장음표시 사용
131쪽
ΡRINCEPS. 121 positas arbitratur, neque Fortunae ulla fulmina pertimescit, neque ulla aegritudine concutitur, neque Vmquam malis
cedit , sed semper audentior insurgit rhie ille fortis & constans animus,quem, Afractus Alabatur orbis, ut ait Horatius Impavidumferient ruinae. Porro fortitudo non solum in aduersis, sed & in secudis apparet. Totita dicere solebat, Res secundas aut aduers N immoderate ferre, nosortium virorum esse se hoc dis' cutis, es iiudhumanas vires obliuiscentis. Nota A- ἡ
fricani illa vox est, Romanos nec victos a- Ame. nimum , nec victores modestam amittere ;nec duriores pacis conditione e parta victoria,qua ante belli; dare consuesseadeCamillus aliis verbis: Nec mihi,inquit, dictatu' tiis urira animumserit, nec exilium ademit. Hoc de Romanis vere dici, tunc clarissime apparuit, cum eos Annibal triplici trium exercituum clade oppressisset, cum
totam pene Italiam sub imperium Punicum subiecisset. Rex AEgypti mille Liuisobbri auri pondo , viginti mille argenti Ro-37 manis dono dedit; qui cum gratiarum actione, aliorumque foederatorum dona magno animo recusarunt, licui tot
132쪽
Hς Hippo LYTI A COLLIB. calamitatibus acceptis aerarium tui Cpene exhaustum esset. Metellus N umidicus populari factione, patria pulsus inmisisiasib. Asiam secessit: in qua cum ei serie ludos , cs, i, Trallibus spectati litterς redditς cissenti quibus scriptum erat, maximo Senatus& populi consensu reditum illi in urbe
datum; non e theatro prius abiit, quam spectaculum ederetur: neque laetitiam
suam proxime scdentibus vlla ex parto patefecit, sed summum gaudium intra
se continuit. Eundem constat pari vultu & exulem fuisse , & restitutum: adeo moderationis beneficio medius seni per inter secundas & aduertis res animi firmitate versatus est. Idem de Sertoriora it dicit Plutarchus, eum neque laetitiς neque timori paruisse; in utraque pariter sertuna eodem habitu semper constitisse. Sed & hic cauendum, N E I DNIMI s. Qui enim temerarie & inconsiderate cum hoste confligit, licet magno conatu atque robore id Di, cum tamen nullo modo Artem appellari co- uenit. Cur enim hac eximia laude non leones,patheras & cetera, in quibus naturaincredibile robur insevit, ornarem Si
133쪽
mus, si virtus aliqua posset sine lumine rationis aliquo modo consistere. Fortis est, qui ration qua a belluis differimus, parens, nullum periculum pro salute
communi recusat. Audax & temerarius rationis semitam non sequitur: ideo inconsideratae animositati QRR t uisu Temeritate armata nihil nesti T. Ser. o'. Caepio Consul contra Cimbros in Italiam irruentes, temere pugnans, 8o. millia amist. Quum Antigonus rex Alcio naeum filium suum in acie cecidisse audisset: o Alcionaee, dixit serim quam opor tuit , vitam tuam morte commutaui, qui iam temere in hostes insilieris, nes tuae salutis, Nes meorum monitorum, vitam habu ris rationem. Putauit vir sapiens,non esse
deflendum hominem, qui temeritate potius, quam fortitudine, vitam sibi eripuisset. oselsa audacis,inquit Agathi- α --.as, in exitium ducit: prudens cunctitio simnare satis apta. Audacia ut concludam antequam radices agat, in ipso ortu vindicanda: quando cum in ueterari velut suo iure finit: nec euertitur, nisi magnasia continctatiumque ruina, sepeque
134쪽
118 Hippo LYTI A COLLIB. Sed cum multa dies varius, voluendas
Fert series, quum supatri scente iuuandae M. MArua. Os cis,seu tutandorum forte suorum, Vitarive notae, turpe es sibiparcere forti, Et vitam egregio non impendisse decoro. CAPUT XXVI. N
De beneuolentia, maiestatuque conseruanda rationibu6.
