Hippolyti a Collibus Princeps. Eiusdem De nobilitate positiones 62. Editio altera, priore emendatior, auctior. Seorsum accessit Palatinus siue Aulicus, eodem auctore. Nunc primum in lucem editus

141쪽

PRINCEPS. I ige, qui milites suos non solum commilitones, sed combibones fecerat, scribunt,cum perludibrium in dolium ce uisiae praecipitatum, interiisse. Ideo dicebam; Imperatorem suo loco &tempore,seuerum esse debere. Exstat Alera I C piristi andri Seueri oratio ad milites . cum tu'mul tuarentur: taui in concione estis, voce

contra hosem, non contra Imperatorem vem rum emittite. Certe campiductores vestri hanc vos do erunt contra Sarmatas, Ger manos ac Persas emittere; non contra eum, qui acceptam aprouinciabbus annonam, qui et sem, ouis endia vobis attribuit. Continet ei mr vocem turbulentam, ne vos hodie omnes uno ore, atque ma voce dimittam:

uirites dimittam, o incertum an ciuis res: non enim digni sis,qui vel Romanae plebis sitis , sius Romanum non agnoscitis. Quum post ista nihilominus fremeret, exclamauit: tauirites discedite ct arm ponite. Mirando exemplo depositis a mis, depositis etiam sagulis militaribus,. omnes non ad castra, sed ad diuersoria

varia recesserunt: tuncque prius intcl-

lectum, quantum ipsius seueritas posset. Di profecto ita est, quemadmodum M

142쪽

sis Hippo LYT1 χ Coc ikmara dulcibus plerumque fa lubriora; sic seueritas subditis plaerumque utilior

nimia humanitate. Cernitur & in loque io moderatio quaedam. De Scis seone scribit Liuius; cum legatos Hispa hicos allocutum , ita elato , ab ingenti virtutum suarum fiducia animo, ut nullum ferox verbum excideret, ingensq3 omnibus quae ageret tum maiestas adesset, tum fides. A sermonibus item hy perbolicis; quantum fieri potest, absti nebit Princeps, qui auctoritatem minu ere, oc exiguum re inausum denota solent. Veritati itaque; cuius una vis, V naque facies, semper studebit, nec ulla inquam utilitatis caussa metietur. Videmus quotidie; in mendacio deprchesos, non secus ac ii qui foedum ac flagiti osum quid commisere, erubescere. Et quamuis mendax non deprchendatur, perpetuo tamen aut poenam, aut inco modum , aut offensionem metuit. Si iri priuato hoc obtinet, quid iri Principe, qui animo excelso esse debet quomodo subditi ei se credere poterunt, qui rarohredenda loquituri Rotae naturam ele

banter exprimit Ouidius, quae quo ma-

143쪽

gis seipsam sequitur, lato seipsam fligit.

Idem in mendace. quo magis enim Veritati inniti videri vult, tanto magis ab ea aberrat, & mendacium referat, suamque vanitatem ostendit. Ideo apud Arisam ab Persas& Indos, qui ter mendacio abii Ccq

siis suisset, illi per omnem vitam silentium imponebatur, nulloque magi stratu aut honore dignus habebatur. Breviloquentia quoque prudens Principem summopere decet. Ideo de Menelao scribit Homerus, Eum quidem pauca loqui solitu, sed plane argutissima. Debet enim, quod prouerbium de Lace-ὰ armoniis dicit factis magis, quam loquacitate valere. Publicam porro Orationc pud.bbri habituro, enitendum erit ut ore, vultu, verbis, omni denique actione cum dignitate maiestatem tueatur. nam haec

singula pro legibus, pro exemplis, pro oraculis haberi consueuerunt. Si priuatim quem alloqui volet, iudicio utatur. Nam neque compesiare iisdem sermoni bus omnes, Sed besio seper atque armis, rogitarem

Asiadi ; nauta ver quore ; denis latos

144쪽

i,h HYppo LiT 1 A COLLI A. Semetum,demes: canes nutrire paratos, De canibuW: teregre venientes, quae loca urbes,

aeuos luisti, qui quisque ignoto vita

rit orbe. Inter se rare vicem, atque alterna modes saa quia, secepti ne sis sponere verbis.

