장음표시 사용
271쪽
16 Hippo LYT 1 A COLLis paratur) tum his hisoriaru- cognitio nem adiungas. Nam sine hac vix graudvmquam personam sustinere poteris. Guemadmodum enim senex iuuenes Et n-tur habetur, quoniam perplures aΠNos quae erent, et idit: uaetiamstendum es pruden lissimum sita ore, qui non aetati uae modo, sedes praeteritarum quoquensa cog ouerit.
Quid enim aliudest prudentia, quanivuentorum obseruatio, rerumque prae sentium ac futurarum ex praeteritis ta-
qua in ex fonte scietia derivata Specu tum ciuilis vita historia est ; in quo Heroes, Principes, nobiles, & quotquot Reipubl. & imperiis destinati sunt, se contes lari debent; sed & milites. Si cui forte exempli gratia; quod Ope accidit suorum fides suspecta erit; summo pere proderit legisse, qua dexteritate inter alios Diodorus Amphipoli Thracas emiserit: itemque si miles ad proeli una fuerit incitandus; q uanto usui erit scire, quo artificio Agesilaus ad Orcho menum, Archidamus in Italia, aliique suis pugnandi studium iniecerint Si te pus pugnae captabitur, historiarum gna- rus faciet , ut Lysander ad Honospori
272쪽
P Ατi NYs. Iium: Si locus, ut Xantippus iri Africa, . Vbi aciem instruet, mille modis peritis sinos rei militaris Lacedaemonios imirabitur. Quum insidiis pugnare malet Timotheum & Iphicratem sequerkr vel oriam Hannibalem imitabitur. Vi 's ' sector; effugium hosti dabit, ne desperario audaciam pariat; ut Xerxi Therhistocles. Victus quandoq; hostem frau-1idabit, ut in Hispania Romano disper exercitu Viriatus & Sertorius. Quod si oppidum aliquod expugnandum ac c- det, quae res ob difficultatem summum inter bellicas artes obtinet gradum vel deceptis propugnatoribus, ut Aristippus egeam: vel cito ad inopiam reda- .ctis, ut Alexander Leucadiam: vel aquis Pausa, auersis & medicamento infectis , ut Clisthenes Tritaram: vul educto praesidio, ut Pyrrhus Illyriorum metropolin: vel aduersa parte oppresso , ut Alcibiades Cyzicum, re Thrasybulus Sicinum: vel iecessu callide simulato, ut Epamin 'das Mantineam, & Phormio Chalcide, P - - cxpugnabit. Contra, si obsidione labo-xabit, ne quid tale sibi eueniat, cum his, rum aliis sexcentis id genus clari Eino'
273쪽
Hippo LYTI A COLLIB. rum ducu exemplis cauebit: cognoscerIocorum, monti um,fluminum,vallium naturas, urbium situs,loca idonea ad castra ponenda, ad aciem instruendam,a manum conserendam. Discet quot sint genera militiae; quid in militum delectu obseruandum; quid in militum exercitatione: qui dinordine castrensi: quid
in castrametatione: qui lin excubiis militum circa castra: quid in urbium propugnatione vel oppugnatione: In qu nam nostri duces exerci ius,in ordinanda acie vidcatur esse dissimiles antiquis: Virum pedestres copiae sint magis aestimandae quam equestres: utrum uniuerso exercitui prepone ius fit unus,an plures. Denique illud in si ma ex tot historiarum voluminibus colliget, ut intelligat vicissitudinem esse in rebus omnibus, ac ideo nec secundis nimium tollatur, nec aduersis frangatur. Pluri bus exemplis usus sum, quia historiae v- tilitas satis inculcari nequit;iisque belli-
c t cis, quia ars militaris Palatinum inprimis decet & ornat. L. Lucullum Cicero scribit prosectum Roma, rei militaris plane rudem': quii totum iter de naui
274쪽
gationem consumsisset partim in percontando a peritis, partim in rebus gestis legendis , in Asiam venisse factum imperatorem tantum, ut Mithridates, rex post Alexandrum maxim us, hunc a te maiorem ducem cognitum , quam quemquam eorum quos legisset aut vidisset, fateretur. idem de aliis multis dici potessi ideo Honorium Claudianus ad lectionem historicam his adhortatur verbis:
nec desinat umquam Tecum Graia loqui, tecum Romana vetuisas. Antiquos euolue duces, adsuescesuturae Militiae, Latium retro te confer in aeuum.