HIs fere imodis beneuolentiam sibi
& maiestatem conciliabit: caeteris vcro virtutibus conseruabit ; inter quas imaximi facienda temperantia cst, quae AH reo . totius honestatis & elegantiae decus Aornamentum in se continet, dc omnium perturbationum sic lationem. Parum est, recte sentire sessi statim voluptates nos a recta sententia depellant. Temperandi igitur Principi sunt animi motus; atque ic merarii turbulentiq; coercendi, comprimendi. sapienter itaq, Scipio Massinissam his alloquitur verbis: Non ebi, mihi crede, tantum ab ho ibus armatis aetati nostrae periculi, suantum a cis cum sis vorique voluptatibus; qui ea uatemperantiasten auis, ac domuit, multo ma
135쪽
ius decus, maiorems victoriam sibi peperis, quam nos S phace victo habemus. Homo Barbarus quidam superioribus menibus, spectante populo, per funem adautissimam turrim religatum expeditistamus incedebat: cumque esset descensurus, omnes ne corruere timebamus:
is brachiis examinantibus ita se sustinibat,ut non modo praeceps non ferretur, sed neque dependeret neque propenderet: cumque aliquando studiose loco se deiecisset, pede altero se suspendens, tamquam paribus libratus ponderibus, exsurgebat mirandum in modum. Ergo funa tibulus corpori moderationem adhibere poterit, α vir sapiens animo non poteriti absit. Vt cor ου redima ferrupati eras ct ignes . h. . Vt valeab animo , quicquam tolerare . negabis' Porro, quia voluptates principes coni-ύ munissimae vehementissimaeque sunt, in gustu &tactu,circa alimenta & venerea moderatus erit. Nam, ut eleganter Galenus dixit, Animi mores corporis temperamentumsequuntur. 1 taque danda opera est, ut sobria victus ratione, mens
136쪽
13o HIPPOLYTI A COLLIB. ad temperiem deducatur : alioqui de morbos corporeos gignet ,& contemptum odiumque. Epulae inquit Seneca
Z in cruditatem asserunt ebrietates, neruorum torporem tremorem , t bidines, pedum, manuum , articulorum omnium deprauationes.
L. Sylla dictator, intempestiuis conui-λLωυι-- uiis intestinum morbum contraxit; quo vitiatum corpus totum n foedam pediculorum tabem abiit, ut tunicae, the
mae, balnea , quae assidue fic que atabat, dapes quoque, diris polluerentur sordiis . bus. Alcibiades cum egregiam indole
intemperantia contaminastet , ignomi-imae sempiternae maculis est adspersus. Alexandri magni nomen, quod primb. hostibus etiam carum erat, luXuria re' pente, amicis quoque infestum factum est. C. Iulius Caesar, post victum Pompeium Athenas etiam cepit, & rerum gestarum gloria sexcentos vicitImper tores. a foeda tamen libidine victus est,& qui hostes multos cepit, amore mul-β-a epist torum captus est. M. Antonium ma-h- num virum, & ingenii nobilis, quae a liares perdidit, & in externos mores ac vina non R0mana traiecit, quam ebrictas
137쪽
etas Nec minor vino Cleopatrae amor Haec illum res hostem Reipub. harcho stibus suis imparem reddidit, haec crudelem fecit, cum capita Principum ci-
uitatis caenanti referrentur, cum inter appararillamas epulas luxus i ue regales, ora ac manus proscriptorum recognosceret 1, cum Vino grauis, sitiret tamen sanguinem. Fere vinoletiam crudelitas sequitur. violatur enim uxasperaturque
mentis sinitas. Quemadmodum dissi- uiles faciunt oculos diutini morbi, et jam ad minimam radii solis ostensione;
ita ebrietates cotinuae es e ni animos
Cambys,m Regem , sut idem Senec
lib. De ira recitat nimis vino deditum, Praexaspes unus ex carissimis monubat, Vt parcius biberet: turpem esse dicens ebrietatem in Principe, quem oculi omni um auresque sequerentur. Ad hoc ille, inquit, quemadmodum num quam excidam mihi, approbaso iam se oculos post vinum in os scio esse es manus. Bi bit
