Hippolyti a Collibus Princeps. Eiusdem De nobilitate positiones 62. Editio altera, priore emendatior, auctior. Seorsum accessit Palatinus siue Aulicus, eodem auctore. Nunc primum in lucem editus

291쪽

36 Hippo LYTI A COLLIB. Aulicus, ut suo saepe Princeps ministerio utatur: Cuius autem opera Principes uti solent, eos prae ceteris quoque amorC Mgratia complecti consueuertit. Non mirandum est,ut alibi Demostlienes,eum qui laborem non detrectat, o rebin gerendis omnibus adest, neque vitam occasionem neque momentum rei gerendae praetermittit, vobis

negligentibus periorem esse . Vigilando ait apud Salusti um Cato agendo, bene γ' consulendoprosere omnia cedunt l, ubi oco diae te atque ignauiae tradideris, necquisquam Deos implores, irati infestiqueseunt. Ceterum diligentem vocabimus Aulicum, qui i re sibi demandata oculos numquadeiicit: qui iti id unum incumbit, hanc unam rem spectat, ne quid detrimenti

Princeps capiat; qui nullis laboribus, nullis periculis parcit ; sed potius in perpetua quadam vigilia trianet. qui il ad

Principem forte alium mittatur, naturam moresque Principis, eius vires potentiam, dicionem, vectigalia& aerarium; contulictiones & affinitates, omneque formamradministrationis obseruat; ut & nomina illorum qui summum in aula illa locum tenent: idque tum a-

292쪽

PALATINUS. 37liis, tum etiam hac de caussa, ut si a P rin

cipe suo interrogetur, omnium ratione

commode reddere possit. caueat sibi t men, ne speculator potius quam legatus videarur. Ex his sequitur, ea quq nobis a Principe nostro mandantur , non solii summo studio curari debere omnia, sed neque aliter quam mandata sunt. quod adeo verum est, ut etiam eadem quantum fieri potest verba seruanda sint, ubi verbis opus est. Haec nimirum caussa est,curHomerus legatos sitos uno verboru contextu loquentes facit, quod& Virgilius obseruauit; apud que Me

curius eosdem versus repetit: 'Si tenusia mouet tantarum gloria rerum,

Nec super ipse tua mobris laude l

uid uis' Haec quamuis ita sint, quaeri nihilominus video, An eo saltem casu fines madati praeteriri possint, si id ex re Principis fore existinacinus; ut cum fortuito aliquid interuenit, quod mandati sui tepore Prinεeps ignorauerit. De hac qua 'stione, quia res non parui momenti est, liceat nobis fusius, quam instituti ratio

293쪽

3s Hippo LYTI A COLLI p. postulat, agere. Dubitationem mouet, quod qui a Principis mandato recedit , etiamsi ex malitia & superbia id minime agat, videtur dominum contemnere, vel se saltem suamque prudentiam maioris facere; quod odiosissimum est. De

inde quod facile euenire potest) si res ei

cui mandata est, ex animi sententia non

succedat, culpa impatientiae & poena indeprecabilis subeunda est. quod si

vero melius forte vertat, fortunae id benescium censetur. Itaque in rerum

publicarum administratione non fuit impune ei qui contra mandatum Imperatoris, quamquam egregie & feliciter rem gesserat. quod Manlius Torquatus domestico exemplo docuit. Trise sab- Limu 3, dit Liuius exemplum, sedispoiserumsa' si, δ, υ Lιre iuuentuti. Vnicum P. Crassi Muciani adducam ; qui cum in consulatu Asiam prouinciam obtineret, & in cuiusdam oppidi oppugnatione firma aliqua trabeaci arietem indigeret, ad archite'. Etiam molis Atheniensium scripsit , ut maiorem ex duobus malis quos apud Gos vidisset, mitteret ; qui re perpensa, minorem, utpote arieti saciendo aptio

