quacumque arte doloque interfice- rc. sic hostes. Quapropter&losuam ipsum stratagematis usum legimus. Et notum est, ill ud ; Dolui, an virtus, quis
119쪽
hosti requirat' Boni ducis est seu virtutu hostem vincere, siue dolo. Hic iterum moneo, ne sub Stratagematum specie, spes data fallatur. CAPUT XXIII.
Deprudentia belli post bessum.
DI xi Mus de prudentia bellica ante bellum, & in bello. Iam de ea, qua post bellum cernitur, pauca dicemus Vbi distinguendum. aut cnim VictuS, aut victor redit Princeps noster. Quod si victoriani reportet, id semper retinere debet , ne crudelis aut immanis sit, diligenter enim perpendendum , humanae vitae conditione hisce & similibus obnoxia esse; ideque sibi cras,q uod hodie alteri contingat, paratum eii . Scribit Cicero,eos qui armis positis ad Imperatorum fidem confugerant A quamuis
murum etiam aries percussisset, receptos a Romanis esse . quo nomine non
minus gloriae sibi pepererunt, quam tot de Poenis victoriis. A quibus quum ad
internicionem usque Romanum nomede luctum esset, victis tandem Carthaginiensibus, & inclinatis eorum ad pace
120쪽
limii 4 Hippo LYTI A COLLIB. animis, quum ad Senatum ab ipsis legati mitterentur, tali erga coS misericordia usus est,ut & ipsas parcendum,& qui in urbe captiui detinerentur, sine ullo pretio Carthaginem remittςndos decreueri r. nam meminisse videbantur, plus parcendo victis quam vincendo Romarium perium aucta esse. C. Caesar inςiui li bello victor, tam esemcnter erga de uictos se gessit, ut neminem ex illis ex
tra aciem occidi passus iit, vitamque iis concessit, qui in necem ipsius conspira uerant: postquam in ta gyptum venit, Popeii percussores tolli curauit , Poni- peii caput ad se delatum, intueri noluit, sepelirique iussit: Romam reuersus,aduersariis non solum ignouit, sed praefeci uras insuper& prouincias iis deman dauit. Exstat illi id Pyrrhi Regis te im- perii gloria certantis: Home velit, ara me, regnare hera, qui et ferat sera,