deinde liberaliusquam alias, capacioribus scypis: &iam grauis & vinolentus, obiurgat ris sui filium procedere vltra liniten iubet; alleuataque super caput si
138쪽
132 HIPPOLYTI A COLLIB. nistra manu stare.Tunc intenditarcum,& ipsum cor adolescentis id enim se petere dixerat figi r,recisoque pectore,h rens in ipso corde spiculum,ostendit: ac respiciens patrem , an satis certam haberet manum nterrogauit. Osse ran cru
ra, ium, subiungit idem) o dignum, in que
omnis uorum arcus verterentur. O mi
to lubens Sardanapalos , Tarquinios, Appio Claudios, Antonios,Caligulas, Nerones . Commodos, Heliogabalos, aliaque voluptatis mancipia & naturae Amm ari monstra, quorum diri exitus omnibus Gib. o. noti sunt. Quin potius Princeps noster Iulianum imitabitur, qui libidinis labe in adulto robore iuuentutis , ita cautς vitavit, ut ne suspicione quidem tenus. libidinis vilius vel a secretioribus vitae ministris incusaretur. Hoc autem tem-
Perantiae genus, maxima ciborum & somni parsimonia iuuit; quibus domi λ- risque tenacius utebatur. Namque in pace, eius mensarum tenuitas admiran- da erat; per varios autem procinctus, id lib. 1ου. stas interdum more militiae cibum bre
uem vilemque sumere visebatur. Vbi vero exigua dormiendi quieto, corpus
139쪽
recreasset laboribus induratum, experrsei actus explorabat per se vigiliarum vices, & stationum, M. Elegantissimuest illud Catonis Censorii dictum: Cui
magna coyporis cultus cura in magna vir u 'incuria. Huc pertinet morum lcmpoesicantia, quae condimentum humanae iis
cietatis appellari potest. Humani v ait Gellius s beniuolentia quaedam cede raritas erga omne homin permisa. itigi, cur Princeps popularis, famili ris, at a bilis, facilis; & nihilominus seuerus, ubi opus est. Haec ad beneuolentiam simul maiestatemque tuendam summe prosi ciunt. Solet inquit Nicephorus igni, i in morum se dexteritas in astioris dignis ibris gradu acto omnium animos ire σι
obnoxios; ut verno tempor flendidi ores, praetereuntium oculos; e conuertunc. Vedi h patianus Imp. non Senatorcs tantum .' ' Romanos, sed priuatos etiam hominesialiit re, hocipitio excipere, R apud eos caenare quandoque consacuerat. Sua consilia semper cum Patribus commu-oicabat, saepe etiam ipse ius dicebat in foro. Adsemmam, in iis quae ad Reb. rubiis, cur Pertinet ni, Imper mi
140쪽
erat , in caeteris tamquam priuatus vive
bat. Scribit Spartianus, Adrianum in colloquiis etiam humilimorum ciuilisssimum fuisse: detestans eos, qui sibi hac voluptatem humanitatis , quasi seruantes fastigium Principis, inuiderent. EX-
stat Titi eiusdem Vespasiani filii dictuni
notatu perdignum : Non oportere quem quam a Principis consectu tripem abire Inter alia Traiani Imp. dicia hoc illiu fe tur egregium. Amicis enim culpantibus, quod nimis circa omnes comis es.set, respondit: Talems Imperatorem es priuatis, quales esse ibi Imperatores priuatus optasset. Eadent ratione cum Mammaea mater & Memmia or Alexandro ni miam ciuilitatem obiicerent,&saepe dicerent, Molliorem tibi potestatem, contemptibiliorem Imperi ecisti: ille responditis securiorem atque diuturniorem. Sed& hic excessus fugiendus. Antiochus m Abbao. Epiphanes, Asiae rex, ob nimiam popularitatem, insani nomen meruit. Appi-. iis Claudius nimia popularitate, de gra- dii deturbatus,inuidiamSenatuSmCO-ens, caecitatem simulauit, domique se continuit. De Gothorum quodam RC-