Libertas quaesitaplacet' mirabere Bruta. Presia damnas ' Melissatiaberesarm T He rigor nime Torquati des remores.
Mors pensa bonum' Decios.---&quae sequuntur. Vnum addo: cu maxima sit historicorum copia, delecta habendu. ApudGraecos excellueriit Thucydides, Xenophon, Polybius, Plutarch us, Nicetas apud Romanos, Liuius, Tacitus, Salustius, Caesar, Q Curtius, Suetonius: nostro seculo, apud Italos
275쪽
Guicciardinus, Conestagitis: apud Gallos, Cominarias: apud Germanos Slei danus. Hi ita legendi sunt,ut non solum quid, sed etiam qua occasione,quo modo, quando, quo rerum statu dictum factumve sit observemus. Porro sine G ometriae ognitione intelligi historia nopoterit; quai magno quoque usui erit ad ciuitates, castella, arces, domus, agros dimetiendos; ad castra ponenda,ad colligendas turmas; ad omnes denique machinas, quibus in exercitu vel itinera uti
solemus. nam balisbe, &reliqua lapidutormenta ad oppugnandum propugna' dumqt idonea, ex hac disciplina maxime proficiscutiar. Ad Eloquetiam quod
attinet,ea aulico sussciet, quae sensa animi aperiet proprie & pure. omnes Rhetorum arcas euolucre nolo: pigmenta orationis aliis relinquet, & pressa potius atque arguta, quam multiloqua & vaga Rhetorica delectabitur. Hac ad extemporalitatem usque promptum cum essse cuperem.' Mirum dictu est, quanto
pere bene dicedi studiunt, quod omnia
quae prudenter concepta sunt,audientium auribus breuiter summa cum iucu- dilatet
276쪽
ditate repraesentat, magnis viris semper
placuerit.id quod ex quamplurimisper cipi potesti qui q uidem cum nec eximius eos ullus generis splendor, nec summus diuitiarum fulgor, sed elegans solum ipsa dicendi ratio commendaret, ad aulas cum accessissent, in iis gloriosissime floruertit. De saquςri hiet video : non quidem de illa mundana,
quae ex caeli conuersione,elementorum compage , & temporum varietate colligitur: neq; de humana , qua corpus hoc nostrum animae sectatiimest, quaque animae partes inter se conuenitit, rationi parent , quamuis nec me ignorari debeant: sed de ea Musicae specie, quae instrumentis vel naturalibus vel artificialibus ex hominis ingenio conficitur: De qua ita statuere plerosque video,
Musicae odium esse immanitatis argumentum. Nos autem itare decidamus. Cum illarum artiti quas Curialemscire conuenit, nonnullae reperia cur, quae nullo modo ab illo tractandae sint, quae dam vero mediocriter attingendae, aliae
summo stlidio colendae: hanc ex illis is esse, in quibus mediocre b
277쪽
αὶ Hippo LYTI A COLLIB.psius studium orit. Nimium in vituperatione ponetur. Audio hic mussitantem, mihique obiicientem, multos e cellentianimo atque virtute fuisse, et iam sine doctrina, solo naturae habitu. At demus sane n nullos sine litteris emersisse, inque prinantes viros euasisse: an ideo sperandum est, reliquos O mnes horum vestigia sequuturos; aut, si velint, adsequuturost id enim verissimuest: quod ait Satyricus: Forsitan haec ρernant iuuenes, quibus ariste benigna Et meliore luto sinxit praecordia Titan,
Sed reliquos fugienda patrum vestigia