De temperantia investituit . quia non actur fortunη opibu stή- emum

Elasatis, ct tanta male as regia dote Praedita plebeio vilis fori sit amictu, hoc unum addo, Principem in vestibus leuitatem vitare debere. Admonitus a- liquando Alphonsus, Arragonum I CX, h. Vt vestib' splendidiorib'uteretur: Malo, te spondit, moribus auctoritate meos excellare , quam diademate is purpura. venit horas jH. mihi iam in mentem illud Cornelii Au- elii: Sceptra eburnei quoi ignietur dextera tua, docebit te, ut nihil non rectum imperes. Aquila vero, quae velhuiinfaustio sceptri

... iuxta Homerum insidet , aut hodierno ritu

Imperiale sigium occupat, cribtportendit, ut ad caelestia mentesu solitos, aquili-ηis oculis tuae hum unt, Loicias. Po emo

145쪽

pRINCEPS. io aurea caput accingeris corona, ut inprimis quamplarimam i, apia : Constitii autem gratia . Vi istum caterua te semper comitetur au um quippe sapientia met ficesignat)ne quid ut homo per errorem pecces . deinde curare continuo quae rect uiat, ne quid con tra animi iudicium ct rationem perperam corrupter perpetres aut O cias. His addo pulcerrimam similitudinem : Quem ' i ci admo sum corpora caesostia, si vcl paullum tumultuentur aut recto cursu diuarient, no sine graui rerum humanarum

pernicie id faciunt , id quod in defecti bus Solis & Lunae videre est: Ita Princi pes, si quid aberrent ab honesto, aut siquid ambitione, ira, luxuria, stultitiave peccent, id protinus ingenti totius regni cepe& orbis malo ficiunt. C Α Ρ V T. Y X V 1 I.

De conseruanda Principi auctoritate

Au ca o Ri TATEM & his inodis conseruabit Princeps, si nimirum

semper circa res magnas versetur.Tcmpus enim conterere in muscis figendis, ut Domitianus; in lucernis fabrica- sub bis. dis , ut Eropus Maced. rex; insimula

146쪽

I o Hippo LYTI A COLLIB. roseph. bbri chris carra limove fingendis, ut Valenti mamis; aliisque mechanicis, ut Ptolemaeus philadelphus, rex AEgypti, aliiq;: contemptum parit. Novi ego nonnullos Principes, qui tornare, dolare, aC alia id genus manibus facere;&qua Principis propria sunt, negligere consucue runt. Scitum est illud Virgilii Tu regere Imperio populos, Romane, me

mento,

Parcere subieritis, cor de Lare superbos

Hae tibi erunt artes,pacis imponere nomes.scite Demosthenes. quum enim simul

cum 2Eschinc & Philocrat ad Philip pum legatus suisset, & illi Philippum e

gregie laudarent, quod multum dicendi artificio valcrct, quod forma & specie decorus esset, de quod festiuus conuiuator, plurimum vini sane iucunde biberet: Prima, inquit Demosthenes, laus, Sophistarum secunda, mulierum: te tia, in blongiam quadrat. Nullam vir prudens in istis laudibus Regis propriam , gnoscebat. Cum enimRex urbium conditor, ciuium moderator,legum Custos, publicaeque salutis & incolumitatis archit tussit, circa ea demum vetiari illum

147쪽

13 1 N c E p s, i i. iuni conuenit quae Principatum opi' bus florentem, viribus firmum, Virruic honestum, & sapientiae institutis egre-. gie constitutum reddunt, De Venoxio' mi, bis . . ne scio, Xenophontem quem Attica musam nuncupant) eam summopcroto Principibus commendare , quod per hanc bello strenui , caeterisque rebus idonei fiant, bene & dicere & facere in stituantum sed haec intelligenda, si cum

moderatione fiant, ut interim &Prin-R, Ceps nihil eorum negligat, quae ad ad

ad ministrandam Rempublicana, & Impe' rii commoda pertinent, 35 subditi nona: Opprimantur alioquin inoncontemptus est tantum,sed odium exspectandum. De Barnaba, Vicecomite scribunt, eum ta β' AE g to venationis studio detentum , ut lege

promulgata inquiri comprehendique ii eos aliquando iusserit , qui quinquen

nio ante contra vetuscdictum apros oc-

cidissent , aut ex his, vel in aliena mensis, comedissenti Diviserat hic per pagos