294쪽

PALATIN Vs. 3' rem, Contra quam iussus erat, misi . ibi Crassus hominem accersiri, auditisque rationibus virgis caedi iussit. Seuere niantium; inquiet quis. architectus enim re utiliorem ex artis suae praecepto se facturum existimabat, nec tam verba quam scopum Cosulis intuebatur. Haec Concederem , si consilium Crassus petiisset, non obsequium. Architectus finemCo-sulis scire non potuit. At de ariete scripserat. nihil refert. id enim fortasse consilii sui tegendi causa addiderat. Corrum

pitur inquit Agellius) ais dissoluitur cum imperant si quu ad id quod facere iussus es, non obsequio debito, sed consilio non

desiderato resiodeat. Ex his colligere licet, nihil agendum, nihil dicendum , prae terquam quod a Principe imperatu est. Ego tamen distinctione totam hac quaestionem decide dam puto. aut enim te pus ei suppetit, quo Principe, eius quod

de nouo emersit, certiorem reddere,& alterum mandatum exspectare posse

sit: aut res ipsa nulla ratione differri potest. Illo casii, non dubitarim quin o MMm res Principi aperienda sit: periculo - - sun nimis est fines mandati egredi.

295쪽

' Hippo LYTI A COLLIB. Quod si negocium moram istam no serrat, in re quidem parui momenti, utut res cadat, tutius est mandato adhaerere:

vix dici potest quantopere inobedientia Principib' displiceat. Si vero res grauis sit, damna quae inde emergere possint, diligentissime perpendenda, dc ne fallatur opinione, opera danda; illudq; post ea consilium capiendum quod in manifestam Principis dignitatem vel utilitatem vergat; cuius cauilae statim per litteras Principi significandae. Rupd si utilitas dubia sit,haud facile quid extra modatum tentandum: ne, si quid aduersi

contingat , fama periclitetur. solent e nim vulgo non facta, sed euenta notare.

Atque haec de Aulici dilige tia, 'bi notandum, Minus adfectatam & ab ostctatione remotiorem diligentiam conunc-dabiliorem esse: ux in Pisone rectePatet Culus notauerit; quae agendas tegisses ne viti sentatione agendi. v t contra: Nimiam diligentiam,id est, curiositatem,homines odiosos reddere Curiosum inquit Cicero eni, e cire velli quae ad nos nove tinent: quod hominem vel leuem admodum, vel parum sincerum denotat.No' risum,

296쪽

PALATINV s.

risum, sed bilem mouere solent ii qui cu Principem cum altero quopiam submiLsus loqui animaduertui, accedere propius ut ipsi quoque quid noui dicatur intelligant) sed&in litteras quas quandoque Princeps legit, capite inclinato

oculos figere non verentur. Recte Socrates: Vt ab iis eduliis quae ad edendum e iam non suraentes illiciunt, cauendum ; cta

potu, quietia nonsilientes ad bibendum inuisto: Sisfugiendaseunt lectaculasermonesque, quipe istantsui desiderio eos ad quos nihilattinent, id est, curiosos. Sapieter Philip- Plutariampides Lysimacho regi percontati, diuid tibi meorum communicabo p Guidlibet, inquit , modo ne arcana. Et quia de arcanis mentio facta, dicimus Aulicum Principis arcana,tum vel piaxime sibi comissa, nemini reuelare debere. canum neque tu scrutaberis vilius

umquam,

Commissumque reges o vino tortusoba. Vetus Regum disciplina silentii m vitae periculo sanxerat. lingua merito magis castigatur quam ullum probrum: ideo Persae arcana Regum mira celant fide:

297쪽

i Hippo LYTI A COLLIB. non metus, non spes elicit vocem qua prodantur occulta. Nec magnae ab eo ressu in ripossunt, cui taceregrauesit;quod ει miniscisiimum voluerit ebe natura ; ut ait Curtius. Ridiculi plane sunt qui, ut magna se in gratia apudPrincipem e1- se ostendant, quid quolibet die in Principis cubiculo factum sit, ad exemplum Thrasonis Terentiani referre gaudent. alii inter pocula omnia reserant: quod Tiberio, maximo licet simulatori, vitio datum est. Quanto melius Zenot Regios legatos Athenis Coniliuio exceperat quidam,adhibitis etiam Philosophorum plerisque. quum autem ut adsolet multa hinc inde dicerentur, Zeno interim tacitus singula obseruabat. tum legati festiuiter subblandientes ac propinantes , De te vero, inquiunt, Regi quid is renuntiari Z At is: Senem a vobis cono Lum thenis, qui interpocul eruare flentis, P. Recte. Difficillimum est e manu emissam auem recipere: sed dictum semel ab ore profectum , quod multarum sipe cladium causam praebet, dissicilius. Non et nauem arreptam siue ii ι- ait Plutarchus P anchora licet si fere

298쪽

P A L A Υ t N V s. 43 ita verbum eportu velut in altum missum.