Et mons, ta diu veteris tenet orbita culpae. Non ideo pontes, qui communes hominum usus gratia ruri fiunt, rescinde illunt,quod nonnulli reperiantur qui fol sam aut rivulum saltu facile superent. Ponit quidemHomerus sapiente; a sine litteris Nestorem: sed ipsi portentosam attribuit senectutem: quae instar muli rum historiarum obtinet. Hactenus de animi, nunc de corporis
278쪽
exercitiis. nam recte Plato duas ciuitatibus artes necessarias esse iudicauit, Gymnasticen & Music hanc quidem,animorum ; illam vero , Corporum nutricem. Qui Gymnasti ii negligunt, Corporeis viribus languere : qui Musicen id est, litterarum studia) aspernantur, rudes ac barbaros fieri: qui ab utraque deseruntur,& ignauia corporis, & men iis inertia torpere necesse est. Porro exercitiorum species multas cnumerat PlautuS: Cor dolei mihi, quom sis nunc visumam visui olim: quo nes Induserior de iuuentu erat arte g
sso,d sco hasi pilo, Cursu, armis, equo; victitabam volupe par anta se duritia.
Et Virgilius: Vire LExercentur equis, domitantque in puluere AE
Q ut acreis tendunt ar-ου, aut lenta lacertis
Spicula contorquent, cursuque a ictuque I . lacessunt. Romanam igituriuuentutem equis,h sta, claua & pila, lucta, venatione, curia
279쪽
Acerceri, vctus consuetudo fuit; pari- t r sudem torquere, arma tractare: e erceri item iactu disci, saltu, iaculatione et caestu. Eratq; SC ' cautum vi,nisi his ludis, in pecuniam ludere non liceret. Graecis o fuerunt ludi,quibus iuuentus exercebatur impune:stadiuna, ljaulus, dolichus, hoplites,pygine pan-cr tium, pale, dchalma, hoc est saltus. Ham priscis illis temporibus iuuentutis exercitationum genera erant: ad quae nori tam Aulico respiciendum, quani ad ea ala Plancipibus hodie usitata sunt.1 nter alia est elegans egustandi ratio, qua hodie Itali, & intcreos Neapolitani ad unguem tenere videntur. Hicc cuni iii
pacs iucunda, in bello utilissima, immo
necessaria sit, a teneris annis ita Aulico percipien da e rit, ut non sol si in equis cligratia insidere,eos cursu & recursu incitare , sistere, de via degestere, per sale iras iis decurrere , denique &in orbem
agere, & ad omne opus bello necessarium usurpare sciat: sed etiam perfecte natura equorum teneat. Exempli gratia: qua forma legi spectarique oporteat: quomodo pedes probandi: quid signi
280쪽
p A L Α et 1 N Vs. sicen t unguice crasi , quid humiles,quia valde creetae: quid tibiae caprearum ino re erectis quid coxae anteriores pingues yel macilentae r quid pectora latiora: quid si ceruix more apri prona procumbat: quid ii more galli recta sit: quid col li protensio: quid nares apertae: quid mculi prominetes sibi velint: unde maxillae molles duraeve cognoscantur : quO- modo pulsus curandus: quae cautiones
in emendo equo; quale domi stabulum esse debeat: quot genera frenorum sint,& quod cuique conueniat: quomodo immittendum e quid in strigili obserua-dum. Haec & alia huius generis Aulico apprime necessaria: tWm, quod coram Principibus saepenumero eiusmodi de rebus sermo habeatur: tum,ut sibi etiam consulat, si quando hastiludiis & aliis
certaminibus exercere se cum laude ve-
lit. Non minus in iuuetute Aulico co-
lenda pede is exercitia , quae fiunt gladiis, hasta, missilibus, iaculando,luctando, currendo,pila ludendo.his namque corporis dexteritas comparatur. Et certum est plurimum solere tribui venust econcinnitati & elegantiae,tum apto mo-