OF Venationibus opportunis multa millia A canum venaticorum , cum grauissimo sit incolarum sumptu alenda curandaque.

l l quo facto inexpiabile populi odium in

148쪽

i 2 Hi PPOLYTI A COLLIB. se concitauit. Caucat igitur Princeps, in nemorum latebriS toto, menses co- morari, &suos interim, vel sine administrationis pabulo relinquere, vel aliis deglubendos committere. Mithridatem Ponti regem adeo venationi intentum fuisse ferunt, ut interdum septem

4 Zis, annis, neque Urbis neque ruris tecto v- 0 bb. . teretur. Ait contra Mahometes Amu

ratis F. aduersus Caramanum ibellum mouens, septem millia virorum,qui ac cipitres curabant regios, isto exordine deturbauit, & canum curatores milites csse misit. Dixi, magnos Principes magna decere. Hoc addo, ut sua non nisi magnis viris, hoc cit, si non genere, Virtute saltem& auctoritate praestantibus, Phil. m. pCrageda committant. Miserat Lud min. bb. s. uicuS XI. Gandauum ad Caroli filiam, cum litteris de mandatis Olivarium, regium tonsorem, ut priuatim ei loquCrcetur, eamque ad partes Regis traheret,

magnum quid: sed quum quo tempore

exponere mandata iussus est, nondum quae dicenda eran praecogitassci, i C in

ista discessit, non absque ludibrio. Plaerique enim ridebant eum &ympict

149쪽

ΡRINCEP s. a 3 in generis obscuritatem , & ineptum ser- monem. Atqui non tam Olivarius suila subiugii Comminaeus) quod munus in ii iuncthim suscepissedi quam Rex, qui inj iunxisset, reprehende ius crat. Det in- super operam, ut quae dicit facitve, cx- cellenter dicta factaq; videantur. Haec Iotitus inE & magnisca sint. Cosmus Medices erat ex bbr. r. a ' in priuatis quidem rebus suis, domesti-

cisque sumptibus, natura & consuetu': dine, minimo contentus, utpote qui ciuili cultu vixerat, frugalique & mundi- tiis potius referta, quam lauta mensa V ta teretur. At cum clari hospites,&praeis sertim aduenae, virtute in ignes Occum rerent , nullis vel maximis sumptibus

ii parcendum putabat. Alphonsus rex io eos qui apud se diuertissent,& splendido

eXcipiebat, & donis magni ficentissime prosequebatur,pro cuiusque dignitate. a Certum est. magnis centiam omnium

in admirationem trahere, auctoritatC-

que conseruare vi&hoc, si non quoti- die a suis conspiciatur, nec se nis cum maiestate contuendum praebeat. Parites nimia familiaritas contemptum: quem pe contumacia & a Principe detectio

150쪽

' i 4 Hippo LYTi A COLLis Aih iis sequi solet. Neglectus a suis habebaturi s cs Antiochus Epiphanes, qui in balneis popularibus semper lauabatur, sed luci

cuni balnea viris popularibus plena Cissent. Alexander Magnus ob nimiam familiaritatem, non solum garrulus de vinolutus a suis vocatus , sed & conteni stu superueniente interemptus. Graui, tas Principem summe decet, ut supc bia odium hominum conciliat, & odi uni grauissimum in se caelcstis Numinis accendit, Sic igitur concludo, Princi '/ pem sine ostentatione sapientem, sino D temeritate sortem, sine leuitate magni ,, ficum, sine desidia moderatum, sine a' ,, uaritiae suspicione frugalem , sine con- temptu modestum, sine superbia graues esse debere. His sententiam Salustii addo: Eam conditionem est imperandi, no ni erratio consut, quam ivm reddatur

De nonnulliιst. ιbiliendi Imperi: modis.

AD Imperium stabiliendum quaeri

Marmavit video, an propugnacula areesquoi . lib. a. α- bene munitae conducanti Nonnullis no

D v, in spnducere existimantibus, illudque subm