Vnde est illud, diui cu fodit ossivum, cu-s odit anima uam: qui inconsiderate. O quitur , sentiet mala. Laudis est, bene loqui. non minoris laudis, bene silentio vii poste. Multum illi adsecutus est qui bene didicis M.Murmuloqui:

taui bene. tacere , non min- adsecu tus est. Loquendi temeritatem non cordis ino ζει ἡ λdo peruigili cura, sed& dentium vallo ' natura circumscripsit obsepsitque. Aristoteles cum Callisthenem discipulum 'ac propinquum suum ad regem Alexandrum mitteret, hoc vel praecipue imperauit, ut quam raris e se iocunde admodum apud eum loqueretur, qui vitae necisque potestatem in acie linguae haberet. Praeci rum hoc nonnulli existimant, sinumquam sileant; cum id certissimum fatui talis signum sit: ut illud Epicharmium non inscite se habeat de eo, qui cum loqui nonposset acere non poterat ut contra, siletium, ubi loquendi tempus non est,pru' dentiae est indicium. Peneissi tu os, stra harmonia esauro.

299쪽

Hippo LYTI A COLLIB. Plutarch. de AEgyptiorum Rex, periclitandi grati Mi euiusmodi foret in Pittaco prudelia, in-

tegri animalis carnes ad eum misit, ut a uod optimum, quodque pessimum esset, inde secerneret. Atis, Vnam modo linguam exemit, ac remisit: quo significare voluit, eo membro ingentium saepe bonorum latere fomiteS. idemque, si effrene sit, maximarum cladiu &sce-Tucere multis aescitur vitae malis. Restat unum, cuius Aulicum nostru admonitum velim, ut, si cotingat ipsum

de priore domino si quem forte habu

it) interrogari eius non minus honorificam mention infaciat,quam si ei adhuc obstrictus viveret. Neque ab hac regula dimoueri se patiatur,ut scilicet veletina Iedicat, vel conqueratur , licet id posterioris heri auribus incudum existimet, alioqui in duo inconuenientia incidet: unum,ut Princeps sibi imaginetur, idem sibi ab ipso successu temporis exspectandum: alterum,ut putet sua culpa factum quod splendidius ab altero habitus non fuerit. quoru neutrum ad Principis gratiam captandam aut conseruandam facit.

300쪽

PALATINUS. Scit. Iam pergo. Et quando non aliter ac radius a Sole, calor ab igne, rigoragia Cie,candorantiae separari nequeunt: sic, nec ab amore diuelli pollunt beneuole-tia, societas, necessitudo,concordia. hic emissi est amabilissimus amicitiae nodus, princepsque ad beneuolentiam cogi utinandam. Quadoquidem, inquam, ni hil magis animos conciliat quarn amoris indicium, opera det Aulicus noster. omnesque neruos eo intendat, ut intcl- . ligat Princeps se ab illo amari. Amor siuxta prouerbium ) amorem gignit. In humanum esset non eos vicissim diligerc, non cos fouere, a quibus te non mediocriter amari perspicis. 'uid tam ab ur- dum ait Cicero qum delenari multis inanibus rebus, ut gloria, ut aedi scio, ut vestitu

cultuque corporis: animo autem virtuteprae'

diu , eo qui vel amare mel redamare positi, non admodum delectar nihil senim remis-neratione beneuolentiae iucundius. Huius porro erga Principem beneuolentiae de adfectionis, quotiescumque occasio ferat, signa velim edi. Vt aurum igne, sic beneuoletia fidelis periculo aliquo per spici solet.Non solum in iis quae maximi